02/03/2021
Huyền Chiêu: KIM TUẤN, CHÀNG THI SĨ CỦA MUÀ XUÂN

Tranh (Huyền Chiêu)

 

(kỷ niệm 60 năm ca khúc  Anh Cho Em Muà Xuân,

 Thơ Kim Tuấn, Nguyễn Hiền phổ nhạc)

 

Kim Tuấn tên thật Nguyễn Phước Vĩnh Khuê, cái tên làm liên tưởng đến hình ảnh một chàng trai thanh mãnh, nho nhã dù bạn thân  của ông, họa sĩ Đinh Cường mô tả “Kim Tuấn hiền lành mập mạp, da hơi ngâm đen với nụ cười híp mắt”.(*)

Kim Tuấn viết bài thơ  Nụ Hoa Vàng Ngày Xuân năm 1961, khi tác giả mới ngoài 20.

Năm 1962 nhạc sĩ Nguyễn  Hiền phổ nhạc bài thơ. Từ đó hàng năm, sau khi ông Táo về  trời, hoa mai, hoa đào bắt đầu hé nụ , mọi người lại chờ đón văng vẳng đâu đó khúc  nhạc Anh Cho Em Mùa  Xuân.

Cũng như bánh chưng bánh tét, ly rượu mừng, câu đối đỏ, Anh Cho Em Mùa  Xuân quá đỗi  thân thương. không thân thương sao được khi mùa  xuân về anh cho em tất cả.

Mỗi năm có bốn mùa nhưng hình như các thi sĩ, nhạc sĩ thiên vị nhiều  cho mùa thu.

Riêng Kim Tuấn, mùa xuân được ông nhắc tới nhiều nhất dù thi sĩ  sinh ra trong bối cảnh lịch sử đen tối và cũng như tất cả các thanh niên thuở ấy ông luôn mang nặng nỗi đau thân phận là người con của “nước Việt buồn”

“Khi về núi đứng trông theo

con sông nước cạn bên đèo khói mây

đỉnh cao chiều gió ngang mày

lênh đênh sương phủ vòm cây nhớ rừng

mắt buồn giọt nhỏ rưng rưng

mưa bay xuống thấp lưng chừng lũng sâu

cỏ xanh màu lá hoa sầu

đá xanh màu nhớ đêm sâu ngút ngàn”

(Biên Giới Với Ta Và Rừng)

Trong “Với Tuổi Ba Mươi” chúng ta nghe được tiếng thở dài của  người đàn ông không có tương lai:

“Ba mươi tuổi đã hồng trần

đồi hoang vó ngựa bao lần xót xa

tuổi mòn chinh chiến can qua

áo thêu máu lửa đem ra sa trường”

Buồn thì buồn, đau thì đau, nhưng  Kim Tuấn chỉ muốn mang niềm hạnh phúc và hy vọng đến cho mọi người. Ông dỗ dành người yêu:

“anh cho em mùa xuân

bàn tay thơm sữa ngọt

dải đất hiền chim hót

người yêu nhau trọn đời

mái nhà ai mới lợp

trẻ đùa vui nơi nơi

hết buồn mưa phố nhỏ

hẹn cho nhau cuộc đời

khi hoa vàng sắp nở

trời sắp sang mùa xuân”

(Nụ Hoa Vàng Ngày Xuân)

Ông nén đau thương, “dạy cho con tiếng nói thật thà”:

“Sau chiến tranh con nhớ về quê

tay cuốc tay cày

thế tay cầm súng

bỏ những ngày cơ cực gian nan

bỏ phố xưa trở lại xóm làng

cày sâu cuốc bẫm

làm lấy mà ăn

đừng xin ai đồng bạc

đừng thèm làm tôi tớ cho ai

con hãy nhớ yêu núi rộng sông dài

nhớ ta là người không là loài vật”

(Dặn Con)

Là con trai duy nhất trong gia đình, ông hiểu trong chiến tranh trái tim người mẹ dễ tan vỡ đến như thế nào. Mẹ ơi, tết con không về nhưng con trai của mẹ vẫn còn đây:

“Tết này thêm chút tiền lương lính

có dăm trăm bạc gửi quê nhà

mẹ mua thêm gạo ăn qua Tết

con ở rừng cam khổ cũng qua”

( Gửi Mẹ Muà Xuân)

khi lộc non trẩy lá, khi tiếng chuông chùa ngân vang trong  chiều xuân êm ả,  Kim Tuấn mơ một ngày về bao xiết thanh bình.

“Khi tôi trở về mẹ vừa tóc bạc. Đôi mắt nhìn vào tương lai và quên bao nỗi ưu phiền. Con cò lại bay trong đồng ruộng xanh. Lũy tre cúi xuống ưu tư cùng mùi khói un quen thuộc.

 Khi tôi trở về tôi sẽ đi thăm bờ sông tuổi nhỏ, tôi sẽ buồn thầm những chuyện ngày xưa và sẽ khóc một mình – vì quê hương tôi bao lần đau khổ, bao lần đắng cay, bao nhiêu tủi hờn. Quê hương tôi ở đó. Quê hương tôi khi còn tuổi nhỏ, khi tôi lớn lên bằng tiếng ru hời. Quê hương tôi bao lần đau khổ, bao lần đắng cay, bao nhiêu tủi hờn.

(Những Điều Ghi Được Trong Giấc Ngủ)

60 năm, kể  từ mùa xuân ấy, ông nhạc sĩ tài hoa và ông thi sĩ hiền lành mơ mộng đã qua đời nhưng Anh Cho Em Mùa Xuân vẫn còn đó, vẫn vang vọng trong niềm mơ ước một mùa xuân “Đất mẹ gầy có lúa, đồng ta xanh mấy mùa, ngoài đê diều căng gió, thoảng câu hò đôi lứa”.

Và mơ ước vẫn mãi là mơ ước.

Nhớ câu thơ buồn như một lời trăn trối:

“Khi tôi trở về, khi tôi trở về cuộc đời xuôi chảy. Có bóng trăng xưa soi trên lối vườn, có rừng cây ốm vì nhiều thương nhớ, và khi thức dậy tôi tìm thấy tôi.”

(Những Điều Ghi Được Trong Giấc Ngủ)

Xin cám ơn và chào vĩnh biệt chàng thi sĩ của mùa Xuân.

(*) trích trong “Kim Tuấn.Chiều Đông Nào Nhung Nhớ- Đinh Cường)

Huyền Chiêu

Tháng giêng 2021

 

 

 

 

 

 

 

©T.Vấn 2021