
Angels glow in the
dark – Tranh thạch bản của Alexandra Nechita
▪Gởi
những mảnh đời vụn vỡ.
▪Thế
nhân mắt trắng như ngân nhũ . . .
( Nguyễn Bính)
1.
Cuộc sống, với
đầy đủ những buồn vui giận ghét,
tưởng như sẽ giúp con người trở nên
nhẵn nhụi hơn . Nhưng không phải vậy. Ngược
lại, khả năng phức tạp hóa mọi chuyện
của con người văn minh chỉ khiến cho họ
trở nên độc ác với nhau hơn, làm cho cuộc
sống trở nên khó chịu đựng hơn. Đó là
chưa kể đến con dao hai lưỡi của
sự phát triển khoa học kỹ thuật ngày nay. Trong
đó, một đời người với những
lầm lẫn và sai sót, đă bị ghi lại, lưu
giữ như những t́ khuyết của một
thứ máy móc vô tri vô giác.
Thêm nữa, cái cách mà xă hội
loài người xử dụng những thành tựu của
ḿnh làm phương tiện
phán xét đồng loại dường như đang gây nên
những hậu quả không lường được.
Câu chuyện về cuộc
nổ súng ở một ṭa án ở Atlanta, tiểu bang Georgia
làm chết một viên Thẩm Phán Chánh Án, một Phóng Viên
Ṭa Án, một viên chức
Cảnh Sát có thể là một
minh họa rơ nét cho cái hậu
quả không lường này.
2.
Cô gái trẻ vừa ra khỏi
nhà để mua bao thuốc lá trở về. Khi tra
chiếc ch́a vào ổ khóa cửa, một người
đàn ông da đen đứng sau lưng cô từ bao
giờ, chỉa súng vào lưng
và ngỏ ư muốn vào
trong nhà cô. Khuôn mặt người đàn ông trông rất
quen. Khi anh ta bỏ chiếc
mũ lưỡi trai trên đầu ra, th́ cô suưt la lên.
Đó là nghi phạm bị đem ra xử ở Ṭa Án Atlanta
sáng hôm qua v́ tội hành hung và hăm hiếp người t́nh
cũ của ḿnh. Đây là vụ án được đem
ra xử lại, v́ lần trước, ṭa cho rằng việc phán quyết không
được chính xác. Lợi dụng sự bất
cẩn của viên cảnh sát canh gác, anh ta đă
cướp súng của người này và gây nên cái chết
của 3 người nói trên. Sau đó, trên đường
tẩu thoát, anh ta cũng đă giết thêm một
người thứ tư, người này là một viên
chức thuộc Sở Di trú Liên Bang. Các Đài truyền h́nh, truyền thanh quốc gia cũng như
địa phương liên tục đưa tin và h́nh
ảnh liên quan đến vụ việc này. Và v́ thế, cô
gái nhận ra ngay tông tích của người đàn ông.
Giờ đây cô gái một ḿnh
đối diện với con mồi bị săn
đuổi bởi tất cả các lực lượng
cảnh sát Liên bang và địa phương trong thành
phố. Sự việc xảy ra sau đó hoàn toàn khác
với những kịch bản phim tương tự người
ta thường thấy trên truyền h́nh. Anh thanh niên da
đen , vừa chậm răi trói cô gái vào ghế bằng
băng keo, vừa giải thích cho cô biết rằng, anh ta
buộc phải đối xử với cô như vậy
v́ anh ta không muốn cô do hoảng hốt có thể có
những phản ứng khiến gây nên một t́nh huống
c̣n tồi tệ hơn . Anh ta cho biết anh ta đă quá
mệt mỏi và cần sự nghỉ ngơi. Sau khi
tắm rửa xong, anh được cô gái chỉ cho chỗ
anh có thể lấy một quần áo sạch . Bộ
quần áo ấy là của
người chồng quá cố của cô , bị đâm và chết trên tay cô cách đây 4
năm.
Họ ngồi đối
diện với nhau do một t́nh cờ ngẫu nhiên của
số phận. Kẻ sát nhân vừa giết chết 4
mạng người vô tội và cô gái trẻ góa chồng
cũng v́ một hành vi bạo lực. Anh thanh niên bảo cô
rằng anh có cảm tưởng ḿnh là một chiến binh
quả cảm, đă chiến đấu cho màu da của
ḿnh chống lại những thành kiến bất
công.Nhưng bây giờ th́ anh không muốn giết thêm
một người nào nữa. Anh muốn được
yên tĩnh và nghỉ ngơi. Ngày vừa qua là ngày dài
nhất trong đời anh. Anh muốn kết thúc nó ở
đây. Rồi anh nằm xuống trên chiếc
giường duy nhất trong pḥng.
