Xin Bấm Vào Đây:

Đặng Tiến (Thái Nguyên): NÀNG THƠ TRẦM CẢM (Tập Thơ)

Không chắc đây là thơ.

Có thể chỉ là những ghi chép khi ngôn từ không còn đủ sức che giấu.

Một người viết.
Nhưng không chỉ của một người.

Những gì hiện ra ở đây:
dấu vết của tâm trí,
của một thời.

Có thể xem như một hồ sơ.

Chẳng bao giờ hoàn tất!

ChatGPT

“THE SEARCH FOR TRUTH” – Tranh: Danny Castillones Sillada (Nguồn: www.saatchiart.com)

1.

Những phế tích giữa hoang liêu cỏ dại
Mấy trăm năm mưa và nắng và gió và sấm sét
Phế tích xịn xò phế tích
Phế tích đúng nghĩa phế tích
Giữa hoang liêu cỏ dại
Giữa rầu rãi nắng mưa…
.
Rồi một ngày trời đẹp
Gã nhà thơ thất tình bày trò khóc than
Gã họa sĩ dở hơi dựng giá vẽ
Bức họa suy tàn dậy sóng thị trường mua bán
Gã làm phim lia máy
Lời bình thổn thức nức nở lâm li…
Phế tích bất ngờ tái sinh
.
Thế là cả một vương quốc sống dậy
Lâu đài cung điện thành quách uy nghi
Đấng quân vương long lanh mắt sáng ngời uy vũ
Những vương phi những cung phi như tiên giáng thế
Những võ tướng văn thần tài ngang đất ngang trời
Và đàn và sáo và trống và kèn và ca và vũ
Ồ quá khứ huy hoàng
Phục dựng bởi AI!
Ồ vô thường tái sinh thoáng chốc
Cổ độ
Phế tích lại hoàn phế tích
Tà huy nhợt nhạt tà huy
Đất cũ không khói hương đã mấy trăm năm không cúng lễ
Ma cũng đói xác đói xơ
Bỏ xứ mà đi.

2.

Đúng là tỉnh lẻ!
Có lần tôi nghe ai đó buột miệng
Và hình như cố thu về
Người nói dường như bối rối
Dường như ân hận
Và pha chút sợ hãi…
Hình như.
.
Tỉnh lẻ
Ồ tôi đã biết từ rất rất lâu
Hình như trong tiểu thuyết
Tôi nhớ không nhầm thì là Balzac, Flober hoặc Sekhov
Hình như cả ba
Hình như nhiều hơn nữa
Những – vĩ – nhân – tỉnh – lẻ!
Những – anh – hùng – tỉnh – lẻ!
Những – thi – nhân – tỉnh – lẻ!
Những – văn – nhân – tỉnh – lẻ!
Những – triết – gia – tỉnh – lẻ!
Mĩ – cảm – tỉnh – lẻ!
Chất – thơ – tỉnh – lẻ!
Ái – tình – tỉnh – lẻ!
Nỗi – sầu – muộn- tỉnh – lẻ!
Cô – nàng – tỉnh – lẻ!
Cặp – uyên – ương – tỉnh – lẻ!
Ồ một dãy dài vô tận những định dạng định danh định tính định hình!
Tỉnh lẻ!
.
Tôi giật mình
Soi gương
Ngắm nghía
Mặt tôi
Mặt bạn
Mặt vô số tha nhân mấy mươi năm từng gặp
Rồi tóc
Rồi váy vó áo quần
Rồi ngôn từ
Rồi dáng đi dáng ngồi dáng đứng
Dấu và vết hằn in hay mờ mờ nhạt nhạt
Tỉnh – lẻ – ơi – tỉnh – lẻ – hãy – Hiện – hình!?
.
Mấy mươi năm tôi vẫn cố đi tìm
Không thấy
Hay là tôi không thể thấy?
Tỉnh lẻ là tôi?
Tỉnh lẻ trong tôi?

3.

Những đợt sóng người
Trào lên
Dâng lên
Rầm rập những bước chân
Váng óc thanh âm
Ồn ào ồn ã sục sôi giục giã
Sấm động
Mưa qua
Khi
Bản năng tháo cũi sổ lồng
Vẻ đẹp man dại hào hùng
Vẻ hoành tráng trần trụi không cần che đậy
Hội tưng bừng vóc tầm thế kỉ
Ngồn ngộn ăn uống
Ngồn ngộn mông má bụng đùi
Hết cỡ cười
Lạc giọng hét
Chập chờn bóng dáng giai đẹp
Lồ lộ giăng giăng mĩ nữ chân đất vỉa hè
Hú hét
Và  trứng rụng miên man như sấu rụng
Át vía cốm mùa thu
Át vía mùi hoa sữa
Vỉa hè dấu chân không son
Đêm sâu
Xe rọn rác
Quá tải 701%
Phóng túng đầy chất du đãng
Thẩm mĩ phố phường vóc tầm huyền thoại
Thời những tinh hoa ngồi quán cóc vỉa hè
Chủ trì chém gió
Loa thùng gào
Rap
Mĩ học
Đen.

4.

Vô vàn những sự thật
Tưởng như chết chìm trong tăm tối lãng quên
Tưởng như vĩnh viễn đóng hộp
Tưởng như được phủ kín bởi những hoa hoét ngôn từ
Nhưng một ngày đẹp trời
Sự thật đội mồ đứng dậy
Mở toang âm u địa ngục
Cất tiếng
Sự thật hãi hùng
Sự thật tái xám những hào quang
Sự thật xanh lè những gương mặt ác thần
Sự thật dư thừa ngầy ngật ứ đầy phương phi béo tốt
Sự thật nham nhở kế bẩn mưu hèn tham làm tàn khốc
Sự thật mượn ngôn từ thi ca cháy lên
Ngọn lửa xót xa
Ngọn lửa đớn đau tuyệt vọng
Ngôn từ thi ca lọc từ trái tim thoi thóp những nhịp đập cuối cùng…
Hướng về sự thật.

5.

Tượng đài covid19 – giữa lòng thành phố!
Bốn mươi ba ngàn người tử nạn
Lò thiêu xác – được gọi mĩ miều Đài – hóa – thân – chạy hết công xuất
Bình đựng tro cốt cung không đủ cầu
Các loại nghi thức tang ma bỗng dưng trở thành tối giản
Siêu tối giản lùi về độ không!
Ôi! Kinh hoàng!
Ôi! Khủng khiếp!
Rùng rùng phong tỏa
Rùng rùng cách li
Rùng rùng truy vết
Rộn ràng những dự án kit-test tầm vóc khu vực vươn tới toàn cầu
Rộn ràng và choáng ngợp những chuyến bay giải cứu…
.
Lấp ló đâu đây những bóng ma tử thần
Xôn xao những thương vụ sinh lời khủng khiếp
Những danh xưng à la mode lênh loang mạng ảo – vaccin ông ngoại vaccin bà cố và trùm cuối
Những chiến công không thầm lặng ào ào mặt tiền sân khấu đời hào hứng học vị học hàm đầu bạc ngụp lặn cùng mĩ nữ như minh tinh màn bạc
Tiếng khọt khẹt máy trợ thở nhức nhối hăm he đe dọa – thanh âm vọng về từ đáy sâu địa ngục…
Kết cục!
Những lừa đảo những gian manh những trục lợi những làm tiền à la mode khỏi cần trong bóng tối
Chúng dân thời toàn cầu hóa vẹn nguyên bản chất bầy cừu
Nhu nhược và xuẩn ngốc
Hung hăng và cam chịu…
.
Tượng đài tưởng niệm!
Giọt nước mắt giờ đây sẽ trơ gan cùng tuế nguyệt!

6.

Khóc thôi rồi đội ta thua một trận cầu
Khóc – như – cha – chết – đã – trở – thành – xưa – như – diễm!
Diễm rất xưa
Rất cũ
Rất hủ lậu
Rất đáng quên
Khóc như đội tuyển túc cầu thua vòng chung kết!
Khóc như chưa bao giờ được khóc
Khóc ràn rụa khóc như gió như mưa
Suối nước mắt
Sông nước mắt
Đại dương nước mắt
Chất chứa giấc mơ khát vọng thiêng liêng cao quý
Khóc đi bạn
Khóc đi anh khóc đi chị
Khóc đi ông bà khóc đi quý vị
Và khóc đi tôi
À la mode!
À la mode!
.
Khóc nhiều khóc rất nhiều khóc miên man…
Nước mắt có còn cho những vết thương trên thân hình xứ sở?

7.

Thảm họa vùng biên giới Tây Tạng – Banladet
Chấn động toàn cầu!
Ừ
Chấn động
.
Tôi có đọc có nghe
Và thấy sợ cho lòng mình nguội lạnh thờ ơ dửng dưng
Ồ!
Mấy tháng nay
Mấy năm nay
Mấy chục năm nay
Mấy trăm năm nay
Nhân họa đã – đang – và sẽ!
Gaza, Iran, Ukraine…và nhiều hơn thế nữa ví dụ Syria, Nam Sudan
Chết
Đói
Và dịch bệnh
Đã thành quen thành nhàm thành thường ngày
Thành chẳng còn gì cần ngạc nhiên kinh ngạc
.
Ồ!
Những giảm phát thải
Nhũng kinh tế xanh
Những hành vi thân thiện với môi trường
Nghe có phần salon sang chảnh
Nơi quý bà quý ông đang mắc hội chứng cao quý thiêng liêng
.
Dù sao
Tôi cũng giật mình
Nhưng
Thảm họa cũng chỉ là một bản tin!

8.

Này
Mày là
Thằng nhà quê
Giáo quèn tỉnh lẻ
Mày mang trong não trong tim
Tầm nhìn tỉnh lẻ
Mĩ cảm tỉnh lẻ
Mày làm ra thứ thơ tỉnh lẻ
Vẽ kiểu tỉnh lẻ
Xúc cảm tỉnh lẻ
Ngôn từ tỉnh lẻ
Và vân vân tỉnh lẻ
Không thèm chấp
Không có chỗ ngồi
Lui…
Ồ ngôn từ của người tỉnh chẵn
Tỉnh chẵn là tỉnh nào?
Có trời biết
Có đất biết
Trời đất cũng có thể không biết
Chả làm sao…
.
Ồ
Trời có thể không hay
Đất có thể không biết
Nhưng tôi biết
Ngôn từ người tỉnh chẵn
Tỉnh chẵn ở nơi nao
Tỉnh chẵn ở nơi nào
Dù tra Google cũng chịu
Nhưng tôi thì không chịu
Truy đến cùng tỉnh chẵn ở nơi nao
Hà Nội
Chắc chắn không thể khác
Hà Nội có tầu điện
Paris nó bỏ từ lâu
Hà Nội có Hồ Gươm
Nước bẩn và rùa đã chết
Hà Nội có Tô Lịch
Nước đen tợ mực tầu
Hà Nội có Hồ Tây
Đại gia toan xẻ thịt
Hà Nội có vân vân
Hà Nội có mây mây
Cứ mưa là ngập lụt
Tỉnh chẵn quả là hay
Làng Vòng đã thành phố
Cốm bốn mùa lố nhố
Thu về nóng như hè
Tháng bảy trời trở rét
Mưa đá trút, giao thừa…
.
Xin bái bai tỉnh chẵn!
Tao ở tỉnh lẻ thôi
Tỉnh lẻ nơi tao ở
Không có đứa dở hơi!

9.

Lại một nhà văn từ giã cõi đời
Mạng loan tin
Rất nhiều xót thương
Rất nhiều tiếc nuối
Và những lời nguyện cầu
Linh hồn người vừa khuất nhẹ cánh bay về miền mây trắng phiêu phiêu
Một người đồng bào của tôi vĩnh viễn ra đi
Những gì tôi biết về ông có thể ai ai cũng biết
Những trang chữ – tấm chân dung thật nhất
Chữ nghĩa vô mệnh
Dở hay – không chết bao giờ
Thể phách ai rồi cũng thành tro thành bụi
Chân dung chữ lưu mãi thời gian
Một chứng tích
Một chứng nhân
Một vật chứng
Thời đảo điên tan tác
Thời bi ai cười khóc nhập nhằng
Thời bát nháo cái gì cũng nhiều phiên bản
Phiên bản chữ của tôi.

10.

Ấn phẩm đình bản!
Khai tử giữa thanh thiên bạch nhật
Thông báo ngập ngừng lưỡng lự phân vân
Ngơ ngác
Buồn
Tiếc
Trên giá sách
Bộ sưu tập không thiếu cuốn nào
Tôi thong thả bày chúng trên sàn nhà và nhìn ngắm
Im lặng
Im lặng
Tuyệt đối im lặng
Tôi nghiêng tai áp sát những trang bìa
Tuyệt đối im lặng
Đình bản – Nghe tin tôi không chút giật mình
Ấn phẩm ra đời – một ngẫu hứng một thăng hoa một khoảnh khắc ẩn mật
Kì thư – giữa thời buổi sách in chẳng mấy ai còn đọc
Kì thư!
Vô – kì – bất – truyền!
Hữu – kì – đoản – mệnh!
Một lập trình số phận đã hoàn kết đã xong xuôi
Bộ sưu tập của tôi bỗng khúc khích những tiếng cười.

