Gởi hai người bạn Bùi văn Canh và Nguyễn văn Dần.

1.

Tháng Mười Hai đã trở về. Và cũng sắp sửa ra đi. Trước nhà lại nhập nhòe những chùm đèn xanh đỏ. Lần này đã do đứa con gái lớn 17 tuổi phác họa và thực hiện. Ông già 60 tuổi là tôi đang lặng lẽ nép mình vào góc hòang hôn của đời mình.Để chứng kiến một sự thay đổi, trước khi quá muộn. Màu xanh đỏ trước nhà đã mang một sắc thái mới, tươi tắn hơn, sinh động hơn.

Cây thông nhỏ xinh xắn từ trong phòng chứa đồ đã bước ra đứng giữa nhà cùng với những món đồ “ trang sức “ lỉnh kỉnh , cũng được chăm sóc bởi những bàn tay thoăn thoắt của tuổi trẻ : treo, móc, nắn nót, sửa sang. Được sự đồng ý miễn cưỡng của mẹ. các con tôi đã trở thành “ người của lễ hội “ trong mùa Giáng Sinh và Năm Mới ( kể từ năm nay ? ).Chúng cũng không quên đem ra những tấm thiệp cũ, như muốn được nhắc lại những lời chúc tốt đẹp nhất : Bình An và No Đủ đến với muôn người .

Tôi ngở ngàng cảm nhận sự thay đổi. Với một chút hài lòng. Dù sự thay đổi ấy là sự thay đổi nhỏ nhặt nhất trong một đời sống bình thường như bao đời sống bình thường khác.

18 năm trên xứ người, tôi đã quen với hạnh phúc bình thường ấy. 18 năm¸tôi đã quen với nỗi bình an thu nhỏ, chật hẹp, riêng tư trong bốn bức tường gia đình. Và sự no đủ. 18 năm nay, các con tôi, từ ngày chào đời, chưa hề biết thế nào là sự thiếu thốn , ít nhất là sự thiếu thốn lương thực hàng ngày ( xin cha cho chúng con hôm nay lương thực hàng ngày dùng đủ – lời câu kinh hàng đêm của các con tôi đã được lắng nghe ). Còn sự Bình An ? trong căn nhà của tôi, những điều dữ tợn không có chỗ chứa. Cái thế giới bạo lực bên ngòai vẫn chưa dám bước chân vào ( xin cứu chúng con ra khỏi sự dữ – lời cầu kinh hàng đêm của các con tôi, thêm một lần, được lắng nghe ).

Đêm Wichita trắng xóa một màn tuyết, khiến những màu sắc xanh đỏ ( của tuổi trẻ ) như trở nên lộng lẫy hơn, tíu tít hơn. Từ trong khung cửa kính ấm áp ngọn lửa sưởi, tôi nhìn ra bên ngòai, cảm nhận được nỗi bình an ( riêng tư ) trong lòng, dù nơi đây, chẳng phải là chốn quê nhà tôi lìa bỏ năm nào. Chốn quê nhà ấy còn in dấu cả một tuổi thơ tôi thiếu thốn. Thiếu thốn cơm ăn, thiếu thốn áo mặc, thiếu thốn tình thương. Thiếu thốn cả khi lập gia đình không có một nơi chốn riêng tư cho tình cảm vợ chồng. Chốn quê nhà ấy cũng chẳng hào phóng cho tôi một chút xíu cảm giác bình an nào, dù là khi đã được/bị nhốt trong bốn bức tường lạnh ngắt của nhà giam, dù là khi đã cuốn mình thật nhỏ trong căn nhà cha mẹ , vẫn nơm nớp lo sợ những bước chân lạ nửa khuya nện trên nền cầu thang chung của tòa chung cư cũ kỹ, đầy rác rưởi.

Ôi! Cái chốn quê nhà bị đầy đọa, chốn quê nhà tôi bỏ ra đi. Cũng chốn quê nhà ấy, tôi đã nhiều lần trở về.

Mùa Giáng Sinh. Mùa Bình An dưới thế cho người thiện tâm. Tôi vẫn không thể để phai nhòa trong ký ức mình câu chuyện một đêm trước đêm Giáng Sinh năm 1984, tôi và người bạn gái ( mẹ các con tôi bây giờ ) đang ngồi uống cà phê ở một quán cà phê nghèo đường Tô Hiến Thành ( Ngã Bảy – Sài Gòn ), thì một tốp Công An trong những chiếc xe Jeep ( vốn của Cảnh sát thời chế độ cũ ) ùa vào quán. Họ ra lệnh cho tất cả mọi người trong quán, ai ở đâu ngồi yên đó. Họ đến từng bàn sóat giấy tờ tùy thân . Cầm tờ Giấy Ra Trại của tôi ( tờ giấy mới 6 tháng tuổi mà đã bương như cuộc đời gần 40 năm của tôi lúc ấy ), anh chàng công an cười gằn “ Ngụy à ! “ , rồi gấp tờ giấy bỏ vào túi mình. Anh ta không buồn hỏi giấy cô gái ngồi bên cạnh tôi, ra lệnh cho cả hai theo anh ta ra xe bít bùng. Cùng với nhiều người khác, chúng tôi bị đưa vào trại giam công an quận 10. Không được cho biết mình phạm tội gì, chúng tôi qua đêm hôm ấy và cả ngày hôm sau ở phòng giam ( gồm cả tạm lẫn không tạm ) . Buổi tối hôm sau là đêm Giáng Sinh. Vừa chập chọang tối, là tôi nghe được một giọng hát nữ vang lên từ phòng đối diện, bài hát Giáng Sinh quen thuộc ( Bài Thánh ca đó còn nhớ không em, No En năm nào chúng mình có nhau ). Rồi liên tiếp hết bài này tới bài khác với một chủ đề duy nhất về Giáng Sinh. Những ngày tháng trong trại cải tạo theo tiếng hát ùa về với tôi. Nỗi ngao ngán đã khiến tôi không nhận ra rằng giọng hát nữ ấy điêu luyện không thua ca sĩ chuyên nghiệp. Đến khỏang 8 giờ tối, chúng tôi ( tôi và cô bạn gái ) được gọi ra gặp người nhà vừa đem hộ khẩu đến bảo lãnh, và được cho về. Cũng không một lời giải thích cho chúng tôi: tại sao bắt, tại sao tha. Về đến nhà, tôi chỉ kịp tắm rửa , thay quần áo để đưa cô em gái bệnh họan đi lễ nửa đêm như đã hứa. Đêm hôm đó, nhà thờ Huyện Sĩ ở góc đường Bùi Chu, Võ Tánh vẫn đông đảo người đi dự lễ mừng Chúa ra đời. Sau khi đưa cô em gái vào kiếm một chỗ bên trong nhà thờ, tôi ra ngòai ngồi lặng lẽ dưới gốc cây phượng già cỗi rũ bóng xuống hang đá có treo hàng chữ quen thuộc của mỗi mùa Giáng Sinh bằng đèn ống sáng trưng :

Vinh danh chúa cả trên trời

Bình an dưới thế cho người thiện tâm

Nghĩ đến hai ngày đêm nằm trong trại giam đồn công an quận 10 mà không biết lý do tại sao, nghĩ đến 9 năm tuổi trẻ lăn lóc trong các trại cải tạo từ Nam chí Bắc, nghĩ đến những ngày chiến tranh tàn khốc đã đổ trên quê hương tôi, tôi chua chát nhìn chữ “ bình an “ đang chớp tắt, chớp tắt trước mặt. Bình an làm sao được khi mỗi ngày tôi đều phải sống trong sự sợ hãi với nỗi bất an thường trực . Trong thành phố quen thuộc ngày ấy, sống hằng ngày trong nỗi bất an không phải chỉ có một mình tôi.

2.

Tháng Mười Một vừa qua, nhà nước cộng sản Việt Nam tổ chức một đại hội Việt kiều với sự tham dự của những người – cũng như tôi – đã từng bỏ nước ra đi ( vì nỗi bất an thường trực của con người sống dưới chế độ độc tài tòan trị ), nay được mời gọi trở về tiếp tay với chính quyền “ xây dựng đất nước “. Một trong những người đó (*), khi tham dự xong đại hội, quay trở lại nước Mỹ, viết bài nói lên cảm tưởng của mình về “ một nỗi bình an “ nơi “ giữa “ đại hội Việt kiều”. Ông viết : “trên suốt chuyến bay để “đi” California – không phải là “về” như bao lần – tôi thấy chính mình đang mang tiếp được một nỗi bình an ngày hôm trước. Quê nhà đã đón mừng và nhận lại mình. Tôi không còn sợ tổ quốc, sợ chế độ, sợ công an, sợ cộng sản. “

Tác gỉa là một người may mắn ra khỏi đất nước từ tháng 4 năm 1975. 34 năm nay,ông đã nhiều lần quay về. Nhưng lần này, ông được “ chính thức mời trở lại Việt Nam “ . Những lần trước, ông về với “ một tâm trạng sợ hãi thầm kín “ , lo lắng không biết lúc nào sẽ bị công an gọi lên “ làm việc”. Ông thú nhận: “ Tôi đã như là một đứa con ghẻ trên chính quê hương mình “.

Lần trở về này, do được “chính thức mời về”, ông đã cảm nhận được “ một nỗi bình an “.

Để tìm được một nỗi bình an, dễ dàng đến như vậy sao ? chỉ cần một lời mời từ viên trùm công an, là mặc cảm con ghẻ biến mất, là tâm trạng sợ hãi biến mất. Hóa ra cái tâm trạng sợ hãi thầm kín của ông trong những lần về quê hương trước đây chỉ là “ thần hồn nát thần tính “, là sự lo sợ vu vơ. Nhưng sợ chế độ, sợ công an, sợ cộng sản thì còn có thể hiểu được. Nhưng tại sao lại sợ tổ quốc ? tổ quốc là cha mẹ, là anh em ruột thịt, là láng giềng tối lửa tắt đèn có nhau, là mảnh đất nuôi duỡng mình khi sống, ôm ấp mình khi chết, “ mắc mớ “ gì mà sợ ? Tổ quốc và chế độ cầm quyền là hai khái niệm ( và thực thể ) hòan tòan khác nhau. Các chế độ cầm quyền thay nhau đến rồi đi , nhưng tổ quốc vẫn cứ trơ gan cùng tuế nguyệt. Chế độ cầm quyền hà khắc, làm người dân sợ hãi bỏ tổ quốc mà đi, nhưng tổ quốc vẫn là của họ, không đợi mời mới trở về, không đợi nhắc mới nhớ mình còn một tổ quốc. Vả chăng, chỉ có con người lìa bỏ tổ quốc, chứ tổ quốc không bao giờ ruồng rẫy những đứa con của mình, để ngày hôm nay có kẻ nói đến “Quê nhà đã đón mừng và nhận lại mình “.

Liệu nỗi bất an trước đó ( của những lần về quê nhà khi chưa có lời mời chính thức ) của vị Việt kiều nọ có thật hay không , hay chỉ là một lối nói cường điệu đủ phản đề hợp đề cho ông dễ dàng nói đến “một nỗi bình an “ ( khi về nước với lời mời chính thức ). Ông rời nước từ tháng 4 năm 1975, chưa từng biết mùi cải tạo, chưa từng biết mùi vượt biên, chưa từng biết mùi công an khu phố đến tận nhà họach sách tra vấn họanh họe. Nhiều lắm là ông chỉ cảm được nỗi sợ hãi (?) qua ánh mắt gằm gằm của mấy chú công an hải quan làm thủ tục cho ông nhập cảnh. Và cái kết cục xấu nhất, nếu có xẩy đến với ông, cũng chỉ là bị trục xuất ra khỏi nước, chứ không đến nỗi bị bắt bỏ tù vô cớ ( như người dân sống trong nước ).

Tôi chợt nghĩ đến chính bản thân mình và những người khác cùng cảnh ngộ.Vì không thể sống trong một thế giới của sự sợ hãi thường trực, chúng tôi đã liều chết tìm đến một nơi nương náu bên ngòai tổ quốc của mình. Dù ra đi, chúng tôi vẫn hằng nghĩ đến một ngày trở về. Không phải vì những lời mời gọi gỉa nhân giả nghĩa từ trong nước. Nơi ấy, trong thế giới của sự đe dọa thường trực, vẫn còn có cha mẹ, anh em ruột thịt, những người láng giềng tốt bụng , vẫn còn mồ mả tổ tiên và những kỷ niệm thân thương. Đó là mục đích của những lần về thăm quê hương, những lần vợ chồng con cái dắt díu nhau về chào ông, chào bà, chào anh , chào chị. Cây có cội nước có nguồn. Đây là nơi cội rễ của gia đình. Các con nhớ đừng bao giờ quên điều đó. Chúng tôi có sợ hãi như vị Việt kiều trong câu chuyện ở trên không ? câu trả lời là không. Chúng tôi đã từng sống trong sợ hãi, nên bây giờ thần hồn không thể nát được thần tính, nên không thể lo sợ vu vơ. Là công dân một nước khác, anh công an Việt nam không thể muốn làm gì chúng tôi thì làm như ngày xưa được nữa. Có cảm gíac bất an không ? không sợ hãi thì có gì gọi là bất an. Có “ một nỗi bình an “ chóang ngợp không ? Trăm lần không vạn lần không ! Bình an sao được khi tổ quốc vẫn còn là một nhà tù không lồ, khi một lời nói công đạo cũng đã mang sẵn mầm mống của tai họa nhà tan cửa nát, thân mang kiếp tù đầy ( ngọai trừ những người mặc tấm áo giáp Việt kiều như chúng tôi, và vị Việt kiều được mời về nước nọ. Dĩ nhiên, tấm áo giáp Việt Kiều chẳng phải là vạn năng có thể đỡ được mọi thứ đạn của công an Việt Nam bắn vào, nhưng ít nhất, nó cho phép người mặc nó có cảm giác mình an tòan hơn người trong nước mỗi khi phải đối đầu với chính quyền. Và tấm thiệp mời mà vị Việt kiều nọ cầm trên tay khi về nước cũng chưa hẳn có hiệu năng mạnh hơn tấm áo giáp Việt kiều. Từ đó, hiệu ứng “ Một nỗi bình an “ có thể chỉ là ảo giác hay một lối nói cường điệu nhằm mục đích nịnh bợ mà thôi ).

3.

Đứng giữa đất trời những ngày lễ hội xứ người, tôi nhìn về quãng đời sống trong bất an thường trực của mình để trân trọng hơn sự bình an, dù tương đối, mà tôi đang được hưởng. Tôi cũng trân trọng cái quãng đời bất an ấy trên quê nhà, vì nhờ đã sống trong bất an, tôi mới nhận ra được hôm nay mình hạnh phúc biết chừng nào. Tôi không còn sợ những tiếng đập cửa nửa khuya, tiếng bước chân lạ thình thịch ngòai hiên. Không như vị Việt kiều vừa về nước tham dự đại hội ( Việt kiều) , chưa từng trải qua một ngày sống trong sợ hãi ( thực sự ) nên ông không biết mình đang thả mồi bắt bóng.

Ôi quê nhà yêu dấu xa ngút mù khơi, đến bao giờ tôi mới được về đứng giữa đất trời quen thuộc ấy với cảm giác chóang ngợp của một nỗi bình an đích thực ?

T.Vấn

( Mùa Giáng Sinh 2009)

*Ông Nguyễn Hữu Liêm, Luật sư/Giáo sư triết, chủ tịch Hiệp hội doanh nhân Việt-Mỹ, hiện cư ngụ ở thành phố San Jose, California. Cuối tháng 11 năm 2009, ông được chính phủ Việt Nam mời về tham dự “ Đại hội người Việt ở nước ngòai “ , tổ chức ở Hà Nội trong 3 ngày, từ 21-11 đến 23-11 . Sau khi quay lại Mỹ, ông phổ biến trên trang diễn đàn điện tử Talawas bài viết : “ Nơi giữa đại hội Việt kiều : Một nỗi bình an “ ngày 27 tháng 11 năm 2009, nội dung chính là nói lên sự tiếp đón nồng hậu của chính quyền dành cho những người về tham dự đại hội ( có cả xe còi hụ mở đường ). Bài viết của ông gây ( tai ) tiếng trong cộng đồng người Việt hải ngọai và cả trí thức trong nước. Không phải vì nó hay ho gì mà vì người ta không ngờ một người vốn là cựu quân nhân miền Nam, qua Mỹ từ năm 1975, đã được đi học lại, đã thành tài, nay bỗng có luận điệu ca ngợi chính quyền tòan trị Việt Nam qua việc ông được mời về dự hội nghị Việt kiều.

Trong đọan 2 của bài viết này ( Một nỗi bình an . . . ), tất cả những chữ in nghiêng và trong ngoặc kép, đều trích từ bài viết của Nguyễn Hữu Liêm nói ở trên. Bài viết của ông Liêm còn rất nhiều điều khác cần phân tích rạch ròi hơn, nhưng trong phạm vi bài viết này tôi chỉ xóay quanh khái niệm “ bình an, bất an “ như chủ đề chính của bài. T.Vấn.

** Bài viết này đặc bịêt gởi đến hai người bạn thuở còn cắp sách từ lớp đệ thất cho đến lớp đệ nhất trường trung học Petrus Ký , Sài Gòn : Bùi văn Canh và Nguyễn văn Dần. Người thứ nhất, tôi chẳng nhớ vì sao nó biết được tôi và Oanh ( cô bạn gái hồi đó, mẹ các con tôi bây giờ ) bị bắt , nhốt ở bót quận 10, đã vội vã mua 2 ổ bánh mì thịt đi “ thăm nuôi “. Đã không được gặp, còn phải tốn mấy điếu thuốc lá 3 số “ đền ơn “ anh công an gác cổng mang vào dùm.Chúng tôi cũng không bao giờ được thấy mặt mũi hai ổ bánh mì tình nghĩa ấy. Người thứ hai, chạy đôn chạy đáo trên chiếc xe đạp cà tàng báo tin cho gia đình chúng tôi, rồi cũng bằng chiếc xe đạp ấy, chính Dần chở người nhà tôi mang tờ hộ khẩu và giấy tạm trú đến bảo lãnh tôi ra khỏi trại tạm giam chiều ngày 24 tháng 12.

© T.Vấn 2009

▪ Từ đau đớn và truân chuyên, tôi gởi đến cho mọi người hạnh phúc vững bền của chữ nghĩa.

( Hoàng Ngọc Tuấn )

1.

Năm 20 tuổi, tôi già nua theo năm tháng với nỗi ám ảnh của thứ triết lý thời thượng về một đời sống buồn bã.Mỗi ngày qua đi, tôi ngao ngán nhìn cuộc chiến khốc liệt trước mặt như con quái vật đang nhe răng gầm gừ sẵn sàng nuốt chửng lấy mình. Nỗi sợ hãi khiến tôi thu mình lại trong vỏ bọc một đời sống lơ lửng trên mây. Dầu vậy, tôi vẫn khao khát tình yêu ( trong mơ ) qua những trang văn Hoàng Ngọc Tuấn..

Năm 40 tuổi, tôi mới bắt đầu nhận ra rằng đời sống là có thật sau bao bất trắc của chiến tranh, của tù đầy. Quái vật chiến tranh đã biến mất, nhưng để tồn tại trong một xã hội hòa bình mà đằng đằng sát khí ấy thật không dễ dàng gì. Cái buồn bã lúc này là sự buồn bã có thật, đến từ một đời sống có thật, chứ không phải từ những trang triết lý thời thượng ngày nào. Dẫu sao, tôi đã là kẻ sống sót, sau một cuộc chiến, sau một cuộc đổi đời. Và hơn lúc nào hết, tôi khao khát một tình yêu ( có thực, chứ không phải hình như ) để bắt đầu lại đời mình.