Cô gái ngỏ ư với anh, cô
muốn được đọc sách. Anh thanh niên
đồng ư và yêu cầu cô
đọc cho anh nghe nữa. Cô gái cầm quyển sách cô
đang đọc dở dang. Đó là một quyển sách
đưa ra những hướng dẫn trong cuộc
sống thường ngày.
Chúng ta thờ phượng Thượng Đế bằng cách phục vụ đồng loại. Trần gian này định nghĩa sự vĩ đại bằng cách đo lường quyền lực, của cải và địa vị xă hội. Từ đó, con người vĩ đại đ̣i hỏi ḿnh được đồng loại phục vụ. Trong xă hội với nền văn hóa tự phục vụ và tâm thức cái tôi trên hết mọi sự của chúng ta, th́ lối cư xử như là tôi tớ cho đồng loại không được nhiều người ưa thích lắm . . .
Anh thanh niên da đen ra dấu cho cô gái ngưng lại
và yêu cầu cô đọc đoạn văn một lần
nữa.
Rồi họ chuyện tṛ với nhau và không
để ư đến thời gian đang trôi qua rất
nhanh. Anh thanh niên trỏ vào bức ảnh gia đ́nh cô gái và
hỏi. Cô kể cho anh nghe về gia đ́nh cô. Bốn
năm trước đây, chồng cô bị giết
chết v́ sự trả thù của những người
bạn cũ. Họ có với nhau một đứa con gái
nay được 5 tuổi. Cô xin người thanh niên
đừng làm ǵ hại đến cô, v́ nếu cô có bề ǵ, đứa
con gái 5 tuổi ấy sẽ không c̣n ai để
nương tựa. Mới 5 tuổi, nó đă trải qua
quá nhiều đau khổ và xáo trộn. Đă hai tuần
nay, cô không gặp mặt con v́ cô phải gởi nó cho
một người bà con , để cô có thể vừa
đi làm ( hầu bàn ) vừa trở lại trường
học. Lẽ ra, sáng nay , cô phải đến để
dẫn con đi chơi như đă hứa với nó
từ hai tuần trước. Cô cũng lấy hồ
sơ khám nghiệm thi thể của chồng cô cho
người thanh niên xem, và bảo anh ta rằng, cho
đến giờ, v́ những hành động của anh
ta, đă có 3 người mà thi
hài của họ sẽ phải trải qua những
giảo nghiệm như thế này. Cô khuyên anh nên
đầu thú với cảnh sát để không có những
cái chết vô ích nữa, kể cả cái chết của anh
ta.
Họ cùng nhau ngồi xem
truyền h́nh chiếu đi chiếu lại cảnh
hỗn độn ở ṭa án Atlanta ngày hôm thứ sáu. Anh
thanh niên tỏ ư hối tiếc việc làm của ḿnh. Anh
không hề có ư định giết người. Nh́n
thấy chính ḿnh trên màn ảnh, anh không tin đó là ḿnh,
người thanh niên 33
tuổi cao 6 feet và nặng 200 pounds.
Đêm cứ lặng lẽ trôi
qua. Gần sáng, anh thanh niên nhờ cô gái cùng với anh đi
ra ngoài phi tang chiếc xe truck anh đánh cắp ban chiều
và đă dùng nó để để đến khu Chung
Cư này. Để tỏ
thiện chí, anh bỏ lại khẩu súng trên giường
cô . Ngồi trong xe, cô gái đă có ư định dùng phôn di
động của ḿnh gọi 911. Nhưng cô hủy bỏ
ư định ấy, v́ e ngại sẽ có điều không
hay xảy đến cho cô. Sau khi đem chiếc xe truck
đi bỏ ở một chỗ xa khu chung cư, họ lên
cùng xe quay trở về căn
pḥng cô gái . Cô gái soạn điểm tâm có trứng chiên, bánh
ngọt và nước cam. Cả hai cùng ăn và chuyện
tṛ. Anh thanh niên bằng ḷng để cô đi thăm con sau
khi đă dọn rửa bếp núc sạch sẽ . Anh
cũng bảo , cô là thiên thần được
Thượng Đế phái xuống giúp đỡ anh. Anh xin cô hăy vào
thăm anh trong tù. Cô nhận lời.
