Không có
nơi b́nh yên trên mặt đất ḷai người

1.
Ở đâu có con
người, ở đó có bóng dáng của ma quỷ (evil).
Điều
ấy đă được chứng thực trong những
ngày vừa qua. Cộng đồng những người
theo giáo phái Amish ( một chi nhánh tôn giáo hậu thân của
giáo phái Tái Thanh Tẩy ( Anabaptists) có gốc gác từ
Thụy Sĩ ở nhiều thế kỷ trước ),
chọn cuộc sống ḥan ṭan tách rời khỏi thế
giới văn minh, dù là ở ngay giữa ḷng nước
Mỹ ( thành phố Geogertown, tiểu bang Pennsylvania ), đă đau
xót chứng kiến điều tệ hại nhất
của văn minh nhân lọai xảy ra ngay trong ḷng mảnh
đất hiền ḥa, biệt lập của ḿnh. Ngôi
trường tiểu học duy nhất của thành
phố, vào một buổi sáng đẹp đầu thu,
đă bị một người đàn ông bệnh họan
( vốn là người tài xế xe tải vẫn giao
sữa hàng ngày ) đột nhập, dùng súng uy hiếp và có
hành vi nhằm xâm phạm các bé gái ( chỉ từ 6 cho
đến 13 tuổi) để thỏa măn dục tính
của ḿnh. Rồi khi nhân viên công lực tiểu bang t́m cách
tổ chức việc giải cứu các bé gái bị ông ta
kềm chế, con người bệnh họan này đă
nổ súng vào các em, khiến 5 em bị bắn chết
tại chỗ, 5 em khác trong t́nh trạng nguy kịch được đưa cấp
tốc đi điều trị tại bệnh viện
tối tân nhất của tiểu bang. Hung thủ – cũng
là người chồng và là cha của 3 đứa con
nhỏ - đă tự sát chết tại chỗ.
2.
Chúng ta đang sống trong
một thời đại của hàng vạn điều vô
lư đến không tin được xảy ra mỗi ngày.
Đành
rằng , thế giới này không bao giờ thiếu
những cái chết ở mọi h́nh thái, xảy ra do
đủ mọi lọai nguyên nhân khác nhau : chiến tranh,
tai nạn, dịch bệnh, băo táp, lụt lội v . . .v.
Mỗi ngày, cuộc chiến tranh ở Iraq khiến cả
trăm người thiệt mạng, những cái chết
bất ngờ, đau đớn, ở ngay trên những
đường phố dân cư hay khu thương mại.
Hay một cơn sóng thần như hồi đầu
năm 2005 ở vùng Nam Á, làm chết cả hàng trăm ngàn
người trong có vài tiếng đồng hồ. Hoặc
nạn đói và diệt chủng lấy đi mạng
sống hàng chục ngàn người ở khu vực Phi Châu ngay giữa
thế kỷ 21. Nhưng những cái chết ấy là có
thể hiểu được. Chiến tranh th́ phải có
chết chóc, ḥn tên mũi đạn vốn không có mắt.
Thiên tai là tai họa từ trời, ai mà tránh
được. Tai nạn xe cộ, máy bay là hậu quả
không thể tránh khỏi của cuộc sống cơ khí
hóa, đó là cái gía phải trả cho những hưởng
thụ vật chất.
Nhưng
có những sự mất mát , với số lượng tuy
nhỏ hơn rất nhiều so với sự thiệt
hại về chiến tranh, thiên tai, đă làm cho nhiều
người lo sợ. V́ , những sự mất mát ấy,
không thể nào lư giải nổi. Thí dụ như cái
chết của 5 em bé gái
tuổi từ 6 cho đến 13 ở thành phố
Georgetown vừa mới được chôn cất sáng nay, và
5 em gái khác đang đau đớn trên giường
bệnh , hết sức chống chỏi với tử
thần. Nếu may mắn, 5 em bé ấy vượt qua
được cơn hiểm nghèo, liệu cha mẹ các em
có thể dùng thứ ngôn ngữ nào, cách lư gỉai nào
để giúp trả lời câu hỏi lớn duy nhất
trong đầu óc non nớt của các em :
Tại sao ? Tại sao ?
3.
