Tác phẩm “Vietnam II” (1973) của Leon Golub, tại Bảo tàng Nghệ thuật Hoa Kỳ Smithsonian. Nguồn ảnh: Quỹ Nghệ thuật Nancy Spero và Leon Golub/

.

bài thơ dài 1.000 câu, có 15.000 chữ, suy nghĩ 50 năm, viết trong 365 ngày.

Kiên nhẫn đọc, cười nhiều hơn khóc, vui nhiều hơn buồn.

Từ uất hận, phần nộ, tới bao dung.

Từ tuyệt vọng, tới lạc quan.

Là nội dung của bài thơ.

+ Một.

Tôi mơ một ngày,

Những người lãnh đạo Cộng sản tuyên bố từ bỏ Cộng Sản,

Trở về với Nhân Dân.

Nói một lời xin lỗi với Nhân Dân,

Xin Nhân Dân xá tội,

Và tha thứ mọi lỗi lầm trong quá khứ.

Thả hết tù nhân chính trị, lương tâm,

Mở kho gạo, kho vải, phát cho những người cơ hàn.

.

Quốc hữu hóa những tài sản của những cán bộ tham nhũng,

Xây trường học, bệnh viện,

Mở những nhà máy, công trường,

Đem màu xanh về lại nông thôn,

Trân quí những hạt gạo làm ra.

Hoãn xuất khẩu một thời gian dài,

Để giải quyết nạn đói cho Nhân Dân trong nước.

.

Lập cầu không vận,

Đưa về nước những khúc ruột ngàn dặm.

Trả lại cho họ tài sản.

Kính trọng và mời gọi họ đem chất xám trở về dựng lại quê hương.

Để tỏ lòng thành tâm thành ý trở về với Nhân Dân.

Lấy Nhân Dân làm chỗ dựa.

.

Tống cổ bọn Tàu Cộng ra khỏi Việt Nam,

Thằng nào ngoan cố, cho một tát tai,

Thằng nào lì lợm, đạp cho một đạp,

Thằng nào hung hăng, đá cho một đá.

Khi đã lấy Nhân Dân làm chỗ dựa,

Sức mạnh Việt Nam là sức mạnh người khổng lồ.

.

Tôi, thi sĩ,

Sẽ đề nghị Nhân Dân cho các người tiếp tục tại vì trong vòng 12 tháng,

Tiếp xúc và mời gọi sự hợp tác của những ngài lãnh đạo các tôn giáo,

Những trí thức, nhân sĩ, những Việt kiều …

Vốn có lòng đau nỗi đau quê hương,

Hợp thành một Hội Nghị Diên Hồng,

Tổ chức bầu cử Quốc Hội Lập Hiến.

Tất cả những ai có lòng yêu nước chân thật,

Không phân biệt quá khứ,

Đều có quyền ứng cử.

Nhân Dân sẽ là lá phiếu quyết định.

Quốc Hội Lập Hiến chọn nguyên thủ quốc gia,

Nguyên thủ quốc gia thành lập nội các.

Đưa nội các ra trưng cầu dân ý.

.

Sau khi Nội Các ra đời,

Cũng vừa 12 tháng cho phép,

Xin mời quí ngài Cộng Sản ra đi.

Muốn nước ngoài thì nước ngoài,

Muốn nội địa thì nội địa.

Nhưng chỉ được mang theo 1/3 tài sản .

Ấy là Nhân Dân đã quá khoan hổng,

Ấy là đã tránh được “dựa cột” hay “chui ống cống,”

Với giá đó, được chưa ?

Để thi sĩ còn trình lại Nhân Dân.

+ Hai.

Tôi sẽ có mặt trên chuyến tàu không vận “qui cố hương”

Cùng với những thi sĩ, nhà văn lưu vong,

Vừa đủ cho một chuyện máy bay trực thăng hạ cánh trước Ba Đình,

Để kiểm tra xem Bộ Chính Trị có giữ đúng lời hứa với Nhân Dân không?

.

Ba Đình sẽ là điểm xuất phát,

Đoàn văn nghệ sĩ hải ngoại sẽ phối hợp cùng anh em văn nghệ sĩ trong nước,

Tất cả sẽ chia thành nhiều nhóm, tung đi nhiều nơi, tổ chức những đêm thơ, nhạc,

những ngày luận bàn văn chương, trong tinh thần hòa giải hòa hợp dân tộc.

.

Dưới chế độ độc tài, sắt máu vô luân,

Trí thức và văn nghệ sĩ là những cục phân,

Với Mao, với Hồ đều như thế.

Nếu những người này không thỏa hiệp làm tay sai, bồi bút,

Không cúi đầu hàng phục dạ dạ, thưa thưa.

Những Huy Cận, Xuân  Diệu, Chế Lan Viên,

Những Tố Hữu, Hoài Thanh, Nguyễn Tuân…

Đều chấp nhận bán linh hồn, bẻ cong ngòi bút.

Những Trần Dần, Phùng Quán, Hữu Loan, Nguyễn Văn Đang,

Những Phùng Cung, Phan Khôi, Hoàng Cầm…

Đã dũng cảm, hiên ngang nói không với lũ bạo quyền.

Chấp nhận tù đày, ngược đãi của hôm nay

Để hiên ngang đi vào Lịch Sử, ngửng cao đầu.

Thế mới biết lựa chọn nào cũng có giá, 

Giá Vinh Quang, giá Tủi Nhục.

.

Ngày về, chúng ta cũng sẽ cho về,

Những đứa đã đâm sau lưng chiến hữu.

Những đứa đã bẻ cong ngòi bút để làm văn nô hay thi nô,

Những đứa đã nhận tiền Công Sản lũng đoạn hàng ngũ anh em, chia rẽ lòng tin của người cầm bút.

Ngày về, chúng ta cũng sẽ cho về,

Tạo cho chúng cơ hội, cơ may để sám hối,

Với bản thân và bạn bè.

Ngày về, chúng ta cũng sẽ mang về những tác phẩm văn học ghi dấu lưu vong,

Ghi dấu những tháng ngày miệt mài sáng tạo trong nỗi thao thức nhớ quê hương.

Ngày về, chúng ta cũng mang về, những đứa con tinh thần sung mãn dòng máu Việt Nam.

Những tác phẩm văn học là chứng tích, chứng nhận, cho một thời xa quê nhưng không quên Tổ Quốc.

Đồng bào ta trong nước đang chờ đọc một dòng văn chương nhân bản, dân tộc, và khai phóng

Dòng văn chương Việt Nam lưu vong.

.

Những thư viện sẽ mở cửa ngày đêm,

Người vào người ra như ngày hội.

Những thiếu nữ Bắc California,

Những sinh viên Nam Cali., Houston, Washington D.C.

Sẽ là những người tình nguyện trao sách và bánh trái, hoa quả đến những cụ già, em thơ.

Những thi sĩ, nhà văn lưu vong trở về, sẽ tiếp tục sáng tạo trong niềm tin phơi phới, phiêu bồng.

.

Cũng đừng quên dành phần đóng góp cho những ca/nhạc sĩ lưu vong,

Tiếng ca lời nhạc của họ cũng rung lên niềm hân hoan của một thời đất nước hồi sinh.

.

Người người hân hoan,

Người người tay bắt mặt mừng trong nụ cười nước mắt.

Nước mắt của hạnh phúc, ngày gặp lại nhau sau nhiều năm đau lệ.

Nước mắt cũng là nước mắt sám hối với quê hương.

Dù ở lại hay ra đi, chúng ta cũng chưa làm xong trách nhiệm với núi sông.

Nước mắt cũng như một lời xin tha thứ từ em, từ mẹ, từ cha,

Từ người nông dân chân lấm tay bùn, đói rách quanh năm,

Từ người công nhân miệt mài ngày đêm trong xí nghiệp, cơm không đủ no,

Từ người học sinh đến trường không có sách học,

Từ người bệnh đến nhà thương không có giường nằm…

.

Chúng ta kết tội Cộng Sản, nhưng chúng ta cũng không phải hoàn toàn vô tội,

Kết tội Cộng sản, nhưng chúng ta không phải vô can.

Tại chúng ta vì run, vì sợ, vì hèn, nên mới có lũ Cộng Sản độc ác, tham tàn như thế.

.

Nhưng đó là chuyện đã qua.

Nhắc lại để nhớ, chứ không phải để gây thêm lòng hận thù.

Chúng ta đang trong mùa Hòa Giải, Đoàn Kết.

+ Ba.

Tôi mơ một ngày,

Những người lãnh đạo Cộng Sản sàng suốt để nhận ra rằng

– Lựa chọn Cộng Sản là một sai lầm,

– Lựa chọn Xã Hội Chủ Nghĩa là một điều không tưởng.

“Tới cuối thế kỷ này chưa biết đã có XHCN chưa!” 

Lời của Đảng trưởng Nguyễn Phú Trọng.

Nên đất nước tụt hậu, nhân dân lầm than, quê hương, tổ quốc bên bờ diệt vong.