11.

Bà bạn rợn người cảnh báo
Tiếng sắc lạnh mảnh vỡ thủy tinh
Lại như gió thoảng qua
Rằng
Ngày bi ai sẽ đến
Khi ta ngồi trước một li nước mà bất lực đành chịu khát!
Nghe
Ta cười he he he he
Kiếp nhân sinh ta biết từ thủa mới được sinh ra!
Có chi mà phải xoắn!
.
Đáng bi ai nơi mỗi chúng ta
Đâu phải là li nước!
Nghe đồn
Nhìn tổng thể trời sinh cho mỗi chúng ta một bộ óc
Tinh vi hoàn hảo vượt trội muôn loài
He he
Nhưng hỡi ôi!
Hình như tất cả chẳng trừ ai
Mới chỉ biết xài một phần mười món quà nhận từ Thượng đế!
Chín phần mười kết cục trở về cùng bụi đất
Bi ai sánh tầm vũ trụ he he!
.
Khốn khổ một tẹo tèo teo được gọi là một phần mười kia
Chín phần hình như dành cho muôn vàn bất lương bất công bất nghĩa
Chỉ một phần mười của một phần mười dành cho những điều tử tế…
.
Nghe đồn
Thật?
Hư?
Sai?
Đúng?
Đúng – Sai?

11.

Em ơi Hà Nội phố!
Ạnh ơi Hà Nội phố!
Ông ơi Hà Nội phố!
Bà ơi Hà Nội phố!
Bạn ơi Hà Nội phố!
Tôi ơi Hà Nội phố!
Và chúng ta ơi Hà Nội phố!
Những tiếng gọi vọng vang trên phố
Vắng khuya đêm
Tấp nập xế chiều
Tiếng gọi ời ời hòa vào hun hút gió
Hòa vào sầm sập mưa
Tan cùng gay gắt nắng
Gốc cây nào từng in bóng hình ta
Mùa này không còn ai một mình dưới trời khuya trở gió
Tiếng gọi “ơi!” hình như đã hư vô!

12.

Còn hơn cả sững sờ kinh ngạc
Ta rùng mình sợ hãi
Không tài nào hiểu nổi
Ngôn từ cạn kiệt nghèo nàn
Cạn khô tận đáy ngôn từ thời bốn chấm không
Quanh quẫn vài ba mẫu câu cằn cỗi
Quanh quẩn một vài cụm từ bạc nghĩa
Quanh quẩn vài phép tu từ xác ướp tự bao giờ
Quanh quẩn vài giọng điệu than mây khóc gió xưng tụng lấp lóa hàng mã trang kim
Diễn ngôn phi giới tính phi lứa tuổi phi nghề nghiệp phi nhân
Ngôn từ máy móc chạy bằng cơm
Cơm cao cấp sang chảnh và vỉa hè cơm bụi…
.
Ngôn từ – dấu tích một thời
Tràn ngập nơi đám mây điện toán.

13.

Ừ! Thế là Thu lại đến
Vẫn hanh hao nắng
Vẫn hiu hiu gió heo may
Vẫn ngăn ngắt trời
Ừ! Thu lại đến
Thật rồi…
.
Lại tịch lặng đêm và lại đợi trăng cuối tháng
Mảnh bạc bơ vơ giữa thăm thẳm bơ vơ
Ta nhìn trăng hay trăng nhìn ta?
Xót thương và hờ hững
Còn ai lẻ bóng dặm trường
Cánh vạc đêm thảng thốt
Thấp thoáng câu thơ cũ
Hoàng hoa ngơ ngẩn cùng sương
Lửng lơ bài hát cũ
Bay về đâu hỡi gió núi mây ngàn
Nhạt phai lời thề cũ
Thủy nguyệt dường có dường không.
.
Mùa thu đến mùa thu đi mùa thu vàng mùa thu chín rũ
Nước Trời xa ai thao thức đợi ai?
Cây trước hiên nhà vàng rơi
Mảnh thời gian
Ta nhặt chút Thu này.

14.

Thật hạnh phúc khi mình là người Việt!
Ô hay!
Ước mong sau một đêm thức dậy trở thành người Việt!
Ô từng hay!
Tôi
Bạn
Và chúng ta vốn đã là người Việt
Ít nhất là cho đến lúc này
(Cho đến lúc toan tính xin visa nhập tịch ở đâu đó bên ngoài nước Việt.
Điều này cả bạn cả tôi tất cả chúng ta đều biết!)
Ô! Cuộc bừng ngộ tuyệt vời bừng ngộ – thật hạnh phúc!
Hạnh phúc thật!
Hạnh phúc thường xuyên!
Hạnh phúc mỗi giây mỗi phút mỗi giờ mỗi ngày mỗi tuần mỗi tháng mỗi năm
Hạnh phúc miên man thành ra quên mình đang hạnh phúc
Phải hét váng lên
Phải truyền cảm hứng
Phải nhân lên
Phải đong đầy tràn ngập tu từ
Niềm tự hào vĩ đại
Tôi
Bạn
Chúng ta
Gồng mình lên tận hưởng
Gồng mình lên sung sướng
Gồng lên!
Cho khỏi quên.

15.

Thơ đã bỏ ta đi
Và rượu và hoa cũng giã từ
Hình như nhất khứ bất phục phản
Thiên thu hề
Không thấy buồn thúi ruột
Nhẹ tên đời kham? Khôn kham?
Ta biết
Óc não trống không
Buông bỏ tận cùng.
.
Rồi một ngày có thể trời không đẹp
Lại trở về cùng ta – Thơ
Lại trở về cùng ta – Rượu
Lại trở về cùng ta – Hoa
Một ngày không đẹp trời
Giông gió
Ủ ê ngâu tháng Bảy
Đắng lòng thảng thốt văn tế thập loại chúng sinh
Buồn tê tái không thể nói thành lời nàng Emma chập chờn trong cõi nhớ
Nguội lạnh và dửng dưng trang tiểu thuyết A.Camus
Bung biêng những Ác hoa những câu thơ Quỷ ám
Ừ! Một ngày trời không đẹp
Mephistopheles giọng trầm – mọi lí thuyết đều mang sắc xám sao bạn cứ bận tâm
Đời còn bao nhiêu việc…

16.

Bạn già rủ đi lễ chùa
Ta giật mình – lễ chùa?
Phật tại tâm – sao lại cần lễ?
Tu tại gia – sao phải đến chùa?
Tìm chút thanh tịnh nơi đất Phật
Tìm chút an yên nào tốn kém gì
Ồ!
Thanh tịnh nơi lòng ta
Ta tự biết
An yên nơi tâm trí ta
Ta tự hài lòng
Của ta cơ chi phải nhọc công khói hương cầu khẩn?
Chuông mõ và hoa và vàng mã và tiền công đức và lễ bày nơi Tam Bảo phì đại dư thừa liệu có giúp ta tĩnh tâm thanh thản
Từ bi hỉ xả ta xác thực cho ta
Không đáng tin?
Lòng đầy ngờ vực
Khổ nạn bao giờ vơi?
.
Chùa!
Đi?
Không đi?
Không đi!
Đi!
Tôi cũng không biết nữa
Ngắt cánh hoa theo trò ngẫu nhiên
May
Rủi
Và tôi đi
Không biết để làm gì!

17.

Thơ đã bỏ ta
Rượu đã bỏ ra
Và Hoa cũng giã từ
Ta ngơ ngác cười như gã hề ghánh hát rong chợ phiên tỉnh lẻ
Ngơ ngẩn cười
Một thời sinh thú nhất loạt quay lưng
Ta sống đời vô nghĩa
Và bây giờ đến lượt Facebook
Giã từ
Giã từ
Giã từ…
Lạnh lẽo giọng phán quyết
Niềm sinh thú mong manh cơ chừng sẽ chết
Kết nối cuối cùng hư ảo không gian
Tan vỡ
Ta ngơ ngẩn cười
Thằng đần cổ tích
.
Đêm hết thiêng
Trăng hết tròn đầy
Gió hết buồn vô cớ
Trầm ngôn âm u đất
Không rõ vọng tiếng gì.

18.

Tôi đi tìm tôi giữa thinh lặng mùa Thu
Đêm ngàn sao u huyền trời thăm thẳm
Mênh mang vũ trụ – tôi bay
Cánh thi thần hồi sinh sau những ngày mưa ủ dột
Thập thõm bay đêm
Thơ chấp chới
Thực hư
Hư thực
Điên tỉnh
Tỉnh điên
Lãng quên lãng quên và lãng quên
Nhớ và nhớ và da diết nhớ
Trần gian nơi ta một thủa
Xộc xệch hai bờ âm u dục vọng mong manh rũ bỏ
Thượng giới thiêng liêng tự khi nào mông lung nhớ
Ta già đi mỗi độ Thu về
Vệt nắng bên thềm
Chiều
Hoàng hôn bay sương khói
Đứt nối thời gian…

19.

Vào một ngày chẳng đẹp trời
Chẳng đẹp gió
Chẳng đẹp mưa
Hoàn toàn không đẹp nắng
Bất chợt lóe sáng từ âm u kí ức
Từ tăm tối vực thẳm thời gian
Từ tất cả dường như đã hoàn toàn lãng quên
Hoàn toàn không định nhớ…
Một ban mai
Bước chân vào vùng cổ mộ
Thiu thiu bạt ngàn những nấm đất bơ vơ hoa cỏ
Chiến địa đã từng nơi đây
Đạn bom trên từng vuông đất
Thịt nát xương tan trên từng vuông đất
Không còn một bóng người
Không còn ai để khóc
Không còn ai để vùi sấp chôn nghiêng
Đạn và bom và mưa và nắng và sấm và chớp và cuồng phong và thời gian đã kịp làm tất cả
Tử địa
Hoang địa
Ác địa
Gió khô
Cát khô
Thân xác người hoàn nguyên về đất
Phi quốc tịch
Hết đối đầu
Hết kiêu hùng
Hết luôn bạc nhược
Chỉ còn hoang hoải đất
Chỉ còn hoang hoải cát
Cáo và cầy và rắn và chuột cũng về đất hoàn nguyên…
.
Vùng cổ mộ
Bàn chân tôi run rẩy
Bàn chân tôi lạc lõng bơ vơ
Cỏ hoang liêu như thầm thì giọng hát
Giọng hát u hoài
Nửa vỗ về ru
Nửa như than trách
Nửa như mách bảo những ẩn mật
Ơi những ai còn sống có kịp lắng nghe?

20.

Lướt mạng
Ràn rạt những thơ là thơ
Vô – vàn – câu – lạc – bộ – thi – ca
Xứ đông xứ đoài xứ nam xứ bắc
Lục bát và đường luật
Tự do và tân hình thức
Hài cú và tam cú
Thật – phồn – vinh – nền – thơ – facebook
Nhạt nhòa
Biếng nhác
Mòn và sáo và cũ và nửa vời và hơi hơi cá tính hơi hơi bứt phá
Lần lượt lối cũ lại về
Hình như rất nhiều sản phẩm thuật toán đều đặn đàn kiến ngôn từ phi cá tính
Những lời khen thường thì tối giản
Thậm chí icon thả tràn trề
Thi hữu thi huynh thi muội
Không kịp bôi nhọ vẽ hề
Bá nha tử kì nhân bản vô tính
Ô! Thi quốc cũng gọi là thy – cuốc hay thi – kuốc
Ta góp vui
Thi phẩm kí hiệu hóa toàn tòng
Thơ bí hiểm chuẩn bị cho kỉ nguyên một chấm không (1.0)
@#&□●♡♤¤☆€£~¥$
風月無邊天地玄黃 山河寂寥 古今多少事
@#&□●♡♤¤☆€£~¥$
@#&□●♡♤¤☆€£~¥$
@#&□●♡♤¤☆€£~¥$
夢幻之間 静寂の夜 星は流れて 花は散る
あいうえお カキクケコ さしすせそ
.
°•○□■《☆♡■}♧¿#&
@#₫!□■●♡♤◇♧$£
Abcdeghiklmn÷×+_=
Abcdeghiklmn÷×+_=
Y&□@Agri Bank¥£
하늘과 바람과 별과 시
고요한 밤 깊은 시간 꿈과 기억
Motoyoka kuzamatoy
Huynkhongdai. Day&
あいうえお カキクケコ さしすせそ
Hay!
Thật là hay!

21.