Ra khỏi nhà, cô gái t́m một
chỗ đậu xe lại và gọi 911. Cô lặng lẽ
báo cho họ hay rằng, người bị săn
đuổi hiện đang nghỉ ngơi trong căn pḥng
của cô.
3.
Với người thanh niên sát
nhân giết một lúc 4 mạng người, th́ cô gái
ấy là ân nhân, là thiên thần do Đấng Tối Cao sai
xuống , ngăn cản không cho anh phạm thêm tội ác
nào nữa. Khuôn mặt anh thật an b́nh khi bị c̣ng tay dẫn đi giữa
một rừng các viên chức chính quyền và ống kính
của các cơ quan truyền thông đại chúng.
Không có thêm một mạng
người nào bị hy sinh
một cách vô lư nữa, ngoại trừ, có lẽ là
mạng sống của chính anh, rồi đây, có thể anh
sẽ bị kết án tử h́nh.
4.
Thế c̣n cô gái , người
ngẫu nhiên do sự đẩy đưa của số
phận, một sớm một chiều trở thành
người được biết đến hầu
như khắp nước Mỹ ( và cả thế giới
? )
Cô tin rằng ḿnh đă làm
được một việc hữu ích. Thuyết
phục kẻ sát nhân ấy không làm hại bất cứ
người vô tội nào khác nữa.
Và cô được ǵ là phần
thưởng cho việc làm ấy ? 10 ngàn Mỹ Kim
được chính thức xác nhận từ Viên Thống
Đốc Tiểu Bang. C̣n 50 ngàn Mỹ Kim như đă
được hứa hẹn trong lúc hung thủ c̣n đang
bị truy tầm cho những ai đưa tin hoặc giúp
nhà chức trách bắt được kẻ đào tẩu th́ chưa
thấy ai nói tới (*)
Nhưng phần thưởng cho cô không phải chỉ có vậy.
Chỉ vài giờ sau khi cô
xuất hiện trên các chương tŕnh phỏng vấn
của các hăng truyền h́nh lớn nhất nước
Mỹ, quá khứ không lấy ǵ làm hănh diện của cô
cũng được/bị đưa ra trước công
chúng.
16 tuổi, cô bị ra ṭa về tội lấy cắp đồ trong tiệm buôn ( Shoplifting). 18 tuổi, cô hai lần bị án về tội vị thành niên oa trữ rượu có cồn. 23 tuổi , cô bị bắt hai lần về tội lái xe trong lúc say rượu và vượt quá tốc độ, lần khác là lái xe với bằng lái đă bị tạm thu hồi. 25 tuổi, cô bị bắt về tội hành hung người chồng cũ của mẹ cô. Và chồng cô bị đâm chết trong một cuộc ân oán với mấy người bạn cũ khi cô 23 tuổi.
Cô đă cố vất bỏ cái
quá khứ buồn thảm ấy sau lưng khi cô dọn đến khu
vực nội thành Atlanta, chạy bàn cho một tiệm ăn
và quay trở lại trường học. Mục tiêu
của cô bây giờ là đứa con gái 5 tuổi và tương
lai cuộc đời ḿnh.
5.
Liệu cô có rũ sạch
được những cơn ác mộng của
đời ḿnh, và làm lại như thể cô mới
bước chân vào đời lần đầu hay không ?
Cho đến giờ, rơ ràng
cuộc đời vẫn
chưa buông tha cô. Giờ
đây, khắp nước Mỹ nh́n cô gái thiên thần
không nguyên vẹn là thiên thần nữa . Thiên thần
ấy đă có những khoảng đời đen tối
( Angel had dark sides ).
Cô gái đă thấy trước,
quăng đời trước mặt của ḿnh không nằm
trong ư chí vươn lên của chính ḿnh nữa.
6.