Tôi mơ một ngày

Những người lãnh đạo Cộng Sản hôm nay thấy rằng:

Họ đang gánh gánh nợ tổ tông,

Từ Hồ, Đồng, Chinh, Giáp…

Những tên thực sự là tội đồ của Lịch Sử và Nhân Dân.

Còn như những Hùng, Dũng, Trọng, Sang,

Vẫn còn được nhân dân giảm tội hay tha thứ.

Nhưng nếu không biết như thế để dừng lại bàn tay đẫm máu đồng bào từ hôm nay, bây giờ,

Thi trừ đi là điều khó tránh.

Là tự mình giết hại vợ con mình.

Thi sĩ nói điều này cũng là nói cho những đảng viên còn say máu hãm hại nhân dân.

Chế độ nào cũng có ngày cáo chung, nhưng nhân dân là trường tồn, bất biến.

Luật đời là nhân quả,

Đảng viên Cộng Sản, đặc biệt là công an, giết người, cướp của.

Chẳng lẽ nhân dân để cho vợ, con chúng yên thân hay sao?

Hãy suy nghĩ, dừng bước sai lầm, say máu, say đất, say tiền,

Trở về với nhân dân kẻo muộn, để được tha thứ.

Thi sĩ nói điều này với tất cả những người anh em Cộng Sản từ trên đỉnh cao tới thấp lè tè.

+ Bốn.

Tôi mơ một ngày,

Sáng mai thức dậy, đài đưa tin:

Tất cả những tòa Đại Sứ Việt Cộng trên toàn thế giới đều đã đóng cửa.

Từ vị đại sứ đến tất cả nhân viên ngoại giao,

Đều tuyên bố ly khai Đảng Cộng Sản, tay sai bán nước.

Tất cả đảng viên đều xé thẻ đảng bỏ vào sọt rác,

Không vất bừa bãi như ở Hà Nội.

Vì đây là xứ sở của văn minh tự do,

Đất nước của Dân Quyền và Nhân Quyền.

.

Sau nhiều năm công tác ngoại giao ở nước ngoài,

Quí sứ thần đều ý thức như thế.

Vì ý thức như thế nên đồng lòng ly khai đảng Ba Đình hèn với giặc ác với dân.

.

Tin tập thể những nhà ngoại giao Cộng Sản ly khai,

Làm nức lòng đồng bào trong nước,

Đặc biệt là những vợ con của quí sứ thần,

Họ đang nghĩ tới ngày sang Mỹ đoàn tụ với chồng, cha, anh, em,

Hay đến ngày chồng, cha trở về trong niềm kiêu hãnh.

Rằng họ đã lựa chọn đúng lúc và đúng thời,

Hợp lòng dân, hòa chung cùng hồn nước.

.

Tôi mơ một ngày

Cộng đồng người Việt di tản hải ngoại,

Từ năm châu bốn biển,

Mừng vui chào đón những người anh em,

Đã sáng mắt, sáng lòng.

Nhận chân được lẽ đúng sai,

Để chọn Tổ Quốc, Nhân Dân làm bãi đáp.

.

Từ nay tất cả một lòng,

Không còn Quốc/Cộng hận thù nhau.

Không còn xuống đường hoan hô, đả đảo nhau,

Chúng ta cùng chung dưới lá cờ Tổ Quốc,

Cờ Vàng Ba Sọc Đỏ.

Những ai không thích hay chưa thích lá cờ này,

Thì đi với hai bàn tay không,

Tuyệt nhiên không mang theo cờ đỏ sao vàng,

Là cờ Tàu phù Phúc Kiến,

Mà đảng Cộng Ba Đình đã vay/bán máu anh em .

.

Tôi mơ một ngày

Các cộng đồng người Việt hải ngoại,

Dành một tháng liên hoan, chào mừng ngày Đoàn Kết Việt Nam.

Người người ôm hôn nhau, tay bắt mặt mừng,

Không còn chia biên giới.

Chúng ta đều là những người Việt Nam Tự Do.

.

Tôi mơ một ngày,

Quí vị lãnh đạo các tôn giáo, các cộng đồng người Việt trên thế giới,

Tổ chức một tháng liên hoan.

Lập Cầu Không Vận,

Cho người Việt các châu qua lại thăm nhau,

Cho thỏa lòng ước mong trước ngày an giấc ngàn thu.

.

Tôi mơ một ngày

Những người Việt giàu có, tiền triệu, tiền tỷ,

Hào phóng chung chi cho những chuyến lên đường,

Cho những đêm liên hoan, cho những ngày họp mặt,

Tổ chức hội chợ lia chia,

Văn nghệ lia chia,

Đọc thơ lia chia.

Thi sĩ xin phép được làm người quản trò,

Hay và vui hết biết.

Tiếng thơ thi sĩ hào sảng, hết biết,

Cũng không quên, thi sĩ đóng góp $1.200.00,

Là tiền SSI từ ngày tai nạn xe, thi sĩ bị gãy ba ngón tay của bàn tay trái,

Do bởi, tại vì,

Vừa lái xe, vừa đọc thơ Nguyễn Trãi,

Giữa đêm khuya tuyết bão, ca đêm.

Hiện nay vẫn còn thép bao bọc ngón tay,

Đến mùa lạnh, đêm đêm đau nhức hết biết.

Xin cho phép thi sĩ hân hoan, mừng vui góp chút tiền còm.

+ Năm

Tôi mơ một ngày,

Tôi đứng trên một cái bục cao,

Giữa công viên mênh mông hay quảng trường bát ngát,

Trước 500.000 hay 1.000.000 đồng bào tôi hay có thể nhiều hơn, càng đẹp.

Tôi sẽ nói thao thao bất tuyệt.

Dẫu thao thao bất tuyệt,

Nhưng tôi vẫn thở.

Tôi vẫn còn khả năng thở đều chi.

Tim tôi vẫn đập, dù thao thao bất tuyệt.

Tim tôi vẫn không ngừng nhịp đập đều chi.

Tôi nói suốt ngày đêm,

Nếu cần nói qua tháng qua năm gần,

Kể cả tháng năm xa,

Về một giải pháp cho vấn đề Việt Nam:

“Muốn cứu 90 triệu người dân, hãy cứu những người lãnh đạo Cộng Sản Việt Nam trước.”

Trong thân phận nhược tiểu da vàng,

Ngay cả trong trường hợp họ muốn yêu nước, yêu dân,

Cũng chưa chắc gì được.

Trong thân phận nhược tiểu da vàng,

Họ cũng chỉ là những con múa rối,

Những tên tay sai không có quyền lựa chọn.

Trong thân phận nhược tiếu da vàng,

Họ không được quyền yêu nước, yêu dân.

Vì điều này nằm ngoài ý muốn của những tên buôn người, bán vũ khí.

Hãy nhớ tới Cố Tổng Thống Ngô Đình Diệm,

Ai đưa cụ về và ai bứng cụ đi.

Điều mọi người đã rõ.

.

Tôi mơ một ngày

Tôi được ngồi và cụng ly với những nhà lãnh đạo Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Úc, Nhật, Hàn…

Để nói với họ rằng:

“Các ông đang nuôi độc tài Cộng Sản Việt giết hại nhân dân tôi.

Các ông đang hà hơi tiếp sức cho Cộng Sản Việt Nam lớn mạnh, truờng tồn,

Để làm tay sai phục vụ quyền lợi cho các ông, mặc cho dân tộc tôi lầm than, nghèo đói.

Các ông là những con người hai mặt

Các ông gian dối, không thật thà,

Các ông nụ cười bồ tát mà lòng kẻ cướp.

Tôi, thi sĩ, tôi căm giận các ông, tôi thù ghét các ông…”

Rồi tôi bỏ đi, không thèm ngó lại,

Phủi đít mà đi, không thèm ngó lại.

.

Tôi mơ một ngày,

Về lại Việt Nam,

Để nhìn cô gái chân dài mặc bikini soải cánh ven Thái Bình Dương hình chữ S,

Đó là hình ảnh đất nước Việt Nam tôi.

Đẹp biết bao và cũng bất hạnh từ đó biết bao.

Trước vẻ thèm thuồng của những tên sở khanh, buôn súng bán máu.

Đất nước tôi, xét về mặt địa lý chính trị là Number One

Nhưng cũng từ đó là Number Ten cho dân tôi trước lũ người manh tâm trục lợi.

+ Sáu.

Tôi mơ một ngày,

Trên chuyến bay về Việt Nam trong những ngày sắp tới,

Khi trong nước đang “dầu sôi lửa bỏng”,

Người người xuống đường, nhà nhà tham gia trận chiến quyết liệt cuối cùng,

Dứt nọc Cộng Sản.

Cũng có mặt với tôi là những thiếu nữ Việt Nam vô cùng xinh đẹp,

Những thiếu nữ Việt Nam mang dòng máu Hai Bà Trưng, Bà Triệu,

Mang tấm lòng yêu nước dũng cảm của những Bùi Minh Hằng, Nguyễn Phương Uyên, Minh Hạnh, Phan Thanh Nghiêm,

Những Nguyễn Hoàng Vi, Trịnh Kim Tiến, Huỳnh Thục Vy, 

Những biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam bất khuất.