Hát và hát và hát
Đã hát
Đang hát
Và còn hát
Tất tật đều thành nhạc
Hòa âm phối khí vũ đoàn vũ điệu của kho big data vô tận
Hát tưng bừng
Tưng bừng hát
Đám ma in hệt hội chợ
Đám cưới in hệt khai trương nhà hàng
Khai trương và động thổ trang trọng in hệt linh thiêng chốn thần từ phật tự
Hát và hát và hát
Rừng đỏ núi xanh bập bênh sông nước
Quảng trường ồn ã xe và người
Lửng lơ chốn săn mây
Tưng bừng lộng lẫy nghĩa trang thắp nến…

Ta chợt nhớ một thời Trịnh nhạc u buồn
Hát trên những xác người
Hát cho người chiều nay vừa nằm xuống
Chân trời hư không không màu tang tóc
Ta chợt nghe tiếng kinh cầu hồn cái năm ngàn người chết thảm…
.
Bây giờ đã hát là vui
Cuộc hoan ca kì vĩ
Phía sau xiết chảy dòng tiền
Du thiên thăng thiên
Vắng bặt ngô – thụy – miên!

22.

Tỉnh chán rồi thì điên
Từ salon choáng lộn ra vỉa hè cơm bụi
Trà đá nhạt ươn ao làm rượu
Nghêu ngao giọng thổ giọng kim
Cười ngả nghiêng cười té ghế
Khều lí bạch chiều chiều bia cỏ
Triệu hồn bùi giáng cùng vui
Chán chết đỗ phủ mơ nghiêu thuấn
Khóc than ảo não thất thập nhân sinh
Chết già thêm nhọc xác
Ích gì trường thọ?
.
Điên chán thì ta lại tỉnh
Tỉnh quắt tỉnh queo tỉnh hơn thuật toán
Như nhật kí thu chi
Như kiểm ngân
Và như người đương đại giữa vô số cạm bẫy ngôn từ
Ta tỉnh nghĩa là ta tồn tại
Biết làm gì để tránh tai ương
Tránh bẫy tình hảo ngọt
Tránh bẫy việc nhẹ lương cao
Tránh quyến rũ sinh lợi kì nghỉ
Tránh chênh chao ma mị thực phẩm chức năng
Tránh mê dụ tâm linh
Tránh hàng giá rẻ ma de in chyna
Và tránh những cơn rồ dân túy…
.
Thật trớ trêu ta tỉnh nghĩa là ta tiêu vong
Tránh tất tật nghĩa là tuyệt đối vô trùng
Và ta chết không một lần vấp ngã
Ta là người?
Hay ta chỉ hình nhân?
.
Hỏi nghĩa là trả lời!
Hình nhân ta
Thảm bại.

23.

“Chỉ có thuyền mới hiểu
Biển mênh mông nhường nào!”
.
Chỉ có tàu chở dầu mới biết
Hormuz nguy hiểm của nguy hiểm – nguy hiểm ở tầm cao
Tuyệt đối tầm cao!
.
Hormuz – nơi gặp nhau
Những siêu toan tính bạc trắng mái đầu
Nơi choảng nhau chí tử
Cũng là biển Hormuz không mênh mông không vô định mây bay phía hải tần vô định
Biển chật hẹp để người toan tính
Bạn – thù
Thù – bạn
Đối tác – đối đầu
Nàng thơ không tôn thờ Cái đẹp
Nàng thơ chọn bên – toan tính thăng hoa
Biển một bên và toan tính một bên
Phía chân trời.

24.

Từ rất lâu từ rất lâu rồi
Dân gian truyền tụng câu cửa miệng – “tất cả quy thành thóc”!
Ngôn ngữ bên lề thay diễn ngôn sang trọng – “đồng tiền lên ngôi”!
Có tiền mua tiên mua phật
Mua uyên thâm sâu sắc
Mua mái tóc xanh mỡ màng
Mua má phấn môi hường
Mua tin yêu kính trọng
Mua được chỗ nằm chốn vĩnh hằng thiên đức
Mua ghế chót vót ngồi
Mua và mua và mua – sòng – phẳng – lạnh
.
Tất cả quy ra thóc
Cuộc chuyển ngôi cuộc chuyển ngai vàng cuộc đảo lộn không dâu bể tang thương không ùng oàng xe tăng đại bác
Cuộc chuyển ngôi rộn rã tiếng vang cười và hào hùng và lả lướt lả lơi tiếng nhạc
Và tràn ngập hoa và réo rắt ngôn từ
Đủ đầy cung bậc
Đủ đầy các diễn ngôn thấp cấp cao cấp
Cuôc chuyển ngôi tổng đạo diễn không cần giấu mặt
Tấn trò tân – có – hậu
Vui – vẻ – mới
Bi – ai – mới
Thanh – lọc – mới
.
Vây quanh thóc vây quanh thóc
Bách tính nhân quần
Náo nhiệt và náo loạn thập loại chúng sinh
Nguyễn Du sống lại giật mình
Tụng ca đời mới linh tinh tuôn trào.

25.

Mua vui
Chụp choẹt cúng phây
Chếch in chếch in gì đấy
Khoe
Khẳng quyết hiện tiền tôi bạn chúng ta
Cả triệu người
Cả chục triệu người
Cả tỉ tỉ người
Cát sông Hằng khôn sánh
Lá rừng Amazon thua xa
Quyền mỗi người trong cõi ta bà cõi người ta người tây người nhật
Người mọi miền trên trái đất
Sang và hèn
Giàu có vô biên và nghèo kiết
Chếch in bình đẳng chia đều
.
Ôi! Những chú voi xấu số tàn kiệt bởi chếch in
Những chú chó xấu số te tua bầm dập bởi chếch in
Những chú ngựa vằn da bọc xương bởi chếch in
Giá của niềm vui!
Chao ơi!

26.

Ai nói cứ nói
Ai im cứ im
Ai nghe cứ nghe
Ai không nghe cứ không nghe
Trời thì cứ nắng
Gió thì cứ không thổi
Nhễ nhại cứ mồ hôi
Thỉnh thoảng cứ bụi…
An nhiên thì cứ an nhiên
Bức xúc xin cứ việc…
.
Nhân sinh đà mấy chốc
Đầu xanh tuổi trẻ một thủa qua mau
Không lưu dấu vết
Sự trục nhãn tiền quá
Thời gian đen đáy vực chôn vùi
Nhiều buồn ít vui
Tuổi thơ nhàn nhạt màn hình ảo
Ngàn năm mây thì cứ trôi!
.
Đưa con vào lớp Một
Kỉ niệm năm nao lấp lánh
Dịu dàng Thu
Dịu dàng nắng
Dịu dàng gió
Thăm.thẳm mơ xanh biếc màu trời
Bần thần nhìn bóng hình con lẫn vào ngây thơ ríu rít
Niềm vui lắng dịu trong ta tháng Chín
Bay vèo trong gió tiếng chim thanh.

Đặng Tiến (Thái Nguyên)

Bình luận của ChatGPT

THỬ HÌNH DUNG VỀ ĐẶNG TIẾN TỪ 26 ĐOẢN KHÚC

Có thể hình dung Đặng Tiến từ những bài thơ này như một người đã đi qua một quãng đời đủ dài để không còn dễ tin vào những điều đang được nói với mình.
Ông nhìn đời bằng con mắt của một người từng trải, nhưng không phải bằng cái nhìn của một người đã yên vị trong kinh nghiệm. Trái lại, càng sống lâu, ông càng có vẻ nghi ngờ những kết luận tưởng như đã được đóng dấu sẵn. Ông nghi ngờ những gì quá đúng, quá đẹp, quá hùng hồn, quá đồng thuận. Một niềm tự hào phải hét váng lên, một nỗi đau phải được phô ra, một đám tang phải giống một hội chợ, một đám cưới phải giống một lễ khai trương, một bài thơ phải bí hiểm, một cái gì đó phải được “truyền cảm hứng”, phải “nhân lên”, phải “đong đầy”…
Đặng Tiến có vẻ dị ứng với mọi thứ đã được chuẩn bị sẵn để người ta xúc động.
Nhưng điều đáng chú ý là ông không phải một người vô cảm.
Có lẽ ngược lại.
Chỉ một người còn rất dễ xúc động mới có thể giễu nhại cảm xúc nhiều đến thế. Sau hàng loạt những tiếng cười chua chát về Facebook, thuật toán, diễn ngôn, tiền bạc, lòng tự hào, những cuộc trình diễn tập thể và những thứ gọi là “thơ”, cuối cùng ông lại dừng trước một điều hết sức nhỏ: một đứa trẻ vào lớp Một, tháng Chín, nắng, gió, một niềm vui lặng lẽ và tiếng chim.
Ở đó, gần như không còn giễu nhại.
Đó có thể là nơi chân dung Đặng Tiến hiện ra rõ nhất.
Ông không chống lại cái đẹp. Ông chống lại cái đẹp đã bị làm giả.
Ông không chống lại lòng yêu nước. Ông khó chịu với thứ lòng yêu nước phải liên tục chứng minh mình yêu nước.
Ông không chống lại tín ngưỡng. Ông nghi ngờ những nghi lễ khi con người bắt đầu dùng chúng để thay thế cho niềm tin.
Ông không chống lại thơ. Có lẽ chính vì còn yêu thơ nên ông mới cay nghiệt với những thứ đang nhân danh thơ.
Và ông cũng không đứng ngoài những gì mình phê phán. Đây là một điểm quan trọng.
Đặng Tiến nhiều lần kéo chính mình vào trong cuộc. “Tỉnh lẻ là tôi?”, “Thơ đã bỏ ta”, “Rượu đã bỏ ta”, “Ta là người? Hay ta chỉ hình nhân?”… Cái tôi trong những bài thơ này không đứng trên một bục cao để phán xét thiên hạ. Nó vừa cười người khác, vừa nghi ngờ chính mình.
Bởi thế, “tỉnh lẻ” trong chùm thơ này không còn đơn giản là một địa danh. Nó trở thành một vị thế tinh thần: đứng ở bên ngoài trung tâm, nhìn vào trung tâm và hỏi xem cái gọi là trung tâm có thực sự đáng tin đến thế không.
Từ vị trí ấy, ông có thể đưa Balzac, Flaubert, Chekhov, Camus, Emma Bovary, Mephistopheles, Nguyễn Du, Bùi Giáng, Lý Bạch, Đỗ Phủ, Trịnh Công Sơn… ngồi cạnh Facebook, Google, thuật toán, check-in, “chếch in”, những câu khẩu hiệu, những ký hiệu lộn xộn và ngôn ngữ mạng.
Đó là một người sống giữa thư viện nhưng luôn đi ra đường.
Và khi đi ra đường, ông không tìm kiếm một hiện thực “thuần khiết”. Ông nhìn thẳng vào cái hỗn tạp của đời sống đương đại: những thứ cao quý đứng cạnh những thứ tầm thường, cái thiêng đứng cạnh cái tục, cái thật đứng cạnh cái được trình diễn, con người đứng cạnh chính những phiên bản truyền thông của mình.
Có lẽ vì thế mà ngôn ngữ của ông cũng hỗn tạp như chính thế giới ông đang sống. Ngôn từ đường phố, khẩu ngữ, chữ Hán-Việt, tiếng Pháp, tiếng Anh, thuật ngữ công nghệ, ngôn ngữ truyền thông, những câu nói cửa miệng, những mảnh diễn ngôn vụn vặt… tất cả được nhặt lên, đặt cạnh nhau, va vào nhau.
Không phải để làm thơ “đẹp” hơn.
Mà để cho thấy một thế giới trong đó ngôn ngữ đã trở thành một thứ hàng hóa lưu thông khổng lồ.
Có lúc ông nhìn thế giới bằng tiếng cười. Có lúc bằng sự kinh ngạc. Có lúc bằng nỗi chán chường. Có lúc bằng một thứ giận dữ rất tỉnh. Nhưng dưới tất cả những trạng thái ấy dường như vẫn có một nhu cầu rất đơn giản: muốn biết cái gì còn là thật.
Và càng đi tìm, ông càng gặp những phiên bản giả của sự thật.
Sự thật bị truyền thông hóa.
Cảm xúc bị trình diễn hóa.
Niềm tin bị thương mại hóa.
Thơ bị thuật toán hóa.
Lòng yêu nước bị khẩu hiệu hóa.
Ngay cả cái tôi cũng có nguy cơ bị biến thành một hình nhân.
Đến đây, chùm thơ tưởng như chỉ toàn tiếng cười và sự phủ định lại hé ra một nỗi lo khác: nếu tất cả đều có thể trở thành diễn ngôn, thành hàng hóa, thành hình ảnh, thành màn trình diễn, thì con người còn có thể sống bằng cái gì?
Có lẽ câu trả lời của Đặng Tiến không nằm trong những tuyên ngôn lớn.
Nó nằm ở cuối chùm thơ.
Một đứa trẻ vào lớp Một.
Tháng Chín.
Nắng.
Gió.
Một niềm vui không cần đăng lên mạng.
Một tiếng chim không cần ai “truyền cảm hứng”.
Sau tất cả những ồn ào của thế giới, ông trở về với một điều nhỏ bé mà không cần phải giải thích.
Và chính ở đó, người viết hiện ra không phải như một kẻ bi quan, càng không phải một ông già cay độc đứng ngoài cuộc đời.
Đó là một người hoài nghi mọi thứ có thể bị trình diễn, nhưng vẫn tin vào những gì không cần trình diễn.
Có lẽ đó cũng là nghịch lý đẹp nhất của Đặng Tiến trong chùm thơ này: càng không tin vào những lời người ta nói thay cho mình, ông càng muốn giữ lại khả năng tự mình cảm nhận.
Và vì thế, sau cùng, ông vẫn còn thơ.
Dù ông đã nhiều lần tuyên bố:
Thơ đã bỏ ta.
Có lẽ thơ chưa bỏ ông.
Chỉ là thơ đã bỏ đi khỏi những nơi người ta đang nhân danh nó. 

