(hay Đọc “ Lục Bát Khỏa
Thân “
Của
Ngô Tịnh Yên.**)

1.
Người
đi soi cội t́m nguồn
Nghe
trong cơ thể hao ṃn khớp xương
( Ngô Tịnh Yên )
Tập
thơ không dày lắm – 20 bài -. Như lời tác giả, con
số 20 tượng trưng cho tuổi đôi mươi,
tuổi của t́nh yêu. 20 bài Lục Bát Khỏa Thân.
Tại sao là Lục Bát Khỏa
Thân ?
Nói đến Lục Bát, người
ta nghĩ ngay đến hai câu thơ nằm kề. Câu Sáu
là Adam, mở ḷng ḿnh ra, mở cả thân xác ḿnh ra để
đón câu tám – E-và – bước vào cơi Thiên đường ,
bước vào lấp cho đầy chỗ cụt của
xương sườn. Cái vần của Nguồn trong câu Sáu – Người đi
soi cội t́m nguồn –
phải vận với Ṃn trong câu Tám – Nghe trong cơ
thể hao ṃn khớp
xương – Cái mẩu xương bị lấy ra –
t́nh nguyện cho lấy ra – để được bàn tay mầu nhiệm
biến thành kỳ quan tuyệt vời nhất trong sự
nghiệp sáng tạo của Thượng Đế. Dẫu
cho sau đó là cả một nhân loại dại khờ suốt
chiều dài lịch sử của
ḿnh.
Khỏa Thân là một đất
trời trọn vẹn, một đất trời của
thuở hồng hoang trong vườn địa đàng. Khỏa
thân là thực tại bằng xương bằng thịt của khái niệm T́nh Yêu, là
điều kiện Đủ của nhị nguyên triết học, của nhị nguyên trời
đất, nhị nguyên âm dương, của nhị nguyên
Trăng và Mật , của nhị nguyên Lục Bát và Khỏa
Thân.Như những nét minh họa của nữ họa sĩ
tiếng tăm Nguyễn thị Hợp, nằm rải rác
suốt tập thơ mỏng manh. Những “ .. Giai nhân nằm phơi lơa thể
. Bên Ni phố vắng . . . “ (Phạm Duy ).
2.
Cầm
tập thơ, tôi có cảm tưởng hai người nữ
– thi sĩ và họa sĩ – đang đùa cợt nhân loại
đàn ông chúng tôi,một nhân loại của những tên
đàn ông ngờ nghệch, những tên đàn ông vốn ṇi
t́nh - ai mà không phải ṇi t́nh
trừ phi người ấy không có tim và không có một thân
xác . . . b́nh thường ? – những tên đàn ông tuy cha mẹ
sinh ra nhưng bà mụ cợt nhả lén đặt một
nốt ruồi bên ngực trái ( chỗ ở của trái tim
) và một nốt ruồi chỗ khởi đầu của
cuộc nhân sinh ba vạn sáu ngàn ngày ngắn ngủi.
Đùa cợt hơn tất cả
là trang b́a. Màu ngồn ngộn chết người của
da thịt , màu trắng của gối chăn
và màu hồng nhạt của t́nh yêu. Ôi món xa xỉ của những
người đạo đức ( giả) . Cái
màu sắc tổng hợp ấy đă ám ảnh tôi từ lúc đủ trưởng thành
để nh́n người nữ bằng con mắt của
một người nam, nghĩa là đă từ lâu lắm rồi
- có thể đă từ nhiều ngàn năm về trước,
thuở chưa có bộ kinh t́nh Kama Sutra , Ananga Ranga, hay
trường t́nh Tantra – nay hiển hiện lồ lộ
trên trang b́a tập thơ. Những sắc màu và h́nh ảnh
nhảy múa như cây đũa
độc ác mà đầy quyến rũ của Mụ Phù
Thủy.