Năm 60 tuổi, tôi có cảm tưởng mình trẻ lại với tình yêu cuộc sống cứ ngày một mãnh liệt hơn. Và biết trân trọng những tình cờ ngọt ngào đến từ đời sống. Biết trân trọng những gặp gỡ, dẫu cho đó chỉ là những gặp gỡ trong một thế giới đầy ắp hòai niệm. Đời sống, đến bây giờ tôi mới hiểu được, đó là một nơi mà, ở đó, ai cũng quen nhau. Và yêu nhau. Sự hiểu biết muộn màng ấy, đến với tôi cũng thật tình cờ. Tình cờ như sự có mặt của chính mình trong đời sống này. Tình cờ như câu chuyện ngọt ngào đến với tôi trong những ngày cuối cùng của tháng Mười Một êm ái dịu dàng một cảm giác biết ơn vì tôi vẫn còn đủ đam mê nâng niu những con chữ ngập tràn hạnh phúc, thứ hạnh phúc thường làm chảy nước mắt, thứ hạnh phúc mà nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn gọi là hạnh phúc vững bền đến từ những đau đớn và truân chuyên.

Cũng từ nhà văn quá cố Hòang Ngọc Tuấn, tác giả Ở một nơi ai cũng quen nhau, mà tôi tình cờ biết đến một câu chuyện , được nhà thơ Hoàng Xuân Sơn – một người bạn thân của nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn – gọi là như chuyện thần tiên.

2.

Nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn ( hình chụp 2 tháng trước khi ông qua đời )

Tháng 7 năm 2005, tôi về thăm quê nhà. Một buổi sáng lang thang trên những đường phố bụi bậm một thời quen thuộc của Sài Gòn, tôi đọc được tin trên báo về cái chết của nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn ở tuổi 60 . Bâng khuâng với cuộc tái ngộ thành phố mà ở đó, tôi đã lớn lên, đã biết yêu lần đầu, đã nhiều lần bỏ đi và nhiều lần trở về, cùng với cái tên nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn , tác giả của nhiều truyện ngắn tuyệt vời viết về tình yêu, vốn gắn liền với tuổi trẻ Sài Gòn chúng tôi những ngày tháng ấy, tôi đã ghi lại cảm xúc của mình trong bài viết Sài Gòn và Hòang Ngọc Tuấn, phổ biến ở một số tạp chí và mạng điện tử . Một ngày cuối tháng Mười Một năm 2009, từ hộp thư độc gỉa trên trang mạng điện tử của tôi ( T-Van.Net ), tôi nhận được thư của một người, nhân đọc bài viết về nhà văn HNT, tự giới thiệu cũng là một độc gỉa của nhà văn HNT từ mấy chục năm nay. Chị cho biết, sau khi rời khỏi đất nước vào tháng 4 năm 1975, chị đã về Vịêt Nam vài lần, và cũng để ý dò tìm tông tích của nhà văn, mà một tình cờ của đời sống đã khiến chị đọc được những tác phẩm của ông từ ngày còn rất trẻ. Mãi cho đến chuyến về quê năm 2006, sau khi nhà văn đã qua đời gần 1 năm, chị mới liên lạc được với gia đình nhà văn. Cùng với phu quân, chị đã đến nhà thắp cho ông một nén hương tưởng nhớ. Sau đó, được sự cho phép của thân nhân nhà văn, quay lại Mỹ chị đã tái bản tác phẩm mà chị yêu thích nhất trong những tác phẩm của Hoàng Ngọc Tuấn : Ở một nơi ai cũng quen nhau.(1)

Qua ấn bản lần này, tôi biết thêm nhiều điều thú vị về mối quan hệ độc gỉa – tác gỉa , ở đây là giữa chị và nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn.

“Tôi đọc Ở một nơi ai cũng quen nhau một lần là thương liền. . . Sau cuốn Ở một nơi ai cũng quen nhau , tôi vừa tiếp tục đọc ông, vừa đọc những tác gỉa khác. Có những tác gỉa làm tôi nể phục và kính trọng. Đọc Hoàng Ngọc Tuấn tôi vừa nể trọng, vừa kính phục, vừa thương.“ (2) Đó là tâm sự của chị trong lời giới thiệu ấn bản Ở một nơi ai cũng quen nhau in ở hải ngọai.

Nhà thơ Hoàng Xuân Sơn, trong bài viết mở đầu tập truyện , đã giới thiệu khá chi tiết về mối quan hệ của chị và nhà văn, mà ông cho là “ dù bình thường hay khác thường, vẫn nghe ra Như Chuyện Thần Tiên “ , như sau :

“ . . . Hòa Bình là một độc giả trung thành của Hoàng Ngọc Tuấn. Chị đọc không sót một truyện nào của Tuấn. Đọc đi đọc lại nhiều lần, thuộc nằm lòng, mê và thương cảm tất cả nhân vật HNT đã dựng nên.

Chưa hết, Hòa Bình vẫn âm thầm theo dõi những bước chân của nhà văn mình ngưỡng mộ  nếu không muốn nói là thần tượng) trên mọi nẻo đường đời. Khi hay tin HNT đi trình diện nhập ngũ ở Trung Tâm 3, chị đã không ngần ngại gói ghém quà cáp, bươn bả tìm thăm, nhưng không được gặp mặt vì không phải là thân nhân trực tiếp! Nhưng rồi trời không phụ người có lòng: Hoà Bình đã được hội diện với nhà văn mình thương mến trong một dịp tiếp tân của Thủy Quân Lục Chiến tại Sàigòn, khi HNT còn khoác áo binh chủng này. Dù chỉ dăm ba phút hàn huyên, mối hảo cảm giữa người viết và bạn đọc càng đậm đà thêm. Đôi cánh tâm hồn đã cùng nhau bay lượn theo trời xanh cao! “.(3)

Đó là lần gặp gỡ duy nhất giữa nhà văn và độc gỉa. Nhưng dư âm của nó kéo dài mãi đến hôm nay, kể cả khi nhà văn đã ra khỏi cuộc đời buồn nhiều hơn vui , thiếu thốn nhiều hơn no đủ, đau khổ nhiều hơn hạnh phúc. Chị lo lắng cho nhà văn :

“ Ra khỏi Sài Gòn giữa tháng Tư, 1975, tôi có băn khoăn về ông. Đời sống bây giờ làm ông đau khổ nhiều hay ít ? làm thế nào để ông tiếp tục nuôi dưỡng tâm hồn thơ dại, lãng mạn kia ? Làm sao ông giữ được tấm lòng chan chứa yêu thương sau những biến cố dồn dập thô bạo ? làm sao ông tiếp tục viết ? “(4)

Năm 1972, bị bủa vây bởi những thiếu thốn không đáng thiếu thốn, Hoàng Ngọc Tuấn viết ( như một cách tự trào ) : “ Tôi cần một năm rảnh rang và đủ ăn cho một tác phẩm lớn, trị gía khỏang 360 ngàn đồng. Bây giờ ai cho tôi một năm như thế, tôi sẽ trả lại tất cả mọi người một kiệt tác. “. Dù biết nhà văn chỉ đem sự nghèo khổ của mình ra đùa cợt, chị vẫn “ Những lần trở lại Sài Gòn sau năm 1975 tôi đi tìm tác gỉa để mang đến ông “ một năm rảnh rang và đủ ăn “. Vậy mà ba chục năm nay tôi chưa bao giờ được dịp thực hiện ước muốn đơn giản và thiết thực đó. “ (5).

Dầu vậy, mối quan hệ ấy vẫn đơn thuần là mối quan hệ độc gỉa-nhà văn, từ một độc gỉa yêu mến và trân trọng chữ nghĩa của nhà văn.

3.

Như tôi đã viết trong Sài Gòn và Hoàng Ngọc Tuấn, tuổi trẻ chúng tôi ( bao gồm cả chị Hòa Bình ) những ngày ấy binh đao đã đến với những trang truyện ngắn Hoàng Ngọc Tuấn để tìm một thế giới không có tiếng súng, không có những cái chết đang rình rập , và để ít nhất giả vờ sống . . . một thời để yêu trước khi vội vã bước chân vào nơi gió cát. Nếu không có cái tên Hoàng Ngọc Tuấn và những trang truyện ngắn đầy những chất thơ nói về tình yêu, hẳn là tuổi trẻ chúng tôi 40 năm trước chỉ có một thời để chết và một thời để nhớ mãi khôn nguôi.

Điều ấy giải thích được phần nào mối quan hệ khá . . . khác thường giữa nhà văn nay đã quá cố và vị nữ độc gỉa Hòa Bình. Như chị đã viết “ Tôi mang ơn tác gỉa vì ông đã tặng cho tuổi trẻ tôi những tác phẩm văn chương tạo bằng những gì tinh anh, tươi thắm, cùng với những đớn đau âm thầm trong tâm hồn ông. “ . Và việc chị đang làm “ in lại Ở một nơi ai cũng quen nhau là một cách bầy tỏ lòng yêu mến và trân trọng chữ nghĩa của Hoàng Ngọc Tuấn “. (6)

Một người bạn văn của tôi, anh Đỗ Xuân Tê đã nhận xét về việc làm của chị Hòa Bình đối với trường hợp nhà văn quá cố Hoàng Ngọc Tuấn : “Một hiện tượng Khánh Ly-Trịnh Công Sơn trong văn học. Hiếm thấy một khuôn mặt nữ chịu ‘lộ diện’ như xác minh lòng ngưỡng mộ của mình với một tài năng văn học.Càng khâm phục khi người ấy đã có chồng và lại cùng ‘phu quân’ đốt nén hương lòng tưởng niệm người xưa “.

Ngược lại, về phía nhà văn, trong những trang Nhật ký viết năm 1972, ông đã trân trọng “ mang ơn tất cả những người nào đã cho tôi nụ cười thân ái, một lời thăm hỏi ân cần, một lời khen ngợi dầu nhỏ nhặt đến đâu đi nữa. . . Cuộc đời mong manh và ngắn ngủi, nợ ân nghĩa thì nặng nề. Tôi biết làm sao đền đáp hết được, tôi có gì để trả nợ hết được. Cái gì đáng quý nhất ở một con người sáng tạo, nếu không phải là những tác phẩm của hắn .”(7)

Dù gĩa biệt trần gian khá sớm, ông vẫn kịp để lại cho đời nhiều món quà vô gía. Nhà văn đã ra đi, nhưng cái tên của ông và những đứa con tinh thần của ông, thứ đáng quý nhất mà ông có, còn ở lại trần gian. Mãi mãi.

Và những tấm lòng hâm mộ, biết ơn của người đọc trải dài nhiều thế hệ, trải rộng từ trong nước ra đến ngòai nước, điển hình là người nữ độc gỉa Hòa Bình.

T.Vấn

( Mùa Tạ Ơn 2009 )

(1) Ở một nơi ai cũng quen nhau – Tập truyện ngắn của Hoàng Ngọc Tuấn do Hòa Bình tái bản tại Hoa Kỳ, gồm những truyện ngắn nổi tiếng như : Ở một nơi ai cũng quen nhau, Buổi chiều Hạ Lan, Cô bé tuyệt vời trên cao nguyên và nhiều truyện ngắn khác. Đặc biệt, tập truyện còn có phần Phụ Lục : Nhật Ký sau một tác phẩm của chính Hoàng Ngọc Tuấn.

Tòan bộ số tiền bán sách thu được sẽ gởi về cho gia đình nhà văn Hoàng Ngọc Tuấn còn sinh sống ở Việt Nam. Muốn mua sách, xin gửi ngân phiếu hay money order, US$12.00, về:

- Nguyễn Xuân Phương ( Em gái nhà văn HNT ) – 3246 55^th Street. San Diego, CA 92105,

- E-mail: hoabinh.dang@yahoo.com

(2) (3) (4) Ở một nơi ai cũng quen nhau . Phần Mở Đầu – Không ghi số trang.

(5) (6) (7) Sđd – Phần Phụ Lục – Không ghi số trang

© T.Vấn 2009

Rồi mai giữa chốn nhân sinh ấy

Còn chút dư âm để ngậm ngùi

( Về không cùng – Ngọc Phi )

1.

Lại năm cùng tháng tận. Lại những hối hả thu xếp cho xong mọi việc của năm cũ, cất tất cả vào ngăn kéo ( thời gian ), nghe âm thanh quen thuộc của chiếc chìa khóa xoay trong ổ khóa ( có cảm tưởng như tiếng búa nện đinh trên nắp quan tài ), với tay tắt ngọn đèn bàn , đứng dậy khoác chiếc áo dầy cộm vào người, uể oải nghĩ đến lúc phải lui cui giữa trời mùa đông lạnh buốt mà ra sức cạo lớp băng đóng cứng vào cửa sổ xe. Và con đường về nhà vắng vẻ, trơn trợt. Những bài hát Giáng sinh ngân nga từ chiếc máy phát thanh của xe. Lại sực nhớ những món quà chưa kịp mua, những chiếc thiệp chưa kịp gởi ( và có lẽ cả những ân tình chưa kịp nói lời cám ơn, những món nợ chưa kịp trả ).

Chu kỳ thời gian 365 ngày, 12 tháng, 52 tuần lễ. Cứ như vừa thoắt đi đã quay trở lại. Cứ như những tờ phiếu thanh toán tiền nhà, tiền xe, tiền gas, tiền điện, tiền nước, vừa tống khứ đi hôm qua nay đã lại tái xuất hiện với những con số mới chờ sánh đôi với người bạn đồng hành là những tấm chi phiếu được viết nắn nót.

Đêm qua, trời lại đổ tuyết . Tin tức khí tượng cho hay  hướng đi và tốc độ của cơn bão tuyết sắp tới. Sở cảnh sát thông báo , nếu có tai nạn xe cộ xẩy ra với nguyên nhân do thời tiết và nếu không có thương tích gây nên cho người, các bên liên quan có thể tự động trao đổi các chi tiết về bảo hiểm với nhau, rồi sẽ báo cáo với cảnh sát sau. Quá nhiều tai nạn xẩy ra, họ không có đủ người để làm việc.

Người ta đã quá quen thuộc với những gì xẩy ra, đến độ lạnh lùng vô cảm. Tháng 12, chợ búa nào cũng đông nghẹt người qua kẻ lại, dù kinh tế suy thoái, dù có kẻ mới nhận được giấy báo thất nghiệp hôm cuối tuần, dù có kẻ thẻ tín dụng đã xài vượt quá mức cho phép, dù phải đánh vật với bao chi phí cần thiết hàng ngày.

Ai cũng phải sống , ai cũng phải thỏa mãn những nhu cầu của riêng mình, của đời sống mình.

Đời sống. Đó là nơi không ai có quyền lựa chọn khi bước vào, lại càng không được lựa chọn khi nào sẽ phải ( được, bị ) bước ra. Cũng như năm tháng với dòng chảy vô cảm của thời gian. Những con số trên tờ lịch thản nhiên đổi chỗ cho nhau mà không bận tâm đến sự đồng ý hay không đồng ý của người tạo ra chúng. Như tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ gõ nhịp một cách cần mẫn đều đặn. Thời gian và con người cùng bị hút vào trong một sự chuyển động thật đáng sợ.

May mắn thay, chúng ta đã không có nhiều thì giờ ngồi nghĩ đến những chuyện “ đáng sợ “ như vậy.

2.

Tôi cũng chỉ có thể nghĩ đến những điều “ đáng sợ “ ấy khi đứng trước huyệt mộ người thân vừa mới qua đời. Hôm lễ an táng, trời tuy gió nhưng nhiệt độ không đến nỗi thấp lắm. Hôm ấy, cái ảm đạm của mùa đông chưa đủ lạnh, và những đám đông người qua kẻ lại xúm xít quanh chiếc quan tài đang từ từ hạ xuống lòng đất khiến cảm giác của tôi chưa đủ “ cô đơn “ để cảm hoài với vòng quay của trời đất, với vòng quay sinh tử của con người. Và tất nhiên, nỗi đau mất mát người ruột thịt đã đánh bạt đi mọi suy nghĩ vụn vặt khác.

Vài hôm sau, tôi có dịp đứng một mình trước nấm mộ mới chỉ được vun vội lớp đất chưa kịp khô lẫn giữa những cánh hoa tê tái. Chung quanh, đã là một cánh đồng tuyết mênh mông. Gió buốt như những ngọn roi quất vào mặt, vào cổ. Tấm thân xác cứng đờ ( hôm trước ở nhà quàn, tôi có rờ vào thi hài giá lạnh và cảm được cái cảm giác cứng như gỗ ấy ) của người dưới mộ và tấm thân xác run rẩy của kẻ đứng trước mộ có gì khác nhau không ? Vòng quay sinh tử của con người hòa cùng với vòng quay thời gian của trời đất trả lời rằng chỉ có kẻ trước người sau mà thôi. Tháng 12 đang thở nốt những hơi thở cuối cùng ( dù đó là hơi thở nóng bừng trong niềm vui lễ hội ) trước khi biến mất dưới cơn bão tuyết để nhường chỗ cho tháng Giêng đang hăm hở xuất hiện. Ý nghĩ ấy khiến nỗi đau trong lòng tôi dịu lại. Người nằm dưới lòng đất ấm áp thật an bình, dù không bao giờ còn cảm thấy được sự an bình quý báu ấy. Kẻ đứng cô đơn giữa cánh đồng tuyết mênh mông, run rẩy co ro với cái lạnh buốt xương buốt thịt, còn phải đương đầu với bao bất trắc chưa nhìn thấy được của đời sống. Có bất trắc đến từ sự chuyển động vô cảm vô tình của vòng quay trời đất. Có bất trắc đến từ sự độc ác của định mệnh làm người. Có bất trắc đến từ chính bản thân mình.

Nhưng cũng công bằng mà nhận xét, có những bất trắc đến thật ngọt ngào, đến như một thứ ân sủng của đời.

Đó là những khoảnh khắc thật hạnh phúc mà đời sống ban tặng. Và người nằm dưới mộ hẳn sẽ chẳng bao giờ còn được hưởng. Tưởng tượng căn nhà ấm áp với những ngọn đèn xanh đỏ. Càng ấm áp hơn nữa khi bên ngoài những lọn tuyết bay trắng không gian. Mâm cơm cuối năm nghi ngút khói, mùi thơm thức ăn quen thuộc. Âm thanh reo vui rộn rã của lũ trẻ nhỏ chạy tung tăng. Tiếng càu nhàu cũng rất quen thuộc của người bạn đời đôi má đỏ bừng vì hơi nóng phát ra từ bếp. Ly rượu chát đầu lưỡi và ánh mắt lấp lánh niềm vui của những người thân quây quần chung quanh. Chẳng phải chỉ bấy nhiêu đó thôi cũng đã đủ để người ta can đảm đi cho hết con đường đời hay sao ? Chẳng phải chỉ bấy nhiêu cũng đã đủ để kẻ đứng run rẩy co ro giữa cánh đồng tuyết mênh mông can đảm chịu đựng mọi nghiệt ngã của thời tiết, của đời sống và trong nỗi đau âm ỉ, thêm tha thiết yêu thương trần gian điên dại này.

Con người. Như đồng tiền hai mặt sấp ngửa, có sự sống và sự chết. Như thời gian ước lệ, có khởi đầu và có kết thúc. Như cuốn lịch treo trên tường chằng chịt những ghi chép, đến lúc phải nhả ra những tờ cuối cùng. Như đời sống, có những niềm vui và những nỗi buồn. Niềm vui với tiếng cười rộn rã hay nỗi buồn lăn theo giọt nước mắt trên má, xét cho cùng, cũng chỉ như hai mặt sấp ngửa một đồng tiền.

3.

Rồi thì tháng 12 cũng sẽ qua đi. Rồi thì năm cũ cũng sẽ qua đi. Rồi thì kẻ đứng co ro run rẩy giữa bầu trời mùa đông buốt giá cũng sẽ đến ngày chui vào lòng đất ấm áp và an bình.

Khi ấy, những hối hả của năm cùng tháng tận sẽ lại khoan thai hòa vào dòng chảy từ tốn của tháng Giêng, của năm mới. Một chu kỳ mới bắt đầu, cho cả thời gian lẫn đời sống. Căn phòng làm việc đóng im ỉm trong mùa nghỉ đông sẽ lại được mở ra, ngọn đèn bàn bật lên, chiếc ngăn kéo lại vang lên âm thanh quen thuộc của kim khí chạm nhau và những công việc của năm mới lại được bắt đầu. Đời sống lại mở ra trước mặt. Hình ảnh huyệt mộ buồn hiu giữa cánh đồng tuyết trắng mênh mông với ngọn gió bấc cắt da cắt thịt sẽ chìm dần vào quên lãng, cùng với người nằm dưới mộ.