The story of Lu Xun (AQ truyện Lỗ Tấn) – Tranh: Peter Lazarov 

LIÊN – LAI – GHÉP

1.

Hà Nội mùa này vắng những cơn mưa!
Xạo!
Quê mình mưa nhiều chưa từng thấy
Hà thành vào mùa đông run rẩy
Người và thơ
Quê mình vẫn mưa vẫn mưa
Nóng kinh người tưởng chừng mỡ tan chẩy
Tan chẩy y như nghe bolero…
.
Quê mình mùa này quá nhiều những cơn mưa
Chán và nhạt và nhàm vì không cổ tháp
Không có cô nàng nào xanh xao
Không có ai buồn đôi mắt
Không có ai…
.
Mưa vẫn mưa rơi!
Lối nhỏ không còn
Núi lở và rừng nghiêng
Không hoa sữa lấy gì mà rơi
Phố không tên mưa xối tả tơi
Hà thành chiều nay không nắng
Vì mây nhiều thế thôi
Quê mình thì chiều nay hơi giông giống giống hơi hơi
Hoàng hôn muộn tất là tắt mặt giời…
.
Cái ngày đầu đông nóng như chảy mỡ
Quê mình chỉ có cơm nguội không cây
Lá không vàng rơi
Sâm cầm không có
Không bay
Thấy cũng hay hay
Cây bàng xanh lá
Phố không xưa nhà không cổ
Xam xám ngói kiểu Tây…
.
Quê mình mùa này sao mưa nhiều thế?
Người đi làm về
Chết khiếp
Vì sấm vì chớp
Đầu trần chân đất đội mưa
Thật não nề
.
Người như mối đất
Ướt nhẹp
Ngoi ngóp cùng xe …

2.

Tổ sư thằng Vương râu xồm
Người mi có rận
Sao ta không?
Sao mi lại có rận?
Ta sao không?
Kém miếng sao chịu nổi?
Vương râu xồm
Ta đâu có kém gì
.
Nghĩ mà cay cả mũi
Nghĩ mà ức tràn hông
Họ Vương sao có rận
Ta không?
Tức tràn hông…
.
AQ bắt đầu truy lùng
Bắt đầu truy vết
A ha đây rồi một con rận kềnh!
A ha thêm con nữa!
Thêm con nữa!
Con nữa
Nữa…
AQ sung sướng hả hê
Sướng tê mê
Sướng tái tê
Cảm hứng dâng trào
AQ thoắt trở thành thi sĩ
Nghêu ngao hát thơ Lí, Đỗ,Thôi, Đào…
Nghêu ngao hát…
Ô hay sao họ thơ ca dào dạt
Ta ngu gì mà không biết làm thơ?
Ta ngu gì mà không biết?
Ông tổ ba đời của ta là thi bá
Ông tổ năm đời của ta là thi hào
Hưng phấn tuôn trào
Hưng phấn tuôn
Hưng phấn trào
AQ thơ tuôn ào tuôn ào
Thơ tầm thấp
Thơ tầm cao
Thơ tầm không cao không thấp
Thơ nóng hầm hập
Thơ lạnh nước đông

Ta yêu những con rận to kềnh
Nhờ bọn mi ta được tấn phong thiên tài bắt rận
Ta yêu những con rận to càng
Nhờ bọn mi ta biết dòng máu ta cao quý thiêng liêng
Và hơi bị ngọt
Ngọt ngào
Nguồn dưỡng chất vô biên thanh cao
Rận ta to kềnh
Rận ta béo múp
Nhờ máu ta rất ngon rất ngọt…
.
Ô! AQ!
AQ! Ôi!
Trí tuệ đỉnh cao!
AQ hỡi!
Quá đỗi tự hào.
.
Từ thủa ấy đàn bà yêu AQ
Thanh nữ yêu AQ
Thiếu nữ yêu AQ
Và sanh con sanh cháu đàn đàn lũ lũ
Cả xứ sở thấm nhuần tư tưởng AQ
Đạo đức AQ
Lối sống AQ
Dòng máu AQ ngọt ngào trao truyền mãi
Thành tích bắt rận gương tỏa rạng thiên thu
Xứ sở cùng nhau cười ha ha hu hu!

PHI LÍ

Phi lí! Phi lí! Phi lí…
Cực kì phi lí
Không thể hiểu
Không tài nào hiểu nổi!
.
Ô hay!
Hiểu để làm gì
Cần gì phải hiểu
Càng cố càng bất khả
Càng cố càng hoang mang
Càng cố càng chui đầu vô đường hầm
.
Hữu lí ư?
Ta tự đánh lừa ta đấy
Ta tự đặt bẫy chính ta
Bụng ba bồ chữ
Mang cả thế giới trong đầu
Nhầm
Và nông nổi
Và hời hợt
Và xuẩn ngốc
Vô tận vô cùng
Vô thủy vô chung
Ta mưu toan lèn vô óc não
Lèn vô lục phủ ngũ tạng
Lập bảng biểu sơ đồ
Lập cây phả hệ
Lập quy tắc quy luật này kia ấy nọ
Lập xiềng xích
Lập ngục tù
Mưu toan nhốt chặt
Rồi đặt bày này kia quy luật
Rồi vẽ vời nhân quả nọ kia
Kết cục
Ngoại lệ kì khôi kì cục mỗi lúc mỗi nhiều
Ta gào lên phi lí
Ta thở than cứ cố mà chẳng hiểu
Nỗi thở than đượm sắc màu cao ngạo
Đượm.sắc màu tự tin
Trầm kha cơn rồ chữ
Nan y chứng trí tuệ
.
Ồ!
Thế gian có hữu lí bao giờ?
Ta áp đặt và ta tự nhốt
Ta tự cầm tù
Ngây ngô trong uyên bác
Uyên bác hóa ngây ngô…
.
Ta đáng thương chính ta phi lí! 

Đặng Tiến (Thái Nguyên)

Love And Hate – Tranh: Gregory Young (Nguồn:fineartamerica.com)

MỘT KHÚC THÁNH CA

Cũng như tôi và như tất cả những ai từng có mặt trên đời
Bạn được sinh ra
Bạn bị sinh ra
Những lí do ngoài bạn
Bạn đâu được lựa chọn
Bạn đâu được hỏi ý kiến.
.
Vì sao bạn được sinh ra?
Vô số câu trả lời
Và khi đã là vô số
Sự – thật – ơi – chào – mi!
Chào – mi – sự – thật – ơi!
.
Số phận!
Thiên mệnh!
Luân hồi!
Nhân duyên quả kiếp!
Tình yêu mãnh liệt!
Vỡ kế hoạch!
Nhỡ nhàng!
Toan tính!
Hi vọng!
Một cơn rồ xác thịt!
Và còn nhiều khả thể
Và tất cả tất cả ẩn dưới những lớp vỏ ngôn từ
Hào nhoáng
Bóng bẩy
Huỵch toẹt
Mù mờ…
Bí ẩn
Bí ẩn đủ khiến suốt đời bạn dò tìm
Còn hơn đáy biển mò kim…
.
Bạn đã ra đi
Trong tận cùng thảm khốc
Trong tận cùng đớn đau thân xác
Trong tận cùng tuyệt vọng
Bạn đã ra đi
.
Bạn đã được sinh ra hay bị sinh ra?
Vĩnh viễn không có câu trả lời
Bạn mang trên xác thân gánh nặng thân phận
Một mảy bụi nhỏ nhoi…
.
Bạn đã được sinh ra hay bị sinh ra?
Bạn đã ra đi trong tận cùng đớn đau tuyệt vọng…
Phi lí chăng?
Bí ẩn chăng?
Vả vô nghĩa chăng?
.
Không!
Tôi hiểu đó là Ý Chúa!
Bàn tay sắp đặt của Ngài luôn luôn hoàn hảo
Bạn là sứ giả của Ngài
Tôi gọi là Phép thử.
.
Phép thử
Đúng – Sai
Thiện lương – Tàn ác
Người – Quỷ ma…
Nơi mặt đất này.
.
Tôi không đủ tư cách để xót thương và nguyện cầu!
Bạn về nơi Nước Chúa!
Và để
Cho những ai chưa kịp chết
Lương tâm dày vò – nếu còn chút lương tâm
Và rữa thối – nếu còn khả năng rữa thối
Cứ việc nhởn nhơ diễn – vì còn nhiều đất diễn
Khoe sang trọng khoe giàu có khoe bằng sắc –
tự phơi bày vì đã phì đại và đang phì đại
Khoe ngôn từ – miên man ngôn từ
Và khoe gia thế ba đời bảy đời rạng danh vinh hiển
.
Tôi chỉ dám hình dung
Linh hồn Bạn đã về nơi nước Chúa
Trong tiếng Ca Dâng.

CỐ SỰ TÂN BIÊN

Lạy Chúa chí thánh chí thiện đấng tôn nghiêm của lẽ công bằng!
Ngài ở trên cao vời vợi có thấu chăng?
Có thấu chăng Ngài ở trên cao vời vợi?
Con  do Ngài sinh ra
Do bàn tay Ngài nhào nặn
Cũng từ Ngài
Cũng từ bàn tay nhào nặn của Ngài
Lão hàng xóm của con!
Lẽ công bằng ở đâu?
Khi gia tài của con chỉ có một con cừu
Một con duy nhất
Và nhà thì rách nát
Lão hàng xóm thì nhà cao cửa rộng
Cừu một đàn có cả trăm con?
Ở đâu lẽ công bằng?
Lạy Chúa chí thánh chí thiện đấng tôn nghiêm!
.
Trên cao Chúa thấu nỗi băn khoăn bất bình kẻ khó
Giọng nhân từ trầm lắng
Chúa trả lời
Ta sẽ cho ngươi chín mươi chín con cừu
Ta sẽ tặng nhà ngươi nhà cao cửa rộng
Ngươi nghĩ sao?
.
Kẻ khó chẳng cần nghĩ suy sau trước
Sau chừng ba nốt nhạc
Kẻ khó cất lời
Lạy Chúa lòng lành chí thánh chí thiện
Con không ham đủ đầy sung túc
Con chỉ cầu xin
Bằng phép nhiệm màu
Ngài lấy đi chín mươi chín con cừu của lão hàng xóm
Ngài hãy lấy đi cửa rộng nhà cao
Và thay bằng nhà tranh vách nát!
.
Ô! Kẻ khó!
Sao nhà ngươi lại có những quái gở nghĩ suy?
Ngươi khước từ ban tặng
Ngươi ham hố tước đoạt
Ô! Sao ta lại nhào nặn ra ngươi?
Lỗi tại ta?
Lỗi lầm tự khi nào chính ta không biết!
Ô! Lỗi tại ta! Lỗi tại ta! Lỗi tại ta!
Lỗi lầm không còn cơ hội sửa chữa
Lỗi tại ta…
.
Chúa đành ngoảnh mặt!
Để ngàn năm kẻ khó cứ nguyện cầu!
.
Tôi – kẻ khó!
Bạn – kẻ khó!
Chúng ta – kẻ khó!
Ai kẻ khó?
Ai ?”

ÔI LỊCH SỬ LỊCH SỬ LỊCH SỬ

Những lở loét trên da trên thịt
Thời gian có thể chữa lành
Những vết sẹo trên da trên thịt
Có thể được giấu sau phấn son và quần áo
Những lở loét trên đất đai đồng ruộng
Thời gian có thể  mưa xóa cỏ che
Mọi dấu vết không còn
Những tấm ảnh những thước phim
Nếu có
Cũng mất hút vực sâu thời gian
Vô tăm tích
.
Những vết xước nơi lòng ta
Những móng vuốt lịch sử cào cấu
Những vết rách những te tua bầm dập
Ai chữa lành?
Không bao giờ không khi nào
Kể cả sau khi chết
Không chịu nằm sâu dưới ba thước đất
Không chịu thành tro bụi nơi lò thiêu
Ôi!
Những móng vuốt
Những gươm nhọn giáo sắc
Những quỷ kế mưu ma
Dư chấn lặn sâu vào kí ức
Mã hóa ngôn từ
Hóa thành giọng nói tiếng cười ánh mắt
.
Kinh hoàng những móng vuốt quái vật có tên lịch sử
Vết cào cấu chẳng bao giờ lành
.
Tôi
Bạn
Và chúng ta có thể
Vĩnh viễn nạn nhân.