Cho thi sĩ gởi lời xin lỗi những ai thi sĩ chưa gọi đến tên,

Cho thi sĩ gởi lời tạ lỗi tới những bà mẹ Việt Nam Dân Oan,

Mà thi sĩ không biết tên để gọi.

.

Chúng tôi về, cùng những thiếu nữ xinh đẹp nhất, như những người chiến sĩ tình nguyện xung phong, những ngày đầu khởi nghĩa.

Chúng tôi về hôm nay, mở đường cho những chuyến về của ngày mai.

Chúng tôi về, ấy là lúc trong nước đã sẵn sàng.

Trường học bãi khóa, chợ búa bãi thị, công nhân đình công, công chức bỏ nhiệm sở, người nông dân không ra đồng.

Nhà thờ kéo chuông, nhà chùa gõ mõ, xe các loại bấm còi liên tục,

Sài Gòn, Huế, Hà Nội rầm rập bước chân xuống đường của toàn dân tộc cho đất nước hồi sinh.

Dưới sự lãnh đạo và chỉ huy của Ủy Ban Liên Tôn.

.

Ấy là lúc các em, các cháu từ hải ngoại trở về,

Sẽ bắt tay phối hợp cùng các chị, các anh, các mẹ trong nước,

Sẵn sàng những chai nước uống, nhưng ổ bánh mì thịt thơm lừng tình nghĩa Việt Nam.

Những cánh hồng tươi cũng được các em, các cháu trao tận tay các chú bộ đội, công an.

Cùng những chai nước ngọt, những ổ bánh mì không mang lòng thù hận.

Để những nắm đấm nhẹ hơn, dùi cui phang nhẹ hơn,

Trên thân thể những người biểu tình yêu nước chống bạo quyền.

.

Đó là lần ra quân, xuống đường như một thông điệp gởi tới những người lãnh đạo độc tài Cộng Sản.

Không bạo động, không hận thù,

Chúng tôi xuống đường với trái tim nhân ái, bao dung, sẵn sàng tha thứ.

.

Tôi mơ một ngày

Tôi có mặt trong cuộc đấu tranh này,

Tôi mơ một ngày,

Tôi được Ủy Ban Liên Tôn chọn là người,

viết Tối Hậu Thư.

Cách mạng phải là Tối HậuThư

Cách Mạng không có kiến nghị, thỉnh cầu, xin gởi, xin cho,

Làm Cách Mạng phải chấp nhận đi tới tận cùng của số phận,

Số phận của cá nhân trong số phận dân tộc.

.

Vâng, tôi sẽ nhận lời viết

Tối Hậu Thư.

Rất ngắn gọn, không văn chương bóng bẩy,

Không mượt mà với ngôn ngữ mập mờ.

.

Kinh gởi các ông bà trong Bộ Chính Trị,

Tôi, thi sĩ, chỉ muốn hỏi các ông bà câu hỏi:

Hơn 70 năm các ông đưa chủ nghĩa Cộng Sản vào Việt Nam đã tiêu đi biết bao nhiêu là xương máu của nhân dân,

Để hôm nay Đảng Trưởng Nguyễn Phú Trọng của các ông cũng phải nghi ngờ:

“Đến hết thế kỷ này chưa biết đã tới chủ nghĩa xã hội chưa!”

70 năm nắm trong tay độc tài, độc quyền lãnh đạo, tàn phá biết bao nhiêu là tiền rừng bạc biển,

Để chỉ làm ra được cái đinh vít chưa hoàn chỉnh.

Làm ơn, hãy đi chỗ khác chơi!

Xấu hổ quá đi thôi hỡi những “đỉnh cao trí tuệ”!

.

Nay tôi, nhân danh thi sĩ được nhân dân chọn là người viết tối hậu thư

Tôi viết:

.

Những ngày qua các ông đã đọc được lòng dân,

Những ngày qua các ông đã thấy nỗi căm phẫn của muôn dân,

Những ngày qua nộ khí của Nhân Dân sắp tức nước vỡ bờ,

Những ngày qua chắc các ông đã biết run và biết sợ

Nay tôi tuyên bố:

Cho phép các ông trong vòng 30 ngày để trả lời với nhân dân

– Thứ nhất: Có chấp nhận từ bỏ chủ nghĩa Cộng Sản để trở về với Dân Tộc hay không?

– Thứ hai:  Nếu chấp nhận, nhân dân đề nghị và đồng thuận để các ông tiếp tục giữ vị trí hiện tại trong vòng 12 tháng để chuẩn bị cho một cuộc bầu cử tự do có Quốc Tế và Nhân Dân kiểm soát

Sau khi có Quốc Hội và thành lập xong chính phủ, nhân dân mời các ông ra đi, thanh thản, tự do.

.

Còn như nếu các ông từ chối yêu cầu của nhân dân,

Cuộc đấu tranh chuyển sang giai đoạn bạo động.

Đến khi đó các ông sẽ biết

Thế nào là lễ độ!

.

Vâng,

Tôi mơ một ngày,

Tôi có mặt trong hàng đầu tiên của ngày thứ nhất,

Banh ngực tiến lên,

Xốc áo tiến lên,

Hân hoan tiến lên,

Tôi tình nguyện cho một lần chết, không xấu hổ.

Vâng,

Tôi mơ một ngày như thế.

.

+ Bảy.

Tôi mơ một ngày,

Và ngày đó nhất định phải tới.

Ấy là ngày Ngài Nguyễn Phú Trọng

Tổng Bí Thư Đảng Cộng Sản Việt Nam,

Gởi thư đến Ủy Ban Liên Tôn qua địa chỉ của thi sĩ,

Chấp nhận những gì Tối Hậu Thư yêu cầu:

Một, từ bỏ con đường Cộng Sản, quay về với Dân Tộc.

Hai, chấp nhận bầu cử tự do.

Nhưng Ngài cũng đề nghị cho những người Cộng Sản được quyền tham gia ứng cử.

Tôi, nhân danh thi sĩ, phát ngôn viên của  Ủy Ban Liên Tôn,

Tôi đã trả lời ngay với Ngài Tổng Bí Thư,

Là điều đó chúng tôi hoan nghênh

Không có gì trở ngại.

.

Trong lá thư của Ngài Tổng Bí Thư

Ngài cũng không quên cảm ơn thi sĩ, người thảo Tối Hậu Thư,

Rằng thì là, thi sĩ đã mở ra cho đảng Cộng Sản một sinh lộ,

Rằng thì là, thi sĩ đã nối được nhip cầu giữa đảng viên và nhân dân đến với nhau, trong sự cảm thông và tha thứ,

Rằng thì là, thi sĩ đã làm nên những đại lộ, tiểu lộ,

Từ thành thị đến nông thôn, từ huyện đến xã ấp,

Cho những đảng viên Công Sản cầm những cánh hoa Hồng, Dạ Lý Hương, Cẩm Chướng, Uất Kim Hương…

Vào tận nhà những người dân tặng hoa và nói lời xin tha thứ.

Những bàn tay có thể vụng về khi cầm hoa chưa quen,

Vì đã lâu chỉ quen cầm dao găm, mã tấu, lựu đạn và búa liềm…

Nhưng vấn để, là lòng thành tâm sám hối,

Đã là quá quý.

Quá quý.

.

+ Tám.

Ngài Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng cũng có nhã ý mời thi sĩ và gia đình,

Ra Hà Nội dùng cơm thân mật với Bộ Chính Trị trong một lần quốc tang,

À, xin lỗi, không phải quốc tang, mà là quốc yến.

Những vì thi sĩ có tính đa nghi như Tào Tháo nên chỉ đích thân đến một mình,

Bằng xe đạp ôm, không cho vợ con theo.

Phòng khi có gì bất trắc, thi sĩ một mình “dọt” cho lẹ…

.

Nhưng nếu đi một mình, cũng buồn và cô đơn,

Nên thi sĩ sẽ mang theo Nàng Thơ, cũng là thư ký, để ghi ghi chép chép những điều cần thiết cho lịch sử mai sau.

Nhưng biết đâu Nàng Thơ cũng sẽ là người chép sử.

.

+ Chín.

Tôi mơ một ngày,

Tôi về Việt Nam ngập trời hoa Dân Chủ, trái Tự Do,

Sau những việc lớn tôi đã làm cho Sài Gòn, Huế, Hà Nội,

Tôi sẽ về Quảng Trị làm những việc rất nhỏ, nhưng cần lắm lắm, cần biết bao.

Tôi sẽ về làng Thạch Hãn, đổi lại 10 mẫu đất giá kim cương,

Tôi sẽ chia lô bán nền, kiếm tiền xây trường học.

Trong kế hoạch của tôi, xây ba cấp, ba trường, đều mang tên Chúa Nguyễn Hoàng.

.

Trường Tiểu Học Nguyễn Hoàng, tôi chọn ngọn đồi Phước Môn, cạnh thánh địa La Vang,

.

Để tuổi thơ con cháu chúng ta hái sim, bắt bướm và cầu nguyện Mẹ La Vang, ban phước lành cho Quê Hương, dân tộc.

.