Cộng
đồng những người theo giáo phái Amish , do lề
luật riêng của tôn giáo mà họ tin tưởng,
sống ḥan ṭan biệt lập với thế giới bên
ng̣ai, thứ thế giới văn minh đấy dẫy
những tiện nghi vật chất làm cho con người
không c̣n thuần hóa như lời dạy trong Kinh thánh (
Bible). Họ không gia nhập quân đội, được
miễn trừ thuế an ninh xă hội ( v́ rất
đơn giản, họ đă và sẽ không nhận
bất cứ sự trợ gíup tài chánh nào về phía chính
quyền). Họ sống
nhờ đất đai, các sản phẩm đến
từ đất đai. Họ trồng tỉa bằng các
phương tiện thô sơ, sẵn có. Thức ăn hàng
ngày thanh đạm, ăn mặc đơn giản. Ngựa và xe do ngựa kéo ( buggies)
là những phương tiện vận chuyển quen
thuộc trong khu vực. Họ cố hết sức tránh xa
các phương tiện vật chất phải dùng
đến điện năng, một phát minh đầy kiêu
hănh của con người. Điện thọai và xe hơi
là hai thứ rất hiếm thấy trong cuộc sống
hàng ngày của họ.
Vậy
mà trong những ngày đầu tháng mười mới
chớm thu , cộng đồng Amish hiền ḥa ấy
đă phải hứng chịu tai họa chỉ có thể
xảy ra ng̣ai thế giới văn minh, nơi có khả
năng chế tạo súng đạn và các phương
tiện giết người khác.
Những
tưởng sẽ có những khuôn mặt cha mẹ vừa
đau khổ vừa giận dữ, đ̣i hỏi công lư
phải được thi hành, đ̣i hỏi xiết
chặt thêm quyền xử dụng vũ khí của công dân,
đ̣i hỏi giới hữu trách phải làm ǵ để
bảo vệ sự an ṭan cho con em họ trong trường
học. Nhưng đó không phải là cách mà những
người Amish phản ứng với những tai họa
trong cuộc sống.
Cùng
một lúc, đau đớn v́ sự mất mát đột
ngột,to lớn ấy, họ vẫn giữ
được niếm tin mănh liệt nơi đấng
Tối Cao , mục đích đầu tiên và cuối cùng
của sự hiện hữu của con người trên
mảnh đất đau khổ này.
Hăy yêu thương chính kẻ
đă gây nên sự đau khổ cho ḿnh, v́ chỉ có ḷng yêu
thương mới làm nhẹ đi nỗi đau khổ. Và họ, những người
cha người mẹ tội nghiệp ấy, đă nói lên
lời tha thứ. Chính họ, đă yêu cầu mọi
người không nên gọi kẻ đă sát hại con em
họ là quỷ dữ ( evil). Chính họ đă mở
rộng ṿng tay, chia sẻ và an ủi người vợ và
3 đứa con của hung thủ , v́ họ biết
rằng, những người ấy cũng đang đau
khổ không kém ǵ họ. Người vợ tội
nghiệp của kẻ sát nhân đă khóc lóc nói với
những người chung quanh rằng, cái kẻ đă gây
nên tội ác tầy trời vừa rồi không phải là
con người đă từng là chồng của chị,
đă từng là cha 3 đứa con của chị. Cùng
với nỗi đau mất con của những
người Amish, chị và các con của chị cũng
đang đau nỗi đau mất chồng, mất cha. Và
nỗi đau này có thể c̣n lớn hơn, khó chịu
đựng hơn , v́ họ không có điểm tựa
để tin vào, không có những cái vai để bám vào mà
nhỏ đôi gịng nước mắt.
Hệt như những
lời dạy trong Thánh Kinh: kẻ nào đánh ngươi
vào má trái, hăy ch́a luôn má phải. Cộng đồng Amish đă thực
hành điều ấy một cách đáng ngưỡng
mộ. Họ t́m đến gia đ́nh “ nạn nhân “ ( hung
thủ đă giết con cháu của họ ), ch́a vai ra
để cho kẻ đau khổ có chỗ dựa vào mà khóc
. Tang lễ của hung thủ 33 tuổi, được
cử hành kín đáo và sau đó chôn trong khu đất riêng
của gia đ́nh chỉ cách trường học ( nơi
xảy ra cuộc thảm sát ) mấy cây số. Trong số
hơn 75 người tham dự tang lễ này, có hơn
một nửa là những người đến từ
cộng đồng Amish. Đó là sự có mặt của
ḷng thứ tha và của t́nh yêu. Hơn ai hết, những
con người chọn sống cuộc sống sơ khai
giữa ḷng xă hội văn minh đă hiểu rằng chính
khi họ thứ tha cho lỗi lầm của kẻ khác, là
lúc họ được tha thứ v́ lỗi lầm
của riêng ḿnh . Trong khi đó, những người
sống giữa ánh sáng chói lọi của thế giới
văn minh, chỉ thấy lỗi lầm của
người khác chứ không thấy được lỗi
lầm của chính ḿnh. Và họ nhất định đ̣i
mắt trả mắt, răng đền răng, cũng
không mảy may nghĩ đến một ngày chính ḿnh
cũng sẽ bị đ̣i nợ.