Nhờ vậy, đời sống trở nên dễ sống hơn. Nhờ vậy người ta dễ dàng tha thứ cho nhau. Nhờ vậy, nước mắt ngưng thôi không chảy, nỗi buồn thôi không gặm nhấm .

Cho đến cũng ngày tháng này sang năm. Cho đến cũng khoảnh khắc này mùa sau.

Linh hồn tôi, thôi nhé linh hồn

Một hoàng hôn lạnh giữa càn khôn

Chia tay nhật nguyệt không hò hẹn

Vuốt mặt mà đi về không cùng

( Ngọc Phi )

Cho đến khi lên chuyến xe “ đi về không cùng “, có lẽ, khi ấy trong trí chỉ còn đọng lại những câu thơ thuộc lòng từ 40 năm trước :

Nào còn gì đâu, cầm lấy tay tôi

Nào còn gì đâu, cầm lấy hôn tôi

Này đây những lời yêu thương thứ nhất

Chia nhau mỗi người làm vốn sinh nhai

( Nguyễn Xuân Hoàng )

T.Vấn

(Những ngày cuối cùng của tháng 12)

© T.Vấn 2008

1.

Đời sống, đó là ân sủng lớn nhất. Từ đời sống, người ta được hưởng thêm những ân sủng khác. Thí dụ như hạnh phúc. Thí dụ như nghệ thuật. Tôi có một anh bạn làm thơ. Thơ anh đến từ đời sống, giản dị như đời sống. Đọc thơ anh, nhiều khi tôi chảy nước mắt. Thứ nước mắt hạnh phúc, vì nó gợi lên trong tôi cái đẹp của nghệ thuật. Cùng lúc, nó nâng đời sống lên trên những thô nhám thường ngày. Niềm vui, chưa hẳn đã đem lại thứ hạnh phúc trọn vẹn, bền bỉ. Nhưng nỗi buồn, một khi đã hóa thân thành nghệ thuật, nó đem lại cho người ta một cảm giác dễ chịu. Điều đó giải thích tại sao những bài hát được ưa thích nhất thường là những bài hát buồn.

Tôi biết một người ca sĩ. Nghe cô hát, cảm tưởng của một vũ trụ đang vỡ òa ra từ lồng ngực của cô. Cái giọng hát không cần đến bất cứ phương tiện trợ thanh nào. Nó lan tỏa ra mọi ngõ ngách của tâm hồn, nó tạo dựng nên một thế giới âm thanh mà người nghe hằng khao khát, hằng mơ ước trong những giấc mơ nửa tỉnh nửa thức. Khi cô hát, cô vượt ra khỏi đời sống. Khi đó, cô ca sĩ chỉ sống bằng chính âm thanh phát ra từ lồng ngực của mình.

Người ca sĩ ấy, đã từng đứng trên những sân khấu vĩ đại, rực rỡ của sàn diễn Broadway. Đã từng đón nhận những tiếng vỗ tay vang trời từ nhiều tầng lớp khán giả khác nhau. Đã từng đoạt nhiều giải thưởng lớn nhỏ . Đã từng nếm đủ mùi danh vọng. Nhưng với cô, hạnh phúc lớn nhất là được hát, được đem hạnh phúc từ tiếng hát của mình đến cho người nghe. Cô tin rằng đó là lý do cho sự hiện hữu của cô trong đời sống này.

Mỗi đời sống đều giấu trong mình  một định mệnh. Nhiều khi rất khắc nghiệt. Người ca sĩ tỉnh lẻ, sau bao miệt mài phấn đấu, đã thành danh và trở về thành phố quê hương nơi cô mở mắt chào đời mấy chục năm trước, chỉ để khám phá ra mình mang trong cổ một cái bướu to bằng “ diện tích của tiểu bang Texas “. Vị bác sĩ, một người bạn thời thơ ấu vẫn bám trụ thành phố tỉnh lẻ, đã cho cô biết như vậy.

Nghe bản án, cô ca sĩ biết rằng con chim đã chết. Vì tiếng hát đã không còn được cất lên. Vì nghệ thuật đã thôi hiện hữu. Cô sinh ra mang kiếp chim đến từ núi lạ , ngứa cổ hót chơi, dè đâu đã tự chuốc lấy cho mình cái định mệnh của đời sống. Cô nhớ mình đã từng hứa với mẹ sẽ là một cô giáo sống an vui cùng bầy trẻ thơ đến trường mỗi ngày. Cô thậm chí đã hoàn tất xong chương trình đại học cần thiết để làm vui lòng mẹ. Nhưng cô cũng không quên mình thừa hưởng trong huyết quản niềm đam mê âm nhạc của người cha, một nhạc sĩ dương cầm . Hơn nữa, ông còn truyền cho đứa con gái yêu hơi nóng hừng hực của nhạc Jazz. Cái hơi nóng ấy , đã đánh bạt đi ước muốn tha thiết của người mẹ. Tốt nghiệp đại học, thay vì nhận công việc giảng dạy tại một trường ở địa phương, cô đã bỏ mặc người mẹ trong căn nhà vắng vẻ, tung đôi cánh chim non đến thành phố đô hội New York. Tiếng hát của cô gái trẻ đã làm rung chuyển bức tường các tòa nhà cao ngất ngưởng, khiến người đi đường phải dừng lại nghe ngóng. Tài năng, tham vọng , sự may mắn đã đẩy cô lên trên đỉnh danh vọng.

Cảm tưởng đầu tiên của người ca sĩ tội nghiệp khi biết mình không thể hát được nữa là hối hận. Hối hận vì cô đã cãi lời mẹ, mang lấy nghiệp cầm ca vào thân, để bây giờ sống cũng coi như chết. Đã quá trễ để cô làm lại cuộc đời. Vả chăng, người mẹ già đã qua đời trong lúc cô mải mê với ánh đèn sân khấu trên khắp các sàn diễn thế giới. Nhưng trong nhiều ngày nằm trên giường bệnh hồi sức sau cuộc giải phẩu, cô hiểu rằng tất cả những gì xảy ra là định mệnh đời mình. Đời sống không bao giờ chỉ cho đi mà không lấy lại. Cô sẵn sàng chấp nhận sự cho đi lấy lại ấy không một chút trách móc, oán hờn.

Nhưng cô vẫn muốn hát trở lại. Chỉ khi hát, cô mới sống đời sống thực của mình. Và cảm thấy hạnh phúc. Nhưng bác sĩ bảo rằng để có thể hát trở lại, cô cần đến một phép lạ. Mà phép lạ không phải lúc nào cũng có sẵn. Mặc cho con chim ngứa cổ, nó không thể hót, dù là hót chơi, dù là hót để mang đến hạnh phúc cho đời.

Đời mang đến ân sủng. Đời cũng lấy đi những ân sủng. Đôi khi không một lời cảnh báo.

2.

Hãy nghĩ đến những điều mà bạn có thể nghĩ.

Hãy tưởng tượng những điều bạn có thể tưởng tượng

Hãy mơ ước những điều bạn có thể mơ ước

Khắp cùng trời cuối đất. Khắp mọi  nẻo âm u của những ngóc ngách tâm hồn.

Chỉ cần bạn dám làm những điều bạn có thể.

Có nhiều lúc, cô ca sĩ, nhớ đến những câu thơ đã từng gợi lên trong cô niềm thao thức lên đường thưở xa xưa, dàn dụa nước mắt hát thầm trong đầu bài hát xưa mà nghe như âm thanh bài hát vẫn vang vọng khắp trong căn phòng đầy bóng tối.

Hát hay là chết ! Với cô ca sĩ mất giọng, đó không phải là sự lựa chọn, mà là một mệnh lệnh đến từ định mệnh cuộc đời cô. Với người ca sĩ, hát là hơi thở, là oxy. Không còn hát được nữa, làm sao cô sống ? Làm sao cô có lý lẽ để sinh tồn.

Hãy tưởng tượng những điều bạn có thể tưởng tượng.

Cô nhớ đến người cha nhạc sĩ, nằm hấp hối trên giường bệnh, mà hai bàn tay thỉnh thoảng vẫn múa may trong khoảng không trước mặt, như thể đang nhảy múa trên những phím dương cầm, nét mặt rạng rỡ. Bây giờ thì cô hiểu ý nghĩa của những cử động ấy, ý nghĩa của nét mặt rạng rỡ ấy. Ông đang say sưa sống với những âm thanh tuyệt hảo của nghệ thuật trên mặt phím dương cầm tưởng tượng. Cái thể xác tạm bợ đang chết dần mòn của ông đâu có thể cản nổi ông để cho trí tưởng tượng bay cao, bay về những năm tháng đẹp nhất đời ông trên những sân khấu tràn ngập khán giả lắng nghe từng âm thanh kỳ diệu của âm nhạc. Và trong căn phòng im lặng , vẫn vang lên từ ký ức của người nhạc sĩ bài hát ưa thích nhất năm nào, một bài hát buồn, bài hát về một tuổi thơ côi cút nghèo khổ.

Khác với người cha, tuổi thơ cô ca sĩ không đến nỗi côi cút nghèo khổ. Phải nói ngược lại mới đúng. Và trong hạnh phúc một tuổi thơ đẹp đẽ, đã ẩn chứa những mầm mống của bất hạnh. Như con thiên nga, sau điệu vũ đẹp như mơ trên mặt hồ vắng vẻ, đã lăn ra chết thật thảm thiết.

Bài hát cô ưa thích nhất từ những ngày thơ ấu, bài hát cô đã hát hàng trăm, hàng ngàn lần trên sân khấu rực rỡ ánh đèn : Giã biệt chim non ( Bye Bye Birdie ). Liệu cô có vượt lên trên được số phận nghiệt ngã của con thiên nga, của con chim non thơ ấu ấy không ?

Các bác sĩ cảnh cáo : ngừng hát bây giờ thì có triển vọng một ngày tiếng hát trở lại, có nghĩa là phép lạ có thể xẩy ra. Nếu không, sự nghiệp của cô đến đây là hết, sẽ không bao giờ có phép lạ.

Thế là hết. Cô ca sĩ buồn bã thở dài. Trong nỗi tuyệt vọng chết người ấy, hai bàn tay chỉ còn da bọc xương của người cha nhẩy múa trên mặt phím dương cầm tưởng tượng năm xưa hiện ra trước mặt cô. Lạ lùng thay, âm thanh bài hát cũ tràn ngập cả căn phòng. Cô cất tiếng say sưa hát theo. Không một chút cảm giác đau đớn từ cổ họng vừa qua cuộc giải phẩu.

Nàng danh ca không có giọng ca Karla Burns và con tem Hattie McDaniel

3.

Bẵng đi một thời gian, câu chuyện người ca sĩ mất giọng không còn làm tôi chú tâm lắm, dù bức ảnh tôi và cô chụp chung vẫn hàng ngày xuất hiện trên màn hình máy computer trong phòng làm việc, kỷ niệm một buổi phát hành tem đặc biệt của Bưu điện Hoa Kỳ. Dạo ấy, nhân dịp cô về lại thành phố Wichita, cũng đúng lúc  Sở Bưu Chính tổ chức buổi phát hành con tem đặc biệt vinh danh Hattie McDaniel ( 1892-1952), người nữ diễn viên da đen đầu tiên đoạt giải thưởng điện ảnh uy tín Oscar với vai Mommy trong cuốn phim lừng danh : Cuốn theo chiều gió của đạo diễn Victor Fleming, phỏng theo một tác phẩm tiểu thuyết cổ điển cùng tên của nhà văn nữ Margaret Mitchell. Hattie McDaniel vốn sinh trưởng ở Wichita, Kansas. Lẽ tất nhiên, cô ca sĩ đã được mọi giới chức thành phố hân hoan đón tiếp. Đó là lần đầu tiên tôi được nghe một tiếng hát để lại dấu ấn thật mạnh mẽ như thế trong tôi. Nghe tiếng hát ấy, người ta không thể chú tâm đến bất cứ điều gì khác. Đó là thứ âm thanh có thể xuyên qua mọi bức tường, có thể làm rung chuyển không khí, có thể làm xao động mọi trái tim. Đọc tiểu sử của cô, tôi không ngạc nhiên lắm về sự thành công mà cô gặt hái được.Sau buổi lễ, tôi được hân hạnh chụp chung với cô một bức hình. Với tôi, để làm kỷ niệm. Với cô, thêm một hình ảnh người mộ điệu trong bộ sưu tập , mà người mộ điệu này hơi khác lạ ở chỗ là một gã đàn ông châu Á, đến từ một nơi rất xa lạ với cô.

Một hôm, giở tờ báo ngày của thành phố, tôi thấy hình của cô ca sĩ trên trang âm nhạc, nghệ thuật. Cô đứng trước một nhóm học sinh , tay đánh nhịp, mắt nhắm lại, miệng cô mở rộng như đang nhả ra một câu hát. Nhóm học sinh, cả trai lẫn gái gồm 26 người, tất cả hướng mắt về cô. Họ đang ráo riết tập luyện cho chương trình văn nghệ cuối năm tại một trường trung học Công giáo lớn của thành phố.

Phép lạ vẫn chưa đến với cô ca sĩ bị mất giọng hát. Nhưng cô đã tìm lại được tiếng hát ở những người trẻ tuổi đang say sưa hát theo với sự hướng dẫn của cô. Miệng cô khi mím, khi mở, khi o tròn, khi ra vẻ rướn lên. Nhưng âm thanh lại chỉ phát ra từ cửa miệng 26 người học sinh đứng trước mặt.

Dứt bài hát, bằng một giọng nói yếu ớt đến độ phải nín thở để nghe, cô nói với những học trò: Đó là bài hát của cô. Bài hát của đời cô. Câu chuyện của đời cô.

Trong buổi trình diễn chính thức, 26 đứa trẻ ấy , đã thay cô ca sĩ, làm rung chuyển không khí. Và làm xao động bao trái tim người nghe. Phía trong hậu trường, người ta nhìn thấy cô ca sĩ khuôn mặt dàn dụa nước mắt.

Đọc xong câu chuyện, tôi tin rằng mình vừa thấy một phép lạ. Phép lạ này đến từ đời sống, chứ không phát xuất từ bất cứ niềm tin tưởng linh thiêng nào.

4.

Đời sống có lúc thật nhẫn tâm. Kể cả sự nhẫn tâm ấy, cũng vẫn là ân sủng. Nếu không thế, làm sao con người có thể có cơ hội ( và động lực ) khám phá hết cái muôn hình muôn vẻ của đời sống chung quanh. Từ những khắc nghiệt của định mệnh con người, nỗi buồn kết tinh và hóa thân thành hạnh phúc. Từ cuộc giải phẩu lấy đi cục bướu cổ nặng gần 5 ki lô, nàng danh ca đã bị mất đi giọng ca, lẽ sống đời mình, để rồi lại thăng hoa trong từng tiếng hát thế hệ tiếp nối.

Từ đó, đời sống trở thành vĩnh cửu.

T.Vấn

Mùa Lễ Hội 2008

© T.Vấn 2008

1.

Ngày 2 tháng 12 năm 2007, sau một lọat những hành động nhằm từ từ lấn chiếm hai quần đảo Trường Sa và Hòang Sa của Việt Nam, nhà cầm quyền Trung quốc đã tuyên bố thành lập thành phố Tam Sa thuộc tỉnh Hải Nam, trong đó bao gồm hai quần đảo này. Phía chính phủ Việt Nam Cộng sản, vẫn lập trường “ trước sau như một “ là lên án “ bằng mồm “ hành động vi phạm chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam, không phù hợp với nhận thức chung của Lãnh đạo cấp cao hai nước, không có lợi cho tiến trình đàm phán tìm kiếm biện pháp cơ bản, lâu dài cho vấn đề trên biển giữa hai bên.”. Mặt khác, các tờ báo lớn ở Việt Nam ( cả báo mạng ) chỉ được phép đưa tin này một cách rất khiêm tốn, thậm chí chỉ phớt vài hàng lấy lệ. Một vị Tổng biên tập tờ báo mạng uy tín ở trong nước ( Vietnamnet) bị cách chức chỉ vì đã cho đăng tải một bài báo đưa tin về hành động ngang ngược này của Trung quốc và kèm theo đó có những lời lẽ kêu gọi lòng yêu nước của độc gỉa Việt Nam.  Nhưng may mắn thay, thời đại mạng lưới tòan cầu với các phương tiện kỹ thuật hiện đại đã đóng một vai trò quan trọng trong việc loan truyền tin tức đi khắp các cộng đồng người Việt trên tòan thế giới và khơi dậy lòng yêu nước của mọi người dân  ở trong nước cũng như ngòai nước. Những khẩu hiệu như “ Tổ quốc lâm nguy “, “ Tòan dân nghe chăng, sơn hà nguy biến “ hay “ Tổ quốc hay là chết “ tưởng chỉ còn nằm yên trên những trang sử bụi bậm nay đã hồi sinh và được người Việt khắp nơi nhắc lại với nhau bằng một hào khí ngút trời.

Ở trong nước, sau khi tin tức về hành động lấn chiếm của Trung quốc được lan truyền, ngày 9 tháng 12 năm 2007, thanh niên sinh viên ở hai thành phố lớn Sài Gòn và Hà Nội, phối hợp cùng với các văn nghệ sĩ đã nhanh chóng tổ chức các cuộc biểu tình trước tòa đại sứ Trung Quốc ở Hà Nội và Tòa lãnh sự Trung quốc ở Sài Gòn để phản đối việc làm bất chấp luật pháp quốc tế, bất chấp tình hữu nghị giữa hai nước Việt-Trung của nhà cầm quyền Trung Quốc. Đây là cuộc biểu tình “ tự phát “ đầu tiên của giới trẻ Sài Gòn  từ sau khi miền Nam bị thống trị bởi nhà nước Cộng sản Việt nam. Ở Hà Nội, thì khỏang cách là hơn 50 năm từ khi Việt Minh cướp chính quyền năm 1945 và dùng mọi biện pháp cai trị độc tài đề kềm kẹp người dân. Nhưng dù những cuộc biểu tình ấy là để biểu lộ lòng yêu nước, phản đối ngọai bang xâm lấn đất đai Việt nam, và hòan tòan ôn hòa, không có bạo động nhưng nhà nước Cộng sản Việt nam vẫn tìm đủ mọi cách để ngăn chận không cho những người trẻ được tụ tập , lấy cớ là những hành động ấy chưa được sự cho phép của các cơ quan chức năng Việt nam, là vi phạm pháp luật và xa hơn nữa, họ còn gán cho những hành vi biểu lộ lòng yêu nước rất tự nhiên ấy của những người tham gia biểu tình là “ do sự xúi giục của các thế lực thù địch, phản động, khủng bố  lợi dụng mạng Internet để kích động thanh niên, sinh viên, học sinh xuống đường tuần hành, biểu tình phản đối Trung quốc “ ( Báo Tuổi Trẻ – Việt nam – ngày 15 tháng 12 năm 2007 ). Bất chấp sự buộc tội và ngăn trở của nhà cầm quyền, ngày 16-12-2007, giới trẻ ở hai thành phố Sài Gòn và Hà Nội lại một lần nữa tụ tập để biểu dương lòng yêu nước và khẳng định ý thức vai trò tiên phong của mình trong các vấn đề đất nước. Tại Sài Gòn, với lực lượng cảnh sát công an đủ lọai bao gồm công an chìm đông đảo hơn cả những người đi biểu tình,nhà cầm quyền đã làm chủ tình thế, xé lẻ đòan biểu tình thành những nhóm nhỏ để cô lập họ, cộng thêm các biện pháp chặn đường, đóng chốt các nơi công cộng nên so với một tuần lễ trước, giới trẻ Sài Gòn đã bị động, chỉ tụ họp được khỏang hơn 100 người trong một thời gian ngắn trước khi bị giải tán. Ở Hà Nội, khí thế người biểu tình dâng cao nhờ yếu tố bất ngờ, nên có lúc đã tụ tập được hàng ngàn người cộng  thêm sự yểm trợ của dân đi đường. Nhưng cuộc tụ tập ở Hà Nội cũng chỉ kéo dài được vài tiếng đồng hồ. Sau đó, họ bị cảnh sát giải tán và  một số người đã bị bắt . Trong khi đó, hơn 600 tờ báo ở trong nước, bao gồm các tờ báo mạng nổi tiếng đã hòan tòan im lặng, không một dòng chữ đưa tin về những gì đã diễn ra trên đường phố Sài Gòn, Hà Nội trong suốt gần 2 tuần lễ lịch sử với những biến động làm hâm nóng không khí những ngày cuối năm lành lạnh, nhất là ở Hà Nội đang bước vào đông.