Làm
tôi nhớ đến thuở đầu đời làm bài
thơ vụng dại có nhan đề “ Mụ phù thủy
và đôi môi mềm “ đăng trên Đặc San Xuân trường Trung Học Petrus Kư
niên khóa 69-70 khiến vài thằng bạn choai choai cùng trang lứa
cứ chạy theo hỏi một câu rất” con nít”: Tại
sao phù thủy mà môi lại mềm được hả mày
? Hỡi ôi cái lũ bạn đang c̣n cắp sách đến
trường để học hỏi những điều
khôn ngoan ấy chưa đủ . . . ngờ nghệch để
hiểu rằng trên thế gian này duy nhất có một
điều người ta cần sự ngờ nghệch
để hiểu cho đến tận cùng là “ T́nh Yêu “. Vậy
th́ làm sao tôi có thể cắt nghĩa cho chúng hiểu tuy là
phù thủy mà môi vẫn cứ mềm. C̣n mềm hơn bất
cứ môi . . . mềm là đằng khác – môi em mềm cho giấc
ngủ anh thương ( NĐT) –
Thuở ấy, tôi đă nhiều
đêm khó ngủ khi nghĩ đến những đôi môi mềm,
nhất là môi mềm của phù thủy. Bây giờ, những
thằng bạn tôi ngày ấy, chắc hẳn đă đủ
“ ngờ nghệch “ để tự ḿnh trả lời cho
câu hỏi “ ngờ nghệch “ năm xưa.
( Những
người bạn “ ngờ nghệch” ở Petrus Kư năm
xưa của tôi nay có người đă là ông nội, ông ngọai,
có người vẫn tiếp tục “ ngờ nghệch “,
dù bao nhiêu năm lao vào trường đời vẫn chẳng
học hỏi được ǵ hơn – trong lănh vực
t́nh yêu. Có đôi dịp, gặp lại nhau, câu chuyện về
những ngày hoa niên đẹp đẽ ấy đi ḷng
ṿng thế nào rồi cũng quay lại với những “
đôi môi mềm” tưởng tượng, những buổi
chiều Sài G̣n chợt mưa chợt nắng tâm hồn lũ
choai choai đột nhiên muốn “ nổi lọan”, “ đi
hoang “. Những buổi chiều hè nhau trốn học để
chẳng làm ǵ khác hơn là quanh quẩn trước cửa
trường con gái Gia Long, Trưng Vương chờ
đón những thiếu nữ chưa hề một lần
quen biết, với cái rạo rực thật đáng yêu là
cầu may làm quen được một người, để
trong những đêm khó ngủ, tưởng tượng ra
trăm ngàn chuyện thần tiên như lời “sấm truyền”
đă phán : Chốn khuê pḥng Petrus Kư bắt chí Gia Long - và cả
Trưng Vương nữa- )***
3.
Lần dở những trang
thơ. Những trang thơ mong manh như những thân xác
E-và trong cơn lốc thời gian âm ỉ. Trang Thả
Lá Đề Thơ bên cạnh
một tác phẩm nhiếp ảnh tuyệt vời của
Nhiếp ảnh gia Hồng Nga ( lại một nữ nghệ
sĩ nữa – tôi tự hỏi ! ). Nh́n giai nhân trong ảnh-
rơ ràng trong ngọc trắng ngà / giữa trời lồ lộ một toà thiên nhiên (
Nguyễn Du ) - tôi liên tưởng ngay đến cái Hữu
Hạn của con người và cái Vô Hạn của Nghệ
Thuật. Rồi đây, một trăm năm sau, một
ngàn năm sau, h́nh hài này, sáng tạo tuyệt vời của
Thượng Đế này, sẽ trở thành cát bụi, sẽ
là hư không. Nhưng bức ảnh nghệ thuật sẽ
bất diệt, sẽ c̣n lại măi măi, sẽ tươi
trẻ măi măi như Tuổi Xuân ( tên bức ảnh
trong tập thơ ) , như vào giây phút diệu kỳ trang tuyệt thế giai
nhân từ từ trút bỏ xiêm y , từ từ ngồi xuống
cho người nghệ sĩ ghi lại h́nh ảnh sẽ
được lưu giữ cho nhiều thế hệ mai
sau – miễn là Lịch sử không đẻ ra thêm những
Tần Thủy Hoàng nào nữa
.
Tôi đọc trang Thả Lá Đề
Thơ.”. . . Từ đó . . .trái khôn ngoan đă biến
thành trái dại khờ. Bao kẻ dại khờ đă yêu
nhau trên trái đất này từ ấy đến nay ? Tôi cũng
là một trong những kẻ dại khờ đó, t́nh nguyện
dại khờ . . . vui vẻ dại khờ . . . “
(Thả lá đề thơ – Ngô Tịnh
Yên )
Thế ra, tôi đă nghi oan cho cho
những nữ nghệ sĩ khả ái của chúng ta. Tôi
tưởng các vị đùa cợt chúng tôi – một lũ
nhân loại đàn ông dại khờ – Thế ra, tác giả
NTY cũng là một trong những kẻ dại khờ
đó. T́nh nguyện dại khờ. Vui vẻ dại khờ.