Trường Trung Học Nguyễn Hoàng, tôi dựng lại trên nền cũ trường xưa.

Nếu đất hẹp, tôi xây lầu cao năm, bảy chục tầng, 100, 200, sao lại không?

Giữa sân trường, là pho tượng bằng cẩm thạch chân dung thầy hiệu trưởng Thái Mộng Hùng.

.

Trường Đại Học Nguyễn Hoàng, tôi chọn Đường 9, Đông Hà lên Lao Bảo.

Phía sau trường dựa vào dãy Trường Sơn.

Về địa lý, phong thổ, trường dựa vào núi là khỏi chê.

Trường sẽ lâu dài, bất biến.

Tình thầy trò tồn tại mãi thiên thu.

.

Dù tiểu học, trung học, hay đại học,

Qui mô trường, phải mang vóc dáng thời đại, văn mình trên cả tuyệt vời.

.

Khu học tập, khu giải trí, vui chơi, đầy đủ phương tiện, tiện nghi.

Khu chiếu bóng, khu bệnh xá, rõ ràng ngăn nắp, với những bác sĩ, y tá “lương y như từ mẫu.

Người nào vòi vĩnh bì thư là cho nghỉ việc ngay

Người nào quờ quạng nữ bệnh nhân, là cho vào tù, nhốt.

Sau ba tháng tăng lương, cho những ai tận tâm với nghề nghiệp.

.

Khu thể thao gồm bể bơi, tập tạ, nhảy cò cò,

Khu ẩm thực gồm những quầy thực phẩm tươi, khô, ngon hết biết.

Với những thực phẩm Việt, Miên, Lào, Thái, 

Vì trường chấp nhận cho học sinh Miên, Lào, Thái sang thụ huấn.

.

Dòng sông Thạch Hãn cho trùng tu, xây dựng mới,

Và đừng quên:

.

“Đò lên Thạch Hãn, xin chèo nhẹ,

Đáy sông còn đó, bạn tôi nằm,

Tuổi 20 hòa cùng sóng nước

Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn sau.”

Bài thơ quá hay.

Nhưng vì quá hay mà từ hữu danh trở thành vô danh

Quảng Trị miềng có ai biết chuyện này không nhỉ?

.

+ Mười

Tôi mơ một ngày,

Tôi được mời về Huế,

Đến  Đàn Nam Giao,

Chứng kiến Bộ Chính Trị Đảng Cộng Sản Việt Nam,

Làm lễ Tế Trời và đọc lời sám hối với Tổ Tiên trước sự chứng kiến của muôn dân trăm họ.

Những lời sám hối dài như con sông máu của nhân dân đã chảy,

Những lời sám hối cao như núi xương của thanh niên hai miền Bắc/Nam đã xây.

Từ các cuộc chiến tranh Điện Biên Phủ, Hạ Lào, Khe Sanh, Cổ Thành, Bình Long, An Lộc, Mậu Thân, Cam Bốt…

“Chúng ta đánh là đánh cho Liên Xô, Trung Cộng” 

(lời từ TBT Lê Duẩn)

Lời sám hối sâu như biển nước mắt , của triệu triệu người dân, lệ nhỏ từ ngày có Cộng Đảng ra đời.

.

Những dẫu gì, trước sự ăn năn, thành tâm hối cải của các ông bà trong Bộ Chính Trị,

Trời cũng tha, đất cũng tha và nhân dân cũng tha.

Thi sĩ mừng cho quý ông bà từ nay đã trở lại làm người,

Thi sĩ mừng cho quý ông bà đã qua rồi những cơn ác mộng,

Thi sĩ chúc quý ông bà  từ nay ăn ngon ngủ yên.

.

Nhưng nhớ nhé, hãy trả lại cho nhân dân những gì các ông, bà đã “cầm nhầm”

Trả lại những dự án ma, những khu đất ngon chưa kịp nuốt, đưa vào qui hoạch.

Nông dân không có ruộng cày, các ông rào lại cho cỏ mọc, bìm leo,

Trả lại những chùa chiền, thánh thất, nhà thờ cho đạo đức, tôn giáo, tín ngưỡng lên ngôi.

Trả lại tuổi thơ Việt Nam trong trắng, hồn nhiên, không vẫn đục, bởi “ năm điều “ bác Hồ “dâm” dạy.

Hãy lập cầu không vận, hãy trả tiền vé máy bay cho những cô gái Việt Nam, cùng khổ quá, phải đi lấy chồng xa.

Trả lại những thiếu nữ ngây thơ xinh đẹp miền Tây về cho những trai làng hẹn hò vào những đêm trăng sáng.

Trả con cho mẹ, trả vợ cho chồng, bởi các ông mà ly tán, ly hương.

Trả sức thanh niên về xây dựng quê hương, chớ đừng để tàn tạ tuổi xuân nơi xứ người bởi cái gọi là “xuất khẩu lao động.

Trả lại những cánh đông vui, những xóm làng rộn rã tiếng hát, câu hò đêm trăng thanh, gió mát.

Trả lại gốc đa xưa, bến đò cũ, một thời mát dịu hồn quê.

.

Nhớ nhé các ông, những gì cần sòng phẳng, thanh toán với nhân dân,

Trước khi vào chùa xuống tóc đi tu, vì những ngôi chùa đã được xây dựng trước, như một hình thức kinh doanh,

Bằng những đồng tiền cướp đoạt của nhân dân là bán đất, bán biển,

Trước khi len lén trốn ra nước ngoài với những khối tiền gởi đi trước đó, cũng là tiền của nhân dân.

Chắc các ông bà không chịu về đuổi gà đâu, nhỉ?

Cũng có thể các ông tính mưu tính kế, xuất khẩu con Cộng Sản sang châu Phi,

Thi sĩ có lời khuyên,

Quý ông bà chớ có ngu, tưởng có ăn.

Thế kỷ này, thời đại này, Cộng Sản đi đâu cũng chết mà thôi.

.

Hay ở lại quê hương mà tu,

Tu là sống, gian manh là chết.

Tu là cỏi phúc, tình, tiến, là tầm bậy.

.

+ Mười Một

Tôi mơ một ngày,

Tôi trở lại Sài Gòn,

Bắt tay và nói lời cảm ơn những người cầm bút,

Tôi đã quen tên mà chưa gặp mặt:

Đỗ Trung Quân, Bùi Chát, Nguyễn Cung Thương, Bùi Chí Vinh…

Tôi sẽ chào các bạn theo kiểu nhà binh,

Dẫu ngày trước chúng ta không chung chiến hào,

Chưa có dịp nổ súng vào đầu nhau.

Nên nay vẫn còn làm thơ, vẫn còn uống rượu, vẫn còn chưởi thề, và ve gái

Vẫn còn phất phơ bay bướm, buớm bay.

Chúng ta vinh danh người yêu như Nữ Hoàng, Nữ Chúa.

Thượng Để chúng ta không sợ, nhưng chúng ta sợ những người tình.

Sợ rất, rất nhiều, nữa đó.

.

Người tình càng nhiều càng tốt,

Chúng ta không từ chối bao giờ, một ai.

Em nào đến, chúng ta đều nhận, vui vẻ cầm tay,

Nhưng em nào muốn đi, chúng ta sẵn sàng phóng thích,

Thi sĩ, đàn bà, chúng ta nương tựa vào nhau mà sống, 

Không có đàn bà, thi sĩ chết rập,

Không có thi sĩ, đàn bà cũng thoi thóp,

Như gà nuốt dây thun.

.

Mỗi lần Thượng Đế gọi, chúng ta im lặng, giả đò như câm như điếc,

Nhưng người tình gọi, dẫu chưa hết câu,

Chúng ta đã dạ dạ, vâng vâng.

Và nếu cần, đôi khi quỳ lạy,

Là chuyện nhỏ.

.

Chúng ta là vậy, chúng ta là những người làm thơ,

Thi sĩ là công dân thế giới.

Nhưng với bọn độc tài, chúng sợ chúng ta như sợ cọp.

Đã nhiều lần, chúng định tặng hoa cho chúng ta và đuổi chúng ta ra khỏi đất nước.

Nhưng chúng ta đâu có ngu , mà nhận mà đi.

Mà có đi, chúng ta cũng sẽ trở về,

Chúng tôi nhởn nhơ trước mặt chúng, cho chúng nổi khùng,

Chúng nồi khùng lâu ngày rồi cũng chết.

Chúng có thể cầm tù hay hãm hại xác thân thi sĩ,

Nhưng với trái tim, tâm hồn thi sĩ, chúng đừng hòng.

Chúng ta, thi sĩ, những người không chết,

chúng ta, thi sĩ, quan toà của lịch sử,

Nhốt chúng thiên thu trong mọi lời thơ,

Cầm tù chúng muôn đời trong những bài thơ bất tử.

.

Hãy nghe đây, Bùi Chát thi sĩ gầm :

.

“ Tôi gặp gỡ những người Cộng Sản,

Những người anh em của chúng tôi,

Những người làm chúng tôi mất đi ký ức,

Mất đi tiếng nói bản thân,

Mất đi những cái thuộc về giá trị.