Ở Hải ngọai, không khí cũng sôi động không kém trong nước. Người Việt ở Hoa kỳ đã nhanh chóng hưởng ứng làn sóng phẫn nộ từ trong nước bằng các cuộc biểu tình trước Tòa đại sứ Trung quốc và Cộng sản Việt Nam ở Hoa thịnh Đốn, trước tòa lãnh sự Trung quốc ở  San Francisco (Bắc Cali),  khu phố Litle Saigon ở Nam Cali. Những người biểu tình đã kêu gọi tẩy chay hàng hóa Trung quốc và lên án sự yếu hèn của giới lãnh đạo nhà nước cộng sản Việt Nam. Một bản tuyên bố có chữ ký của gần 100 đảng phái người Việt quốc gia, tổ chức, hội đòan, cộng đồng người Việt hải ngọai khắp thế giới đã được phổ biến với nội dung lên án hành động xâm lăng của nhà cầm quyền Trung quốc, kêu gọi các quốc gia yêu chuộng hòa bình, công lý làm áp lực để Trung quốc phải trả lại hai quần đảo Trường Sa và Hòang Sa cho Việt Nam. Bản Tuyên bố cũng kêu gọi người Việt nam khắp nơi hãy biểu lộ lòng yêu nước bằng các hành động cụ thể như biểu tình tại trước các sứ quán , lãnh sự quán của Trung quốc ở bất cứ nơi đâu, từ trong nước ( Việt Nam ) cho đến hải ngọai. Cũng trong bản tuyên bố này, người Việt hải ngọai đã nêu trách nhiệm của đảng Cộng sản Việt nam trong việc làm mất lãnh thổ và lãnh hải vào tay Trung quốc , thí dụ như “Công Hàm ngày 14 tháng 9 năm 1958 do Phạm Văn Ðồng ký, nhân danh Thủ Tướng Chính Phủ nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa đã “công nhận và tán thành bản tuyên bố ngày 4 tháng 9 năm 1958 của chính phủ nước Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa quyết định về hải phận của Trung Quốc”. hay sự kiện “Nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam đã hoàn toàn im lặng trước việc Trung Quốc cưỡng chiếm quần đảo Hoàng Sa sau cuộc hải chiến diễn ra ngày 19 tháng 1 năm 1974 giữa Hải Quân Trung Quốc và Hải Quân Việt Nam Cộng Hòa. “ ( Trích “Bản Khẳng Ðịnh Lập Trường của Người Việt Trên Toàn Cầu về Hai Quần Ðảo Hoàng Sa và Trường Sa “ ký ngày 7-12-2007 ).  Cuối cùng, bản tuyên bố nhận định :”Ðể có đủ khả năng bảo vệ giang sơn của cha ông để lại, dân chúng Việt Nam phải đoàn kết thành một khối. Sự đoàn kết này chỉ có thể đạt được trong môi trường sinh hoạt dân chủ, nhân quyền được tôn trọng, và nhân phẩm con người được đề cao. Chỉ có thế toàn dân mới ngồi lại được thành một khối trước hiểm họa ngoại xâm.”.

2.

Không thể không đề cập đến vai trò quan trọng tột bực của kỹ thuật thông tin thời Internet trong những biến động tuy nhỏ nhưng có tính cách lịch sử trong thời gian vừa qua.

Ở trong nước, những trang nhật ký mạng ( Blogs . Con số blogs thực hiện bởi những Bloggers đến từ trong nước bao nhiêu không ai có con số chính thức, nhưng số lượng người vào xem ở những trang nhật ký mạng đã lên đến hàng 4 hoặc 5 triệu lượt) cùng với khả năng nối mạng của điện thọai di động đã nhanh chóng là phương tiện liên lạc, thông tin, kết nối giữa những người trẻ có cùng chung chí hướng. Chưa kể trước đó, nó đã đóng vai trò “ nhà báo nhân dân” ( chữ của một nhà thơ ở trong nước ) , truyền đạt đến độc gỉa những tin tức mới nhất về  những hành động ngang ngược của nhà cầm quyền Trung quốc liên quan đến Hòang Sa , Trường Sa thay cho đội ngũ báo chí nhà nước vốn đã bị khóa tay, bịt miệng, chỉ được phép đăng tải những gì lãnh đạo cho phép. Mặt khác, khả năng giao lưu , trao đổi ý kiến của những người lên mạng cùng một lúc với nhau đã khơi dậy trong họ các tình cảm yêu nước, nâng cao ý thức công dân nơi những người tin rằng họ sẽ là rường cột của đất nước. Chưa bao giờ những người trẻ ở Việt nam được sống qua những cảm xúc “ rộn rạo, tự tin, phấn khởi, . . . hãnh diện, xúc động muốn òa khóc khi bất ngờ được sống trong không khí sôi sục tranh đấu, khi tự dưng thực hiện được quyền tự do căn bản của con người trong bối cảnh đất nước chưa thật sự có tự do “ ( Lynh Bacardi – Hãy tự cho chúng ta thêm nhiều lần lên tiếng ). Từ những cơ duyên khiến họ gặp gỡ nhau trên thế giới ảo ( Internet) để rồi sau đó nắm tay nhau biểu dương sức mạnh tập thể trên những đường phố có thật của quê hương là một khỏang cách rất nhỏ, rất ngắn, đến độ không đáng kể.  Ngòai ra, khả năng thông tin siêu tốc độ, siêu tường lửa của Internet còn làm tăng thêm sự tự tin nơi những người trẻ tranh đấu. Họ biết mình không cô đơn, vì ngòai kia còn có hàng triệu cặp mắt dõi theo mọi an nguy của họ. Một cử chỉ đàn áp bạo lực của nhà cầm quyền chắc chắn không thể bị bỏ qua và những luồng sóng phản đối bên ngòai, ít nhất cũng làm cho kẻ đàn áp bị chùn tay. Đã hết rồi cái thời những tội ác được sự đồng lõa của bóng tối và bưng bít. Đã hết rồi cái thời những hy sinh bị lãng quên vì không một ai biết tới. Kỷ nguyên thông tin Internet đã mang lại sức mạnh thật đáng kể cho những người bị áp bức.

Các tờ báo mạng ở hải ngọai cũng giữ một vai trò không kém quan trọng trong việc yểm trợ, thúc đẩy và đánh thức lòng yêu nước nơi người Việt nam hiện đang sinh sống khắp nơi trên thế giới, kể cả ở trong nước. Cũng chính nhờ những tờ báo mạng hải ngọai mà người dân bị kềm kẹp ở Việt Nam có cơ hội nói lên tiếng nói yêu nước của chính mình. Kể từ khi tin tức về việc mất Trường Sa và Hòang Sa được lan truyền, các trang báo mạng hải ngọai tràn ngập những bài thơ, văn, nói lên sự phẫn nộ trước kẻ xâm lăng, sự phẫn nộ trước thái độ nhu nhược, hành động ngăn cản đàn áp của nhà cầm quyền trong nước với những cuộc biểu tình mà mục đích duy nhất là nói lên lòng yêu nước của mình. Khác hẳn với báo chí trong nước ( kể cả báo mạng) đã cố tình dùng những tin tức thể thao, xã hội khác khỏa lấp đi sự thiếu vắng những tin tức, những trang thơ văn về về sự kiện Hòang Sa, Trường Sa, các tờ báo mạng Hải Ngọai đã hầu như dành toàn bộ những trang chính nhất để đăng tải những sáng tác nói về sự kiện nóng bỏng này. Tin  tức , hình ảnh về những cuộc biểu tình chống Trung quốc khắp nơi được cập nhật hàng giờ, nhất là tin tức , hình ảnh từ Việt Nam. Ưu thế kỹ thuật của kỷ nguyên Internet đã được sử dụng tối đa.

Những bài thơ, bài văn còn giữ nguyên vẻ thô ráp của một tác phẩm vừa thành hình, chưa có bàn tay gọt dũa để tính nghệ thuật đầy đặn hơn , đã được tác giả vội gởi đến người đọc, như sợ rằng để lâu hơn nữa cái hơi nóng phát ra từ tác phẩm không còn tác dụng như người viết mong muốn . Mặt khác, sự nhất quán trong nội dung các tác phẩm , cả tác phẩm biên khảo là một dấu hiệu cho thấy ai cũng chỉ có một ý nghĩ , đó là cảm giác phẫn nộ và đau xót . Có lẽ, chưa bao giờ người ta thấy được sự đồng thuận to lớn trước một vấn đề chung nào đó như vấn đề Hòang Sa, Trường Sa như hiện nay nơi dư luận người Việt Hải Ngọai.

3.

Cộng sản hay quốc gia, tư bản hay xã hội, quốc tế hay dân tộc, tòan cầu hóa hay vẫn một góc trời cô lập, dù người ta có khóac trên người những nhãn hiệu đối lập nhau như thế nào, thì trong tận thâm tâm chỉ có một thứ lòng yêu nước, thứ lòng yêu nước tự nhiên như lịch sử một quốc gia, – 300 năm như Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ, 4 ngàn năm như nước Việt Nam, hàng chục ngàn năm như Trung quốc – đã hun đúc , đã chảy ngầm trong huyết quản người dân đất nước ấy. Người Việt Nam chúng ta, đã trải qua cuộc chiến tranh quốc cộng đẫm máu lấy đi mạng sống của mấy triệu con người của cả hai miền Nam Bắc, đến nay vẫn còn lằn ranh phân chia kẻ Quốc người Cộng, kẻ trong nước người ngòai nước, nhưng khi đối diện với một vấn đề muôn thuở : đất nước Việt Nam phải thuộc về người Việt Nam thì hẳn luôn có sự đồng thuận, vì yêu nước, bảo vệ tổ quốc là những khái niệm không thể có cách hiểu thứ hai và là những giá trị trường cửu, không bao giờ biến mất dù người dân Việt nam sống ở bên trong hay bên ngòai đất nước, dù người dân sống dưới bất cứ thể chế chính trị nào. Quan trọng hơn nữa, trách nhiệm bảo vệ đất nước khi lâm nguy không phải của riêng bất cứ ai, mà là của tất cả mọi người còn muốn nhận mình là người Việt Nam, dù người ấy sống ở bất cứ nơi đâu.

Mấy tuần lễ lịch sử vừa qua, trước sự kiện hai quần đảo Hòang Sa, Trường Sa của Việt Nam bị nhà cầm quyền Trung Quốc cưỡng chiếm , người Việt Nam ở khắp nơi đã chứng minh cho tính bất biến,  tính trường cửu của lòng yêu nước thừa hưởng ở cha ông từ 4 ngàn năm dựng nước giữ nước . Đồng thời, như một cuộc Trưng Cầu Dân Ý vĩ đại về cái gọi là “ yêu nước tức là yêu chủ nghĩa xã hội “ của đảng Cộng sản Việt Nam. *

Yêu nước chỉ được hiểu có một nghĩa . Đó là Yêu Nước.

T.Vấn

Tháng 12- 2007

· Mượn ý từ  bài viết “ Vừa Nội xâm, vừa Ngọai xâm – Phải làm gì trước ?” của ông Hà Sĩ Phu –Talawas 15-12-2007 :  “ Năm 1958 ông Hoàng Tùng, Trưởng Ban tư tưởng TW của đảng Cộng sản Việt Nam cũng đã tuyên bố: “Thà giao Hoàng Sa và Trường Sa cho Trung quốc, cùng phe xã hội chủ nghĩa anh em còn hơn để tụi Ngụy Sài Gòn quản lý ” ! Việc coi nặng ý thức hệ giai cấp hơn quan hệ Dân tộc thật dễ đưa người ta vào con đường vong bản. Không nghi ngờ gì nữa, chủ thuyết cộng sản rất có hại cho chủ nghĩa yêu nước, nó là một nguồn nảy sinh và nuôi dưỡng nội xâm, làm lợi cho ngoại xâm, khẩu hiệu “yêu chủ nghĩa xã hội là yêu nước” là một khẩu hiệu ngược. “
____________________________

© T.Vấn 2007

Lời Giới Thiệu : Sự kiện Trung quốc công khai sát nhập hai quần đảo Trường Sa và Hòang Sa vào một tỉnh mới thành lập của mình đã gây nên cả một phong trào phản đối khắp nơi, từ trong nước ra đến hải ngọai. Từ hơn hai tuần lễ nay, đề tài này đã là trọng tâm của các trang mạng điện tử và cộng đồng mạng , bao gồm tác giả các trang nhật ký cá nhân ( Bloggers) Yahoo 360 v..v… Trước không khí sôi sục đó, để tiếp tay với những người trẻ ở Việt nam trong nỗ lực nhận diện bản thân và sức mạnh tập thể của đội ngũ thanh niên sinh viên trí thức , trang Web T.Vấn sẽ đi ra ngòai khuôn khổ bài vở bình thường để trích đăng những bài viết, những sáng tác thơ văn nhằm mục đích khơi dậy lòng yêu nước nơi tất cả mọi người dân Việt Nam. Xin các tác giả có bài trích đăng hoan hỉ cho tôi được tiếp tay phổ biến tâm tình của quý vị đến độc gỉa của tôi và miễn thứ cho việc đã không liên lạc xin phép trước.

Xin trân trọng giới thiệu cùng các độc gỉa của T.Vấn tác phẩm của các cây bút quen thuộc Trần Trung Đạo, Nguyễn Chính Kết, Nguyễn Viện và Nguyễn Đăng Thường. Mỗi người, bằng sở trường riêng của mình trong việc sử dụng ngòi bút, đã nói lên những ý nghĩ trung thực của mình trước vấn đề thời sự nóng bỏng : Trường Sa Hòang sa.

Trân trọng.