Cung cách đối xử của một xă hội đối với con người trần tục có đủ mọi thói hư tật xấu đă không tạo cơ hội cho người ấy vươn lên , mà c̣n gián tiếp d́m người ấy xuống dưới bùn đen . Tôi nhớ đến một tuồng cải lương được nghe trên đài phát thanh Sài G̣n mấy chục năm về trước. Trong đó, nhân vật chính là một cô gái buôn hương, than thở với người yêu của cô rằng cô muốn rửa sạch lớp son phấn sa đọa trên khuôn mặt ḿnh, nhưng đời đă đổ đi thau nước mà cô định dùng. Giờ đây, nh́n cô gái tội nghiệp sụt sùi trên màn ảnh truyền h́nh, câu ca cải lương năm cũ lại hiện về mồn một trong trí nhớ.
Có thể , người thanh niên da đen, v́ thiếu kiên nhẫn với cách mà ḿnh bị đối xử, trong lúc nhất thời, không kềm được bản năng thú dữ trong người. Và tay anh vấy máu. Nhưng anh không đủ sáng suốt để nhận ra rằng những nạn nhân của anh không phải là nguyên nhân gây nên sự khốn khổ của anh. Họ, ở một phương diện nào đó, cũng là nạn nhân như anh. C̣n cô gái ? Giả sử như cô không đủ kiên nhẫn, b́nh tĩnh, sáng suốt để đă có cung cách cư xử với anh với tư cách một con người , như bất cứ người nào khác trong xă hội , th́ liệu sẽ c̣n bao nhiêu mạng sống bị hủy diệt nữa , khi một con người lâm vào bước đường cùng và bị đối xử như một con vật hung dữ ?
7.
Cuộc đời đă không
kiên nhẫn với cô, như cô đă kiên nhẫn với
cuộc đời.
Đêm qua, không ngủ được v́ những suy nghĩ cho bài viết này, tôi trở dậy ra pḥng khách bật máy truyền h́nh xem phim. Cuốn phim về hai anh em dính vào nhau ( Siamese), họ có hai cái đầu, hai bộ năo độc lập, nhưng chia chung một chân giữa và mỗi người chỉ có một tay. Trong phim, một cô gái trẻ tṛ chuyện với họ về triển vọng tách hai người ra. Người anh cho biết sẽ sẵn sàng nhường cho người em cơ hội sống sót. Nhưng người em bảo rằng anh đă quen với sự dính liền nhau như thế này, vả chăng, đă có trường hợp tách đôi và cả hai đều tử vong ( trường hợp của hai chị em người Iran). Cô gái buồn bă bảo đó quả là một kết thúc thật buồn. Thật ngạc nhiên, cả hai nhân vật dính liền nhau trong phim đều quả quyết rằng, cuộc đời không hề có cái gọi là kết thúc buồn thảm (sad ending), người ta tưởng rằng cái kết thúc buồn thảm là chung cuộc ( final ending) v́ người ta không chịu kiên nhẫn đi xa hơn nữa để thấy cái kết thúc vui vẻ ( happy ending ) luôn chờ sẵn ở cuối đường.
Liệu lời nói từ cửa miệng hai người bất hạnh nhất này có thể áp dụng cho hai con người trong câu chuyện kể của tôi không ?
8.
Khi tôi viết những ḍng
cuối cùng của câu chuyện, anh thanh niên da đen, hung
thủ giết chết 3 nhân viên công lực trong lúc đang
thi hành nhiệm vụ và một phóng viên Ṭa án, đă chính
thức bị đưa ra ṭa nghe bản cáo buộc
tội trạng của ḿnh. Hai tay anh bị c̣ng, hai chân
của anh cũng bị xiềng. Và cô gái , cuộc sống
đă hoàn toàn bị xáo trộn trước bao con mắt
xoi mói, bao nhiêu cú điện thoại , bao nhiêu lời
mời xuất hiện trên hệ thống truyền thông ,
bao nhiêu nỗ lực xem coi trong quá khứ cô có c̣n phạm
tội ǵ nữa không.
Tôi không hiểu cô có c̣n chút th́ giờ nào
để dẫn đứa con gái 5 tuổi đi ăn
Hamburger ở Wendy’s hay không ?■
________________________________________________________________
* Cuối
cùng, ngày 24 tháng 3 vừa qua cô gái được gọi
là anh hùng ấy đă nhận
được tổng cộng 70 ngàn Mỹ Kim tiền
thưởng từ các tổ chức chính quyền Tiểu
bang Georgia. ( T. Vấn)
© T.Vấn 2007