Chúng tôi chỉ còn sở hữu duy nhất một điều,

Nỗi Sợ.

Trò chuyện với những người Cộng Sản,

Những người anh em,

Những người muốn chăn dắt chúng tôi,

Muốn biến chúng tôi thành đồ hộp,

Hy vọng chúng tôi đời đời biết ơn.

.

Những người Cộng sản,

Anh em chúng tôi,

Chưa bao giờ thấy họ tự hỏi,

Trong ngôi nhà đen đủi nầy,

Ai muốn thừa kế gia sản của họ.

.

Những người anh em Cộng Sản,

Đã phản bội chúng tôi,

Đòi ném chúng tôi vào ngục,

Đòi nhuộm đỏ màu da của chúng tôi,

Đòi hy sinh mạng sống của chúng tôi,

Cho những giấc mơ hão huyền của họ.”

.

Hãy nghe Đỗ Trung Quân, thi sĩ gào:

.

“ Vậy là chúng ta phân đôi chiến tuyến,

Tao thấy gáy bọn mày đang ló đuôi sam,

Ta học lịch sử để làm người yêu nước,

Để nhớ đời Trần Ích Tắc, Việt Gian.

Để nhớ đời ngạo nghễ Nguyễn Phi Khanh,

Chân cùm xích ngẩng đầu qua quan ải,

Và cúi đầu trước nợ nước, thù nhà.

Ngày Đại Cáo Bình Ngô, Nguyễn Trãi

Vậy nhé, chúng ta chia đôi chiến tuyến,

Đứa nào Chiêu Thống, đứng sang bên,

Gặp mặt trên đường, không chào nữa nhé.

Mày cứ tự nhiên gầm gừ,

Tao, nắm đấm cứ vung lên.”

.

Và, Bùi Chí Vinh, thi sĩ thét :

.

“ Biển Đông không nhập nhằng “Đuờng Lưỡi Bò” láu cá,

Không chấp nhận tàu Hải Giám, tàu Ngu Chinh, thứ tàu lạ mơ hồ,

Biển Đông không có dầu hỏa cho bọn Cường Hào, Ác Bá,

Nhưng có ngư dân hiền lành và tuổi thơ khát Tự Do.

Biển đông tặng thưởng từ những rặng san hô,

Nơi xác cha ông trồi lên thành quan đảo,

Nơi bọn xâm lăng đang dong trống giương cờ,

Tưởng đất nước Tiên Rồng thời bình trôi hết máu.

.

Em ơi em, Tự Do có thật,

Mộ gió của cha ông cũng có thật kia kìa,

Sờ lên ngực anh đi, khí trái tim còn đập,

Thì đâu dễ gì giặc phương Bắc được hỗn hào.”

.

Hãy lắng nghe thi sĩ Nguyễn Cung Thương viết từ Sài Gòn:

.

“Tao cụt một chân một tay,

Những còn một tay,

Viết thư giùm cho thằng mù hai mắt.

Nghe nói ở xứ người chúng mày cày như trâu,

Nhưng không quên đồng đội,

Chia đô la cho chúng tao như chia máu ngày nào.

Tao cũng sớt cho mấy thằng bạn phế bình Việt Cộng,

Chúng cũng qùe đui sứt mẻ như nhau.

Bởi đảng của chúng là lũ đầu trâu.

.

Có điều tao không thể hiểu,

Bao nhiêu năm qua,

Chúng mày cứ mãi đắn đo,

Thế giới văn minh đừng làm gì bạo động,

Liệu chúng mày hòa hợp được không,

Với lũ kên kên, hổ báo,

Những con thú cực kỳ giàu có,

Mang “thẻ đỏ tim đen”

Nợ Nga, sợ Tàu, lạy Mỹ,

Với quan thầy, chúng cúc cung tận tuỵ,

Quay về đàn áp nhân dân.

Chúng đóng đinh Jesus lần nữa,

Bịt miệng Cha, trói Phật, nhốt Sư, quản lý Chùa.

Chúng tao lê lết trên thành phố cáo Hồ,

Nên biết rõ từng tên đại ác.

Trên bàn tiệc, máu xương dân tộc,

Nhà hàng nào, chúng cũng ăn nhậu,

Bé gái nào, cũng bị chúng mua trinh.

Chúng tao sẽ tỉa từng thằng.

Đất nước cần nhiều “quốc táng”.

Bớt được mạng thằng Cộng Sản nào,

Thì địa ngục xã hội chủ nghĩa này,

Còn có chút sáng lạng hơn.

.

Hãy gởi tiền cho những nhà tu,

Để họ mở cửa nhà tù,

Còn chúng tao là chiến sĩ,

Hay gởi về cho chúng tao vũ khí.

Thằng cụt tay sẽ chỉ cho thằng mù mắt bấm cò,

Thằng còn chân sẽ cõng thằng què quặt,

Trận chiến sau cùng này sẽ không có Dương Văn Minh.”

.

Tôi mơ một ngày

Tôi trở lại Sài Gòn

Bắt tay và nói lời cảm ơn các bạn

Những thi sĩ hiên ngang, dũng cảm

Những thi sĩ:

“Muốn đúc thơ thành đạn,

Bắn vào tim những kẻ làm càn,

Những con người tiêu máu của dân,

Như tiêu giấy bạc giả”

Phùng Quán)

.

Vâng, tôi sẽ về,

Giữa Sài Gòn,

Tôi sẽ chào các bạn theo kiểu nhà binh,

Chúng ta, những nhà thơ chiến sĩ , đã cùng chung chiến trận,

Chống ngoại xâm phương Bắc và lũ độc tài bán nước Ba Đình.

.

Vâng, tôi sẽ về,

Tôi sẽ về,

Đã cận kề ngày tôi sẽ về,

Chào anh em,

Những nhà thơ chiến sĩ hiên ngang, ngay trong lòng kẻ thù của nhân dân.

.

+ Mười hai.

Tôi mơ một ngày,

Tôi không còn nhìn Tô Lâm 

Là một tên độc tài, khát máu,

Một người lãnh đạo vô đạo, vô luân,

Một con người khiếm khuyết,

Chỉ có miệng nói,

Và nói rất hay,

Nói những điều, chính ông cũng không biết, không hiểu.

Nhưng ông không có mắt để thấy,

Những bất công, lầm than, xót đau,

Của người dân, bị Đảng ông, cướp đất, phá nhà, đoạt vàng, cướp xe.

Giam cầm tù tội, khi nói những điều ngay lành, công chính,

Mong sao Đảng ông, trở lại làm người, yêu nước, thương dân.

.

Ông không có tai để nghe,

Tiếng rên la, khóc than, của muôn dân, trăm họ.

Tiếng hờn căm của lòng uất hận hơn 95 năm Đảng ông đày đọa đồng bào,

Hèn với giặc ác với dân.

.

Tôi mơ một ngày,

Tô Lâm thấy tôi,

Quá mệt, vì ông,

Thử hỏi ông, có ai như tôi,

Chắc không có ai như tôi.

Đã viết hơn 30 bài báo,

Từ tháng 8. 2024,

Sau khi ông soán đoạt ngai vàng từ Trọng Lú.

Vì thương ông, tôi viết,

Vì thương nước non, tôi viết.

Tôi viết, vì tôi thương đồng bào tôi.

Tôi viết từ giấc mơ tôi,

Tô Lâm, phải là một Gorbachev,

Tô Lâm, phải là một anh hùng dân tộc.

Chưa bao giờ lịch sử ưu ái Tô Lâm, đến thế.

Tô Lâm, không thể là một lãnh đạo anh minh.

Tô Lâm, không thể là một nhà độc tài sáng suốt.

Nhưng Tô Lâm, là một mẫu người lý tưởng, là một nhân tố tuyệt vời, cho việc chuyển đổi chế độ,

Từ độc tài sang dân chủ.

Tô Lâm làm được điều đó.

Tô Lâm làm được điều đó.

Tô Lâm, dư sức qua cầu,

Tô Lâm làm được điều đó,

(Với ba bước khỏe re,

Như con bò kéo xe).

Nhân dân mong điều đó,

Đa số Đảng viên, cũng muốn vậy.

• Thả hết tù nhân chính trị, lương tâm.
• Tuyên bố giải thể chế độ cọng sản, từ bỏ con đường XHCN.
• Tổ chức bầu cử tự do, cho người dân chọn người lãnh đạo.

.

Sau đó, nếu Tô Lâm ghi danh tranh cử, toàn dân sẽ dành hết phiếu cho Tô, 

Chúng ta sẽ có ngay và luôn, một tổng thống Tô Lâm, không thể là ai khác.

.

Tôi vẫn mơ có ngày,

Tô Lâm tỉnh ngộ, 

Và làm như lời khuyên bảo của thi sĩ.

.

Tôi mơ một ngày, 

Những người lãnh đạo cộng sản hiện nay,

Tô Lâm, Lương Cường, Phan văn Giang,

Trần Cẩm Tú, Trần thanh Mẫn, 

Nhận thức rằng,

Con đường chủ nghĩa xã hội, là tuyệt vọng, 

Những chế độ cộng sản, không còn lý do tồn tại, trước trào lưu dân chủ Thế giới, 

Thế nên, họ phải sáng suốt, thức tỉnh, chọn nhân dân làm điểm tựa.