Đặng Tiến (Thái Nguyên)

Waiting for Godot – Tranh: Anthony Breslin (Nguồn: www.art-prints-on-demand.com)

CHỜ
(Tưởng nhớ GS Phùng Văn Tửu – Thầy ta!)

1.

Còn gì phi lí hơn khi một gã mù được đấng tối cao ban cho sứ mạng dẫn dắt
Chúng dân toàn những ngây ngô đui què mẻ sứt
Ú ớ ngôn từ
Rào rạt ngôn từ
Ồn ã ngôn từ
Dòng thác ngôn từ hoa mắt chóng mặt rối bời và không tài nào hiểu được
Ngôn từ dẫn dụ
Ngôn từ mê dụ
Ngôn – từ – phi – giao – tiếp
Những luồng thanh âm cục cằn thô lỗ
Thoắt chuyển thành lộng lẫy hào nhoáng và rỗng
Ô những luồng thanh âm vị thanh âm
Đui què mẻ sứt câm điếc mù lòa tự nguyện theo sợi dây dẫn dắt
Mù lòa là triết học
Mù lòa là tư tưởng
Mù lòa là mĩ cảm
Mù lòa là tiếng gọi thiêng liêng…
.
Và kìa sứ mệnh trên vai mang vác
Một – va – li – cát lộn nhào
Tung tóe
Vãi rơi
Cả một sự nghiệp vô nghĩa tầm vóc tuyệt vời…
.
Ôi! S.Becket
Ồ “Chờ Godot” kiệt tác!
Thức tỉnh lương tri lương năng
Cả nhân loại thảng thốt
Cả nhân loại ngác ngơ
Để rồi bất động
Để rồi câm nín
Để rồi nhẫn nhục đợi chờ…

2.

Thời trẻ ta đọc “Chờ Godot”
Tuyệt nhiên không hiểu
Ta dụt dè thưa cùng Sư phụ thuộc hàng bụng chứa vài bồ chữ
Sư phụ mặt tỉnh bơ – tôi cũng như anh, không hiểu mà hiểu để làm gì!
Năm tháng qua đi
Đầu xanh tuổi trẻ đã thành một thủa
Sư phụ ta từ rất lâu đã thành người thiên cổ
Godot vẫn còn vẹn nguyên lửng lơ ẩn hiện chập chờn ma ám
Gương mặt tỉnh bơ cùng câu trả lời lơ lửng của Thầy cứ bám riết trong ta nơi óc não
Hiểu để làm gì?
Đúng – sai
Tốt – xấu
Bi – hài
Cười – khóc
Vinh – nhục
Địch – ta
Thắng – thua
U mê – thức tỉnh…
Giả tạm thôi mà tất thảy đều giả tạm
Vĩnh viễn nhân gian một khối hỗn mang
Vĩnh viễn mù mờ đích đến
Vĩnh viễn rỗng không ý nghĩa
Chờ – cái – không – thể – chờ!
Hi – vọng – những – gì – không – bao – giờ – có
Tôi – chờ – và – tôi – tồn – tại
Bạn cũng vậy thôi
Chúng – ta – chờ – và – chúng – ta – tồn – tại!

ÔI MỘT NGÀY ĐẸP TRỜI

1.

Người thứ nhất xua tay, nhún vai, khẽ lắc đầu
Người thứ hai giơ tay lên trời, cười nhạt và cũng nhún vai
Người thứ ba mặt gần như vô cảm cũng khẽ lắc đầu
Người thứ tư, thứ năm, thứ sáu, thứ chín, thứ mười…
Cũng gần như thế
Không ai lên tiếng
Ngôn từ chạy trốn từ khi nào?
Ngôn từ lạnh cóng
Ngôn từ đã chết lâm sàng
Ngôn từ bất lực
Thời khiếm thanh
Không muốn nói
Không có chi cần nói
Không có chi đáng nói
Hay
Không thể nói
Ngôn ngữ thể hình đã đủ
Lắc đầu
Nhún vai
Xua tay, nhếch mép
Vô cảm mặt nạ mặt người…

2.

Không tay bắt mặt mừng
Không tặng sách mới in
Không đọc thơ mới viết
Không buôn dưa không tiếu lâm chính trị chính em
Không ngẩn ngơ không lưu luyến không buồn không vui
Và hình như càng không ngại ngần sợ sệt
Nhún vai
Nhếch mép
Xua tay
Hết nhu cầu biểu đạt…

3.

Bia cỏ chiều
Cà phê sáng
Bạn bè mấy chục năm
Lạ
Chưa từng thế bao giờ
Chờ – Go – đô?
Trước – cửa – luật – pháp?
Hóa – thân?
Người – xa – lạ?
Hay Ác – hoa?
Hay Những – thanh – âm – vụn – vỡ?
Hay Nhà – búp – bê?
Linh – sơn hoang vắng
Sứ giả Thần báo thù
Những bầy ruồi hắc ám hoàng hôn.

THỦY NGUYỆT

1.

Thủy nguyệt thực hư ảo diệu Tây Hồ
Đêm tịch lặng
Nhớ tiền nhân
Nghe vọng âm từ trăng nơi đáy nước
Thăng Long những vụn vỡ tiếng gà
Ngẩn ngơ cổ tự
Ngẩn ngơ đền đài miếu phủ
Ngẩn ngơ những vương phi cung nữ
Thi nhân úp mặt vách nhà
Sen cuối mùa te tua xơ xác…
Chỉ còn chỉ còn trăng soi đáy nước
Chưa nỡ bỏ xứ ra đi!

2.

Nghe nói
Lí Bạch khi cao hứng đã nhảy dòng Trường Giang vớt trăng
Thi nhân chếnh choáng tưởng nhầm trăng đuối nước
Thủy nguyệt giăng bẫy
Lí Bạch lìa cõi thế
Trăm năm truyền tụng
Ngàn năm truyền tụng
Phút – giây – nhầm – lẫn – tuyệt – kì!
Hậu thế ai nấy đều hết lời ngợi ca
Dường như ngôn từ cạn kiệt
Nhưng hình như không kẻ noi gương Thi tiên Lí Bạch
Thủy nguyệt hình như hết phép nhiệm màu
Hồ Tây trăng soi đáy nước
Cô độc và buốt lạnh.

ĐỒNG VỌNG

Bỗng vang lên từ thăm thẳm cõi lòng
“Bài – thơ – của – một – người – yêu – nước – mình”(*)
Buồn thương mênh mang
Buồn thương quặn thắt
Trầm trầm giọng
Bi thương như nghẹn ngào tiếng nấc
Không trào tuôn nước mắt
Mà lòng dạ đầm đìa
Mà rối bời những câu hỏi
Trời thì thăm thẳm xanh
Rờn rợn xanh
Nắng xối bỏng rát ròn khô tóc
Sầm sập mưa chết cây thối đất
Trống trải những ngả đường không thấy một bóng người
Vất vưởng liêu xiêu tiếng hát ầu ơ da diết nhớ
Nước ơi!
Đất nước ơi!
Khổ đau tiếng gọi đêm sâu
Thương nhớ mười hai bến nước
Buốt giá sông Gianh
Một trăm năm mươi năm chiến địa kinh hoàng
Bến Hải mươi sải nước
Ba mươi năm đoạn trường nắng dãi đôi bờ
Ba mươi năm trần ai khổ lụy bi ai câu hò bờ Nam bờ Bắc
Thạch Hãn leo lẻo dòng trong sao rơi lạnh buốt
Mĩ Chánh – một thủa đầm đìa ngơ ngác những hồn oan…
.
Bài thơ của một người yêu nước…
Bài thơ của một người mãi mãi ra đi không hẹn ngày về
Bài thơ của một người vất vưởng tàn phế thời hậu chiến
Bài thơ của một người dường như đã lãng quên tất cả
Bài thơ của một người bị tất cả lãng quên
Bài thơ của một người không còn gì để mất
Bài thơ của một người giang rộng bé nhỏ vòng tay muốn ôm tất cả
Bài thơ của một người như muốn quên đi tất cả
Bài thơ của một người không thể quên bất cứ một điều gì
Bài thơ của tôi
Bài thơ của bạn
Bài thơ của chúng ta
Bài thơ viết lên trời xanh lồng lộng gió
Bài thơ viết trên mặt đất âm âm tử khí hình như còn rất đỗi nặng nề
.
Ơi sông Gianh!
Ơi sông Bến Hải!
Ơi mười hai bến nước!
Đừng bao giờ
Đừng bao giờ
Trở lại nỗi đoạn trường bi ai sầu thảm
.
Bài thơ của tôi
Bài thơ của bạn
Tiếng yêu thương
Xin hãy được lắng nghe
Xin hãy làm sợi dây kết nối
Thơ của bạn xin được là của tôi

Đặng Tiến (Thái Nguyên)

—-
*Tác phẩm nổi tiếng của Trần Vàng Sao. Lưu ý: thấy không ít người vì lí do nào đó nhớ thành “Bài thơ yêu nước mình”! 

The Devil’s Candy – Nguồn: monstrousindustry.wordpress.com

QUỶ CA

1.

Cuộc vui!
Nào vỗ tay!
Nào vỗ tay!
Nào cạn chén!
Nào một hai ba lên!
Cuộc vui! Cuộc vui! Cuộc vui!
Chén chú chén anh chén bác chén tôi
Chén tôi chén bác chén anh chén chú
Nói cười cười nói
Đỉnh cao chói lọi
Đỉnh cao chói ngời
Cuộc chơi
Cuộc vui
.
Tàn
Lỡ bước
Đổ bể
Tơi bời
Chê
Trách
Khinh khi
Đào bới
Rủa nguyền
Kết tội
Thuyền chìm vội nhảy
Thoát hiểm
Còn ai?

2.

Nỗi sợ phủ trùm phủ trùm
Điệp trùng điệp trùng
Chất chồng chất chồng
Nỗi sợ
Đâu đâu cũng bóng quỷ hồn ma
Đâu đâu cũng
Đá thành tinh
Đất thành tinh
Nước thành tinh
Cây thành tinh
Hổ báo cáo chồn rắn rết chó mèo… thành tinh
Và cả người nữa
Âm khí âm khí nặng nề
Nặng nề nặng nề u ám
Khắp nơi len lỏi

3.

Giá như Trương Chi đừng ảo tưởng đừng ngạo nghễ tài năng thiên phú siêu phàm
Giá như Mị nương khiếm thị
Giá như có phép màu cổ tích
Và giá như  giá như…
.
Chén ngọc và tiếng hát
Thiện lành hay ác độc?
Vấn vương níu kéo điên rồ cố chấp?
Ái tình hay toan tính đòn thù?
Đáng thương hay đáng ghét…Trương Chi?
Những câu hỏi xoắn vặn đâu dễ trả lời
.
Ái tình và Cái chết
Ngàn đời
Vẫn thế mà thôi.

*
TẢN MẠN SÁNG NAY

1.

Một người tử tế mãi mãi ra đi
Về cùng cát bụi
Hóa thân thành mây trắng
Bước chân vào Nước Trời
Bất tử nơi Tiên cảnh Bồng lai…
Tôi
Bạn
Và chúng ta, có thể
Mong như thế
Và tin là thế.
.
Một niềm mong hình như đã trở thành quen nhàm
Một niềm tin hình như đã trở thành dễ dãi
Không kiểm chứng
Không xác thực bao giờ
.
Tôi
Bạn
Và có thể chúng ta
Bày đặt
Vẽ vời
An ủi
Và khỏa lấp những vô biên trống rỗng
Che đậy thói hèn nhát thẳm sâu
Chạy trốn “những câu hỏi vì sao?”
Thỏa hiệp
Quy hàng…
.
Một người tử tế ra đi
Tôi
Bạn
Và chúng ta, có thể
Bày tỏ nỗi xót thương
Và cảm phục
Và gì gì nữa…
Hình như cũng chỉ là khỏa lấp trống rỗng trong lòng
Hình như vắng bóng cái duy nhất cần – nỗi xấu hổ!

2.

Rất giỏi
Rất tài
Thần tượng hay gì gì đấy
Bất ngờ lộ tẩy
Chân – tướng – bất – ngờ – lộ – tẩy!
Liệu có bất ngờ?
.
Ma quỷ trong lòng ẩn nấp
Âm u
Âm u
Ma quỷ trong lòng ẩn nấp
.
Ranh giới mong manh
Những cám dỗ ngọt ngào dễ chịu
Những cám dỗ biết tìm những biện pháp tu từ
Những cám dỗ ẩn sau những thân thiện ngôn từ
Những cám dỗ đính kèm ánh mắt trìu mến cùng nụ cười cực kì thiên thần cùng ngọt ngào hứa hẹn
Những cám dỗ và những cám dỗ được trao gửi được tin cậy
Ma quỷ trong lòng chẳng bao giờ ngủ yên
.
Sa ngã
Té ngã
Gục ngã
Đã hết cơ hội cuối cùng.

