04/22/2020
Nguyễn Đức Tùng: Bài thơ Đồng Tâm

Chuông Gọi Hồn – Ảnh: Lưu Na

 

(Nguồn: Văn Việt)

Gởi nhà thơ Hoàng Hưng
Nguyễn Đức Tùng

1.
Trời mưa suốt ngày ở Đồng Tâm
Khi chúng tôi đưa ông tới cánh đồng về với đất
Một người nông dân nói, sau này nhớ lại
Không biết đó là mưa hay nước mắt
Khi nghe khúc nhạc cầu hồn
Chúng ta nghe ngàn bước chân dồn dập
Hay tiếng thì thầm của đất
Tiếng đập cửa nửa đêm
Như ngày chiến tranh xưa
Chúng ta đến đây sau mưa nhìn cánh đồng Sênh chảy máu
Cho anh nắm tay em
Vị nồng chát mùa xuân nung nấu đất trời
Trong hạt thóc rơi
Trong khói đốt cỏ lác bay mờ ngoài đồng
Trong tiếng kèn xung trận
Tiếng vĩ cầm, cello thánh thót
Làng quê bị vây hãm
Bản nhạc buồn réo rắt năm xưa
Một ngàn người chết qua một đêm
Trong tuyết
Vì súng đạn, vì dịch hạch, vì cúm, vì đói khát
Người ta chỉ đếm những con số giới hạn
Không phải lòng yêu nước
Chỉ đếm những cái tên
Không phải máu, nước mắt
Chỉ đếm những phát súng
Bắn vào tim, vào đầu
Biết chắc nạn nhân sẽ chết
Không tính những phát súng bắn vào chân vào tay vào đầu gối
Những báng súng vào vai vào háng vào ngực
Cuộc chiến tranh với nông dân: không bắt tù binh
Đây là thời gian
Tất cả sẽ bắt đầu
Chúng đánh vào dân tộc những đòn đau nhất
Vào mùa dịch Vũ Hán lấp ló chân trời
Khi thế giới hoảng loạn
Đánh vào tim, đánh vào ngày Tết
Vào ngày giỗ chạp, tiết thanh minh
Vào cô Kiều đi xem lễ hội
Vào ngày rằm trăng sáng mênh mông
Đánh vào dĩ vãng chiến tranh buồn thương, dĩ vãng ngọt ngào
Trên bãi bồi, chim chào mào, tu hú
Đánh vào mùa lúa mùa khoai mùa bắp
Vào người nông dân bán mặt cho đất bán lưng cho trời
Đánh tan tác tình nghĩa cha ông
Sau chiến tranh, chúng ta lại có hoà bình
Sau những năm mất mùa, chúng ta lại được mùa
Anh mất em, anh lại trở về
Tình yêu bén lửa
Trong mùi phù sa sông Hồng
Nơi anh chưa từng đi qua một lần
Mà đã nhớ

2.
Trời mưa suốt ngày ở Đồng Tâm
Khi chúng tôi đưa ông về với đất
Một người nông dân nói, sau này nhớ lại
Không biết đó là mưa hay nước mắt
Trên mặt những đứa trẻ lấm bụi đứng hàng dài
Khi chiếc quan tài đi qua
Mặt chúng khô như mặt ruộng nứt nẻ
Nhiều ngày không mưa
Trên mặt những người trẻ tuổi cúi gập người đưa tiễn
Chân trần, móng chân bết bùn đen ruộng lúa
Trên mặt người đàn bà ngẩng đầu lên
Nhìn trời mây đen vần vũ, lo âu, không sợ hãi
Chờ một người đến cứu
Một người chắc chắn sẽ đến
Ngày mai
Từ bên kia cánh đồng
Sau cơn mưa, gió thổi ngoài đê vắng
Mùi lúa, mùi nhựa cây, mùi phân trâu
Mùi xác chết thối rữa
Mặt trăng lên cao nhìn xuống khổ đau
Của dân tộc, muốn biết vì sao
Mời bạn đến đây
Tám ngàn khuôn mặt héo gầy sau tám ngàn cánh cửa
Chờ đợi, bàng hoàng, hoảng sợ
Câu hỏi trên mặt người cúi xuống
Nước mắt nhỏ trên đường quê lặng lẽ
Bụi bay mờ lòng thù hận
Mọi thứ nay đã dần yên tĩnh
Người bị đóng đinh trên thập giá
Vẫn chưa về
Cơn dông bão đã qua
Lũy tre thức giấc
Tiếng đập cửa
Lựu đạn cay
Thuốc mê
Khói xông vào nhà
Tất cả đã tắt
Mùi khét lẹt bay trong vạt áo
Những tên chỉ điểm xông xáo nhất
Cũng đã trở về nhà
Ngày mai trời sẽ mưa trở lại
Con đường vào làng bụi bay trắng xóa
In nghiêng bóng núi
Xa xa dòng sông chảy qua
Một con mèo vào mùa động dục
Kêu réo, nhảy ba bước xuống tường qua rào gai kẽm sắc
Như trong cơn mộng dữ
Khi chúng nổ súng bắn vào ngực cụ Lê Đình Kình
Ba giờ sáng, trước bình minh
Bắn vào trái tim Việt Nam
Ruộng đồng Việt Nam chảy máu
Máu không chảy ngoài đường
Anh đừng mời nhân loại đến xem
Chúng tôi làm gì sang trọng thế
Như trong thơ Pablo Neruda
Đọc ra rả trên quảng trường
Trong các liên hoan thơ Á Mỹ Âu này nọ
Không có đâu
Máu chảy khi chúng tôi cầu nguyện
Trong góc nhà
Nơi người mẹ cho con bú
Nơi người già đang ngủ
Máu chảy trên giường