Nhưng
có phải lúc nào cũng nên ban phát sự tha thứ cho
những kẻ luôn rắp tâm hành hạ, làm đau
đớn đồng lọai ? Nhất là khi nạn nhân là
những bé thơ chưa hề biết đến óan thù,
tranh chấp, hơn thua của thế giới con
người ? Có được tấm ḷng quảng
đại như những người Amish không phải là
dễ dàng, nhưng liệu thế giới này có trở nên
tốt đẹp hơn không khi người ta yên chí
rằng, dù ḿnh có phạm một tội ác tày trời
như thế nào đi nữa, rồi th́ cũng sẽ
được tha thứ và không bị trừng phạt ?
4.
Bây
giờ th́ 5 bé gái thiên thần ấy đă được
đưa vào thiên đàng trên những chiếc xe ngựa
trang nghiêm, chậm chạp đi ngang qua ngôi trường
học nhỏ bé, ngang qua căn nhà của chính kẻ đă
sát hại ḿnh. Linh hồn các em trong trắng như chính
chiếc áo trắng các em đang mặc trên người,
được cha mẹ các em mặc cho ḿnh lần
cuối cùng, theo đúng truyền thống của
người Amish. Thi hài bé bỏng của các em, trước
khi đưa đi chôn cất, đă được về
ở trong căn nhà cha mẹ, nằm ngay trên chiếc
giường của ḿnh , rồi sau đó sẽ
được đặt vào chiếc quan tài bằng
gỗ đơn giản, do chính những người trong
cộng đồng đóng lấy. Một trong những
chiếc quan tài ấy, nằm chung hai chị em ruột, 7 tuổi và 8 tuổi, hệt
như lúc c̣n sống, hai chị em đă chia nhau một
chiếc giường. Cha mẹ của các em tin rằng,
rồi một ngày nào đó họ sẽ gặp lại
được con ḿnh ở nơi không c̣n những
điều vô lư như thế này xảy ra nữa.
Và
thế là một ngày đầu tháng 10 gây gây lạnh, qua màn
ảnh truyền h́nh, cả nước Mỹ
được dịp nh́n đ̣an xe ngựa thô sơ
chở những chiếc quan tài nhỏ nhắn ra nghĩa
trang, nơi có những ngôi mộ đào sẵn bằng tay,
chỗ yên nghỉ cuối cùng
của những em bé gái vắn số, nơi chôn
cất những điều vô lư nhất trong những
điều vô lư của nhân lọai. Rồi những
nắm đất sẽ được ném xuống,
phủ kín quan tài, phủ kín luôn cả lương tâm nhân
lọai, phủ kín luôn những ǵ làm con người hănh
diện ḿnh là con người.
V́, sau cái chết, trần
thế này không là ǵ cả. Để cho những cái
chết như thế xảy ra, con người đă
phủ nhận sự hiện hữu của trần
thế, phủ nhận chính gía trị sự hiện
hữu của ḿnh.
5.
Cái chết của trẻ
thơ, không phải là cái chết theo nghĩa thông
thường. Các em chỉ ra khỏi chỗ mà con mắt
trần gian có thể nh́n thấy được. Nhưng là người
cha, người mẹ, chúng ta đă để cho những
điều ác xẩy ra, khiến các em phải ĺa bỏ
trần gian. Liệu chúng ta có thể yên ổn bước
chân lên giường ngủ hàng đêm, yên ổn làm dấu
thánh gía trước khi nhắm mắt lại t́m sự
nghỉ ngơi cho thân xác, yên ổn tin rằng ngày mai con em
ḿnh sẽ đến trường, sẽ được
trở về nhà b́nh an, sẽ lại nằm thỏai mái
trong căn pḥng quen thuộc của chúng ?