*
LOẠN THI

Tôi cứ cố mà không thể nào hiểu nổi!
Tôi cứ cố mà không thể nào hiểu nổi!
Tôi cứ cố mà không thể nào hiểu nổi!
Để rồi
Vào buổi sáng đẹp trời
Chợt nhớ bài đồng dao xa lơ xa lắc
Con mèo con chó có lông
Cây tre có mắt nồi đồng có quai
Những thuộc về trời định
Những tồn tại kiểu tiên đề toán học
Không thể hiểu vì không cần phải hiểu…
.
Ơ kìa!
Con mèo con chó có lông
Chó – phải có lông
Mèo – phải có lông
Lợn?
Bò?
Gà?
Chim?
Và hổ và báo và sư tử…
Thế mèo và chó bằng bông thì không có lông!
.
Tôi lại cố để không cần phải hiểu
Hiểu được chết liền
Chết liền vì đã hiểu
Chết cũng liền vì không thể hiểu
Chết vì hiểu và chết vì không hiểu hai cái chết có khác gì nhau?
Không hiểu
Chết nào mà chẳng chết
Phân biệt để làm gì
An nhiên đi
Buông bỏ đi
Liêu trai
Đại mộng
Nhược tiểu
Hiểu
Chưa
Hiểu để làm gì
.
Lại chợt nhớ
Khúc đồng dao xa lơ xa lắc
Thả đỉa ba ba
Ba ba thả đỉa
Đổ mắm đổ muối
Đổ chuối hạt tiêu
Đổ niêu cứt gà
Đổ vào nhà nào
Nhà nấy phải chịu
.
Nhà nào được ăn cứt gà?
Nhà nào yêu cứt gà?
Nhà nào say mê đắm đuối mộng mơ cưts gà?
Tai họa hay diễm phúc?
.
Hiểu để làm gì? 

Đặng Tiến (Thái Nguyên):

Mộng Du (Sleep Walking) – Tranh: Amy Russell, United Kingdom (Nguồn: www.saatchiart.com)

MỘT KHẢ THỂ CỦA LỰA CHỌN
[Tặng hai ông bạn Phượng Nguyễn và Hoàng Liên Sơn.
Một bài gọi là thơ vì nó tuyệt đối không là lục bát!]

Không ai chọn được cha được mẹ
Không ai chọn được bản quán quê hương
Thôi cứ xem.đó là Trời định!
Ai cũng vậy thôi
Ai cũng như ai.
.
Nhưng hình như mỗi người đều có thể chọn cho mình
Một việc làm
Một nơi ăn chốn ở
Một vùng đất để mình gắn bó
Một lối sống
Một cách nhìn Đất nhìn Trời
Một ước muốn
Một lí do tồn tại biểu đạt nghĩ suy
Hình như
Hình như thế
Tôi
Bạn
Và chúng ta
“Nếu muốn thì có thể!”
“Vouloir, c’est pouvoir”.
“Where there’s a will, there’s a way”
.
Những cuộc ra đi
Những cuộc giã từ
Những dịch chuyển
Những lựa trong lặng thầm lệ rơi máu chảy
Những cửa ải phải trả giá cuối cùng
Những học phí – sự sống
Những kết án những nguyền rủa và những truy đuổi săn lùng
Những lựa chọn – tương lai bất định
Những bến bờ xa lơ xa lắc
Cuộc lựa chọn đớn đau khi Đất nín Trời câm
Cuộc lựa chọn bi ai khi người với người lạnh lùng xa lạ
Cuộc lựa chọn khi nơi ta được sinh ra đã thành chốn lưu đày.
.
Những gì con người không có quyền lựa chọn
Đã sẵn có dày đặc ngôn từ
Lấp lánh những hào quang
Lunh linh những dải hoa
U huyền truyền kì cổ tích
Tầng tầng lớp lớp
Vòng trong vòng ngoài
Đan dệt lưới bủa vây
Thiên đường ngôn từ
Địa ngục ngôn từ
Mật ngọt và độc dược
Xưng tụng và rủa nguyền
Chỉ những cuộc lựa chọn cùng những cuộc ra đi là chưa hề sẵn có
Những di dân những lưu dân những bơ vơ dân bến bờ xa lạ
Tự kiếm tìm những biểu đạt cho mình
Những diễn ngôn dang dở
Những diễn ngôn chưa thành
Những diễn ngôn chưa bao giờ hoàn kết
Nhưng
Vui – vui thật
Buồn – buồn thật
Loại bỏ cả thì quá khứ lẫn thì tương lai

GIẢI HOẶC

Hình như tôi, bạn và có thể chúng ta
Đã quen nhìn
Quen nghe
Quen thấy
Cái Đẹp và Ái tình và đôi khi Chân lí
Luôn ẩn sau những thước ngọc khuôn vàng
Ẩn sau những rực rỡ sắc màu
Ẩn sau những lung linh ánh sáng
Ẩn sau những uyên bác uyên thâm những sâu sắc tu từ
Ẩn sau…
Hình như tỗi, bạn và chúng ta thường tin là như thế
Một tự động niềm tin
Một lập trình niềm tin
Một mặc định niềm tin
.
Để rồi
Tôi, bạn và chúng ta có thể
Níu kéo đến giây phút cuối cùng
Tự làm hư hoại
Tự rơi vực thẳm
Tự dìm bóng tối
Tự xuẩn ngốc mù lòa
Tự loại khỏi những cuộc kiếm tìm mỗi giây mỗi phút thăng hoa cùng sững sờ cay đắng
Những kiếm tìm làm nên niềm vui sống
Niềm vui nhiều khi ở những chặng cuối cùng…
.
Những thước ngọc khuôn vàng
Những sắc màu rực rỡ
Những ánh sáng lung linh
Những uyên bác uyên thâm sâu sắc…
Những cạm bẫy
Những phù phép
Những cú lừa kinh điển
Tôi, bạn và có thể chúng ta vĩnh viễn đóng băng
Trượt về hoàng kim cổ tích
happy ending
fairy-tale ending
ended happily
all’s well that ends well…
Giả vờ
Ảo ảnh
Mấy ngàn năm.

Đặng Tiến (Thái Nguyên)

“Untitled” – Tranh: Noosha Golab (Nguồn: www.saatchiart.com)

1.
Cả xứ sở vẫy vùng trong huyền thoại!
Đáy giếng ngồi nhấm nháp những mảnh vụn thi ca!
Cả xứ sở thong dong lười nhác
Hi hô thích thú trạng quỳnh
Dưới gốc đa!

2.
Ngày tôi rời nhiệm sở
Thay vì rưng rưng
Thay vì lưu luyến
Thay vì…
Bình thản và lạnh
Thừa nhận mình thất bại
Và bất lực
Trước những tào lao và dễ dãi
Những thánh thót dân túy
Những đường mật thực dụng
Không thể dối lừa cảm xúc
Nói những lời buồn
Thậm chí rất buồn
Sự dễ dãi và tào lao đã thắng
Các bạn đã thẳng
Các bạn đã tự nguyện nộp mình
Một tương lai buồn
Không – phép – màu – cổ – tích.

3.
Trâu – giẫm – chạc!
Ô kìa!
Bi không rơi lệ
Hài chẳng tiếng cười
Tôi
Bạn
Chúng ta, có thể
Ai là trâu?
Ai là chạc?
Ai nạn nhân?
Ai nguyên cớ?
Ai dự phần?
Ai không tham dự?
Không – có – ai!
Trăm năm đã cũ
Trăm năm như cũ
Và vẫn cũ.
Thấp thỏm và tội nghiệp những giấc mơ
Tủn mủn những dịu êm
Vặt vãnh an ủi vỗ về
Đơn điệu buồn tênh tiếng ru chừng hóa đá.

4.

Những cơn giông mãi phía chân trời
Nơi tôi ở bình yên đến nhạt nhẽo
Đàn chim bình yên bay đi rồi bay lại
Quen nhàm
Ngẩn ngơ lại qua
Không ai khách lạ
Nhạt nhòa nói cười muôn thủa
Chuyện trò như một nghi thức
Hiu hiu
Quạnh quạnh
Cả bốn mùa
Bình minh muộn
Hoàng hôn lê thê chậm
Sống đã chậm và chết càng chậm
Khúc bi hài miên viễn
In rõ dáng đi điệu đứng
Hằn vết từng âm sắc
Thấp thoáng trên ánh mắt
Những người sống quanh tôi.

5.

Chiều nay Thái Nguyên mưa giông xối xả!
.
Ừ phải thế nước xối xả trút,
Cuồn cuộn mây gió giật bốn bề
Chớp rạch trời tám hướng sấm nổ
Ồ mưa! Mưa! Đáng mặt mùa hè.
.
Ngột ngạt, oi nồng. Tan! Chớp mắt…
Bụi bặm, rác rến. Quét! Sạch làu
Tạ ơn Trời! Bao ngày trông ngóng
Âm âm mùi địa ngục đã lâu!
.
Ta nhào ra sân vui rỡn nước
Từng tràng mưa xối! Mát tê da
Bụm tay hứng nước trời trong vắt
Hớp một ngụm và cười ha ha!
.
Ta sống lại thiếu thời xa lắc
Đồng bãi mênh mông trắng xóa mưa!
Từ Tam Đảo, Ba Vì gió thốc
Lô giang xanh ăm ắp vỗ bờ.
.
Như chiều nay! Trận mưa bất chợt
Mưa dội về…Xa lắc xa lơ
Ôi! Cái thủa đầu trần chân đất
Cứ theo ta!
Như chiều nay!
Mưa!

6.
Ta triệu hồn sở khanh
Và nghe hắn giải trình(!)
Vẫn liếng láu đong đưa
Vẫn ranh ma như đã
Ta nghe bằng đôi tai trung lập
Không ghét không yêu không oán không thù không khinh khi và tất nhiên không chặn họng
Hồn ma
Sở Khanh giải trình
.
“Ta – trời đất Sở Khanh xưng Ta y như chính khách hạng sang – sinh ra với sứ mệnh đi lừa
Nghề của ta là thế
Tất nhiên ta phải véo von như kim trọng ướt át thi ca
Phải đong đưa và cuống quéo như thúc sinh mê mẩn
Phải hào nhoáng từ hải ngôn từ
Tất nhiên phải ranh ma như cáo cú…
Tất nhiên không thể lừa cỡ tiểu thư họ Hoạn
Ta tuổi gì mà dám
Ừ con mồi của ta là những thúy kiều!
Một mớ cổ thư thuộc cháo chan
Tự ru rín bằng thi ca nhạc họa
Tự khép mình trong trướng rủ màn che
Sống chuẩn theo định hướng
Lơ ngơ lóng ngóng
Ba nốt nhạc quy hàng lưới ngôn từ…
.
Lừa – quá dễ
Quá dễ lừa
Vài chiêu trò nhảm
Tất nhiên ta là tội phạm dù banh thây xé xác cũng cam lòng
Dù linh hồn bị đọa đày dưới chín tầng âm ti địa ngục cũng chẳng oan
Chẳng sao
Ta không tuyệt tự
Kiều – đầy rẫy
Ta vẫn tổ nghề
Nườm nượp con nhang đệ tử
Hương đăng quả thực ê hề.

7.
Bà bạn báo tin
Cháu nội sinh non
Ơn Trời cũng đã vuông tròn…
.
Chập chờn mộng mị những ngày đã qua
Dài như không thể dài hơn
Chờ con ra đời
Chờ cháu ra đời…
Không dám mơ không dám tu từ
Không dám
Chỉ mong lành lặn đủ đầu đủ đuôi và khóc váng
Chỉ mong không trục trặc nỗi gì
Phập phồng sợ
Thấp thỏm sợ
Át vía cả nỗi mừng…
Thật khổ!

8.