3.
Ngày đoàn viên hồng hào như mái ngói
Nỡ nào anh lại ra đi
Anh đứng bên kia cánh đồng xanh
Từ Hà Nội nhìn về hướng ấy
Về Đồng Tâm, Mỹ Đức
Cách Hà Nội ba mươi lăm cây số Tây Nam
Chúng ta thử xem trong mười lăm giây cái gì hiện ra
Đây là những thông tin ai cũng biết
Nếu muốn biết
Hơn chín ngàn người
Hai ngàn rưỡi nóc nhà
Thôn Đồng Mít, thôn Hoành, mười bốn xóm
Nhưng nhiều người không biết
Bây giờ, ở đây
Anh và em ở đây
Hoa trái vào mùa
Bầy ong đi làm mật
Anh tập đánh vần câu nói của em
Gió bấc, mưa rào, rì rào thóc giống
Bờ ao dâu bèo chuồn chuồn bay lên đậu xuống
Nơi ngày xưa công chúa đến rửa mặt
Vua Trần tuốt gươm
Ngày quân Pháp bắn vào làng hàng cau cháy xém
Tuổi thơ yên ngủ
Hai cuộc chiến tranh, ba cuộc chiến tranh
Những đúng và sai lẫn lộn
Những giả và thật lẫn lộn
Sông lặng thầm tiếng chảy
Núi Tam Đảo đứng thừ người suy nghĩ trong mây
Không tìm ra chân lý
Chân lý là tiếng vạc kêu sương
Xác tôm cá phơi đầy mặt đất
Trên bãi biển chiều
Người vượt biển ra đi mang theo mùi cá
Mang theo quả vải đầu mùa, đỏ như huyết cầu
Nghĩ ngợi chẳng ăn thua, hối hận chẳng nhằm nhò
Cãi nhau dở cười dở khóc
Anh em bữa ăn bỏ đũa đập bàn
Nội chiến: những người chết oan
Lại chết thêm lần nữa
Chúng ta chưa kịp trở tay
Thì chúng đến

Tội ác đến
Giữa những vì sao rạo rực
Anh chưa kịp hôn em
Thì chúng đến

Màn cửa hồng đào đã kịp mở ra đâu
Ong chưa kịp bay giữa nhành dâu tím biếc
Người nông dân chưa kịp rửa chân, lên giường, ngủ thiếp, mí mắt
Còn rung trong giấc mơ
Người vợ mới cưới hãy còn e lệ
Đi qua trước mặt mẹ chồng
Chưa có giờ trang điểm phòng the
Sau đám mây trăng vừa lu vừa tỏ
Sao Thần Nông lấp ló đợi chờ
Thì chúng đến