T.Vấn

Trần Trung Đạo

Tuổi trẻ Việt Nam, học lịch sử để làm lịch sử

Tôi còn nhớ rất rõ hình ảnh Sài Gòn những ngày cuối tháng Giêng ba mươi ba năm trước. Sau những trận hải chiến dữ dội chung quanh quần đảo Hoàng Sa để chống lại các lực lượng hải quân Trung Quốc đông hơn và mạnh hơn gấp nhiều lần, chiều 20 tháng 1 năm 1974, các đơn vị hải quân Việt Nam Cộng hoà đã buộc phải triệt thoái khỏi quần đảo Hoàng Sa, nơi tổ tiên chúng ta đã bao đời gìn giữ. Trong vùng biển mẹ thân yêu, từ đó đã nhuộm thêm máu của những người con ruột thịt. Các anh Ngụy Văn Thà, Nguyễn Thành Trí, Vũ Văn Bang, Ngô Chí Thành và nhiều thanh niên Việt Nam khác đã theo dấu chân của bao nhiêu anh hùng dân tộc mà đền nợ nước. Hoàng Sa rơi vào tay Trung Quốc.
Sài Gòn ngày tháng đó buồn như một đám ma. Những cụm mai vàng chào đón xuân sang không làm phai đi màu đen tang chế đang phủ trùm lên cả miền Nam. Những cuộc biểu tình rầm rộ từ Huế, Đà Nẵng, Sài Gòn, Cần Thơ không làm vơi đi nỗi buồn nhược tiểu trong lòng những người đang ưu tư cho vận nước. Những bản hùng ca xen lẫn với những tiếng kèn truy điệu của các chương trình phát thanh quân đội đã làm người dân rơi nước mắt xót thương cho số phận hẩm hiu của tổ quốc mình. Hạm đội thứ bảy hùng hậu của Mỹ khóa súng an toàn nhìn hải quân Trung Quốc đổ bộ Hoàng Sa, hai phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hoà và Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam từ chối lời kêu gọi của phái đoàn Việt Nam Cộng hoà tố cáo Trung Quốc xâm lăng. Đồng minh dửng dưng, đồng bào ngoảnh mặt. Có nỗi xót xa nào lớn hơn nỗi xót xa của số phận một tiền đồn và có vết thương tâm linh nào sâu hơn, đau hơn vết thương của một người mẹ bị bỏ rơi bởi chính những đứa con yêu quý của mình.
Chiều năm đó ngồi trong thư viện tôi có làm một bài thơ và viết một đoản văn. Tôi không còn nhớ bài thơ nhưng đoản văn tôi còn nhớ rất rõ, và sau này khi làm website xuQuang tôi có ghi lại trong phần tưởng niệm Hoàng Sa: “Mỗi người Việt Nam phải ghi khắc trong tim mình: Hoàng Sa là đảo Việt Nam, là biển Việt Nam, là đất Việt Nam. Ðất nước Việt Nam có khi thịnh khi suy, lịch sử Việt Nam có khi hưng khi phế, thế hệ hôm nay không giữ được Hoàng Sa nhưng không phải vì thế mà Hoàng Sa trở thành đất của Trung cộng bá quyền hay của bất cứ một quốc gia nào khác. Dân tộc Việt Nam, các thế hệ Việt Nam mai sau phải nhớ rằng: Bất cứ khi nào các điều kiện kinh tế, chính trị và quân sự cho phép, một trong những việc đầu tiên là phải lấy lại Hoàng Sa.”
Ba mươi ba năm sau. Cũng những ngày cuối năm, ngồi xem hình ảnh các cuộc biểu tình ở Hà Nội, đọc bản tin được viết vội vàng trên đường phố Sài Gòn, đọc danh sách của những người ký tên, trong đó đa số là tuổi trẻ, để phản đối Trung Quốc vi phạm lãnh thổ Việt Nam trên Internet, tôi vui mừng và cảm động. Trung Quốc không phải vì các cuộc biểu tình của các em mà trao trả lại Hoàng Sa, Trường Sa cho Việt Nam, nhưng chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách bá quyền của họ trên biển Đông. Để duy trì mức phát triển kinh tế hiện nay và chạy đua với các cường quốc kinh tế, Trung Quốc đang cần sự ổn định chính trị và kinh tế hơn bất cứ quốc gia nào khác trong vùng.
Nhìn các em tôi lại nhớ đến chính mình. Đường phố Sài Gòn, nơi các em đang đứng hôm nay cũng là nơi tôi đã đứng đọc từng tên của những người đã ở lại trong lòng biển cả. Khẩu hiệu “Hoàng Sa là của Việt Nam” cũng là khẩu hiệu mà sinh viên chúng tôi đã hô ba mươi ba năm trước. Chúng ta có thể còn vài điểm khác nhau nhưng có chung một tổ quốc. Đó là điều hệ trọng. Lòng yêu nước đã thúc giục các em vượt qua bức tường sợ hãi, bất chấp sự ngăn cản của Đảng, của nhà nước, của ban lãnh đạo trường để cùng xuống đường nói tiếng của một người Việt Nam khi tổ quốc lâm nguy. Lịch sử bao giờ cũng mang tính thời đại, và trang sử Việt Nam hôm nay đang được viết bởi các em, những người Việt Nam đang đứng trước toà đại sứ Trung Quốc ở Hà Nội, trước lãnh sự quán Trung Quốc ở Sài Gòn. Và cũng qua những biến cố lịch sử này, các em sẽ có cơ hội thấy những sự thật đắng cay, những bài học bẽ bàng mà từ trước đến nay đã bị che lấp bởi hệ thống tuyên truyền lừa dối của Đảng. Các em đang học lịch sử và đang làm lịch sử.
Trong các cuộc xung đột về lãnh thổ, bằng chứng và di tích lịch sử thì bên nào cũng có thể có nhưng văn kiện pháp lý được cả hai bên xung đột công nhận thì thường rất hiếm hoi. Tôi nhớ có đọc đâu đó một câu chuyện bên lề các cuộc đàm phán giữa Trung Quốc và Liên Xô về chủ quyền của các đảo Trân Bảo, Ẩn Long và Hắc Hạt Tử trong khu vực sông Ussuri. Theo câu chuyện này, mỗi lần có một cuộc họp giữa hai nước, phái đoàn Trung Quốc thường chở theo cả một toa xe lửa chứa đầy tài liệu và đồ vật để chứng minh chủ quyền Trung Quốc trên các đảo này. Trung Quốc là một nước đông dân, diện tích rộng, có nền văn minh phát triển rất sớm, có chiều dài lịch sử mấy ngàn năm, do đó, việc tổ tiên họ đã từng đến, từng đi đánh cá, từng đặt chân, từng mô tả trong văn chương thơ phú về các hòn đảo đó thì cũng không có gì là đáng ngạc nhiên. Những tài liệu phía Trung Quốc đưa ra hay vật dụng họ góp nhặt được dù bao nhiêu cũng không thuyết phục được Liên Xô về chủ quyền của Trung Quốc trên lãnh thổ đang bị tranh chấp. Sau hơn 20 năm đánh rồi đàm, một hiệp ước biên giới Nga – Hoa đã được ký kết lần đầu vào tháng 10 năm 1995 và lần nữa vào tháng 10 năm 2004. Theo nội dung hiệp ước, phần thắng nghiêng về phía Trung Quốc nhiều hơn. Trung Quốc được kiểm soát cả hai đảo Trân Bảo, Ẩn Long và một nửa Hắc Hạt Tử. Giả thiết hiệp ước này được ký kết vào năm 1969, với nội dung tương tự, có lẽ nhân dân Trung Quốc đã được nghỉ một tuần lễ để ăn mừng chiến thắng và ngày ký đã trở thành ngày lễ lớn của quốc gia. Nhưng hiệp ước ký kết vào tháng 10 năm 2004 trôi qua gần như trong âm thầm. Cả Trung Quốc và Nga đều biết, ngay từ trong căn bản, lý do chính của xung đột không phải là lãnh thổ mà là sự tranh chấp quyền lực, uy thế của hai nước cộng sản đàn anh trong phong trào cộng sản quốc tế. Về phía Nga, sau khi Liên Xô sụp đổ, họ cần sự ổn định để phục hồi nền kinh tế gần như bị phá sản, và do đó sự xung đột chủ quyền trên các đảo vốn không chứng tỏ một tiềm năng kinh tế nào đã không còn lý do để kéo dài thêm.
Việc xung đột lãnh thổ với Việt Nam thì khác. Để chứng minh chủ quyền của Trung Quốc trên Hoàng Sa và Trường Sa, chính quyền Trung Quốc không cần phải chở một toa xe lửa tài liệu hay bằng chứng nào cả. Những lời tuyên bố của phát ngôn viên chính phủ Trung Quốc dù nói vòng vo từ chuyện đời xưa đến đời nay cho có lệ, cuối cùng cũng chỉ rút trong túi ra một văn kiện khá mới mẻ, rất hợp pháp, dài vỏn vẹn 121 chữ tính cả phần chào hỏi nhưng lại đầy thuyết phục, đó là công hàm của Thủ tướng chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà Phạm Văn Đồng. Nội dung chính của công hàm: “Thưa đồng chí Tổng lý. Chúng tôi xin trân trọng báo tin để đồng chí Tổng lý rõ: Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ghi nhận và tán thành bản tuyên bố ngày 4-9-1958 của Chính phủ nước cộng hoà nhân dân Trung Hoa quyết định về hải phận của Trung Quốc. Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà tôn trọng quyết định ấy và sẽ chỉ thị cho các cơ quan Nhà nước có trách nhiệm triệt để tôn trọng hải phận 12 hải lý của Trung Quốc trong mọi quan hệ với nước Cộng hoà nhân dân Trung Hoa trên mặt bể. Chúng tôi xin gửi đồng chí Tổng lý lời chào trân trọng”.
Khi đọc bản tuyên bố này lần đầu cách đây khá lâu thú thật tôi không tin đó là văn bản thật mà là tài liệu giả mạo do Trung Quốc viết hay chỉ là sản phẩm tuyên truyền của một tổ chức chống cộng nào đó dựng lên để bêu xấu Đảng. Hai tiếng Hoàng Sa và Trường Sa thân thương quen thuộc từ bao đời là một phần của ngôn ngữ Việt Nam như hai quần đảo vẫn được xem là phần da thịt, máu xương bất khả phân ly của thân thể Việt Nam.
Các chính phủ Trung Quốc, Philippines, Malaysia có quyền không công nhận Hoàng Sa và Trường Sa là của Việt Nam hay hoàn toàn của Việt Nam. Nhân dân Trung Quốc, Philippines, Malaysia, Đài Loan, Brunei cũng có thể cho rằng Trường Sa là đất của họ. Tình cảm đất nước là một tình cảm thiêng liêng nhưng cũng ít nhiều bảo thủ mà dân tộc nào cũng có. Tình cảm đó cũng cần được xem xét và tôn trọng. Các quốc gia tranh chấp phải giới thiệu các bằng chứng lịch sử, các văn kiện pháp lý trong một hội nghị quốc tế đa phương để thương thảo và tìm một giải pháp phù hợp với công pháp quốc tế cũng như quyền lợi của các nước trong vùng tranh chấp. Những hòn đảo không người ở, những triền đá nhọn nhô lên giữa đại dương mênh mông từ mấy ngàn năm, trong thời đại dầu hoả bỗng trở thành quan trọng, việc xung đột vì thế là điều khó tránh, tuy nhiên, sự kiện một ông thủ tướng Việt Nam nhân danh nước Việt Nam để công nhận hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa là của Trung Quốc mà không cần phải đưa ra trước quốc hội để biểu quyết, không cần tranh luận, hội họp, không cần phải bắn nhau một viên đạn nào, quả là một việc không thể nào tin được và đương nhiên cũng không thể nào chấp nhận được.
Văn bản do ông Phạm Văn Đồng ký là một vết nhơ trong lịch sử dân tộc và tên tuổi ông Phạm Văn Đồng cũng sẽ dơ như chữ ký của ông. Tuy nhiên, thật bất công nếu chỉ đổ tội lên một mình ông Phạm Văn Đồng. Trong cương vị Thủ tướng, ông phải là người ký công hàm gởi cho Chu Ân Lai, Thủ tướng Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa, nhưng ông Phạm Văn Đồng không phải là người tự quyết định mà chỉ thừa hành quyết định chung của Bộ Chính trị Trung ương Đảng. Vào thời điểm tháng 9 năm 1958, những người sau đây phải chịu trách nhiệm cho việc triều cống hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cho Trung Quốc, và danh sách của họ được sắp xếp theo thứ tự trong Bộ Chính trị Đại hội lần II năm 1951 cũng như được bổ túc trong những năm sau đó: Hồ Chí Minh, Trường Chinh, Lê Duẩn, Võ Nguyên Giáp, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Chí Thanh, Lê Đức Thọ, Phạm Hùng, Nguyễn Duy Trinh, Lê Thanh Nghị, Hoàng Văn Hoan.
Tại sao họ đã làm như thế? Họ bị áp lực của Trung Quốc? Không. Không có một tối hậu thư nào của nhà cầm quyền Trung Quốc buộc Việt Nam phải thừa nhận Hoàng Sa và Trường Sa thuộc về Trung Quốc, nếu không họ sẽ dùng võ lực để tiến chiếm hai quần đảo, vượt biên giới Lạng Sơn hay đổ bộ lên Hải Phòng. Cho dù có tối hậu thư đi nữa thì cũng không phải lần đầu Việt Nam nhận tối hậu thư của quân xâm lược. Trước đây, các vua Lý, vua Trần đã nhận và mới đây Hoàng Diệu, Nguyễn Tri Phương đã nhận, và các anh hùng dân tộc đã chọn chiến đấu tới cùng và đã chết trên nắm đất của tổ tiên thay vì dâng thành cho giặc.
Trên thế giới chưa có một cuộc phân định biên giới nào giữa hai quốc gia mà không phải trải qua những hội nghị, những cuộc thảo luận, đo đạc cần thiết về các giới hạn trên biển cả cũng như lằn ranh trên đất liền. Trong các nguồn tài nguyên thiên nhiên, đất là quan trọng nhất. Câu “tấc đất tấc vàng” không chỉ đúng cho trường hợp một nước đất hẹp người đông như Việt Nam mà đúng cho bất cứ quốc gia nào trên thế giới. Hãy lấy trường hợp Bắc Hàn làm ví dụ. Nếu theo dõi các hội nghị về biên giới giữa Trung Quốc và Bắc Hàn chúng ta có thể nghĩ rằng Trung Quốc muốn gì chắc là được nấy, muốn vẽ biên giới đâu thì vẽ. Không. Bắc Hàn tự cô lập khỏi thế giới giới văn minh, trong nhiều năm đã lệ thuộc vào Trung Quốc không những chính trị, ngoại giao mà cả từng chén cơm manh áo, nhưng họ nhất định không nhượng cho Trung Quốc một tấc đất nào qua các hội nghị về đường biên giới dài 1416 kilomét giữa hai nước. Mặc dù cai trị đất nước bằng một lý thuyết ngu dân hoang tưởng, bằng một chính sách độc tài sắt máu bị phần lớn nhân loại rẻ khinh, xa lánh, cha con Kim Nhật Thành ít ra có một điểm đáng khen mà giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam không có, đó là quyết tâm giữ đất của tổ tiên họ để lại.
Nhiệt tình cao độ của giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam chắc đã làm không chỉ Mao mà cả Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc phải ngạc nhiên hết sức. Tôi tin bộ chính trị Đảng Cộng sản Trung Quốc hẳn đã tốn rất nhiều thời gian, tổ chức nhiều phiên họp tìm hiểu, phân tích, đánh giá nội dung công hàm của ông Phạm Văn Đồng để xem phía Việt Nam có ẩn ý gì trong 121 chữ đó không, chẳng lẽ Việt Nam tự nguyện dâng hai quần đảo một cách dễ dàng như thế. Không, không có ẩn ý, âm mưu nào cả ngoài việc chứng tỏ lòng trung thành tuyệt đối của Đảng Cộng sản Việt Nam với Mao Trạch Đông và Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Cấp lãnh đạo Trung ương Đảng thời đó còn lo ngại đàn anh Trung Quốc không tin vào lòng dạ chí thành của mình nên đã cho đăng toàn bộ nội dung công hàm trên báo Nhân dân ngày 22 tháng 9 năm 1958 để toàn Đảng, toàn dân và toàn thế giới biết hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa từ nay không còn là của Việt Nam nữa. Không giống như hiệp ước biên giới Việt Trung vào các năm 1999 và năm 2000 được ký kết lén lút đến mức ngay cả những ông bà đại biểu quốc hội khi đưa tay phê chuẩn cũng không biết nội dung hiệp ước nói gì, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, qua công hàm 1958, chẳng những “ghi nhận”, “tán thành” mà còn chỉ thị cho các cấp “triệt để tôn trọng” hải phận 12 hải lý kể từ đất liền của lục địa Trung Hoa, có đính kèm luôn bản đồ về đường ranh giới lãnh hải, bao gồm cả Hoàng Sa lẫn Trường Sa.
Tại sao họ đã làm như thế? Họ không rành lịch sử Việt Nam? Chẳng lẽ họ chưa thấm thía câu “Đồng trụ chiết, Giao chỉ diệt” và không cảm thông cho sự chịu đựng vô bờ bến của tổ tiên suốt một ngàn năm qua bốn lần Bắc thuộc, phải xuống biển tìm ngọc trai, lên non tìm sừng tê, ngà voi, bạc vàng châu báu hay sao? Tôi không nghĩ vậy, vì ít nhất trong số 11 ủy viên Bộ Chính trị thời đó cũng có một người đã từng dạy sử. Họ làm thế chỉ vì niềm tin tuyệt đối vào chủ nghĩa cộng sản. Niềm tin mù quáng vào một xã hội đại đồng đã làm giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam nghĩ rằng Mao Trạch Đông, Lưu Thiếu Kỳ, Chu Ân Lai và những người cộng sản Trung Quốc mà họ đang thần phục là những bậc thánh hiền chứ không phải là giống dân đã hàng ngàn năm đày đoạ tổ tiên Việt Nam. Nguyên Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Mạnh Cầm đã thú nhận sự lệ thuộc vào Trung Quốc hay đúng hơn là quan hệ chủ tớ này trong một cuộc họp báo tại Hà Nội ngày 2 tháng 12 năm 1992 và được Thông tấn xã Việt Nam loan ngày 3 tháng 12 năm 1992: “Tình hữu nghị Việt – Trung đang thắm thiết và hai nước hoàn toàn tin cậy lẫn nhau. Việt Nam xem Trung Quốc là một nguồn hỗ trợ to lớn và giá trị. Trong tinh thần đấy thì do tình thế cấp bách, quan điểm của lãnh đạo ta (tức ủng hộ Trung Quốc công bố chủ quyền của họ trên các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa) là cần thiết vì nó phục vụ cho cuộc chiến bảo vệ tổ quốc.” Cuộc chiến bảo vệ tổ quốc mà ông Nguyễn Mạnh Cầm nhắc trong buổi họp báo nêu trên, tương tự như khi ông Phạm Văn Đồng trả lời báo Far Eastern Economic Review tháng 3, 1979 hay hầu hết các lãnh đạo Đảng khác đã nhiều lần viện dẫn là “cuộc chiến chống Mỹ cứu nước”, thế nhưng, năm 1958, ngoại trừ một số ít nhân viên thuộc Nhóm Cố vấn Quân sự (Military Assistance Advisory Group), làm gì có quân Mỹ để mà chống?
Tại sao họ đã làm như thế? Khi đem hai quần đảo vô cùng quan trọng của đất nước về chiến lược quân sự cũng như về tiềm năng kinh tế dâng hiến cho Trung Quốc để gọi là “ bảo vệ tổ quốc” thì tổ quốc mà các giới lãnh đạo Đảng cần phải bảo vệ là tổ quốc nào? Như giải thích trong hầu hết tài liệu học tập, giáo trình trung, đại học tại Việt Nam, người cộng sản không có tổ quốc theo nghĩa thông thường mà chúng ta thường hiểu. Khái niệm tổ quốc đối với giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam không chỉ đơn thuần là dải giang sơn từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau mà bao nhiêu thế hệ tiền nhân đã dày công gìn giữ, không phải chỉ gồm 40 triệu người ngày đó hay 80 triệu người ngày nay có cùng huyết thống, cùng một ngôn ngữ, cùng một lịch sử, mà phải là tổ quốc xã hội chủ nghĩa, một đất nước bị thống trị trong bàn tay sắt của Đảng Cộng sản. Mụch đích của Đảng như đã đề ra trong Đại hội Đảng lần thứ II tại Tuyên Quang bao gồm giai đoạn từ 1951 đến 1960: “Giải phóng hoàn toàn miền Bắc, tạo tiền đề vững chắc để tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam.” Năm 1958, một nửa nước chưa trở thành chủ nghĩa xã hội và do đó mục đích của Đảng chưa hoàn thành. Để thôn tính miền Nam và hoàn thành mục đích cộng sản hóa cả nước, họ cần súng đạn của Liên Xô và Trung Quốc. Hoàng Sa và Trường Sa là giá mà giới lãnh đạo Đảng phải ứng trước để đổi lấy nhiều vạn trái mìn, mấy trăm ngàn khẩu AK, mấy ngàn chiếc tăng đủ loại để đem về cày xéo lên các thành phố miền Nam, đốt cháy thôn làng miền Nam và tàn sát nhiều triệu dân miền Nam vô tội.
Tuổi trẻ phải làm gì?
Đứng trước sự phân hóa, chia rẻ do hậu quả của mấy trăm năm phong kiến, đế quốc thực dân và cộng sản, chọn lựa duy nhất của thế hệ trẻ Việt Nam ngày nay là đoàn kết và vượt qua mọi thử thách để đoàn kết thành một khối đúng như khẩu hiệu “Ta là một” mà các em đang phát động trong nước. Lịch sử như một dòng sông. Dòng sông Việt Nam vẫn chảy dù phải băng qua bao nhiêu ghềnh đá cheo leo. Tương tự, các thế hệ Việt Nam lớn lên và vẫn phải tiếp tục nhận lãnh trách nhiệm lịch sử của thế hệ mình. Tuổi trẻ Việt Nam ngày nay không cần một ngọn hải đăng của bất cứ cường quốc nào để rọi sáng đêm tối trời dân tộc, nhưng ngay từ trong lòng họ đã bùng cháy lên ngọn đèn tự chủ được thắp sáng bằng tâm thức Việt Nam. Tuổi trẻ Việt Nam ngày nay không cần chờ đợi một minh quân ra đời hay một lãnh tụ xuất hiện để dẫn dắt họ trên đường cứu nước bởi vì chính họ sẽ là những minh quân của thời đại và con đường dẫn đến điểm hẹn lịch sử được soi sáng bằng trí tuệ Việt Nam. Tuổi trẻ Việt Nam ngày nay không cần vay mượn một chủ nghĩa, một ý thức hệ, một lý thuyết ngoại lai nào làm kim chỉ nam để giải phóng dân tộc, bởi vì chính họ đã được trang bị bằng các đặc tính dân tộc, nhân bản và khai phóng kết tinh và kế thừa từ hơn bốn ngàn năm lịch sử.
Lãnh đạo Đảng đã, đang và chắc sẽ làm tất cả những gì họ có thể làm để ngăn cản các cuộc biểu tình dù ôn hoà và bất bạo động của tuổi trẻ Việt Nam. Tuần trước họ ra chỉ thị cấm biểu tình, tuần này họ chụp mũ các em chống phá trật tự xã hội, tuần sau họ sẽ đem xe chữa lửa đến đàn áp và tuần sau nữa có thể trục xuất khỏi trường, bắt giam, kết án, tù đày. Tuy nhiên, lịch sử đã nhiều lần chứng minh, khi một chế độ chỉ còn trông cậy vào các phương tiện bạo lực trấn áp để tồn tại, chỉ còn biết sử dụng bộ máy công an kềm kệp để duy trì quyền cai trị, ngày tàn của chế độ đó chỉ là vấn đề thời gian. Hành động tuyệt vọng của Nicolae Ceausescu khi ra lệnh công an bắn vào cuộc biểu tình của nhân dân Rumania sáng ngày 17 tháng 12 năm 1989 chỉ để dẫn đến bản án tử hình dành cho vợ chồng ông ta một tuần sau đó. Lãnh tụ cộng sản Slobodan Milosevic một thời là tổng thống Serbia đầy quyền lực nắm trọn quyền sinh sát trong tay, cuối cùng cũng phải chết trong tù. Erich Honecker hung thần Đông Đức, Idi Amin đao thủ phủ của Uganda hay Mobuto bạo chúa của Uganda đều đã gởi tấm thân tàn trên đất khách, để lại tiếng xấu muôn đời. Nếu giới lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam còn nghĩ đến tương lai của chính họ và còn biết lo cho tương lai của đất nước, họ phải chọn đứng về phía dân tộc.
Con đường duy nhất để đạt đến một tương lai tự do, dân chủ, nhân bản và thịnh vượng là con đường dân tộc và cũng chỉ có một Việt Nam tự do, dân chủ, nhân bản và thịnh vượng thì các thế hệ Việt Nam mai sau mới có cơ may giành lại được Hoàng Sa và Trường Sa.

( Nguồn : Talawas)

________________________________________________________________________

Nguyễn Chính Kết

Bạn có yêu nước không?