Tôi tưởng … chỉ có chúng
tôi – lũ đàn ông tội nghiệp – mới là những kẻ
dại khờ.
Thế ra, các ḍng sông, mọi lách
nguồn, đều chảy về
một chỗ trũng. Thế ra, những tư tưởng
. . . lớn cũng đều gặp nhau ở một chỗ
rất bé nhỏ nào đó ( ngoài trần gian ngắn ngủi
này ).
4.
Đôi ta buộc đất vào trời
Cho hai người hóa một
người mà thôi
(Ngô Tịnh Yên )
Khởi thuỷ là Thượng
Đế. Và sau đó là con người với h́nh ảnh
Thượng Đế. Khởi Thuỷ là Vườn
Địa Đàng với hai con người khôn ngoan. Và sau
đó là Trần gian với những mơ ước về
vườn địa đàng và lũ con cháu dại khờ. Kể từ bao giờ,
mà những thân xác đầm đ́a mồ hôi hạnh phúc
kia hiểu ra được rằng :
Đôi
ta buộc đất vào trời
Cho hai người hóa một
người mà thôi
( Trăng Mật. Ngô Tịnh yên )
Phải chăng từ giây phút :
Một trang sách mở kinh t́nh
Phút giây hội ngộ vô thường
Ngh́n năm bốc cháy trên
hương phấn người
(
Cho hai người hóa một
người mà thôi. Hay nói như Trịnh Công Sơn (?) . Tim
tôi về trọ giữa buồng ngực em.
Ngôn ngữ thăng hoa hay t́nh yêu
thăng hoa ? hay thân xác thăng hoa ? Dường như – với
tôi – Ngô Tịnh Yên đă cho cả ba thăng hoa cùng một
lúc. Với nhân loại , sự thăng hoa của thân xác và
t́nh yêu trong cùng một sát na là
chuyện không có ǵ mới lạ. Chỉ có điều
người ta ngại nói ra. Qua ngôn ngữ, thi sĩ đă
xoá nḥa ranh giới của trời và đất bằng cái
phất tay rất phù thủy ( với môi mềm lâm râm khấn
thần chú: Om Mani Padme Hum – án ma ni bát di hồng - ).( Theo Giáo
Sư Tạ Chí Đại Trường trong “ Sex và Triều
đại “– Tạp chí Văn Học số 125 và các số
kế tiếp – th́ án ma ni bát di hồng / Om Mani Padme Hum có nghĩa là thanh tịnh: thân, khẩu,ư nhưng
nguyên gốc lại mang h́nh thức tính dục là “ châu báu nằm
trong hoa sen “ , một cách nói thanh tao hơn của câu : “ cái
lingam nằm trong cái yoni”. ).
Lại
nhớ đến năm xưa thuở 17 tuổi. Tôi say mê
truyện ngắn “ Tiếng hát lên trời “ của Hoàng Ngọc
Tuấn viết về một nữ ca sĩ lừng danh
đương thời. Trong truyện, nhân vật xưng
tôi ( hay tác giả ) bày tỏ ước mơ được
là gói thuốc
T́nh yêu là một sự kết hợp
( và dâng hiến ) trọn vẹn. Cả thể xác lẫn
tâm hồn. Đă đành là hai trái tim rung động.
Nhưng cả hai thể xác cũng run rẩy – thật bất
hạnh cho những ai không thốt lên được lời
run rẩy – Khi “ phút yêu mê rờn rợn khắp châu thân “,
khi cơn hồng thuỷ d́m ngập cả vũ trụ, cũng
là lúc ḍng nham thạch phun lên từ ngọn núi lửa đốt
cháy hết nhân loại để
muôn vật trở về lại thuở hồng hoang.
Đó là lúc :
Đôi ta trôi giữa hỗn mang
đất trời
( Uyên ương. Ngô Tịnh yên )
Đó là lúc đất trời
giao hoan để sinh thành ra vũ trụ với hạt giống
t́nh yêu nẩy mầm từ chỗ sâu kín nhất của
tâm hồn và chỗ sâu kín nhất của thể xác:
Nên đôi ta phải biết yêu
Cho hai thân thể sớm chiều
tương tư
(Hài Hoà.