Chúng ở cách chúng ta một cánh đồng
Bên kia thành phố
Mà ở cách ta ngàn dặm
Ở cách ta ngàn năm lịch sử
Chúng sinh ra từ nhân dân
Nhưng không phải nhân dân
Trong những ngày chúng ta yêu nhau tha thiết
Hồn nhiên cười nói rỡ ràng
Chúng âm thầm nằm im trong bụi rậm
Không phải bụi rậm, mà trong những tòa nhà cao sang
Gái non chuốc rượu, thi sĩ chầu hầu đọc thơ, bàn mưu tính kế
Trước ao sen mùa hạ
Đặt nhân dân vào hỏa điểm
Ngắm như ngắm quân thù
Mà bắn

Chỉ mười hai giờ nữa đạn sẽ xuyên qua đây
Bức tường này
Gặm hết da thịt
Nuốt hết hương hoa
Giật lấy những giọt lệ riêng tây
Của anh và em
Chúng ta non dại
Không nhìn thấy vết thương bầm tím bầu trời
Trí thức bạc đầu còn ngủ mê như trẻ
Người nông dân ngàn năm hiền lành
Niềm tin yêu ngờ nghệch
Nằm trên mộ người chết như con chó nhỏ
Trên ngọn đồi
Mùa dâu vàng rực rỡ
Không biết rằng chúng sẽ đến nữa
Sau khi bị đánh cho tan tác
Nỗi thù hận đắng ngắt
Chảy bừng bừng trong máu huyết
Khi ta nhìn đời toàn thấy những cành tơ
Chúng chỉ thích mùi khói bay khét lẹt
Em ơi ngày mới đến
Chồi xanh lại ra hoa
Chúng ta bằng lòng mà không mấy khi tự hỏi
Tổ quốc thu về một mối là đâu
Ngôi làng nhỏ, một cánh đồng
Ven bờ phất phơ lau trắng
Tiếng trẻ học bài
Sắc hoa đào im lặng trong mưa bay
Hoa gạo cuối trời
Bến đò đưa em đi học
Những chàng trai cười trong nắng sớm
Ma trơi bay ngoài nghĩa địa
Con nai cuối cùng lững thững bước qua sương mù
Sẽ bị đốn hạ ngày mai
Quê hương trở mình nhức nhối
Chúng tàn phá, tàn phá, tàn phá mãi
Những kẻ quen thói hung hăng
Bắt đầu biết sợ
Thanh gươm của chúng ta không phải là gươm
Chỉ là lời nói thật
Đã đóng hồ sơ ngăn nắp gói kỹ càng trong giấy báo, bọc ni lông
Để trong két sắt
Để yên lòng thế hệ mai sau
Tài sản cha ông, cháu con giữ lấy
Từ đêm tối đến bình minh
Hết tháng chạp trời rét căm căm đến tháng năm mùa sen trẩy hội
Tổ quốc gọi thì đi
Đâu biết cái gì là tổ quốc
Thời đại những kẻ lừa đảo đi đầy đường
Đại bác của lòng tham gầm vang trong biệt thự
Trong tiếng thì thào
Bên gối
Chúng lùng sục khắp nơi
Tìm tiền, tìm của
Phật trên chùa cũng bán
Chúa cũng khiêng đi
Sá gì một cánh đồng một khoanh đất mà mong
Những thế hệ máu đổ dài bước chân Nam tiến
Lũ lụt, người chết
Đê vỡ, mất mùa
Trong những đám tang
Lòng tham vẫn không chểnh mảng
Thức dậy đúng giờ, sớm hơn thượng đế