Liệu
chúng ta có thể tiếp tục tự đánh lừa ḿnh
rằng, tai họa có thể xẩy ra ở nơi nào
đó, cho con cái của ai đó, chứ chắc chắn
không thể xảy ra nơi ḿnh sinh sống, cho chính
những đứa con yêu quư của chính ḿnh ? (*)
Trên
mặt đất quá mong manh của trần gian, không
nơi đâu được gọi là chỗ an ṭan
nữa. Dù đó là nơi biểu tượng cao nhất
của văn minh nhân lọai như những thành phố
lớn nhất của nước Mỹ, của thế
giới hay những thôn xóm làng mạc hẻo lánh như khu
vực sinh sống của người Amish là thành phố
Georgetown , tiểu bang Pennsylvania, hay một địa danh
ở miền trung nước Việt nam, có cái tên rất “
quê mùa “ Chôm Lôm. Nơi đây, vừa xảy ra một tai
nạn thương tâm. Chuyến đ̣ hàng ngày đưa
các em học sinh lớp 6, 7 và 8 từ bản Chôm Lôm
vượt con sông Lam
để đến trường học phía bên kia bờ
, v́ chở quá tải ( 60 em trên chiếc đ̣ chỉ
đủ sức chở 30 em ), khi gặp con nước
xóay đă cḥng chành và bị ch́m , khiến 19 em bé – phần
lớn là gái - quá nhỏ, không biết bơi , bị
nước cuốn đi mất tích ( khi tôi viết
những hàng chữ này – chủ nhật 15 tháng 10 năm 2006
– mới chỉ có thi hài của 14 em được t́m
thấy sau nhiều ngày đêm nỗ lực t́m kiếm ).
Đó là
tai nạn hay sự tắc trách ? hay lại chỉ là
hệ quả của sự nghèo nàn, chậm tiến,
khiến xảy ra những sự kiện đau ḷng không đáng
xảy ra ?
V́
bất cứ lư do nào, những niềm hy vọng của
từng gia đ́nh, mầm non của đất
nước, đă bị phí phạm như cỏ rác . Và
những nỗi đau của từng người cha
người mẹ, đều xé ruột như nhau.
Khi một người mẹ
ở Bản Chôm Lôm, nước Việt Nam mặc
chiếc áo đầm thổ cẩm đẹp nhất vào
thi hài con gái ḿnh đă bị biến dạng sau 3 ngày ngâm
dưới ḍng sông Lam hung dữ với cơi ḷng tan nát , bà
không biết rằng, ở cách xa bà một nửa ṿng quay
trái đất cũng có một bà mẹ trẻ vừa khóc
vừa thay cho con gái chiếc áo đầm đẹp nhất
chỉ mặc để đi nhà thờ mổi sáng
chủ nhật , vừa lấy tay ve vuốt những
vết đạn lỗ chỗ trên thân xác con ḿnh như ve
vuốt những vết nứt sâu hoắm trong tấm ḷng người
mẹ.
Có ǵ khác nhau trong hai khúc
ruột bị đứt từng đọan của hai
người mẹ Mỹ và Việt ấy không ?
6.
Hàng
đêm, trước khi lên giường đi ngủ, tôi
đều bước vào pḥng các con tôi xem lại chăn
mền, đèn đuốc . Có đêm, tôi đứng
lặng hồi lâu trong căn pḥng lờ mờ bóng ngọn
đèn ngủ nhỏ xíu, tai lắng nghe tiếng thở
đều đặn nhẹ nhàng của giấc ngủ
trẻ thơ và ứa nước mắt v́ chợt
nhận ra hạnh phúc ḿnh đang có to lớn quá, tuyệt vời
quá và cũng . . . mong manh quá. Trần gian này đấy
dẫy những điều vô lư và những kẻ điên
dại , làm sao đôi cánh t́nh yêu bé nhỏ của tôi có
thể ǵn giữ được cho chúng sự b́nh an cho
đến hết đời.
Tôi
chỉ biết chắp tay, nhắm mắt và ngước
mặt lên cao, cầu xin một sự che chở. V́ tôi tin
rằng, chưa bao giờ trong lịch sử nhân lọai,
sinh vật có tên con người lại trở nên yếu
đuối, bất lực như hiện nay, đến
độ không bảo vệ được cả
những đứa con của ḿnh.
T.
Vấn
(*) Thành
phố
Ai
biết được điều ǵ sẽ xảy ra sau những vụ nổ súng
chết người tại các trường học ở