Gửi các Bạn
thanh niên,
sinh viên,
công nhân Việt Nam
trong và ngoài nước,
Hiện nay, trước mộng bá chủ của Trung Quốc, đất nước mình
– bị mất hai quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa…
– bị mất một nửa Ải Nam Quan, một nửa Thác Bản Giốc, và nhiều đất đai vùng biên giới phía Bắc…
– bị mất nhiều phần biển ở vịnh Bắc Phần…
– nhiều ngư dân Việt Nam đánh cá ở hải phận của đất nước bị quân Trung Quốc bắn chết…
Những sự việc ấy…
… có làm Bạn đau lòng không?
Bạn không đau lòng sao?
Vậy Bạn có còn yêu nước, thương quê hương không?
Bạn thật sự đau lòng ư?
Thế Bạn có biểu lộ sự đau lòng ấy ra không?
Bằng cách nào?
Bằng cách im lặng đồng lõa, hay
… bằng lời nói và hành động thật sự?
Những mất mát ấy của đất nước là do chính đảng Cộng Sản Việt Nam đã dâng Trường Sa, Hoàng Sa, phần biển ở vịnh Bắc Phần, phần đất ở biên giới cho Trung Quốc để bảo vệ ngai vàng của họ để duy trì mãi mãi độc quyền cai trị đất nước của họ để có thể tiếp tục ăn cướp quyền tự do, của cải, đất đai, nhà cửa, tiền viện trợ từ ngoại quốc của người dân, hầu ăn trên ngồi trốc, trên đầu trên cổ người dân Việt Nam.
Nên…
… trước những hành động xâm lăng tàn bạo của Trung Quốc Đảng Cộng Sản Việt Nam đã im lặng hoặc phản ứng rất yếu ớt cho có lệ…
Trước hành động dâng đất và biển cho Trung Quốc của đảng Cộng Sản Việt Nam
Và trước phản ứng yếu ớt của đảng Cộng Sản Việt Nam…
Bạn có cảm thấy bất mãn không?
Bạn không bất mãn sao?
Vậy Bạn có còn yêu nước, yêu dân tộc nữa không?
Bạn bất mãn thật sự ư?
Thế Bạn có biểu lộ sự bất mãn ấy ra không?
Bằng cách nào?
Bằng sự im lặng đồng lõa, hay
… bằng lời nói và hành động thật sự?
Bạn thật sự yêu nước?
Bạn thật sự đau lòng trước cảnh tổ quốc bị mất đất mất biển?
Bạn thật sự bất mãn trước sự kiện phản bội dân tộc của đảng Cộng Sản Việt Nam?
Nên…
Bạn muốn biểu lộ lòng yêu nước, sự đau lòng và sự bất mãn của Bạn ra…?
… bằng lời nói và hành động thật sự?
Nhưng Bạn sợ…
… sợ bị công an CSVN sách nhiễu, theo dõi, mời làm việc?
… sợ bị nhà cầm quyền CSVN truy tố ra tòa và bỏ tù?
Bạn sợ là phải.
Đó là điều hết sức tự nhiên
trước sự khủng bố tàn ác của đảng CSVN
đối với những ai gây bất lợi cho độc quyền cai trị của họ.
Ai nói mình không sợ, đó là kẻ nói dối…
Ngày xưa
Bà Trưng, Bà Triệu…
Ngô Quyền, Trần Hưng Đạo, Quang Trung…
và gần đây…
HT Quảng Độ, Lm Nguyễn Văn Lý…
Ls Nguyễn Văn Đài, Ls Lê Thị Công Nhân…
cũng biết sợ không khác gì Bạn…
Nhưng…
họ không chấp nhận làm những con người HÈN…
họ rất sợ bị mang tiếng là những con người HÈN
Đối với họ, bị mang tiếng là những con người HÈN
… còn đáng sợ hơn là bị sách nhiễu, bị ngồi tù, bị giết chết…
Nên…
họ đã chế ngự sự sợ hãi
họ đã LÊN TIẾNG và đã HÀNH ĐỘNG
bất chấp những hậu quả tai hại sẽ đến với họ.
Còn Bạn?
Bạn sẽ im lặng, sẽ khoanh tay thụ động,
chấp nhận mình là người hèn
hay… sẽ lên tiếng, sẽ hành động?
LÊN TIẾNG để…
nói lên lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm của một công dân trước lịch sử biểu lộ nỗi đau lòng, sự bất mãn trước tình cảnh đau buồn hiện tại
… với người trong nhà, với cha mẹ, với anh chị em, với vợ con
… với nhóm Bạn bè thường gặp
… với lớp học, với thầy giáo, với các Bạn cùng trường
… với các Bạn công nhân cùng tổ, cùng sở làm
trong bữa ăn, trong quán nhậu, trong tiệm cà phê, trong sân trường
trong xí nghiệp, công sở
trong những cuộc tranh luận, bàn thảo
trong những buổi thuyết trình
trong những dịp lên sân khấu, những dịp nói trước công chúng
trong những cú điện thoại
trên các diễn đàn paltalk
… bằng những bài viết, bài báo, bài thơ, bản nhạc
gửi cho nhau qua email
trên các trang web, blog
trên những bản photocopy chuyền tay nhau
trên những tờ báo giấy, báo lá cải
trên các dĩa CD.
… bằng cách trả lời phỏng vấn trên các làn sóng phát thanh (BBC, RFA…)
… bằng cách photocopy những bài báo, những bài thơ… về vấn đề này
để chuyền tay hay gửi cho những người thân quen
… bằng những cuốn sách…
HÀNH ĐỘNG
phản đối hành động xâm lăng của Trung Quốc
đòi hỏi nhà cầm quyền CSVN
phải lên tiếng mạnh mẽ, phải bảo vệ tổ quốc cách hữu hiệu
phải công bố cho dân chúng các công hàm, hiệp định bán nước,
xử tội những người đã ký kết dâng đất dâng biển cho Trung Quốc…
… bằng cách ký tên vào những kháng thư phản đối
… bằng những cuộc biểu tình ôn hòa, hợp pháp
nhưng đông đảo và quyết liệt
… và bằng nhiều cách khác
tùy sáng kiến và sự thúc đẩy
từ lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm của Bạn đối với tổ quốc…
HY VỌNG THẾ GIỚI SẼ NHẬN RA VÀ CẢM PHỤC LÒNG YÊU NƯỚC VÀ CHÍ KHÍ ANH HÙNG CỦA CÁC BẠN
( Nguồn : Việt Norway)
______________________________________________________________________

Nguyễn Viện

Bọn xâm lược Trung Quốc đã có mặt tại Sài Gòn & Hà Nội ngày 16.12.2007
Tôi thấy ^[1]
Chúng đuổi người đi đường
Chúng không cho người dân cất tiếng nói
Chúng bao vây và trấn áp người biểu tình chống xâm lăng
Chúng cho người trà trộn vào đám đông biểu tình để phá thối, gây chia rẽ
Chúng bảo chúng ta bị xúi giục
Chúng coi thường sự hiểu biết của nhân dân
Chúng bảo mất Hoàng Sa – Trường Sa không phải lo. Hãy về nhà ngủ và tin vào Đảng và nhà nước.
(Tin chúng mày để hôm nay thấy Sài Gòn & Hà Nội đầy một lũ tay sai Bắc Kinh)
Chúng vu khống những người yêu nước là phản động
Chúng muốn chúng ta vĩnh viễn là nô lệ
Chúng đã lăng mạ lòng tự trọng dân tộc
Chúng đã phỉ nhổ vào lịch sử
Chúng đã đập bàn thờ tổ quốc
Chúng đã ném cứt vào xương máu những người đã chết cho quê hương…
16.12.2007

(Nguồn : Talawas )

______________________________________________________________________________

Nguyễn Đăng Thường

Tổ quốc muôn năm
Bỏ mẹ rồi phải không
Các đồng chí đỉnh cao
Ngửi đít của thằng Mao
Hay bắt tay thằng Mẽo
Tay có thể là kéo
Ðít càng ngày càng to
Thiên hạ đã thấy rõ
Khó giở trò bịp bợm.
Ðồng chí ta câm mồm
Hé cửa ra nhìn lén.
Việc gì mà phải thẹn
Ông đánh Mỹ đánh Tây
Nhưng đánh Tàu giờ đây
Như quơ gậy dọa trời
Thôi ta cứ xu thời
Chờ hạ hồi phân giải
Chiến đấu cho một ngày
Mai sáng tươi chưa muộn
Chờ nó tới ta cuốn
Gói ra xa Trường Sa
Tháp chạp ngày mười ba
Năm hai không không bảy
Tôi viết bài vè này
Dù lời lẽ chưa hay
Gởi bạn đọc xa gần
Ðọc xong chắc sụt cân
Bóng nhạn đã vào mây
Lá chết đã rụng đầy
Trời vào thu buồn lắm
Non nước Việt muôn năm.

( Nguồn : Talawas )

Lời Giới Thiệu : Sự kiện Trung quốc công khai sát nhập hai quần đảo Trường Sa và Hòang Sa vào một tỉnh mới thành lập của mình đã gây nên cả một phong trào phản đối khắp nơi, từ trong nước ra đến hải ngọai. Từ hơn hai tuần lễ nay, đề tài này đã là trọng tâm của các trang mạng điện tử và cộng đồng mạng , bao gồm tác giả các trang nhật ký cá nhân ( Bloggers) Yahoo 360 v..v… Trước không khí sôi sục đó, để tiếp tay với những người trẻ ở Việt nam trong nỗ lực nhận diện bản thân và sức mạnh tập thể của đội ngũ thanh niên sinh viên trí thức , trang Web T.Vấn sẽ đi ra ngòai khuôn khổ bài vở bình thường để trích đăng những bài viết, những sáng tác thơ văn nhằm mục đích khơi dậy lòng yêu nước nơi tất cả mọi người dân Việt Nam. Xin các tác giả có bài trích đăng hoan hỉ cho tôi được tiếp tay phổ biến tâm tình của quý vị đến độc gỉa của tôi và miễn thứ cho việc đã không liên lạc xin phép trước.

Kỳ này tôi xin giới thiệu 2 bài viết từ trang mạng http://www.x-cafevn.org , một trang mạng của những người trẻ tuổi từ Việt Nam với tiêu chí : X-Café – Tôn trọng sự khác biệt.

2 bài viết, một bài tường trình chi tiết về cuộc biểu tình của thanh niên sinh viên Sài Gòn ngày 16-12-2007, và bài thứ hai là tâm trạng tự dằn vặt của một thanh niên khi do “ sự hèn nhát “, đã là kẻ đứng bên lề trong những ngày biến động lịch sử ấy .

T.Vấn

1.

Tường thuật cuộc biểu tình tại Sài Gòn ngày 16/12/2007

Thành viên Trac Treo

Tôi có mặt ở công viên cạnh nhà thờ Đức Bà lúc 8.30 sáng Chủ Nhật 16/12/2007. Đã có một số lác đác tập trung khoảng 100 người đổ lại, còn ít hơn quân số của các lực lượng công an, cảnh sát, và S. Security. Tôi rảo xe (lúc này chưa cấm đường) ngầm xem lực lương ngăn chận khoảng bao nhiêu người. Tôi ước tính tổng cộng phải non hai trăm (bao gồm nhiều sắc phục, không kể nhân viên thường phục).
Đập vào mắt tôi là nhà văn hóa Thanh Niên trên đường Phạm Ngọc Thạch (Duy Tân cũ) đóng cửa im ỉm, rất nhiều người mặc thường phục đứng trước cổng, nhưng nhìn vào là biết ngay không phải thanh niên tham gia biểu tình. Một tấm bảng to đùng đứng ngạo nghễ phía trước: Nhà văn hóa Thanh Niên tạm ngưng hoạt động để “sửa chữa”. Một trò hề chứng tỏ sự khiếp nhược của Thành đoàn, đoàn thể chịu trách nhiệm hoạt động nhà văn hóa. Buồn. Chẳng biết nói gì hơn.
Tôi gởi xe trong một quán cà phê quen (không phải x-càphê), rồi lân la đi bộ vào. Một số nhân viên công lực gườm gườm nhìn tôi nhưng không có ai hỏi han gì. Rất ít áo đỏ trong số người biểu tình. Quên nhắc, chung quanh Lãnh sự quán hoàn toàn bị khống chế bởi sắc áo xanh ô-liu. Dùi cui cầm tay đằng đằng khí thế. Áo thun đỏ có lẽ do diễn đàn Tathy Thăng long phổ biến ở Hà Nội nhưng, ở Sài Gòn thì rất hiếm hoi.
Người đông thêm một chút. Chỉ đứng xớ rớ nhìn nhau… to nhỏ thầm thì từng nhóm, chưa có biểu hiện gì cho cuộc biểu tình bùng phát được. Uy thế của lực lượng công an quá lớn. Tôi đứng một hồi, ngược ra lấy xe để thám sát tình hình chung. Đủ loại xe, từ mô tô của CSGT áo vàng, tới mô tô thùng của công an áo xanh, rồi xe tải chở công an, xe Joelie cảnh sát chớp đèn, đậu kín các ngã tư. Thêm lực lượng áo xanh da trời của S. Security cũng tham gia, có cả áo xanh của Thanh niên Xung kích của lực lượng TNXP tham dự. Ý đồ trấn áp lộ rõ qua cách bố trí chốt. Từ hai Bà Trưng, Nguyễn Thị Minh Khai (Hồng Thập Tự cũ) lấn qua tới Hồ con rùa, đường trần Cao Vân. Cả đường Nguyễn Đình Chiểu (Phan Đình Phùng cũ) cũng dày đặc công an.
Tôi vòng trở lại, ô hay, đường đã cấm ngay ngã tư Phạm Ngọc Thạch, Nguyễn Thị Minh Khai. Dọc lên Hai Bà Trưng vòng qua Lê Duẫn (Thống Nhất cũ) quành lại, tới Phạm Ngọc Thạch lại bị cấm rẽ phải. Chạy y thẳng về hướng dinh Độc lập, quẹo qua Pasteur. Kẹt xe cứng ngắc. Tìm chỗ gởi xe không ra, tôi chỉ còn cách chạy vòng vòng. Số người biểu tình đã đông dần lên, một số băng-rôn vừa căng ra đã bị tịch thu. Có xô đẩy nhưng chưa thấy hiện tượng xô xát. Lúc này, có lẽ tập trung trong công viên khoảng trên 200 người. Một số khác tập trung ở xa xa chắc để nắm tình hình.
Vòng thêm được hai vòng nữa, tôi bị điện thoại về công ty có việc gấp. Đành lủi thủi trở về.
Về tới công ty, định vào X-cà để báo cáo tường thuật, nhưng không tài nào vào được. Đành hú một người bạn ở Úc, nhờ họ vào đó và gởi cho tôi tin tức cập nhật. Lúc này mới được nhìn những hình ảnh của Hà Nội. Thấy ngoài đó có tổ chức chặt chẽ hơn hẳn. Cũng bình thường thôi, dẫu sao, Tathy Thăng Long không bị gọi đích danh là khủng bố như X-cà, họ yên tâm “chiến” hơn hẳn dân Sài Gòn.
Cảm giác chung là thất vọng, nhưng, gẫm lại, cũng có thể coi như thành công về mặt đánh động dân Sài Gòn. Mặc dù, nhiều người đi ngang qua khu vực biểu tình vẫn chưa biết chuyện gì xảy ra. Cuộc sống vẫn thờ ơ trôi qua, nhìn lực lượng biểu tình ít ỏi, buồn muốn khóc. Đã vậy, không vào được diễn đàn để than thở cũng là một nỗi chán nản khó nuốt trôi… Có nhìn thấy một số có vẻ là phóng viên ngoại quốc, nhưng…h ình như là dân amateur nhiều hơn.
Biết sao bây giờ. 32 năm qua, người SG, với tư thế một vùng đất được coi là “đất Ngụy”, người dân Sài Gòn đã tập thói quen bịt mắt che tai, nhiều người chạy xe ngang qua thậm chí còn không dám nhìn thẳng vào, chỉ liếc mắt mà thôi. Quả thật đáng thương.
Lòng yêu nước đã bị không đến nỗi chà đạp, nhưng, bằng vào cách hành xử của chính quyền, lòng yêu nước ấy đã bị tổn thương ít nhiều. Tôi buồn cho mình một, nhưng buồn cho các cậu thanh niên trai trẻ tới trăm, nghìn… Một hành vi hợp hiến, và không nguy hại gì, đã được nhà cầm quyền làm cho căng thẳng quá mức. Tôi không biết, dưới mắt ông Chủ tịch thành phố, đây là một buổi sáng Chủ Nhật bình yên, hay u ám?

Thanh niên học sinh Sài gòn biểu tình

2.

Tự thú của một thằng hèn

Thành viên Bé Cái Nhầm

Tôi, một kẻ nhu nhược, ít ra là so sánh với các bạn đã có mặt trong ngày 9/12.
Tôi, một kẻ đọc x-café hàng mấy tháng trời nhưng chỉ dám gửi bài một vài lần trong những ngày gần đây vì mới tìm được chương trình che dấu IP, hy vọng tránh né an ninh mạng. Ngay cả khi đó, gửi bài xong thì log out ngay lập tức.
Tôi, một kẻ có thể ngồi lặng đi hàng giờ vì chứng kiến các bạn xuống đường, nhưng ngày sắp tới vẫn nghĩ mình sẽ không bước xuống chung với mọi người.
Nói chung là một thằng hèn.
Nhiều lúc cay đắng ngồi suy nghĩ tại sao mình hèn???
Cũng đúng, mình hèn vì mình là một sản phẩm thành công của ngành giáo dục nước nhà. Một sản phẩm được làm ra để được cai trị.
Cũng đúng, mình hèn vì mình là một chủ doanh nghiệp thành công, có vợ, có con thơ… nếu xảy ra chuyện gì thì mình sẽ mất tất cả, có lỗi với người vợ đã bên cạnh mình từ lúc còn khó khăn, có lỗi với đứa bé mình thươngyêu hết mực. Mà sợ thật, rất sợ! Cho dù mình cũng thừa hiểu một điều: người dân hiện nay đa số ai cũng hèn như mình vì họ trải qua đói khổ quá nhiều năm, nay được chút cơm áo thì họ đã rất hài lòng và rất sợ mất đi chút cơm áo đó. Cho dù có hiểu rằng nếu không có cái ách cai trị này thì đáng ra mình phát triển được rất nhiều chứ không phải chỉ như thế này.
Cũng đúng, người ta lấy cái này thì cho mình cái khác, mình được tự do tình dục, mai em này mốt em kia, người ta cho mình những con người chỉ biết tiền là trên hết nên mình quá dễ dàng có được những gì mình muốn. Mình hèn đi vì những điều đơn giản nhưng rất thiết thực như vậy. Người ta cho mình sự tôn vinh, hào quang vì mình giúp được những anh em, họ hàng bên cạnh mình luôn đầy đủ. Và mình nhận lại sự ỷ lại. Biết là ỷ lại nhưng vẫn sợ mất đi. Người ta cho… người ta cho…
Rất nhiều, người ta cho mình rất nhiều. Nhưng đó là cách người ta cho một con thú ăn. Và con thú có thể ăn no béo tốt nhưng vẫn là một con thú ở trong chuồng. Một con chim cảnh ở trong lồng.
Một bạn ở x-café có chữ ký như thế này: “Đàn ông Việt Nam phần nhiều đã thiếu nam tính, chỉ thừa đĩ tính và đực tính“. Bạn có biết là bạn chửi tôi đau như thế nào không? Và bạn có biết là tôi nhìn lại bản thân mình qua lăng kính là lời nói của bạn, nó chân thực mặc dù phũ phàng, như thế nào không?

Người ta đã tập cho tôi sự sợ hãi, người ta đã tập cho tất cả chúng tôi sự sợ hãi.

»Bé Cái Nhầm

Cũng đúng, mà đúng nhất là: Nếu tôi có chuyện gì xảy ra. Tôi có thể chấp nhận sự rủa xả của cả triệu người. Nhưng làm sao tôi có thể chịu đựng được những dòng nước mắt ngạc nhiên của cha mẹ tôi? những đau khổ từ anh em vợ con họ hàng vì liên lụy với tôi? Một hành động của bản thân tôi sẵn sàng trả giá bằng tất cả bản thân tôi. Nhưng làm sao tôi có thể trả giá bằng những người thân của tôi? Họ có trừng phạt mỗi bản thân tôi đâu? Và người thân của tôi, trong sự khủng bố, họ đâu có thể như mẹ của chị Công Nhân chia sẻ sự hy sinh và tin tưởng với con mình đâu? Họ cũng chỉ là những sản phẩm của bao nhiêu chính sách cai trị mà thôi. Cũng như tôi.
Cũng đúng, vì người ta đã tập cho tôi sự sợ hãi, người ta đã tập cho tất cả chúng tôi sự sợ hãi. Và sự yên phận. Và sự cho gì lấy nấy. Cứ việc ăn uống và hưởng thụ theo kiểu (nói xin lỗi) chó ăn c…. cũng ngon (xin lỗi một lần nữa vì tôi đã cố tìm một hình ảnh khác để so sánh nhưng khó quá!).
Cũng đúng…
Cũng đúng…
Nhưng đúng sao được khi mình là thằng hèn???
Có lẽ ngày sắp đến tôi vẫn sẽ đứng xa mà nhìn. Mà lại vẫn tự dằn vặt rồi cũng chả làm gì cả. Nhưng cũng có lẽ…
Tôi gửi bài này không phải để xin lỗi và mong sự thông cảm của mọi người. Tôi gửi để mong một sự định hướng từ lời khuyên của mọi người khi tôi đang rất… trẻ con. Có một điều tôi rất tin: Tôi quá trẻ con trước những bạn trẻ đã giương cao cờ Việt Nam trong ngày 9/12!