Không một sức mạnh nào có thể cản bước tiến của nhân dân, khi cơn cuồng nộ mang tên NHÂN DÂN, bùng nổ.

Họ phải sáng suốt, tỉnh ngộ nhận ra rằng, 

Khi chống lại nhân dân, gieo rắc tội ác với nhân dân, là họ đang thủ tiêu con đường sống của chính vợ con họ.

Họ phải sáng suốt, tỉnh ngộ nhận ra rằng,

Họ và ngai vàng hiện tại, không sống mãi, nhưng nhân dân trường tồn.

Họ không sống mãi để chở che, bao bọc cho vợ con họ.

Nhưng tội ác của họ, gian manh, tham tàn của họ, với đồng bào, lịch sử, sẽ làm cho gia đình họ, là đối tượng của lòng căm thù, là nơi, mũi súng, lưỡi dao, gậy gộc, cuốc xẻng của nhân dân, những nạn nhân của cha chú họ, gây ra, nhắm đến.

Vợ con họ, phải trả món nợ, chính họ gây ra, nên chăng, là tội tổ tông, độc tài, bán nước, hèn với giặc ác với dân.

.

Tôi mơ một ngày,

Những điều dự báo của tôi trong bài thơ,

HÃY CHO TỔ QUỐC MƯỢN ĐÔI CHÂN CỦA BẠN, sẽ tới, là sự thật.

.

Đây là 1 trong 5 bài thơ, tôi sáng tác do cảm hứng từ phong trào DÙ VÀNG, của sinh viên HỒNG KÔNG tranh đấu cho nền Dân Chủ, tháng 10. 2014.

Bốn bài khác:

• Thiên An Môn, Xưa Rồi Diễm.
• Nhìn Hồng Kông, Mơ Viết Nam.
• Hồng Kông, Cơn Cuồng Nộ Của Nhân Dân.
• Thư Gởi Hoàng Chí Phóng  (viết thay cho người mẹ Hồng Kông).

Bài thơ như ri:

HÃY CHO TỔ QUỐC

MƯỢN ĐÔI CHÂN CỦA BẠN.

.

Cộng sản sợ chúng ta xuống đường,

Vì chúng ta xuống đường, chắc chắn chúng sẽ chui ống cống.

Chúng ta không xuống đường,

Chúng sẽ ngự trị tại Ba Đình, tiếp tục “hèn với giặc ác với dân”.

Vậy tại sao chúng ta không xuống đường để cứu dân cứu nước, và

cứu mình.

Hỡi những người trí thức, sinh viên và thanh niên!

Hãy cho Tổ Quốc mượn đôi chân của bạn,

Xuống Đường.

.

Quân đội đang chờ chúng ta xuống đường,

Tạo cơ hội cho người lính quay súng bắn vào đầu lũ tay sai bán nước, Tô Lâm, Phạm minh Chính, Phan Văn Giang, Lương Cường, Trần thanh Mẫn, Trần Cẩm Tú,

Và những trự trong bộ chính trị.

.

Công an đang chờ chúng ta xuống đường,

Là giúp cho họ điều kiện chạy trốn và chuyển vùng cư trú.

.

Cán bộ xã, phường, đang chờ chúng ta xuống đường,

Để giúp họ rời bỏ cơ quan, nhiệm sở.

.

Đảng viên Cộng Sản đang chờ chúng ta xuống đường,

Để trả thẻ đảng và xé thẻ đảng.

.

Những vị lão thành kháng chiến,

đang chờ chúng ta xuống đường,

Để nhập cuộc đấu tranh, vì họ đã nhận biết là họ đã bị phản bội.

.

Những nhân viên ngân hàng

đang chờ chúng ta xuống đường,

Để có dịp cho họ ẳm năm mười tỷ cho vui.

.

Chúng ta xuống đường,

Bộ Chính Trị chui ống cống là điều chắc chắn.

Hãy cho Tổ Quốc mượn đôi chân của bạn.

.

Xuống đường, phá nhà tù, giải thoát những người tù chính trị,

Những người tù lương tâm.

.

Xuống đường, mở kho gạo

phát cho những người đói, người nghèo.

.

Xuống đường, vào xưởng dệt,

kho vải, lấy vải phát cho những người cơ hàn.

.

Xuống đường, vào nhà thuốc, lấy thuốc phát cho người bệnh,

Xuống đường, vào siêu thị lấy thịt

phát cho các em học sinh vùng cao quanh năm đang thèm thịt.

Và cũng đừng quên lấy những con búp bê làm quà chiến thắng, tặng cho các em gái nhỏ trên núi cao

Hoàng Liên Sơn, Lào Kai, Yên Bái…

.

Người dân oan đang chờ chúng ta xuống đường,

Để họ trở về căn nhà xưa, mảnh đất xưa.

.

Người sinh viên đang chờ chúng ta xuống đường,

Để khi tốt nghiệp có công ăn việc làm, khỏi cần phải lo “thủ tục đầu tiên”.

.

Người nông dân đang chờ chúng ta xuống đường,

Để có ruộng đồng tươi xanh, hạt lúa làm ra không phải đóng hàng trăm thứ thuế.

.

Người công nhân đang chờ chúng ta xuống đường,

Để không còn phải đi làm lao nô nơi xứ người.

.

Người con gái Việt Nam đang chờ chúng ta xuống đường,

Để khỏi đi làm vợ nước ngoài với những thằng Tàu, thằng Hàn, thằng Đài,

Đui, què, sứt, mẻ.

.

Người bệnh đang chờ chúng ta xuống đường,

Để khi vào nhà thương, mọi người

có một cái giường, không chui xuống gầm như chuột.

.

Em bé mẫu giáo đang chờ chúng ta xuống đường,

Để khi đến tuổi vào trường, cha mẹ các em khỏi phải sắp hàng từ sáng sớm và lo lót tiền bạc.

Hãy cho Tổ Quốc mượn đôi chân của bạn.

.

Xuống đường mới làm Cách Mạng,

Không xuống đường là chấp nhận mất nước và nô lệ mãi mãi.

.

Hãy xuống đường,

Không có cuộc cách mạng nào

mà không xuống đường.

Hãy cho Tổ Quốc mượn đôi chân của bạn.

.

Xuống đường mới có Tự Do, Dân Chủ,

Xuống đường mới có cơm no, áo ấm,

Xuống đường mới có được quyền làm người.

Xuống đường mới bảo vệ được non sông gấm vóc ông cha để lại.

Hãy cho Tổ Quốc mượn đôi chân của bạn.

Chỉ có xuống đường mới giải trừ được chế độ Cộng Sản,

Chỉ có xuống đường mới giải thoát

Việt Nam ra khỏi gông cùm xã hội chủ nghĩa,

Chỉ có xuống đường mới thu hồi được tài sàn quốc gia bị ăn cướp,

Chỉ có xuống đường mới giải trừ họa Cộng Sản.

Hãy cho Tổ Quốc mượn đôi chân của bạn.

.

Dân Chủ phải đấu tranh mới có,

Độc tài không bao giờ trao cho,

Cách mạng phải chấp nhận đổ máu.

Máu vinh quang, máu anh hùng.

Những điêu khắc gia đang chờ tạc tượng,

Những vị anh hùng đổ máu trong cuộc xuống đường hôm nay.

Hãy cho Tổ Quốc mượn đôi chân của bạn.

Lê mai Lĩnh,

Thi sĩ, nhà văn, nhà báo.

Literature Meets Painting: Salvador Dali, Down the Rabbit Hole, 1969,

William Bennett Modern, New York, NY, USA

”

(Truyện bây giờ mới kể.)

Tôi qua Mỹ năm 1994, một năm sau, 1995, đã manh nha dấu hiệu cho một học viện văn chương ra đời, mà tới nay, 30 năm sau, tôi mới biết, mới e chừng là có như vậy.

Không hiểu, đây là sự thật hay tôi khoác lác, đại ngôn.

NỔ.

Tôi trình bày ra đây, mọi sự, tiến trình hình thành, xin mọi người cho ý kiến.

Có chăng một học viện văn chương mang tên Lê mai Lĩnh?

Muốn trả lời câu hỏi này, tôi xin tường trình sinh hoạt văn chương trong 10 năm, 1995/2005, của anh chị em cầm bút vùng Đông Bắc Hoa Kỳ, trải dài qua lãnh địa 13 tiểu bang lập quốc:

Delaware, Pennsylvania, New Jersey, Georgia, Connecticut, Massachusetts, Maryland, South Carolina, New Hampshire, Virginia, New York, North Carolina và Rhode Island.