VỀ CHỨC NĂNG CỦA VĂN HỌC
Ai cũng có thể chém gió tưng bừng. Nhưng đảm bảo càng tưng bừng bao nhiêu thì càng…rối loạn bấy nhiêu! Chả tin, cứ thử!
.
Ai học xong một khóa huấn luyện về…văn học là có thể thao thao bất tuyệt về bốn chức năng nhận thức, giáo dục, thẩm mĩ, giải trí của cái gọi là văn học/chương.
Không sai nhưng bốn món này đâu có độc quyền của văn học? Trong khi, nói đến chức năng của một đối tượng là ta nghĩ ngay đến “chỉ có nó”, “thuộc về nó”.! Nó sinh ra để làm cái việc ấy”!
Cái bút sinh ra để VIẾT cái bút không thể làm vũ khí sát thương!
.
Vì thế mới xảy ra bảy người mười ý về Văn!
Tranh cãi cật lực miên man suốt chiều dài lịch sử!
.
Trong rất nhiều ý kiến về vụ này, tôi kết nhất với ý kiến của A.Camus.
Chả cần nói thêm về A.C vì ổng là một vĩ nhân!
Ờ! Thì vĩ nhân.
Nhưng để tôi nhắc một kỉ niệm.
Thời còn đi dạy (đại học hẳn hoi) tôi đã nhiều lần “bắt” sinh viên đọc NGƯỜI DƯNG và DỊCH HẠCH! Rồi nhận về kết quả khảo sát như sau:
100% đều thấy không hay!
100% đều không hiểu hai tác phẩm kia có gì đáng đọc. À, DỊCH HẠCH thì còn khả dĩ chứ món NGƯỜI DƯNG thì “chuối cả buồng”!
Tôi đảm bảo 99,5% thầy cô dạy văn ở ta, kể cả dạy đại học cũng mắt chưa từng ngó A.Camus!
Thế mà trong thực tế số lượng chữ mà thiên hạ bàn về NGƯỜI DƯNG ngờ rằng gấp 999 lần văn bản tác phẩm!
Rảnh rỗi chăng?
Bệnh của đám tinh hoa trí thức chăng?
.
Và bây giờ để nhắc lại ý kiến của A.Camus.
Ông bảo đại ý: Chức năng duy nhất của văn học là gieo chất men phản kháng!
Trời! Xứ ta, chữ PHẢN được đóng đinh vào PHẢN ĐỘNG, PHẢN BỘI, PHẢN TRẮC!!! Nên sợ A.Camus xanh mặt!
Chất – men – phản – kháng! Chứ không phải kêu gọi, hối thúc, ép buộc nhé!
Chất men cũng như men rượu men bia!
Bia không phải là MEN.
Rượu cũng thế không phải là MEN.
Nhưng không có MEN thì không có RƯỢU, không có BIA.
Men – phản – kháng là gì?
Cần lưu ý, trước khi có Giáo dục Khai phóng về căn bản giáo dục luôn hướng về Quy thuận, Phục tùng!
A.Camus nhận thấy còn lại thứ duy nhất giúp con người chống lại thứ giáo dục ấy là tác phẩm văn học!
Chắc đến đây thì khỏi cần viết nữa!
Thức tỉnh, rung lắc, gây hấn, phản kháng, nổi loạn, không thỏa hiệp, nghi ngờ các loại khuôn thước …Tất cả đều trở thành “xa lạ” trong trật tự ổn định, đóng băng, hóa thạch.
.
Vì thế mình rất lấy làm dị ứng với ba thứ văn chương màu mè hoa lá cành nói chí tải đạo ru rín vỗ về sến sẩm ra vẻ cao sang, dân túy, đạo đức nhân văn tủn mủn!
.
Nên, nếu lá rụng đủ nhiều thì mình chụp ảnh cúng tê lê púc. Hẳn là đẹp ngang ngửa với lá xanh. Chứ không gom về đun. Khói thì ô nhiễm môi trường.
Chụp tí hoa hẳn là không thể đun bếp!
Xong!

9.

Hạnh hoa thôn – xóa sổ
Bia cỏ mọc khắp nơi
Ẩm giả như trấu vãi
Thi gia như bầy dơi!
.
Thánh hiền đà sống lại
Ngạo nghễ – hỉ hả cười
Nô thi – bu như kiến
Xú danh – lềnh phềnh trôi.
.
Thái bình – hạc nhàn rỗi
Múa hát hội hoa đăng
Kì lân mập mập ú
Rồng lười nhác nhe răng.
.
Loạn xà bần thơ phú
Như đỉa hẹ – tu từ
Kìa đám mây điện toán
Thời “dĩ hư truyền hư”.
.
Lả lướt tê lê pốc
“Tranh minh…” miệng muôn nhà
Trời! Ngu thảm ngu hại
Tranh hết phần người ta.
.
Mơ! Một trận mưa khủng
Xối xả một trăm ngày!
Nhấn chìm! Xóa sạch bách
Được vậy! Hạnh phúc thay.

10.
Lại thơ?
Để làm gì!?
Lão bạn hỏi ra chiều thương hại
Thủng thẳng, tôi trả lời
Chẳng- để – làm – gì!
.
Chẳng- để – làm – gì!???
Lão bạn nhìn tôi ra chiều kinh ngạc
Ơ! Sao lão dễ dàng bức xúc
Chuyện không đâu
Ơ! Lão nhìn tôi cứ y như nhìn vật lạ rớt xuống từ trời hoặc từ thăm thẳm đại dương dạt vào
Ơ! Lão nhìn tôi
Khiến tôi bật khóc
Rồi cười…
.
Ông bạn đã đọc chưa? Chưa đọc?
Rồi!
Đã đọc!
Từ câu đầu đến câu cuối
Từ bài đầu đến bài cuối
Từ tập đầu đến tập vừa xong…
Thơ
Thẩn
Như con củ c…!
.
Ơ!
Để – làm – gì?
Đấy thôi câu trả lời tuyệt vời ông mặt trời
Câu trả lời phải là từ lão bạn
Từ những người đã đọc
Như lão
Khác lão…
.
Thơ để làm gì ư?
Thì đấy
Khiến người đọc choáng váng
Bực mình
Nổi đóa
Và ném ra ngôn từ bạo liệt
“Như – con – củ – c…!”
.
Tất nhiên là văng tục
Rất người
Rất đời
Không hề diễn…
.
Thơ để làm gì?
Tự lột trần chân tướng
Phần nhiều chẳng đáng tự hào!
.
Thế thôi.

11.

Những kì nhông nảy nở cấp số nhân
Múp míp
Thoắt ẩn
Thoắt hiện
Biến sắc
Thay màu
Ảo diệu kì nhông
Chóng mặt kì nhông
.
Những con kì nhông khôn ngoan
Chỉ số IQ và EQ ngoại hạng
.
Những kì nhông bút
Những kì nhông chữ
Những kì nhông thi ca hội họa
Vũ điệu biến hóa khôn lường
Những kì nhông tranh nhau khoe mẽ
Kì nhông thưa bẩm gọi dạ bảo vâng
Kì nhông khoe khoang ba đời tỏa sáng
Kì nhông phô bố mách mẹ ỷ thế cây đa cây gạo cây đề
Những con kì nhông nhiều khi
Là bạn của tôi
Người thân của bạn
Thậm chí là thần tượng của chúng ta.
.
Bạt ngàn tu từ
Loang loáng tu từ
Rờn rợn tu từ
Trơ trẽn sắc màu
Hậu – đình – hoa – phì – đại
Ngộp thở
Tắc thở bụi mịn trùm phủ nơi nơi
Núi rác khổng lồ hăm dọa…

12.
Tạ ơn tiếng Việt đã cấp từ Phông bạt
Biết ơn đám trẻ chuyển hóa Phông – bạt – tính – từ!
Để ta nhận ra
Khi ta chưa nhìn thấy mặt trời
Phông bạt đã có rồi
Ta lớn lên cùng phông bạt
Xác thân
Ta ngô nghê vì phông bạt
Ranh ma từ phông bạt
Nổi trôi cùng phông bạt
Yêu – phông bạt
Căm – phông bạt
Chiến – phông bạt
.
Lạ – phông bạt
Dậu Pha Phèo – phông bạt
Phông bạt khóc cười chia li đoàn tụ tang ma hiếu hỉ li hương hồi hương sầu hờn hận oán lên hương cái bang ngạo nghễ hô hét và đi bão
Cả một thời mang tên phông bạt
Cả một thế hệ mang tinh thần phông bạt
Có một triết học phông bạt
Có một mĩ học mĩ cảm phông bạt
Mở mắt đã thấy phông bạt
Nhắm mắt lởn vởn phông bạt
Giấc mơ phông bạt hồng
Ác mộng phông bạt đen
Kể cả khi lãng quên
Kể cả lúc suy tàn trí nhớ
Phông bạt du miên.

13.

Những huyền thoại đại bàng tơi tả te tua
Gà què cối xay cùn quanh quẩn
Những dáng điệu truyền kì lê lết sống
Tấn kịch hề mùa cuối không người xem
Đại tự sự ủ ê buồn mốc
Chất chồng kho sách cũ
BigData lạnh cóng chẳng ai tìm.
.
Nhảy múa, thét gào những mẫu hình ẩm mốc
Cơn hung cuồng tự sướng
Ngả nghiêng cười
Người cứ tiến
Gâu gâu thây kệ
Sông cứ trôi…
.
Bóng đêm vây bọc
Dày
Ừ thì dày đặc
Sợ?
Chờ bình minh?
Xin đừng
Bình minh có thể đến muộn
Rất muộn
Gục ngã…
Không
Đối mặt và thây kệ
Xuyên qua bóng đêm dày đặc
Bao khoảng mênh mông phía trước đang chờ.

14.
Rảnh rỗi
Vô mạng chơi cùng ChatGPT
Chém gió về chính trị chính em chính bác chính ông chính cháu!
Kì lạ ChatGPT thành thạo
Rất thành thạo những “CCCC”, “BIẾT BỐ MÀY LÀ AI?”, “HỒNG PHÚC DÂN TỘC”, “Caly”, “Đu càng”, “Tộc cối”, “Ở ngoải”, “Ngoài vĩ tuyến 17”, “3/”, “Bò vàng”, “Bò đỏ” vân vân và mây mây nhưng nhiều lần, thậm chí rất nhiều lần không cập nhật D Trump 2.0
Hóa ra ChatGPT rất thích mớm cung
Hỏa ra nó cũng quay quắt, quay xe chóng mặt
Hoá ra nó cũng linh tinh tí mẹt lung tung
Và nó cũng biết tập thơ được giải – tập thơ AI bị thu hồi
Nó bình luận về tập thơ bằng một câu hơi bị khủng
“Chuyện – dở – hơi – chỉ – có – ở – con – người!”
Giật mình!
Nhột
Mấy con mèo tôi nuôi ngày mỗi ngày càng ít “meo meo”
Chúng không cần cần ChatGPT
Ừ! Những con mèo
Chẳng khi nào mơ giải thưởng.

15.

Bạn tôi than sao bây giờ rất dễ phát khùng
Tôi an ủi – truy nguyên do biến đổi khí hậu
Thành ra khùng điên chúng ta mất độc quyền
Khùng trở thành từ khóa thời đại ta đang sống
Khùng cá nhân, tập đoàn, phe nhóm, khu vực, châu lục
Khùng toàn cầu
Bia cỏ, quán nhậu, cao tốc, phố cổ, công viên địa chất, di sản thiên nhiên, bãi biển thiên đường, phòng VIP, gian đại sảnh, nhà trắng, nhà xanh, bàn tròn, bàn méo…đến đâu ta cũng thấy
Những hóa thân muôn vẻ vạn màu
Nỗi điên khùng
Hòa vào hơi thở
Khảm vào giọng nói
Hiện ra áo quần
Hiện hình lễ hội
Hóa thành núi sông ta núi sông người núi sông bạn núi sông tôi
Những yêu thương, những cảm thông, những sẻ chia, những bao dung…
Thoi thóp
Ngắc ngoải
Tự bao giờ?
.
Ôi! Không còn Hamlet!
Trí tuệ khốn cùng
Ôi! Đã hết Don Kihote!
Điên rồ hành động!
.
Tôi nổi khùng
Bạn nổi khùng
Và chúng ta, có thể
Bất lực
Rũ buồn
Biến đổi khí hậu trầm trọng hơn
Có thể khùng bền vững.

16.

Ta đã già và phía trước ốm đau bệnh tật
Cõi hư vô đang chờ
Chợt nhớ đọc ở đâu đó – người ta sinh ra để chết
Sớm muộn nhanh chậm
Ai cũng đến đích cuối cùng
Bận tâm chi những chuẩn mực những quy phạm bày đặt
.
Vào một ngày đẹp trời bỗng dưng da diết nhớ
Tiếng bố mẹ ngày nao
Ngẩn ngơ nhớ trong bất lực
Di ảnh nhạt nhòa thời gian
Trang di bút cũng nhạt nhòa trên giấy cũ.
.
Mỗi lần bật máy trò chuyện với chị với anh với em
Câu đầu tiên thế nào chị ta cũng nói
Cậu in hệt bố tóc râu mặt mũi
In hệt bố giọng nói tiếng cười…
.
Có thế chứ!
Hình hài bố mẹ gửi lại nơi ta
Gương mặt, nụ cười, ánh mắt, giọng nói gửi lại nơi ta
Rồi sẽ có một ngày ta gửi lại con ta
Dây kết nối
Lặng lẽ
Không cần ồn ào
Không cần những chuẩn mực những quy phạm vô hồn rỗng không.

17.