Thanh niên sinh viên học sinh Sài Gòn biểu tình ( trước 1975)

1.

Những ngày cuối năm, tình cờ tôi gặp lại người bạn cũ của một thời chúng tôi làm xáo trộn những đường phố Sài Gòn bằng những cuộc lên đường xuống đường. Giờ gặp lại nhau, hai ông gìa tóc đã đổi màu , chỉ còn biết hỏi thăm nhau về sức khỏe và gia đình, cùng đôi câu chuyện không lấy gì làm hào hứng lắm về những ngày tháng cũ. Lần cuối cùng chúng tôi gặp nhau là dịp tết năm 1973 tại một thành phố cao nguyên, nơi tôi sắp hòan tất một chương trình học quân sự. Anh bạn tôi từ Sài Gòn lên, ra mắt gia đình vợ tương lai trước khi đi nhận nhiệm sở tại một ty thông tin Tỉnh. Bố vợ của anh là người thầy của tôi. Dường như lần gặp gỡ đó là lần cuối cùng chúng tôi cùng nhau nhìn lại những ảo tưởng một thời xốc nổi, những ảo tưởng của bao tâm hồn non trẻ muốn làm một chút gì đó trước tình hình đất nước ngày càng lún sâu vào những ngõ cụt không có lối thóat. Chỉ đến khi chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngòai lựa chọn phải nhìn thẳng vào lớp vỏ an tòan gỉa tạo của chính bản thân mình, chúng tôi mới vỡ ra rằng bấy lâu này mình chỉ là con tốt trong những ván bài chính trị. Sau lần ấy, chúng tôi chia tay nhau mỗi người một con đường, thả mặc cho số phận đẩy đưa, nhưng tất nhiên vẫn còn ôm ấp trong đầu bao nhiêu những ước vọng cho đời, cho mình. Hồi tưởng lại những ngày ấy, những ngày chúng tôi đến với nhau tự nhiên như mây trời. Chúng tôi không hề băn khoăn suy nghĩ về một thực tại thiếu cơm thiếu áo của chính bản thân mình. Chúng tôi quá dư thừa những hoài bão để bù đắp vào sự thiếu thốn ấy. Chúng tôi lãng mạn như những nhân vật tiểu thuyết bị ném vào cuộc đời qua khung cửa hẹp. Vì thế, những ngày ấy, chúng tôi không biết rằng, mình chỉ là bong bóng xà phòng, tuy lộng lẫy sắc màu, nhưng mong manh dễ vỡ. Và kết quả là chúng tôi bị cuộc đời kéo xuống , bắt chạm chân trên mặt đất cùng với những ảo vọng ngông cuồng sớm hơn là chúng tôi tưởng.  Người bạn ấy tìm nơi an thân trong một cuộc sống nhiều phần dễ chịu. Còn tôi, bước chân vào nơi gió cát mà vẫn chưa có một mảnh tình vắt vai. Có chăng là những tưởng tượng về một thân xác người nữ vẫn đêm đêm làm tôi thao thức . . .

Hơn ba mươi năm kể từ ngày chúng tôi bị lôi cổ từ trên mây xuống bắt đặt chân trên mặt đất, ngoại trừ lần gặp nhau lại ngỡ ngàng tại nhà người thầy học cũ, chúng tôi không còn cơ hội gặp lại nhau nữa. Nay tình cở đối diện nhau trong những ngày cuối năm xa nhà, xa xứ. Tha hương ngộ cố tri. Nhất là cố tri ấy lại là người đã cùng với mình sống những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ, tuy đầy những lỗi lầm nhưng trái tim trong sáng và vầng trán ngẩng cao bất chấp những hệ lụy của cuộc đời. Trong đôi mắt không còn tinh anh của người bạn , tôi nhìn thấy những dòng sông năm xưa nay đã chảy ra biển và mất tăm giữa lớp sóng bềnh bồng của đại dương. Tôi nhìn thấy cả những đời người  đã tan biến giữa những chập chùng của hưng phế , những  ảo vọng một thời đã bị thực tế và thời gian làm tan vỡ. Mảnh quê hương năm xưa mà chúng tôi tưởng rằng có thể đem lại hòa bình, cơm no, áo ấm chỉ sau một đêm khản cổ những bài ca cách mạng lãng mạn, nay, tuy đã có hòa bình nhưng cơm vẫn chưa no và áo vẫn chưa ấm. Trên mảnh đất xa vời vợi ấy, rất nhiều những đời người đã biến đi với chiếc áo rách và bụng lép kẹp.  Rất nhiều những con đường khét lẹt  vỏ xe hơi ngày xưa  bây giờ bụi mù những bước chân người buôn thúng bán bưng. Rất nhiều những quán xá trước đây là nơi tụ họp cho những người trẻ say sưa thảo luận phương cách xây dựng một ngày mai tươi sáng nay là nơi những cô gái trẻ phơi bày thân thể cho người mua vui. Và trên hết, ước vọng tự do như mây trời cho mình, cho dân tộc vẫn còn nguyên là ước vọng, dù khỏang cách đã là hơn 30 năm. Lịch sử bất nhân đến như thế sao ? chúng tôi nhìn nhau như tự hỏi chính mình.

2.

Nhưng những ngày cuối năm vừa rồi không để cho chúng tôi , hai người bạn cũ, chỉ ngồi nhìn nhau mà nói chuyện quá khứ. Tin tức dồn dập từ quê nhà đưa sang đã khiến chúng tôi vừa vui, vừa buồn, vừa ngậm ngùi cho số tuổi không còn trẻ của chính mình. Ngày 2 tháng 12 năm 2007, sau một lọat những hành động nhằm từ từ lấn chiếm hai quần đảo Trường Sa và Hòang Sa của Việt Nam, nhà cầm quyền Trung quốc đã tuyên bố thành lập thành phố Tam Sa thuộc tỉnh Hải Nam, trong đó bao gồm hai quần đảo này. Phía nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam chỉ phản đối lấy lệ cũng như tìm mọi cách bưng bít các tin tức liên quan đến hành động xâm lăng của Trung quốc. Nhưng may mắn thay, thời đại mạng lưới tòan cầu với các phương tiện thông tin nhanh chóng đã đóng một vai trò quan trọng trong việc khơi dậy lòng yêu nước của những người trẻ ở trong nước. Sau gần một tuần lễ tuyên truyền , rỉ tai nhau trên các blog cá nhân, trên các trang mạng và bằng tin nhắn trên  các điện thọai di động, khỏang vài trăm sinh viên học sinh, các văn nghệ sĩ ở hai thành phố lớn Sài Gòn và Hà Nội đã tổ chức biểu tình phản đối hành động xâm lược của Trung quốc vào ngày chủ nhật 9 tháng 12 năm 2007. Hai cuộc biểu tình ấy đã nhanh chóng bị nhà cầm quyền trong nước tìm cách giải tán, tuy không bằng các phương tiện bạo lực lộ liễu, nhưng cũng cho thấy họ không hài lòng với những hành động tự phát của người dân, nhất là của giới trẻ thanh niên sinh viên học sinh và dù mục đích của cuộc biểu tình ấy là để phản đối nhà cầm quyền Trung quốc. Thế là những đường phố Sài Gòn sau hơn 30 năm thiếu vắng bước chân tuổi trẻ sục sôi vì những lý tưởng cao đẹp, nay đã được hồi sinh bằng chính những con người sinh ra, lớn lên trong chế độ cộng sản. Một người trẻ ở Sài Gòn đã thú nhận rằng đầy là lần đầu tiên tuổi trẻ Việt Nam sinh ra sau 1975 biết thế nào là biểu tình, là xuống đường, là mở  miệng nói lên những điều suy nghĩ thật trong lòng mình mà không cần đến bất cứ ai cho phép. Cô hãnh diện vì là lần đầu tiên cô “ thực hiện một trong những quyền cơ bản của con người “ ( Lynh Bacardi – Hãy tự cho chúng ta thêm nhiều lần lên tiếng –Talawas 12-12-2007 ) . Cô sung sướng là vì lần đầu tiên cô cảm nhận được nhiệt huyết sôi sục trên gương mặt những người trẻ cùng trang lứa, một thứ tình cảm tập thể được thúc đẩy bằng lòng yêu nước tự nhiên mà bất cứ người Việt Nam nào, cộng sản hay không cộng sản, đều cảm nhận được như nhau trong những giờ phút mà mọi người tin rằng tổ quốc đang lâm nguy, cần đến sự hy sinh như cha ông đã hy sinh trong nhiều ngàn năm lịch sử. Một nhà thơ miền Bắc  ( Hòang Hưng – Khi lòng yêu nước không bị áp đặt – talawas 11-12-2007 ), có mặt ở Sài Gòn hôm ấy, đã quẳng bỏ bao đè nén trong lòng từ hơn 50 năm

Thanh niên sinh viên học sinh Sài Gòn xuống đường ( 12-2007)

trong gông cùm chế độ, cũng thỏa thuê được một lần trong đời tham gia cuộc biểu tình tự phát của người dân, chứ không phải dưới sự cho phép hay chỉ đạo của nhà cầm quyền. Lần đầu tiên tuổi trẻ Việt Nam ở cả hai miền Nam Bắc cảm được “ hơi nóng như lửa “ tóat ra từ hành động yêu nước tập thể ( thứ mà tuổi trẻ chúng tôi hơn 30 năm trước đã mặc nhiên thụ hưởng đến độ lạm dụng ) , chứ không phải cái vô vị nhạt nhẽo từ những cuộc biểu tình có chỉ đạo của nhà nước, của lãnh đạo đảng đòan trong qúa khứ. Tôi tin rằng, trong không khí hừng hực lửa nhiệt tình và trong sáng đó, những người trẻ có mặt hẳn phải thấy tự tin họ đang và sẽ đóng một vai trò quan trọng trong việc định đọat các vấn đề tương lai của đất nước. Từ ngày sinh ra đời, họ chưa bao giờ được là người tự do đúng nghĩa, có quyền quyết định cuộc đời mình, có quyền góp phần quyết định vận mệnh đất nước và hãnh diện vì đã sống hết mình với những hòai bão cao quý ấy. Nay, nhờ vào một cử chí coi thường dân tộc của ngọai bang, họ đã có cơ hội và có sự thúc đẩy mạnh mẽ để đứng lên khẳng định vị thế của mình,  khẳng định quyền làm người tự do ngay trong lòng đất nước. Là tương lai của đất nước, những người trẻ ở Việt Nam đã mở miệng, đã xuống đường , đã biết làm gì để là người yêu nước.

Hẳn nhiên, họ cũng không ngây thơ đến độ tin rằng chỉ với những cuộc xuống đường là Trung quốc sẽ trả lại hai quần đảo Trường Sa và Hòang Sa cho Việt Nam. Sự biểu lộ của thanh niên tuổi trẻ Việt Nam ở hai thành phố Sài Gòn và Hà Nội ngày 9 tháng 12 năm 2007 ( và hẳn còn nhiều ngày sau đó nữa ) chỉ là một cách bày tỏ thái độ để kẻ xâm lăng hiểu rằng , đừng đánh đồng giới cầm quyền với nhân dân một nước. Giới cầm quyền vì những lý do riêng đã tỏ ra nhu nhược , nhượng bộ nhiều lần để Trung quốc đã nhiều phen được đằng chân lân đằng đầu. Nhưng nhân dân, sẽ đến lúc họ không để cho giới cầm quyền muốn làm gì thì làm. Nhóm cầm quyền đến rồi đi, dù cố bám víu địa vị cách mấy cũng sẽ bị đào thải. Nhưng nhân dân là khối người tuy vô danh nhưng trường cửu. Họ vẫn còn đó từ ngày đấu tiên của lịch sử lập quốc một đất nước, đã anh dũng chiến đấu nhiều cuộc chiến tranh giữ nước, và sẽ sẵn sàng để chết cho tổ quốc như cha ông của họ đã hy sinh. Nếu không thế, ngày nay đã không tồn tại một đất nước tên gọi Việt Nam nằm ngay bên cạnh anh Trung quốc khổng lồ cả hàng mấy ngàn năm.

3.

Cuộc xuống đường của tuổi trẻ Sài Gòn Hà Nội những ngày cuối năm 2007 còn mang một ý nghĩa khác , ý nghĩa dấu mốc lịch sử mở đầu cho sự tan rã một chế độ tòan trị đã khống chế đất nước quá lâu, nay đến lúc nó cần phải bước ra khỏi tiền trường sân khấu. Ở bất cứ thời đại nào, tuổi trẻ luôn là lực lượng xung kích, đi đầu trong việc phá vỡ những bức tường áp bức, đè nén người dân. Điều kiện thiết yếu đễ tuổi trẻ làm tròn vai trò xung kích ấy là họ biết tụ họp lại đứng chung với nhau thành một tập thể và biết lợi dụng sức mạnh tập thể ấy để dõng dạc nói lên nguyện vọng của đất nước. Điều kiện rất thiết yếu ấy, tuổi trẻ ở Việt Nam hiện nay đã có được, qua cơ hội bằng vàng mà nhà cầm quyền Trung quốc vừa “ ban tặng “. Từ  nay, họ đã có lý do rất chính đáng để tự ý tụ họp , chính đáng đến độ giới cầm quyền tuy hiểu rõ hiểm họa tiềm ẩn của sự tụ họp ấy có khả năng tiêu diệt được quyền lực của  chính mình mà vẫn không dám thẳng tay đàn áp, lý do ấy là biểu dương lòng yêu nước trước sự xâm lăng của ngọai bang. Từ đòi hỏi rất chính đáng là được quyền yêu nước, rất dễ dàng đi đến những đòi hỏi trực tiếp thách đố tính tòan trị của nhà cầm quyền cộng sản : tự do hội họp, biểu tình mà không cần sự cho phép của nhà nước. Đó sẽ là những bước đi tất yếu để tiến đến dân chủ, tự do tòan diện cho người dân.

Năm xưa, tuổi trẻ Sài Gòn chúng tôi cũng đã từng sử dụng những lợi thế ấy với tham vọng  thúc đẩy miền Nam tiến tới một chế độ dân chủ tự do thực sự hơn, nhưng chẳng may, cuộc chiến tranh oan nghiệt vốn đa diện và phức tạp đã biến những lý tưởng cao đẹp của tuổi trẻ thành công cụ nhằm tiêu diệt chính niềm tin tự do dân chủ mà những người trẻ ngày ấy đã hết lòng xả thân. Lịch sử của từng giai đọan trong đời sống đất nước có những ngã rẽ mà tuổi trẻ vốn cả tin, nhiệt tình và trong sáng đã không nhìn thấy hết được. Phải đợi đến khi lớp sương mù thời cuộc lắng lại, khi ấy người ta mới nhìn thấy rõ. Rất may  mắn, tuổi trẻ ngày nay không phải lao mình vào những mê cung thăm thẳm như thời đại chúng tôi. Con đường đi tới của họ sáng như ban ngày và thẳng tắp. Họ chỉ cần sự đảm lược là có thể hòan thành nhiệm vụ mà không sợ lầm lẫn. Tôi không cho rằng nhiệm vụ của tuổi trẻ ngày nay ở Việt Nam dễ dàng hơn thời chúng tôi, thậm chí còn khó khăn và nguy hiểm hơn vì người cộng sản vốn sẵn sàng làm bất cứ điều gì để duy trì quyền lực , bất chấp công luận và đạo lý, nhưng ít nhất, tuổi trẻ ngày nay không sợ sẽ mắc phải những lỗi lầm làm vẩn đục lý tưởng vốn luôn cao đẹp của mình .

4.

Năm cũ sắp qua đi . Trong niềm háo hức mong chờ năm mới đến cùng với những đổi thay mới hứa hẹn một ngày mai tươi sáng cho đất nước, sẽ là một điều thật an ủi khi chứng kiến bao sự kiện hiện đang diễn ra ở quê nhà vào những ngày cuối năm . Đường phố Sài Gòn đã hồi sinh sau hơn 30 năm cúi đầu ủ rũ.  Đường phố Hà Nội đã hồi sinh sau hơn 50 năm nghẹt thở trong đè nén, áp bức. Và vui mừng hơn hết, tuổi trẻ Việt Nam đã nhận diện được chính mình, ý thức được sức mạnh tập thể của mình. Người Việt nam khắp nơi, từ trong nước đến hải ngọai đang nhìn vào họ với bao kỳ vọng. Tôi tin chắc họ không cô đơn trên đường thực hiện sứ mạng lịch sử.

Tuổi trẻ Việt Nam, hãy lên đường. Cầu xin Ơn Trên cho các bạn trẻ của chúng tôi được chân cứng đá mềm.

© T.Vấn 2007

●Lội qua dòng suối tâm linh cạn

Hát lại bài ca tuyệt mệnh trời

Ôi thôi sương tuyết pha màu tóc

Một nửa hồn tan- một nửa trôi.

( Ngọc Phi )

Đêm Wichita rùng mình ớn lạnh. Trận tuyết đầu mùa phủ kín những thảm cỏ mới tháng trước còn xanh mướt, bây giờ đã vàng úa. Thời gian đến rồi đi, rồi lại quay về. Những con đường khuya lại một lần nữa nhảy múa dưới ánh sáng rực rỡ của mùa Lễ hội lớn nhất trong năm. Giáng Sinh và Năm Mới. Bài hát quen thuộc lại vang lên . Dẫu cho đã có những người biến mất khỏi mặt đất này không ai hay, không ai bận tâm tới. Thời gian và con người đuổi theo nhau. Mỗi năm qua đi, thời gian tự làm già chính mình bằng những con số. Con người cũng vậy, nhưng sẽ đến lúc chúng ta không thể tiếp tục làm già mình thêm được nữa.

Tôi đã nhìn thấy cái vô lý của đời sống. Cùng lúc, tôi cảm được cả cái vô lý của sự chết.

Trong Huyền Thoại cổ Hy Lạp, anh chàng Người tội nghiệp ngày ngày lăn tảng đá từ dưới chân núi lên đến đỉnh núi, rồi lại từ đỉnh núi lăn xuống chân núi. Cứ thế ngày này qua ngày nọ, cho đến một hôm, anh ta nhận ra được sự vô lý trong công việc hàng ngày của mình. Kể từ lúc ấy, anh ta biết thế nào là đau khổ . . .

Những ngày cuối của một năm, trong hơn 50 năm của cuộc đời mình, tôi đã có những lúc ước gì mình chỉ là một sự sống sinh vật. Không cảm, không nghĩ, không vui, không buồn. Để không sợ hãi nhìn mỗi năm qua đi thấy mình gần hơn vực thẳm tối đen của cái giới hạn đời người. Hằng đêm, ra khỏi sở trên con đường quen thuộc trở về nhà, tôi đã quen với bóng tối tĩnh lặng trong mười một tháng . Đến tháng thứ mười hai, tôi cũng đã quen với cái rực rỡ của hàng nghìn, hàng trăm nghìn những bóng đèn nhỏ li ti nhấp nháy giữa màu trắng của tuyết, màu đen của đêm. Trong khoang xe ấm áp, điệu nhạc quen thuộc lại vang lên, cùng với tiếng chuông nhà thờ, tiếng phong linh leng keng trong gió. Cái nghịch lý – thậm chí vô lý – là cùng một lúc, tôi khao khát mình sẽ tồn tại mãi mãi, thiên nhiên tồn tại mãi mãi, để mỗi năm, cứ vào dịp tháng mười hai, tôi lại được đi trên những con đường rực rỡ hoa đèn, lại được nghe điệu nhạc quen thuộc. Mặt khác, giống như anh chàng Người tội nghiệp kia, tôi sợ hãi khi mỗi sáng mai thức dậy, thấy một ngày nữa sắp tới cũng giống y hệt ngày hôm qua; khi đến giây phút cuối cùng của một năm, thấy năm mới sắp đến không có gì hứa hẹn sẽ khác năm cũ, ngoại trừ tóc trên đầu sẽ bạc hơn, những cuộc thăm viếng phòng mạch y sĩ sẽ thường xuyên hơn, và quỹ thời gian còn lại sẽ nhỏ hơn.