Năm 1995, bắt đầu từ một đêm không ngủ tại nhà thi sĩ Trần trung Đạo, đường Dorchester, Boston, gồm những tay cầm bút, tứ chiến giang hồ, đến từ 4 phương, 8 hướng:

• Từ Canada, là nhà văn bác sĩ Trần mộng Lâm, nhà văn Nguyễn Bá Dĩnh, phu nhân, nhà thơ Thuỷ Trang, nhà văn thi sĩ Đông Nghi.
• Từ California, nhà thơ Nguyễn thanh  Huy, nhà thơ Ngô tịnh Yên.
• Từ New York, nhà báo Trần minh Trí, Nguyễn văn Tánh.
• Từ New Jersey, nhà văn Trần Hoài Thư, phu nhân, chị Bạch Yến, nhà thơ Ngô Minh Hằng, nhà thơ Xuân Thiên Vỵ, nhà văn Hà kỳ Lam, nhà văn Trần quán Niệm.
• Từ Philadelphia, nhà báo Lê thành Quang, nhà thơ Dạ Lữ, nhà thơ Trần ngân Tiêu, nhà văn Huỳnh văn Phú.
• Từ Boston, nhà thơ Trần trung Đạo, nhà thơ Hồ công Tâm, nhà thơ Hoa Văn, nhà văn Lâm Chương, nhà thơ Phạm nhã Dự, nhà văn Trần Dõan Nho, nhà văn Tuệ Chương Hoàng Long Hải, nhà thơ Dư Mỹ, nhà thơ Hạ thi Nhân.

Từ sau đêm tại nhà Trần trung Đạo đó, không hiểu sao, chúng tôi hình thành được, một đại đoàn văn nghệ,  còn gọi vui, một đại cái bang tạp lục lưu động, do nhà thơ Trần trung Đạo, thống soái.

Đêm xa lộ, ngày freeway, những trạm dừng chân fast food, gas station, restaurant, restroom.

Những chị chị, em em, những anh anh, tao, mi, thân mật, chân tình.

Những đêm thơ Ngô minh Hằng, Trần trung Đạo, Hạ thi Nhân, Thủy Trang, Xuân Thiên Vỵ, Nguyễn thành Tính, Hoa Văn, Phạm nhã Dự.

Những ngày văn Trần Hoài Thư, Lâm Chương, Trần Dõan Nho, Tuệ Chương, Lê văn Bia, Huỳnh văn Phú,  Trần quán Niệm, Hà kỳ Lam.

Có thể nói, đêm ở nhà Trần trung Đạo, năm 1995, là đêm khai mạc cho 10 năm trăng mật văn chương, thì buổi chiều 2005, tại quán bún bò Mụ Lĩnh, Connecticut, là giờ kết thúc sau 3650 ngày mật hết và trăng lu, với những bút nhân văn chứng:

Trần trung Đạo, Nguyễn văn Ngọc, Nguyễn Ngọc Thanh, Dư Mỹ, Phan Xuân Sinh, Lương thư Trung, Trần Hoài Thư, phu nhân, chị Bạch Yến, phu nhân nhà thơ Võ bị, Nguyễn Ngọc và đôi ôn, mụ, Khùng thi sĩ.

Chính trong không khí văn chương đó, nhà thơ Xuân Thiên Vỵ, nhận Lê mai Lĩnh làm ông thầy hướng dẫn (dạy) làm thơ, để Học Viện Văn Chương Lê mai Lĩnh, ra đời.

Xuân Thiên Vỵ, là một người đàn bà lai Pháp, do vậy, nhan sắc bà, não nùng sương tuyết, là một Ava Garner, Vivien Leigh của thế giới điện ảnh.

Có những đêm, nhiều đêm, trong mưa rơi, tuyết phủ, từ New Jersey, trò gọi phone, dựng đầu ông thầy dậy:

• Thầy ngủ chưa. Trò vừa làm xong bài thơ này, trò đọc cho thầy nghe nhé, xin thầy cho ý kiến.
• Thầy còn thức hôn, bài thơ trò mới hoàn thành, còn nóng như bánh mì mới ra lò, vừa thổi vừa ăn, thầy ăn bánh, đừng ăn trò nhé.
• Thầy ngủ chưa, cho trò làm phiền một chút, kỳ tới gặp, trò cho thầy nắm tay bu sua.
• Khuya rồi, sao thầy chưa ngủ. Lần này trò không hỏi về thơ, trò hỏi về việc thằng chồng trò. Trò phải làm sao, tháng này nó đi CASINO, thua hết cả tháng lương?
• Bây giờ cuối tháng, xin cho trò hỏi câu cuối của tháng này. Trò thấy thằng chồng trò và con đĩ ngựa, cùng xe, chạy về hướng night club, trò phải làm sao, xử lý thế nào?
• Trò viết thư về trong nước, hỏi bà Tùng Long, nhớ ghi ngoài bìa, mục Gỡ Rối Tơ Lòng.

Lần mới nhất, cách nay 10 năm, trò báo cho thầy một tin cực đại vui.

• Thầy ơi, bài thơ trò làm, ca tụng những người lính đồng minh trong chiến tranh Việt Nam, mà thầy khuyên trò, nên thay hai chữ đồng minh bằng Hoa Kỳ, trò đã dịch sang tiếng Mỹ. Nay, hội cựu chiến binh Hoa Kỳ thành phố Philadelphia muốn mua bản quyền bài thơ, để họ khắc lên tượng đài kỷ niệm ngày lễ cựu chiến binh sắp tới.

Xong và tất hoàn hợp đồng, trò không quên công lao của thầy, đã đưa trò, từ vị trí nhà thơ lên đỉnh cao thi sĩ.

Dạo này thầy còn dùng Minh Mạng rượu hay để trò mua tặng thầy một thùng HENNESSY cho thầy tắm.

2.

Qua năm 2014, là lúc tôi chẳn 72 cái xuân xanh, tôi bị tiếng sét ái tình, là lúc bắt liên lạc được với cô hoa khôi ngày xưa ở trường trung học Nguyễn Hoàng Quảng Trị, Vương Lệ Hằng.

Câu hỏi đầu tiên của nàng:

• Em nghe đồn anh dạo này là một thi sĩ nổi tiếng, anh giúp em trở thành một thi sĩ nổi tiếng như anh, được không?
• Chuyện nhỏ. Tôi trả lời như vậy.

Và hôm sau, tôi mở đường dây, dạy làm thơ online, cô là người học trò thứ hai, sau thi sĩ Xuân Thiên Vỵ.

Cô, dân ban C, có năng khiếu văn chương, nên, các thứ trao đổi, thoải mái, tuồn tuột.

Sau khi làm xong một bài thơ, cô mail cho tôi.

Tôi thêm bớt, có khi, chỉ là vài dấu phẩy hay lên xuống dòng, tôi gởi trả lại cho cô.

Tôi, sau mỗi bài thơ làm xong, tôi gởi sang cô, nói cô ngâm cứu, học hỏi.

Nhờ cô, nhan sắc hoa khôi, tiếng nói Bắc kỳ 1954, nhõng nhẽo, cùng hơi thở, mùi hương thơm, qua điện thoại, tôi hưng phấn, cực sướng, có ngày tôi sáng tác tới 4, 5 bài thơ.

2, 3 bài, là chuyện ở huyện, thường hằng.

Thời gian này, tôi nhờ cô quản lý thơ tôi.

Mỗi cuối tháng, tổng kết.

• Tháng ba, thầy làm 70 bài.
• Tháng tư, thầy làm 95 bài.
• Tháng năm, 97 bài.
• Tổng kết năm 2015, 307 bài.

Về học trò Vương Lệ Hằng, vốn thơ đã có, khoảng 250 bài sau 2 năm, xàng xê, xà nẹo văn chương.

Có thơ, phải tính chuyện in thơ.

Hai thầy trò lập một nhà xuất bản, tên là Ý Trời.

Vì nghĩ rằng, cuộc hội ngộ của chúng tôi sau hơn 60, là Ý Trời.

Cô, người học trò, trong vị trí giám đốc.

Tôi, ông thầy, trong vị trí tà lọt, người cho giám đốc sai bảo, đêm ngày.

Chúng tôi in chung hai tập thơ:

• Trăng trên dòng Thạch Hãn.( Trăng= Hằng ).
• Thơ tình thế kỷ.

• Sau đây, bốn bài thơ của người học trò, sau hai năm được ông thầy là tôi, truyền đạt kinh nghiệm làm thơ.

TƯỞNG RẰNG

Tưởng rằng đã qua,

Một thời con gái,

Nào ngờ người lại,

Mắt em lệ nhòa.

.

Tưởng rằng đã qua,

Một thời lãng đãng,

Nào ngờ thi nhân,

Làm em choáng váng.

.

Tưởng rằng cuối đời,

Khép lòng mình đi,

Nào ngờ anh đến,

Em như dậy thì.

.

Tưởng tình ngủ say,

Bên hồ quên lãng,

Cớ sao anh lại,

Tình em cháy sáng.

.

Cảm ơn thi sĩ,

Đánh thức tình dậy,

Tình ơi, tình ơi,

Lâu rồi mới thấy.

.

Giấu tình trong áo,

Cho tình nóng lại.

Giấu tình trong tim,

Cùng tình mãi mãi.

BÊN NỚ BÊN NI

Hỡi người bên nớ nhớ ta chăng,

Ta bên ni, nhớ người vô cùng.