4.
Anh đi giữa mùa hoa xoan
Hỏi hội chèo làng Đặng
Em cười hỏi anh ở đâu về
Mà đi tìm quê Nguyễn Bính
Một dân tộc bị cái đói hành hạ
Nay lại bị đồng tiền hành hạ
Một dân tộc bị lời nguyền rủa của đồng tiền
Cướp đất, cướp biển, cướp làng
Thân tàn ma dại
Hãy nhớ
Những người mắc trong kẹt cửa
Những người nổ tung lên trời
Những người nằm suốt ngày trong hang tối
Chờ đợi mặt trời không đến
Hãy nhớ những giấc mơ của họ
Những phép lạ chỉ có trong thời tiền sử
Chúng dệt mãi lòng thù hận trong bóng tối khi chúng ta đã quên
Như dòng sông chứa đầy xác chết chảy quanh co trong rừng
Cướp đất và trả thù
Trả thù và cướp đất
Cái nào quan trọng hơn
Em đừng hỏi quá nhiều
Không có câu trả lời
Trong nắng chiều tà giới trí thức tinh hoa tàn tạ
Trong những dạ hội thâu đêm suốt sáng cốc thủy tinh vỡ liên hồi
Linh cửu một người già đi qua
Người bị đóng đinh trên thập giá
Dưới bầu trời ảm đạm
Ông có trở thành bất tử không
Đến khi chết vẫn không ngờ được
Người giết mình là ai
Dưới các tầng trời sao thiên thần bay đi đâu
Trong quả thị vàng bà tiên xưa đã chết
Em vặn ngọn đèn thấp xuống
Thì thầm thức thâu đêm
Máu của đêm chảy ra từ cánh cửa nhà tù
Nơi chúng tra tấn những người sống sót
Con cháu của làng Hoành
Của cánh đồng Sênh
Tát vào mặt người đàn bà
Tra tấn đòn roi người chết
Sau lưng, sau ót, bắn vỡ đầu gối
Máu chảy trên các sườn đồi
Tiếng cười man rợ của mặt trời buổi sáng
Máu chảy trong tiếng rú gào của bầy sói
Máu chảy trên cán cuốc
Trên những vết đạn ghim đầy tường
Trên nỗi buồn của chúng ta, anh và em
Máu chảy trong tim những người xa tổ quốc
Dân tộc bàng hoàng tỉnh giấc
Máu chảy từ mặt trăng cuối lũy tre làng
Máu chảy trên thềm nhà, trên ghế xô pha, trên cầu thang gác
Mùi xăng khét lẹt, máu chảy trên màn vô tuyến truyền hình
Trên ngực đứa trẻ sơ sinh ba tháng tuổi
Trên môi người góa phụ Dư Thị Thành
Trên mái tôn
Trong lòng giếng trời
Của những người làm kiếp thiêu thân oan ức chết
Máu dẫn chúng ta qua ngõ hẹp
Đi qua lũy tre xanh
Đi qua thời gian
Đi qua những hạt lúa chín vàng
Sợi dây điện vứt lại bên hàng rào
Kíp nổ, lựu đạn, tàn thuốc lá, ly cà phê uống dở, tách trà tan vỡ, giọt máu đọng trên tấm mạng nhện
Trên đuôi con chó nhỏ sợ hãi nằm yên sau cửa, máu chảy trên sữa trẻ con
Trên linh hồn người tỉnh thức
Trên tuổi trẻ chúng ta buồn bã

5.
Không tội ác nào sinh ra trong một ngày
Chúng đã sinh ra từ hôm ấy
Từ những lỗi lầm đầu tiên
Từ ngã rẽ bất ngờ dại dột
Không tội ác nào là bất ngờ
Chúng đã đến đây nhiều lần
Buổi sáng buổi chiều buổi trưa
Giữa vợ và chồng, chúng nằm xuống
Giữa những vần thơ
Tội ác bám vào chúng ta như đĩa trên chân người bộ hành
Chúng hút máu chúng ta và thay máu khác
Từ trong mùi thơm của biển tội ác lớn lên
Từ trong ánh điện đầu tiên ngày hòa bình tội ác lớn lên
Từ trong nỗi sợ hãi mà chúng ta gieo cho nhau tội ác lớn lên
Chúng đi cày ruộng lấm láp
Chúng đi xe hơi Audi bóng loáng
Chúng ngồi bên xị rượu đế
Chúng ngồi bên cốc rượu vang sang trọng, chivas 18, chivas 21
Chúng choàng khăn phula đỏ
Trong những bài xã luận dối trá
Trong vần thơ ba xạo
Trong tiếng đàn ghi ta dạo quán hớt tóc
Trong mũ mão vua quan
Trong áo đại cán
Trong tà áo lụa học trò bay phấp phới còn trinh
Qua trường Đồng Khánh cũ
Trường Trưng Vương Hà Nội
Marie Curie
Trường Bưởi
Tội ác sinh ra nơi không ngờ được
Giữa miệng nói cười
Trong bữa tiệc sang trọng
Bên nồi canh rau mác
Làng quê
Từ kẻ nô lệ đến bọn đè đầu cưỡi cổ
Tội ác sinh ra mà chúng ta không biết
Chúng chỉ đòi một thứ, đòi mải miết, đòi quyết liệt
Dần dà, tương cà, muối mắm
Xe hơi, nhà lầu, thiệp cưới, phong bì
Tiếng thì thầm bên rào tường vi, cái bắt tay lạnh lẽo
Cái ôm hôn nồng ấm, lau vội rồi đi
Chúng đòi một thứ: sự thỏa hiệp
Và ngụy biện, ngụy biện, ngụy biện.