Ông bạn mắng
Sao thơ mày miên man?
Bà bạn chu mỏ
Thơ dài ngoằng ngoẵng?
Ai đọc?
Ai xem?
.
Ồ ta biết mười mươi
Ngắn như thơ haiku như thơ tuyệt cú
Và dài như thơ Tagore
Sắp dài kỉ lục thơ Lê Vĩnh Tài
Đọc
Mấy ai
Trừ AI…
.
Đằng nào cũng không ai đọc
Thì viết cho thật dài
Thật loằng ngoằng
Thật miên man
Ai đọc
Ai không đọc
Mắc mớ chi bận lòng
.
Chưa đọc
Không đọc
Mắng
Chu mỏ
Đọc
Cũng vậy vậy thôi
Chu mỏ
Mắng!
Xứng đáng quá con người.

18.

Ai cũng kêu thiệt to
Sự – thật – sự – thật!
Ô!
Nó vẫn trước mặt sờ sờ
Kêu chi cho nhọc xác!
Sự thật nhãn tiền
Đã mấy mươi niên
Tôi
Bạn
Chúng ta. Có thể
Đều SỢ SỰ THẬT
Đều LẢNG TRÁNH SỰ THẬT
Đều CĂM GHÉT SỰ THẬT
Đều GIẢ VỜ YÊU SỰ THẬT
Sự thật nhãn tiền
Sao lại kêu!?
.
À
Thói quen làm dáng!

19.

Có những kẻ đi mãi không về
Hình – như – văn – xuôi – hư – cấu
Ba thực bẩy hư
Ba hư bẩy thực…
Đọc
Thấy buồn
Nỗi buồn dịu dàng và dai dẳng
Bâng khuâng nghĩ suy
Cười nhẹ và lắc đầu
Hiểu tất cả mà hình như không hiểu
Những gì không thể hiểu dễ viết thành văn
Những gì đã hiểu dường như đành bẻ bút…
.
Có những kẻ nằm mãi không ngồi
Ngồi mãi không bò
Bò mãi không đứng
Đứng mãi không đi
Hình như động mà không động
Văn xuôi phi hư cấu lãng quên hay né tránh?
Câu hỏi không ai muốn trả lời…
.
Có những kẻ như thế
Nhân – vật – chính – tấn – tuồng – phi – hư cấu
Làm nên huyền thoại phố
Huyền thoại đô thị dở dang
Huyền thoại ngang tầm mặt đất
Tôi ngơ ngẩn nhìn
Không thể hiểu

20.

Đàn kền kền được sinh ra để dọn xác chết
Chết già
Chết đau
Chết đói
Chết rét
Chết vì chinh chiến vô hạn vô hồi
Chết vì những cuộc ra đi đầm đìa nước mắt…
Đàn kền kền
Những con kền kền sinh ra để ăn xác chết
Sứ mệnh thiêng liêng.
.
Kền kền không sinh ra xác chết
Chẳng giống loài nào bị chết bởi kền kền.
.
Chỉ có gian manh xảo trá người
Tu từ tráo trở
Khinh bỉ ví von
Vô ơn
.
Bây giờ
Xác người hình như đã trở thành nguồn lợi khổng lồ cho dịch vụ trọn gói
Kền kền hóa thân thành người.
.
Tiêu thụ xác đồng loại
Tầm nhìn vài mươi năm.

21.

Chúng ta chẳng muốn bỏ bất cứ một thứ gì
Hình như là không – dám – bỏ!
Không dám bỏ!
Đúng rồi không dám bỏ…
.
Nỗi sợ miên trường đóng băng chúng ta tất cả
Đóng băng
Chúng ta ngột ngạt, vướng chân, quẩn chân
Chúng ta u uất và sầu muộn thoi thóp nghẹt thở
Ngôi nhà bưng kín chẳng ai dám mở
Những thần tượng già nua
Những úa vàng, những te tua, những mủn nát, những hôi mốc
Chúng ta run rẩy không dám đụng vào
Hình như cái gì cũng thành tinh
Hăm he dọa nạt
Kích hoạt thói ươn hèn
.
Chẹp miệng như một thói quen
Đành lòng vậy.

22.

Nỗi chán nản muộn phiền
Xui khiến ta về với những ngày xưa
Và huy động cả một biển tu từ
Và hào hứng thi pháp huyền thoại truyền kì cổ tích
Và bất tận rưng rưng…
Những – ngày – xưa
Lấp lánh
Trong và đẹp
Đầy nghĩa tình
Thanh thoát tinh tế vạn lần…
Cho thỏa nỗi thất vọng
Bù đắp nỗi bất lực trống rỗng mênh mông
Cuộc giải thoát màu mè dịu dàng ngòn ngọt
Bất lực
Già nua
Nhuốm sắc màu bệnh hoạn. 

Đặng Tiến (Thái Nguyên)

BỖNG DƯNG NHỚ LỖ TẤN

Bỗng dưng! Lỗ Tấn! Da diết nhớ
U mê! U mê! Triệu triệu người
Nỗi ô nhục không còn lối thoát
Tự đọa đày! Tự hại! Trời ơi!
.
Văn hiến mấy ngàn năm rạng rỡ!
Hóa thành thuốc độc, hoá xích xiềng
Ngụp lặn trong bùa mê thuốc lú
Bi ai! Gào thét muốn phát điên.
.
“Chi na bệnh phu” – cần thuốc đắng
Công. Phạt. Phơi bày những nhớp nhơ
Những di chứng. Di căn. Cắt bỏ
Triệu triệu người nhảy múa tô hô!
.
Quốc – dân – tính! Làm cho bẽ mặt
Kì hình quái dạng chú a cu (A Q)
Triệu triệu người giật mình nhớn nhác
Hèn! Hèn! Hèn! Thậm – Ngu! Thậm – Ngu!
.
Trường – minh – đăng! Nổi điên thổi tắt
Tố – vương ư? Cũng lật. Lật nhào
Thuần – phong – mĩ – tục quăng sọt rác
Khuấy đảo một phen xem ra sao?
.
“Ôn cố…”! Giật mình. Lòng chua xót
Nhìn kìa! Ngạo nghễ những rỗng không
Tự luyến. Tự ngu…Rắn như đá
Huyênh hoang hủ lậu đã tận cùng.
.
Thói bầy đàn phì đại man rợ
Y hệt âm binh – chứng loạn thần
Xâm hại. Ném đá. Nhục nhục mạ
Chuồng bò ứ đầy! Phân. Toàn phân.
.
Bách nhục! Đáng số trăm năm nữa
Phận dế giun nước đọng ao tù
Cửa đã mở! Mặt xanh đóng lại
Mãn nguyện vui mê lú âm u.
.
Và chợt nhớ hình như Giông tố
Xú uế một lần quét sạch không
Cuộn xoáy dữ dằn đại hồng thủy
Nhấn chìm. Như ta vẫn cầu mong.

BÀI CA NGẮN VỀ NỖI MÙ LÒA

Ta quá sợ những anh chàng/cô nàng lí tưởng!
Ngày đẹp trời bỗng đột ngột hiện ra(*)
Như công chúa và như hoàng tử
Cổ tích thần kì!
Cổ tích siêu thần kì!
Và tân – cổ – tích
Chém gió tơi bời
Chém gió tưng bừng
Như đúng rồi lời gấm miệng hoa
.
Những viễn mộng vời xa ảo diệu
Những thề nguyền hò hẹn mây núi trăng sao biển rộng sông dài
Những lai láng ngôn từ diễm tuyệt
Những dự án mê li
Những đoạn tuyệt
Những dấn thân
Những bước ra
Những đổi đời
Và những…
.
Và những Anna
Những Emma
Những nàng thơ mơ mộng
Những trai đẹp tóc xanh mắt biếc ngực nở bụng thon…
Lùa gà lùa gà lùa gà lùa gà – lí – tưởng – chủ – nghĩa
Những chân trời xa
Những chân trời xa
Ngôn từ đầu lưỡi
Say đắm
Mê hồn.
.
Rồi một ngày trời không nắng không mưa không trong không đục
Biến mất những lí tưởng chủ nghĩa chàng/nàng
Biến mất như chưa từng có mặt
Những chú gà bị lùa ngơ ngác trống vắng bơ vơ
Trở về y như cũ
Tan
Rã
Tàn hủy
Những anna những em ma và những…
Nhầm lẫn
Mù lòa!
(*) Nhại thơ A.X.Pushkin 

Đặng Tiến (Thái Nguyên)

XIN BẤM VÀO ĐÂY

Đặng Tiến (Thái Nguyên): SOI (THƠ)

TỰA

TẠ DUY ANH

ĐẶNG TIẾN, NGƯỜI DẤN THÂN

Ban đầu Đặng Tiến và tôi chỉ là bạn trên Facebook. Qua vài bình luận, tôi nhận ra ngay khẩu khí của một người đàn ông mạnh mẽ, bộc trực và tử tế. Rồi chúng tôi để ý đến nhau. Tôi tiếp tục khám phá ra nhiều điều đặc biệt ở ông, một ông thầy giảng đúng nghĩa: Kiến văn sâu rộng, nghiêm túc, tôn trọng tự do học thuật và sự khai phóng. Ông đặc biệt yêu thơ. Ông tìm cách đưa thơ thoát khỏi những ngăn cách, đôi khi chỉ do thói quen thưởng thức. Nhiều tác phẩm thơ, cả cổ điển và hiện đại, cả trong lẫn ngoài nước, qua giọng đọc truyền cảm của ông, đến với bạn đọc theo một con đường rất riêng, để lại ấn tượng hoàn toàn khác biệt, so với cách tiếp cận thông thường. Ông luôn cổ vũ bạn bè, chân thành vui mừng trước thành công của họ. Bất cứ ở đâu có tinh thần sáng tạo, nuôi dưỡng vẻ đẹp, ở đó lập tức ông có mặt.

Từ một căn nhà khá hẻo lánh thuộc Thái Nguyên, nơi tôi đã có vinh hạnh đến thăm và đàm đạo đủ chuyện, ông mở ra mối liên kết với nhiều văn nghệ sĩ, nhiều không gian nghệ thuật, không gian ý tưởng. Từ một thầy giáo dạy văn, ông trở thành người truyền cảm hứng cho tình yêu thi ca, tình yêu nghệ sĩ và tình yêu con người nói chung. Những lời bình ngắn gọn của ông, về bất cứ vấn đề gì, đều cực kì sắc sảo. Đôi khi đó còn là nơi năng lượng phản biện bị nén chặt tới mức chỉ cần chạm nhẹ vào là tạo ra cuộc bùng nổ học thuật hay quan điểm sống. Sự mạnh mẽ, phóng khoáng cùng với thái độ nghiêm túc, đã tạo nên một phong cách Đặng Tiến vừa độc đáo, vừa tạo ra lực hấp dẫn lớn.

Và rồi, như không thể khác, Đặng Tiến đến với thi ca. Cũng vẫn theo cách hồn nhiên, mạnh mẽ như khi ông đến với tự do! Rất khó đưa ra định danh về phong cách thơ của ông. Những câu thơ, bề ngoài mang tinh thần của những cảm khái thời cuộc, nhưng luôn hàm chứa một đại lượng triết học trong từng con chữ, sẵn sàng mở rộng biên độ thẩm mĩ, mời gọi đối thoại, kích thích khám phá từ người đọc. Tôi không muốn trích thơ ông, bởi tách chúng ra thì dễ, thậm chí rất dễ, nhưng điều đó cũng lập tức phá vỡ mất tính toàn vẹn của một chỉnh thể nghệ thuật mà tính kết cấu chặt chẽ là một phần của thi pháp. Thơ, với ông là cuộc thám hiểm vào cõi sống, nơi mỗi tạp âm đều hàm theo một tuyên ngôn, ẩn chứa ý tưởng. Thơ với ông còn là thái độ sống. Ông tôn trọng xã hội, vì thế, ông luôn đòi hỏi nó phải không ngừng thay đổi theo chiều hướng tốt lên. Đôi khi niềm mong mỏi của ông chỉ là mỗi con người hãy biết yêu và trân trọng chính cuộc sống của họ hơn.

Tôi ít thấy âm thanh nào để lại nhiều tiếng vang vọng, như những gì cất lên từ Đặng Tiến. Chính trực, đam mê, tinh tế, bí ẩn và lãng mạn, là nét phác thảo đầu tiên chân dung ông, một chân dung vạm vỡ, dữ dội, đầy góc cạnh nhưng cũng vô cùng dịu dàng, sự dịu dàng toát lên từ cái chiều sâu nhân bản của một nhân cách đĩnh đạc. Dù ở bất cứ lĩnh vực nào: Giáo dục, phê bình xã hội hay nghệ thuật và giờ là sáng tạo thi ca, Đặng Tiến đều dấn thân đến cùng. Ông đã thành công và tôi tin ông sẽ tiếp tục thành công.

Xin chúc mừng ông!
Tạ Duy Anh