Hôm tuần trước, nhân dịp về Dallas tham dự một buổi ra mắt sách, tôi gặp lại một người bạn vong niên. Ông bây giờ đã vượt qua con số thất thập cổ lai hy. Chúng tôi nhìn nhau và nhận ra được cái khủng khiếp của dấu ấn thời gian. Mới năm trước tôi gặp ông ở Sacramento, California. Bây giờ gặp lại, tưởng thời gian cách biệt phải là vài năm. Dẫu cho bây giờ ông bạn già của tôi, ngoài công việc thơ phú hội hè, còn có thêm mảnh vườn nho nhỏ để giải khuây mỗi khi nhớ đến anh chàng lăn tảng đá của thần thoại Hy lạp; còn có dăm đứa cháu nhỏ để ông cháu vui đùa mỗi khi giật mình liếc thấy bóng mình qua gương. Nói cách khác, ông chưa đến nỗi phải mường tượng về một buổi sáng nào đó, không còn thức dậy được nữa, mắt nhắm lại mà thấy bóng mình cô đơn đi về phía quạnh hiu của cõi trời. Ở đó, thời gian không là vô tận, không gian không là bao la, vì không còn con người để đóng khung những khái niệm ấy. Ở đó, không có tháng mười hai, tháng cuối cùng trong một năm, để những hoài niệm trở mình, để những hối tiếc được dịp đay nghiến, để những than van lên tiếng về một đất trời thay đổi nhanh như những vó ngựa qua cửa sổ.

Tôi chưa già như người bạn vong niên của  mình, nhưng giữa bao la của bầu trời mùa Đông xám xịt, tôi hình như đã cảm thấy cái vô lý của sự chết.

Đêm hôm trời đổ trận tuyết đầu mùa xuống thành phố, các đài truyền hình địa phương nhanh chóng  đưa tin về những tai nạn xe cộ xảy ra, nguyên nhân do đường xá trơn trợt. Có vài người chết và một số vào bệnh viện .

Sự sống biến mất thật dễ dàng. Tệ hại hơn nữa, hình như chẳng mấy ai bận tâm đến những người lặng lẽ ra khỏi đời vào một đêm tuyết trắng mở đầu cho tháng lễ hội tưng bừng trong một năm nữa sắp đi qua ấy, ngoại trừ những người thân của họ. Trong khi đó, cũng ở thành phố bé nhỏ này mấy tháng trước đây, một con mèo hoang đi lang thang rồi bị kẹt trên  một thành cầu xa lộ, đã khiến Sở Cảnh Sát , cả Sở Cứu Hỏa lẫn  Sở Thú Y phải huy động một lực lượng đáng kể để giải cứu con vật , khiến một đoạn đường bị kẹt xe hàng tiếng đồng hồ vào ngay giờ cao điểm của buổi sáng. Dẫu sao đó cũng là một sinh vật, dù sinh vật ấy là một con mèo hoang . Tôi cố nghĩ như vậy để tìm sự an ủi cho chính mình, nhưng cái liên tưởng rồi đây sẽ còn nhiều những sự sống lặng lẽ biến mất  ngay trong khoảnh khắc tưng bừng nhất của ngày lễ hội thiêng liêng giữa sự vô tâm của nhân quần bạc bẽo chung quanh khiến tôi không hiểu nổi một sự nghịch lý tồn tại dai dẳng hàng ngàn năm.

Vòng tử sinh của vạn vật quay tròn đều đặn vô tri vô giác. Từ thuở tạo thiên lập địa đến nay nó chưa hề biết đến ngưng nghỉ. Cũng tương tự như thế là vòng thời gian, cả thời gian của đất trời lẫn thời gian của con người. Sự khác biệt chỉ ở chỗ, vòng thời gian của đất trời thì liên tu bất tận , còn vòng  thời gian của con người không vượt quá khỏi trăm năm. Vì thế, ở mỗi thời điểm đánh dấu cái ngắn ngủi của chặng đường còn lại, người ta hay cảm hoài. Cái cảm hoài của một buổi chiều cuối năm đứng giữa mênh mông của đất trời cật vấn chính mình về cái vô lý của sự sống và sự chết. Cái cảm hoài khi nhìn những tờ lịch cuối mong manh như chiếc lá úa mùa thu chực chờ rơi rụng giữa thinh không mà không biết đêm nay có trận tuyết nào đổ xuống vùi chôn xác lá giữa sự thờ ơ của thế nhân.

Cuối của một ngày, cuối của một năm, cuối của một đời người. Dấu chấm hết lạnh lùng và ác nghiệt. Chẳng còn vài ngày nữa, con số cuối cùng của năm cũ  sẽ hoàn toàn biến mất để nhường chỗ cho con số đầu tiên của năm mới. Một vòng quay mới bắt đầu.

Hơn hai trăm năm trước, con người hữu hạn Nguyễn Du đã từng đứng giữa cái bao la của sông nước mà lên tiếng hỏi người đời sau:

Bất tri tam bách dư niên hậu

Thiên hạ hà nhân khấp Tố Như

( Không biết 300 năm sau, ai sẽ là người khóc Tố Như – ngoại hiệu của Nguyễn Du)

Ích gì những giọt nước mắt, phải không Tiên sinh ? Dẫu cho có người nào đó để rơi trên mộ Tiên Sinh đôi hàng lệ nhỏ, thì tấm thân xác 300 năm của Tiên Sinh nay đã là cát bụi, cũng chẳng có phép lạ nào đem nó về lại được trần gian . Mà không có một thân xác để hiện hữu, thì dẫu một biển nước mắt cũng” cầm bằng như không biết mà thôi.” Phải không, thưa cụ Tố Như ?■

©T.Vấn 2007

. . .Vì em biết được sống đã là hạnh phúc rồi anh nhỉ. Và vì em chẳng còn cơ hội để trải qua những  ngày  hôm nay nữa, vì một ngày nào đó em sẽ rời xa cuộc sống này… ( Bích Hà )

1.

Vậy là lại tháng 12. Con số cuối cùng của một năm 12 tháng gợi lên cảm gíac tất bật, vội vã.  Con số buộc người ta phải ngóai nhìn lại đằng sau , và hầu như mọi người đều tìm thấy những điều không như ý trong chuỗi ngày tháng đã qua ấy, để rồi không ai không tránh khỏi tiếng thở dài với ước mong thầm kín. Ước gì mình có thể làm lại từ đầu. Mấy ai còn nhớ được rằng, cũng dạo này tháng 12 năm ngóai, mình đã thầm ước như thế. Hạnh phúc, hay niềm vui trong cuộc sống hàng ngày, ít khi  được người ta cảm nhận và nắm bắt chính xác như lẽ ra chúng phải được cảm nhận vào giây phút hiện tại lúc chúng hiện hữu . Chỉ đến khi chúng đi qua rồi, mới giật mình ngó theo, thì đã quá muộn màng. Hệt như khi người ta còn trẻ, những ham muốn nung nấu trong đầu là một tương lai đẹp như tranh vẽ, ham muốn đến độ quên sống cái khỏanh khắc  đẹp nhất của đời một con người. Và khi tuổi trẻ đi qua, khát vọng thì dang dở, nhìn lại trên đầu những sợi tóc bạc đã từ từ xuất hiện, người ta mới nhận chân được rằng bấy lâu nay mình chỉ sống bằng những điều không thật và không mảy may thấy được những cái tầm thường nhỏ bé hàng ngày, lại chính là những thứ đem lại cho người ta ý nghĩa đích thực của cuộc sống.

Tháng 12 cũng còn có nghĩa là mùa đông trở về, mang theo một bầu trời ảm đạm và những cơn gió lạnh cắt da. Với tôi, cũng có nghĩa là những cơn đau nhức triền miên khắp cơ thể vì chứng bệnh tê thấp kinh niên và cảm gíac bực bội vì đôi bàn tay có lúc cứ co rúm lại, khiến không thể làm được việc gì. Lại thèm những ngày mùa hè rực rỡ, tuy nắng nóng đến muốn bỏng người nhưng không phải cứ ngồi mãi một chỗ nhìn ra bên ngòai tuyết đổ trắng xóa, phủ kín cả mặt đường trơn trợt.

2.

Trong cảm gíac bất như ý của mỗi buổi sáng phải bước ra một bầu trời âm u , đầy gió, rít bên tai những cơn gió cắt da khiến phải giấu đôi bàn tay dưới cặp găng len dầy cộm, tôi được đọc câu chuyện rất khó tin mà có thật về một thanh niên người Úc , tên Nick Vujicic được sinh ra vào ngày 4 tháng 12 năm 1982 tại Melbourne (Úc) . Khi lọt ra khỏi bụng mẹ, anh không có chân ( ngọai trừ một bàn chân nhỏ có 2 ngón mọc ra từ đùi trái ), không có tay ( cụt ngủn đến tận vai ). Không vị bác sĩ nào có lời giải thích thỏa đáng về trường hợp dị tật bẩm sinh của Nick. Cha mẹ anh tuyệt vọng, dù họ là những người có đức tin mãnh liệt. Sự ra đời của đứa con đầu lòng của họ đã là một bi kịch khiến cả một xứ đạo , nơi cha Nick làm mục sư , phải đau lòng thương xót. Mặt khác, dù không chân không tay, nhưng phần còn lại của cơ thể Nick vẫn khỏe mạnh và phát triển bình thường. Chúng ta có thể tưởng tượng ra bao nhiêu những khó khăn trong cuộc sống hàng ngày của Nick và cha mẹ của anh. Nhưng họ đã can đảm chịu đựng và vượt qua tất cả, dù khi lên 8 tuổi, Nick từng có ý định tự tử ( bằng cách yêu cầu mẹ anh để anh ngồi trên một cái ghế cao ở trong bếp và anh sẽ tìm cách “ ngã xuống “ và sẽ chết vì gẫy cổ ) do không chịu nổi sự chọc ghẹo của bạn bè học cùng lớp. Những giây phút chán nản cùng cực ấy rồi cũng qua. Sau nhiều ngày tháng cầu nguyện xin Chúa cho anh được mọc chân mọc tay, Nick hiểu rằng , sự sống sót của mình đến ngày hôm nay đã là một phép lạ, và anh không cần đến việc mọc chân mọc tay ( điều hết sức bình thường nơi những đứa trẻ bình thường khác ) mới có thể chứng minh với mọi người rằng , cuộc sống của anh có một ý nghĩa nào đó. Và Nick đã nỗ lực học hỏi. Anh phải học viết bằng 2 ngón chân từ bàn chân trái nhỏ bé với sự trợ giúp của một công cụ đặc biệt được kẹp vào ngón cái để giữ cho cây viết không di động khi viết. Anh cũng học sử dụng computer và đánh máy bằng một phương pháp đặc biệt. Nick còn tập đi, tập nhẩy bằng bàn chân duy nhất, tập bơi, tập ném banh Tennis, tập tự mặc lấy áo quần,tập tự lo lấy cho mình các việc vệ sinh cá nhân như đánh răng, cạo râu , chải đầu , tập  mở cửa bằng miệng, và trả lời điện thọai. Hiện nay, Nick đã tốt nghiệp đại học ngành tài chánh kế tóan, có thể đánh máy với tốc độ 23 chữ một phút, đang chuẩn bị hòan thành một quyển sách vào cuối năm 2007, với nhan đề  “ No Arms, No Legs, No Worries ! “ ( Không Chân , không Tay, Không Lo Lắng ! ). Anh còn là  một diễn gỉa nổi tiếng, được mời đi diễn thuyết khắp nơi trên thế giới . Điều Nick mong mỏi đạt được trong tương lai gần là có thể tự lái xe với chiếc xe đã được cải tiến riêng cho điều kiện cơ thể của anh, muốn được tự lập về tài chánh bằng các đầu tư về địa ốc, được chia sẻ câu chuyện đời mình trên các Show truyền hình của nước Mỹ ( thí dụ như Show của Ophra Winfrey, một phụ nữ da đen rất nổi tiếng ).

Câu chuyện của một người không chân không tay, nhưng không chịu đầu hàng số phận, đã làm được nhiều điều tốt đẹp cho cuộc đời, khiến cho  những người có đủ chân đủ tay, đủ tất cả mọi thứ phải ngồi lại mà nhìn vào chính mình. Thông điệp của anh thanh niên can đảm người Úc là : Này, các bạn hãy nhìn xem. Tôi không có chân không có tay. Vậy thì các bạn than phiền về điều gì ? Tôi không có tay để cầm lấy tay bạn mà an ủi khi bạn đang có chuyện buồn phiền. Nhưng mà có thật sự cần thiết phải có tay mới cầm được trái tim phiền muộn của bạn để chia sẻ hay không ? Tôi không có chân để có thể bước qua nhiều cánh cửa mở rộng, nhưng trong cuộc sống, có những cánh cửa hạnh phúc mà không cần phải có chân mới bước qua được. Tôi vẫn mơ ước rồi đây sẽ có người con gái hiểu tôi, thương tôi và kết hôn với tôi. Chúng tôi sẽ có con cái. Tôi đã tự hỏi mình, khi con khóc, làm sao tôi có thể ôm chúng vào lòng mà dỗ dành. Khi vợ tôi mệt mỏi với bao trách nhiệm hàng ngày của gia đình, làm sao tôi chia sẻ với nàng. Nhưng tôi tin rằng mình có thể làm được điều đó với trái tim luôn yêu đời, hàm ơn những gì cuộc sống đã cho, đã lấy đi và đã để lại. Miễn là mình biết sống với tất cả những gì mình có, cả sự bất hạnh lẫn may mắn, cả niềm vui lẫn nỗi buồn.

Hình ảnh một thanh niên không chân không tay, chỉ bằng giọng nói đầy sức sống và tấm gương can đảm không đầu hàng số phận đã làm lay động trái tim của hàng chục triệu người trên thế giới. Trong khi nói chuyện, anh không có tay để vung lên nhấn mạnh thêm cường độ lời nói, cũng không có chân để bước sang bên trái, lùi về bên phải làm điệu bộ minh họa cho nội dung bài nói chuyện mà các nhà hùng biện thường hay sử dụng. Chỉ bằng chính cuộc đời thực của mình, bằng một ý chí mãnh liệt, bằng trái tim yêu vô cùng cuộc sống , dù đó là một cuộc sống đầy cam go, thử thách , Nick đã chinh phục mọi người, đã thay đổi thế giới. Một thế giới vốn chỉ quen mặc nhiên coi mọi ân sủng làm người như một điều bình thường. Một thế giới mù lòa, không thấy rằng, chính những con người dị tật như Nick Vujicic, đã làm cho trần gian này đẹp hơn, đáng sống hơn.

3.

“ Em sẽ trân trọng ngày hôm nay. Cho dù ngày hôm nay mưa hay nắng, buồn hay vui…

Em sẽ cảm ơn ngày hôm nay. Vì ngày hôm nay là thêm 24 giờ em được sống trong cuộc sống. Thêm 24 giờ  em hít thở không khí, thêm 24 giờ em yêu thương, hờn giận, buồn, vui, cười hay khóc…

Em sẽ vui vì ngày hôm nay là ngày hôm nay. Ngày  hôm  nay là ngày em  đang  sống. Ngày hôm nay qua đi là ngày mai lại tới.

Em sẽ yêu ngày hôm nay. Anh biết không, ngày hôm nay em không vui lắm đâu, thậm chí có những chuyện buồn bực. Nhưng em vẫn cố gắng yêu quý nó. Vì dù thế nào đi chăng nữa, được sống để mà tận hưởng thêm 24 giờ cũng là tốt rồi phải không anh?

Em sẽ nâng niu ngày hôm nay. Ngày hôm nay em không gặp anh. Ngày hôm nay trả bài kiểm tra Lí không được như ý muốn… Ngày hôm nay em hơi mệt. Ngày hôm nay cũng như bao ngày khác…

Em sẽ cố gắng không quên ngày hôm nay. Cố gắng không quên, vì em biết, ngày  hôm nay sẽ chẳng  bao  giờ trở lại nữa…

Ngày hôm nay, một ngày bình thường. Một ngày như bao ngày khác em đã sống.

Hôm nay, em không gặp anh. Chẳng biết anh thi có làm được bài không?

Bỗng nhiên một ngày không nhìn thấy anh cười, em thấy thiếu thiếu sao ấy… Mà, em đã thích anh từ bao giờ nhỉ? Nhưng mà anh này, đây chỉ là cảm giác hay tình cảm thực? Có lẽ em cần thời gian để trả lời. Nhưng dù sao, em cũng có cảm giác bình an khi nói chuyện, nhìn anh và thấy anh cười.

Em chỉ cần thế thôi. Em chỉ mong mỗi ngày qua đi là mỗi ngày em được là chính em, được thích ai mà em thích, được làm những gì em muốn….Có khó quá không anh nhỉ…

Cuộc sống mà em đang sống, em biết là em sẽ phải trải qua nhiều khó khăn và thử thách. Nhưng em đã, đang và sẽ cố gắng luôn yêu cuộc sống này. Vì em biết được sống đã là hạnh phúc rồi anh nhỉ. Và vì em chẳng còn cơ hội để trải qua những  ngày  hôm nay nữa, vì một ngày nào đó em sẽ rời xa cuộc sống này…

Tình yêu. Em yêu cuộc sống. Yêu gia đình. Yêu bạn bè xung quanh em. Yêu Việt Nam thân yêu của em. Yêu Trái Đất nhỏ bé. Yêu những loài động vật…Yêu chính em nữa. Đôi lúc em nghĩ rằng, em khó có thể yêu một người con trai nhiều hơn chính em và cuộc sống của em được. Nhưng đó chỉ vì em chưa yêu, anh nhỉ!

Một ngày nào đó em  yêu  anh. Ngày  hôm  nay của em sẽ luôn hạnh phúc. Ngày  hôm  nay của em sẽ có anh. …

Em sẽ yêu chân thành và mãi là chính mình. “

(Bích Hà – trích lại từ  Blog Bích Hà )

Đọan văn thật đẹp của một cô gái trẻ 16 tuổi đã làm tôi, một lần nữa, nhìn lại mình , như câu chuyện của anh chàng thanh niên người Úc 25 tuổi đã làm tôi ghen tị.

Anh thanh niên người Úc tên Nick Vujicic, đã mở mắt tôi về những điều mà tôi mặc nhiên an hưởng khi được sinh ra với một cơ thể bình thường. Sự bình thường ấy vốn là ân sủng của Thượng Đế. Người ta cần biết điều đó để biết sống làm sao cho xứng đáng hơn.

Cô gái trẻ người Việt tên Bích Hà 16 tuổi đã dậy tôi bài học làm sao để sống trọn vẹn cuộc sống vốn ngắn ngủi của mình. Vì em biết được sống đã là hạnh phúc rồi anh nhỉ. Và vì em chẳng còn cơ hội để trải qua những  ngày  hôm nay nữa, vì một ngày nào đó em sẽ rời xa cuộc sống này…

Những ngày cuối năm đã gần kề. Rồi chúng ta, mỗi người sẽ lại được thêm một tuổi. Thêm một tuổi, cũng có nghĩa là cuộc sống sẽ ngắn lại một năm. Cơ hội để làm lại những sai sót trong đời sống cũng sẽ ít đi. Và khi cái ngày ấy đến, liệu chúng ta sẽ thảnh thơi vĩnh biệt trần gian này để ra đi hay lại cứ ngỏanh lại nhìn hối tiếc ?

Có lẽ câu trả lời được xác định từ cái cách chúng ta sống cuộc đời mình ở ngày hôm nay .

© T.Vấn 2007