Tôi ác bắt người trí thức phải thuộc bài
Không những thuộc bài, anh còn trở nên sáng tạo
Còn nghĩ ra thêm nhiều trò cho chúng
Như Ba người khác của Tô Hoài
Đã chết rồi vẫn còn sợ hãi
Khi chúng giẫm bàn chân kiêu ngạo lên ngực đồng bào
Anh ta nghĩ đó là hoa sen đất Phật
Khi chúng vặt lông những con chim cuối cùng
Anh ta nghĩ đó là phép chữa bệnh
Khi chúng phá nát cánh đồng, chặt những cành cây sai quả
Anh ta nghĩ đến những lâu đài rực rỡ
Mà những lâu đài quả thực cũng mọc lên
Phấp phới ngọn cờ thiêng
Vẽ hình đồng tiền ở giữa
Quả thực đó là những ngôi nhà sang cả
Người ở một đêm ba trăm đô, năm trăm đô, một ngàn
Làm anh quên mất thuở anh trèo dừa chạy chơi bên bờ sông
Thuở trời xanh tha thiết
Làm anh quên mất cứ tưởng muốn làm giàu thì phải giết
Muốn hạnh phúc thì phải chà đạp lên người khác
Muốn khôn ngoan phải biết chạy thoát quê nghèo
Không phải đi tìm vị thuốc cứu người
Mà đi tìm vị thuốc trường sinh cho chính mình
Hay cho vợ con mình
Hay cho con bồ nhí
Lông nhiều
Đêm ngày thỏ thẻ: ôi anh yêu
Vì nó
Anh sẵn sàng bịt mắt
Mà không có nó
Anh cũng bịt mắt bịt tai
Quê hương la đà những tổ chim, chúng hót cho ai?
Gió nồm, gió chướng, gió lào, gió bấc
Hoa tím luống khoai, mặt đất cày phơi ải
Dàn bầu xưa của mẹ
Mùi hoa lý đêm đêm
Em về
Những thèm khát thời mới lớn
Đồng quê thanh bình
Đã chết theo viên đạn đầu tiên bắn vào trái tim
Của một người đàn nông dân tám mươi ba tuổi
Vô tội, hiền lành, chất phác
Một phát đạn trúng tim các bạn
Thưa các bạn
Những đứa trẻ chạy chơi chang chang nắng ngoài đồng
Những người già sắp xuống lỗ
Những người ngọn đèn thầm vặn nhỏ
Ở Paris
Những người vì đâu xa đất nước
Người thắng cuộc, người thua
Chúng bắn một người hôm qua
Khi mới hết canh ba, đầu canh tư
Chúng bắn bằng đạn gì không ai biết
Mặt đầu mờ sương mù
Chúng bắn bằng súng gì không ai biết
Chúng mổ bụng lấy đi
Những tang chứng cuối cùng
Không phải tang chứng về cái chết
Mà tang chứng về sự sống
Về sự hồi sinh rực rỡ