Ngô Tịnh Yên )
Từ “ cho hai người hóa một
người mà thôi “ đến “ cho hai thân thể sớm
chiều tương tư “ nếu tính theo thời-gian-không-trọng-lượng
th́ chỉ là khoảnh khắc của một sát-na – cái khoảnh
khắc không thể đo lường được bằng
bất cứ dụng cụ hi-tech nào của
đương đại. Nhưng so chiều dài của một
nhân loại có sinh có diệt, có hợp có tan, sinh rồi diệt,
diệt rồi sinh, hợp rồi tan, tan rồi hợp ,
th́ – quả thật – tiến tŕnh từ “hoá một người
mà thôi” cho đến “ hai thân thể sớm chiều
tương tư “ là một chiều dài có thể xuyên suốt
nền văn minh hỗn mang cho đến điện tử
rồi từ điện tử lại trở về hỗn
mang. Về không gian, đó là một tiến tŕnh vừa
vượt khỏi những giới hạn quy ước
về đất và trời, về thiên đàng và địa
giới, vừa thu gọn trọn vẹn trong một khoảng
vừa đủ cho “ chân run? Mắt liếc?
Cánh sát na chạm địa
đàng
Đôi ta trôi giữa hỗn mang
đất trời
( Uyên ương. Ngô Tịnh Yên )
Người nghệ sĩ - qua nghệ thuật – đă nâng
cái trần tục (?) lên thành cái thoát tục, nâng cái hữu
hạn trần gian lên thành cái vô hạn vũ trụ, nâng
cái ngắn ngủi phút giây lên thành cái thiên thu vạn kiếp.
. .
Mà sao trực giác chẳng hề
đổi thay
Người yêu có mái tóc mây
( Giác Quan thứ 7. Ngô Tịnh Yên
)
Lại giật ḿnh soi bóng ḿnh trong
gương. Những món tóc bạc đă bắt đầu
xuất hiện. Hai bên đuôi con mắt loáng thoáng những
dấu chân chim. Một cảm tưởng mơ hồ rằng
sinh lực của ḿnh cũng đă hao ṃn đi theo năm
tháng. Vụt qua trong trí nhớ một câu chuyện buồn
đọc đâu đó.Câu chuyện về đôi vợ chồng
ǵa. Để kỷ niệm 50 năm ngày cưới, thay
v́ tổ chức tiệc tùng mời khách khứa đến
tham dự, th́ ông bà quyết định ngồi bên nhau ôn lại
quăng đời chung từ những ngày họ c̣n lén cha lén mẹ
hẹn ḥ.
H́nh ảnh vợ chồng ǵa –
hai mái đầu bạc trắng – trong buổi chiều
vàng lặng lẽ giữa khu vườn đầy hoa vàng
lặng lẽ, rất lặng lẽ ngồi bên nhau ôn lại
những năm tháng cũ, từ những ngày xanh cho đến
những ngày vàng. Chợt một con gà trống từ
đâu xao xác chạy đến nhảy lên lưng con gà mái.
Rồi những âm thanh gù gù. Cụ bà đưa mắt lén
nh́n cụ ông. Cũng vừa lúc bắt gặp cụ ông cũng
đang đưa mắt nh́n ḿnh. Hai bàn tay nhăn nheo hiểu
ư xiết chặt cùng với hai tiếng thở dài . . . năo
nuột.
5.
Lục Bát như cô gái vừa
đẹp, vừa duyên dáng mặn mà nhưng cũng khá là
đỏng đảnh. Lần đầu tiên đến với
thơ, người ta tưởng chừng như dễ
dàng chinh phục được nàng Lục Bát. Nhưng không
phải vậy. Càng lưu luyến với thơ, càng thấy
rằng khó mà đến gần
được cái hồn của Lục Bát . Cái mà Thi sĩ
Luân Hoán gọi là “ uyên nguyên căn bản “. Từ xưa tới
nay có bao nhiêu người làm thơ, nhưng chạm tay
được vào Lục Bát – theo tôi – không hẳn là có nhiều.
Với tôi, Ngô Tịnh Yên chỉ
cần kiễng chân lên một chút nữa là có thể với tới
được cái hồn Lục Bát mà nhiều người
làm thơ thèm khát. Trong tập 20 bài này, có những bài mà duyên
nữ tính bộc lộ rất rơ nét, từ vần điệu
đến câu chữ. Bằng vào cảm quan của một
kẻ thuộc . . . ṇi t́nh, tôi nhận ra ngay cái nét nữ
kia.
Thí dụ như bài
Hôn:
Yêu nhau yêu cái răng khôn
Lỡ mai răng lệch biết
hôn chỗ nào
Yêu cái răng khểnh thấp cao
Nếu như răng lệch chỗ
nào ḿnh hôn
Đă yêu đâu sợ mất c̣n
. . .