6.
Cuối cùng, sau tất cả mọi chuyện, điều còn lại trong căn nhà
Là những vết đạn, bức chân dung một cụ già
Nụ cười hiền từ, chòm râu trắng xóa, bức ảnh ngày đám cưới
Người vợ trẻ hơn hai mươi tuổi, điều cuối cùng
Sau tất cả mọi chuyện là cái giếng trời, không sâu lắm
Đủ giết ba người, ngọn lửa bí mật, thây cháy thành than
Một giáo sư toán
Về thăm, đo đi tính lại, vẫn không giải thích được, máu và nước mắt
Mọi thứ bắt đầu ra sao, những kẻ nào đứng trong bóng tối
Nửa đêm tấn công người vô tội, oán hận ngất trời
Năm 2020 mở đầu, ngay trước tết, dùng cái chết
Bắt người nông dân cúi đầu, dùng khổ đau
Dẫn đường dân tộc, một trăm năm trước
Con đường bắt đầu từ Saint Petersburg
Hay từ năm mươi năm trước, cuộc cách mạng văn hóa
Dân tộc ngã vào hố thẳm. Càng đi càng lạc đường
Một dân tộc đầy lòng yêu thương đã trở nên thù hận
Hung hãn, sau tất cả mọi chuyện, mưa bắt đầu rơi
Xuống cánh đồng, máu đã lau xong, đất rơi vào tay chúng
Đất vàng đất bạc
Kẻ độc ác thoát khỏi tòa án dư luận
Căm hận lắng xuống, đọng lại như trầm tích
Thèm mồi lửa, chờ ngày bốc cháy
Nỗi buồn dằng dặc lũy tre
Cánh đồng bị xua đuổi
Người nông dân bơ vơ gốc rạ
Lang thang không nhà
Bị gậy phương xa
Con gái làm điếm nước ngoài
Con trai buôn lậu Đông Âu
Câu quan họ gầy như cánh vạc
Thắt lưng hoa đào ngơ ngác chốn thị thành
Ban mai rạn nứt
Đồng ruộng vắt kiệt mình nuôi những đứa con
Tình yêu chỏng chơ ngày về
Con thuyền không người, sắp cập bến
Bóng ma đầu ngọn cây
Bị giết giữa khuya không thể về nhà
Muối trộn vào cơm rắc phong long đầy đường
Chúng vẫn canh chừng như ăn trộm
Trong bụi sả, bụi dâu, chúng nằm suốt đêm
Mặc mưa tầm tã, nắng chang chang
Ngậm sâm Tàu mà chống lại nhân dân
Ăn hạt lúa trời mà rạch trời rạch đất
Tìm vàng bạc
Những đam mê lú lẫn váng vất ngả đường
Anh về Hà Nội, chẳng thấy mùi hương
Của sen hồng mới nở
Chiếc mo cơm ngày đói khát
Chúng giấu biệt đi đâu sau bức tường
Những người đàn bà gò lưng gánh hoa về chợ
Vành nón kéo sụp xuống giấc mơ tan vỡ
Nắm lạc nắm vừng mẹ gói cho con
Ngày ra ga
Hoa bưởi rụng trắng trời xa thương nhớ
Anh về đây nhìn người dân Thăng Long im lặng
Dân tộc võ vàng
Bầy chó con bên hồ Tây ngỡ ngàng đi tìm mẹ
Mẹ chúng đã chết
Nằm trên bàn tiệc
Họng súng bốc khói
Cha lang thang khắp cánh đồng
Người với người nhìn nhau vô cảm
Cơn mưa rơi nhẹ trước hiên nhà
Sao không rơi vào song sắt xà lim
Tắm mát cho người tù tội
Người tù vô tội nhớ cánh đồng xa xôi
Nhớ trời sao lấp lánh, tiếng hát nghẹn ngào trong ngực

7.
Tôi hỏi anh
Tưởng tượng một người đàn bà cần phải làm gì
Khi chị bị lột hết quần áo
Bị lôi vào bụi rậm
Họ phải làm gì
Khi một gã đàn ông sực mùi rượu
Cúi xuống trên ngực họ
Họ phải làm gì
Khi xong việc gã lăn ra ngáy khò khò
Lưỡi gươm tuốt trần rơi bên cạnh
Uất hận
Người đàn bà phải làm gì nếu không cầm lên
Đâm vào ngực lút cán
Dù mang tội sát nhân
Kìa người phụ nữ đang đứng trước tòa
Tòa án chính chúng ta lập ra
Những kẻ không muốn hòa bình
Chỉ muốn chiến tranh
Không muốn cởi trói hận thù dân tộc
Chỉ muốn buộc chặt
Đạo lý không dùng
Luật nhân quả nhà Phật không dùng
Đang ngồi xử nhân dân
Mùa cướp đất bắt đầu
Mùa hoa ban nở trắng đồi Tây Bắc
Không làm trái tim chúng thắt lại
Câu quan họ cất lên
Có thể làm em rơi nước mắt
Chúng ta nghèo lắm
Một cành hoa cũng nhặt lên
Một câu hò bay qua giơ tay mà nắm lại
Thế mà chúng cần gì đẳng cấp
Cần gì phẩm chất
Có biết ghê sợ là gì
Trên cành mai bỡ ngỡ chúng treo chiếc quần lót
Trên cành đào e ấp chúng treo thanh gươm
Trên ngôi mộ tổ ngày xưa không ai vào đấy
Chúng hò hẹn nhau suốt ngày
Rậm rịch
Mùa lúa chín thơm đòng làm chúng ngứa ngáy
Đất bùn, cỏ dại, chúng căm ghét
Tháng ngày thương nhớ hóa thành xi măng
Kỷ niệm tang tóc phải biến mất
Cuộc đời phải là một trò vui
Mọi thứ là một trò chơi
Ngày nào cũng là ngày tết
Không phải ngày tết của dân tộc
Ngày tết của chúng
Mỗi phong bao lì xì cho khách qua đường một triệu