( Hôn. Ngô Tịnh Yên )
Có những bài lại nhẹ nhàng mộc mạc
ư nhị như Ca dao :
Chỉ tại con mắt lá
dăm
Nên tằm mới chịu ăn nằm
với dâu
C̣n tôi có tại ǵ đâu
Cũng đ̣i bắt chước
theo dâu với tằm
. . . . .
. . . .
chỉ tại cái nết không chừa
thế nên trúc cứ lẳng
lơ với mành
c̣n tôi gỉa bộ vô t́nh
cũng đ̣i bắt chước
trúc mành lăng nhăng
. . . . . . . . .
ghét tôi cũng chẳng ăn nhằm
trăm dâu cứ đổ đầu
tằm là xong
(Trăm dâu cứ đổ đầu
tằm. Ngô Tịnh Yên )
Làm nhớ đến câu Ca Dao
đọc lên nghe như da thịt có gai : Kim chích vô thịt
th́ đau, thịt chích vô thịt nhớ nhau trọn đời.
Một tập thơ có 20 bài, mà
được đến như thế, tưởng cũng
là . . . hơi nhiều.
6.
Anh bạn thân họ Đặng
gởi cho tôi tập thơ Ngô Tịnh Yên với hàng chữ
trên trang đầu : “ Gởi T.Vấn đọc chơi
để biết rằng ḿnh cũng đang Trăng với
Mật”. Hôm sau, tôi gởi lại cho anh vài hàng trong bức
điện thư, đại ư tập thơ đă gây cho
tôi một ấn tượng khá mạnh mẽ. Tôi cũng
đùa với anh đôi câu về
Trăng với chả Mật.
Chúng tôi đều ” cùng một
lứa bên trời lận đận “, vừa vượt
qua ngưỡng cửa ngũ thập tri thiên mệnh
được vài năm. Đam mê c̣n nguyên vẹn đó ,
nhưng “ con đom đóm chỉ
sáng ngàn đêm vui “ (thơ NTY ). Tôi cũng đưa tập
thơ cho nàng và bảo em hăy đọc đi để nghĩ về
Trăng với Mật của chúng ḿnh.
Ôi cuộc
sống hàng ngày với những thói quen đều đặn
và . . . đều đặn. Đôi lúc, những thói quen
đều đặn ấy đă che lấp đi cái “ chất
sống “ đích thực của đời sống. Cuối
cùng, dường như chúng ta chỉ sống với những
thói quen, dù tẻ nhạt. Chúng ta ít khi sống đời sống
đích thực mà lẽ ra chúng ta không nên để vuột
khỏi tay, dù một giây, trong cuộc nhân sinh ngắn ngủi
này.
Chỉ cho đến lúc, những
thói quen hàng ngày ấy bị phá vỡ, th́ e rằng có quá . .
. muộn chăng. Tôi muốn nói đến cả những
thói quen t́nh cảm và . . . ân ái vợ chồng.
Lục Bát Khỏa Thân, trong một chừng
mực nào đó, đă gợi cho tôi nhớ rằng, ḿnh nên
chú ư hơn nữa tới những ǵ đằng sau thói quen
đều đặn ấy.
. . . H́nh như, với Lục Bát
Khỏa Thân, các tác giả – thi sĩ, hoạ sĩ, ảnh
sĩ – đă tiếp tay làm cho Trăng của chúng tôi sáng
hơn, mật của chúng tôi ngọt hơn, dù không cần
phải có món văn chương thi-hoạ-h́nh xa xỉ này
, trăng mật của chúng tôi vẫn cứ là trăng mật.
Dù biết sẽ đến một ngày “ thời gian nhuộm
nẻo đi về “ ( NTY ), nhưng biết đâu, nếu
chúng tôi cứ siêng năng niệm câu thần chú của
thi-sĩ-phù-thủy” trói thời gian lại bằng dây ái
t́nh “ th́ . . .
Biết đâu
. . . ▄
* “ Mụ Phù Thủy và đôi môi
mềm “ : tên một bài thơ đăng trong Đặc
san Xuân Canh Tuất trường
Petrus Kư NK 69-70.
** Trăng Mật . thơ Ngô Tịnh
Yên. N & M phát hành 2002.
California-USA. Không đề gía bán.
*** Một cách rất t́nh cờ,
tôi liên lạc được với mấy người bạn
P.Kư năm xưa, nay ở rải rác khắp nơi trên thế
giới. Kẻ ở
© T.Vấn 2007