8.
Xin lỗi em, sự giận dữ này
Trời mùa xuân rây mưa nhỏ lệ
Chúng ta đứng bên này sông
Bên kia là cánh đồng
Anh nhìn không chớp mắt
Lũy tre xanh, tàu lá chuối non
Bình minh ló dạng
Người chết có trở lại không
Em hỏi
Người lão nông có sống lại không
Quê hương như tình ái
Người dân có cần vĩ đại bao giờ
Tiếng trẻ con học bài không làm anh khuây được
Mái tóc em dài không làm anh khuây được
Người già, nắm đất
Cái chết đau đớn, ngất trời
Oan khiên giặc dã
Giấc ngủ lấm tấm sao rơi
Anh vòng tay, cúi đầu
Có thể thanh bình đang trở lại
Có thể chúng ta không trả lời mà chỉ hỏi
Em ơi đừng cười anh khóc nhiều thế
Trước cái chết của một người xa lạ
Như một đứa bé phải nhảy vào lửa
Anh thèm sự sống
Thèm chiếc vòng đeo tay màu xanh thiên lý của em
Mẹ mua ở Châu Đốc Long Xuyên
Không gian tĩnh lặng trong rừng
Sông Hồng cuồn cuộn
Thèm được nghe em hỏi: anh muốn làm gì em?
Hơn là đứng ở đây chờ đêm xuống
Đêm đã xuống trên đất nước chúng ta
Trăng lên vàng vọt
Lá vàng ly biệt giữa mùa xuân, tiễn người ra đi, người ở lại
Em đưa anh về ngày thơ dại
Cho anh được khóc, được cười
Một đêm nay nữa
Ngày mai anh đi xa
Cánh đồng sương khói
Bầu trời rưng giọt lệ
Ngày tháng nhớ thương đã đến kia rồi
Người con trai miền Nam ra thăm đất Bắc
Tháng Giêng
Lần đầu tiên
Cho anh cầm lấy tay em
Được em tặng một giải thắt lưng vàng
Buộc đời mình vào trăng sáng
Buộc anh vào cái chết
Vào sự sống.

Chúng ta bỏ lại một dòng sông
Bỏ lại cánh đồng
Bỏ lại một người già đã chết
Tim đập liên hồi như trống trận
Không nhìn thấy gì
Không nghe thấy gì
Mùa xuân im phắc
Chúng ta ra đi
Mang theo nỗi buồn hôm nay
Mang theo đàn trẻ thơ hôm nay
Mang theo tình yêu hôm nay
Rồi sẽ có một ngày chúng ta trở lại
Em yêu, em đừng sợ hãi
Thuốc độc đã rưới vào gốc cây
Hãy để mưa làm sạch lại
Mưa cần có thời gian
Như người đàn bà cần có thời gian để xinh đẹp
Ngọn lửa cần thời gian dập tắt
Trái tim cần thời gian tập hợp
Em đi cùng anh, kết cỏ ngậm vành
Hát bài ca tình yêu đất nước
Nhớ thương người anh đã khuất
Ngày mai cơn gió lành sẽ về thổi mát ngày giỗ chạp
Vượt qua đêm tan nát
Vượt qua ngày đê vỡ, lũ sông Hồng, mùa đạo lý mất trắng không
Chúng ta sẽ về
Đi trong lòng Hà Nội
Ngồi trước thềm Văn Miếu
Đi trên phố Tràng Tiền
Nghe lại một lần bản nhạc cầu hồn của Stravinski
Bầy chim ngói bay đi mà anh không hiểu
Ngồi giữa cánh đồng
Ngực thơm mùi mồ hôi của cha
Tóc thơm mùi hương bồ kết hương cau của mẹ
Những người yêu nhau không thể nào không đứng lại, mà hôn nhau dưới trời mưa
Nước mưa hay là nước mắt
Đất trời quê hương bát ngát
Chúng ta lại dắt nhau về.


Vietnam January 2020 – Canada April 2020