Trời Garland nắng vàng nhè nhẹ,

Mây ngập ngừng trôi, mây lang thang.

.

Ta nhớ người, ta hỏi trời đất,

Ta nhớ người, ta hỏi lòng ta.

Người từ đâu tới, quen hay lạ,

Và hỏi lòng, mở lối từ xa.

.

Từ muôn trùng, người tìm bến xưa,

Ta ngày đêm, mỏi mắt trông chờ.

Người về đây, hồn ta cháy bỏng.

Ta, người, đốt lửa sưởi lòng nhau.

.

Người là con tàu, ta Hải đăng,

Ta đứng, người đi tìm bến đỗ.

Mái lá tình xưa, hằng mong đợi,

Mặn, ngọt, chua, cay, ta với người.

TẠI ANH, KHÔNG PHẢI TẠI EM

Em ngày đó, biết anh là thi sĩ,

Nên đôi lần, muốn đến làm quen.

Nhưng anh nghĩ, anh là thi sĩ,

Nên anh chẳng, coi em ra gì.

.

Khi bước đi, anh nhìn lên trời,

Có bao giờ, thấy em mặt đất,

Anh ngông nghênh, như một người say,

Em thiếu nữ, thấy anh là chạy.

.

Anh ngày ấy, coi trời bằng vung,

Em mặt đất, có chi nghĩa lý,

Lỗi tại anh, không lỗi tại em,

Chớ đừng có trách thân, trách phận.

.

Anh ngày đó, nghĩ mình Thượng đế,

Đâu có cho em làm con chiên,

Anh ngày đó, nghĩ mình là Vua,

Đâu có cho em làm Hoàng hậu.

.

Anh ngày đó, người đi trên mây,

Em giang tay, chờ anh ngã xuống,

Anh đâu có ngã vào tay em,

Anh đã ngã vào tay con nào?

.

Em, anh, ngày đó, thời Nguyễn Hoàng,

Em Quang Trung, anh Trần Hưng Đạo,

Em Lý Thái Tổ, anh Duy Tân,

Anh có theo em đâu mà biết.

.

Em Phan Đình Phùng, anh Lê Lợi,

Em Gia Long, anh Phan Bội Châu,

Em Cầu Ga, anh Chùa tỉnh hội,

Có chộ nhau đâu, mà xáp lá cà.

.

Nghĩ mình thi sĩ, anh thật tệ,

Chẳng coi em, ra con giáp nào.

Ghét anh, nhiều đêm em khóc,

Thương anh, nhiều đêm em ngủ khì.

EM MUỐN YÊU TRỞ LẠI

Em muốn yêu trở lại.

Em muốn yêu trở lại,

Vì trái tim không có tuổi,

Và tình yêu thì trẻ mãi.

.

Em muốn phục sinh đời em.

Em muốn yêu trở lại,

Cái nhan sắc của nhà thơ và cái khùng của thi sĩ,

Làm em muốn yêu trở lại.

.

Từ ngày có thi sĩ và thơ,

Em yêu đời hơn.

Em yêu đời đến lạ.

Thơ có mặt 24 giờ,

Thi sĩ có mặt 24 giờ,

Em chẳng còn thời gian để khóc.

.

Đêm ngủ, em đọc thơ,

Trong giấc mơ, em thấy thơ.

Em thấy thi sĩ đọc thơ ru em ngủ.

Ngủ đi Khanh!

.

Mỗi đêm, em gối đầu lên thơ,

Từ gối thơ, mắt em thôi lệ nhòa.

Từ gối thơ, em ngửi mùi rượu của thi sĩ.

Minh Mạng thang.

.

Em yêu đời trở lại,

Em yêu đời đến lạ,

Cảm ơn thi sĩ, cảm ơn thơ.

Đã vực em dậy,

Sau những truân chuyên, lảo đảo.

.

Cảm ơn thi sĩ,

Cảm ơn thơ,

Em yêu đời trở lại,

Em yêu đời đến lạ,

Tim em, hồn em, đang rạo rực lời thầm,

Tim em, hồn em, đang rộn ràng tiếng hát,

Tiếng của tình yêu, tình muộn,

Trong hân hoan,

Đắm say.

VLH.

• Trên đây là nói về hai người học trò thơ.

Dưới mái học viện văn chương, tôi đã vận dụng sự thông minh, phù phép, giúp đỡ, bảo ban, dạy dỗ, để hai trò yêu, từ vị trí nhà thơ, đã lọt thỏm vào danh sách, đội ngũ thi sĩ.

Nay, tuổi già, sức yếu, nhưng không chịu thua số phận, tôi còn, đã và đang, dù đã chống gậy, vẫn vươn vai, gồng mình, gánh hai trò thất thập, vào con đường văn nghiệp.

Vì thì là, vừa mới nhập môn, khai lớp, nên không tiện nêu tên.

Nhưng để tiện việc sổ sách cho bạn thư ký học viện nhận thù lao và quà tặng, nên tôi tạm đặt tên cho hai trò:

• Công Tằng Tôn Nữ Lệ Rơi.
• Công Tằng Tôn Nữ Ướt Mi.

Như các nhạc sĩ, khi đặt nghệ danh cho các ca sĩ học trò, thường trùng hợp nhau, Phương Hoài Tâm, Phương Hồng Hạnh, Phương Hồng Quế, tôi cũng không khác.

Khi hùng dũng, hiên ngang, kiêu hãnh nhận hai trò này, là tôi đã nắm chắc, thừa biết,  hai trò đã có giấy phép, license, của ông Trời.

Và, khi đã có trong tay cái thiên mệnh (thiên phú, thiên bẩm, năng khiếu), thì nằm ngủ, cũng thành nhà văn.

Nhưng khi muốn, là một nhà văn lớn, khổng lồ, thì đòi hỏi phải lao động, viết ngày không đủ, tranh thủ viết đêm.

Viết đêm không xong, viết giờ phụ trội.

Với hai người học trò của tôi, tôi chỉ việc nhắc nhở, đôn đốc, với những lời mật ngọt, gừng cay, muối mặn, là hai trò, răm rắp nghe theo.

Tôi nói có cơ sở, dữ liệu, thuyết phục, chắc như bắp, là hai trò, bên cạnh cái license trời ban, hai trò còn một thứ tài sản quý giá khác, rất thiết thực, mà bất cứ những ai, muốn thành công trên con đường văn chương đều mơ ước, là căn bản học thức và vốn sống.

Hai trò, ba thứ, đều có dư thừa, vạm vỡ: thiên phú ( license của Trời) +căn bản học thức + vốn sống.

Nhờ sở hữu ba thứ trên, nên hai người học trò của tôi, hai năm nay, cứ phon phon trên xa lộ văn chương, tôi, ông thầy, chưa một lời nói nặng, nói chi tới roi vọt hay thước kẻ, gõ lên mười đầu ngón tay bụm lại.

Càng không bao giờ nghĩ đến, quỳ trên xơ mít, úp mặt vào tường.

Cũng đôi lần, hai người học trò bé nhỏ thất thập của tôi, băn khoăn, không biết viết gì, cạn kiệt đề tài.

Tôi đã có sẵn câu trả lời, giải pháp hóa giải.

Là ông thầy, là cấp lãnh đạo, mà đã là cấp lãnh đạo, mình phải biết tiên liệu.

Tôi không muốn và các trò cũng không cần thiết, viết và đặt vấn đề:

Con người từ đâu đến, sau khi chết rồi, đi về đâu.

Tôi không muốn và các trò cũng không cần thiết, viết và hỏi, bao giờ thì chế độ cọng sản phi nhân, gian ác tiêu vong.

Tôi chỉ muốn và các trò cần viết, những gì quanh đời sống chúng ta.

Và, theo thầy, sau 70 năm cầm bút, hai thể loại văn chương dễ viết, dễ hay, là HỒI KÝ, TUỲ BÚT.

Hãy lục lọi ký ức của mình, hãy đào xới kho tàng vốn sống của mình, các trò sẽ tìm được những kho báu quý, cho ngòi bút tung hoành, trên thuở ruộng văn chương.

Với ai, là những cuộc tình thơ mộng, là nụ cười chất ngất, đắm say.

Với kẻ nào, là cuộc yêu, lên bờ xuống ruộng, muốn uống một ly nước mía, cũng không có tiền trả, thì lấy đâu ra, nhẫn cưới kim cương 5,10 cà rá.

Đi một buổi chợ chiều, cũng có thể có bài tùy bút.

Nhớ buổi theo mẹ lên chùa, có ngay bài hồi ký.

Những điều này, tôi đã nói với hai người học trò của tôi từ vài tháng trước, nên từ gần đây, những trang viết của hai trò tôi, đã nồng nàn sức sống, tươi mát văn phong, toát lên niềm hy vọng vô biên.

Cũng cần nên biết, cả hai học trò tôi, đều đã có tác phẩm thứ nhất.

• Công Tằng Tôn Nữ Lệ Rơi, là một TẬP THƠ.
• Công Tằng Tôn Nữ Ướt Mi, là một tập TRUYỆN NGẮN.

Đề nghị của tôi và hai trò tôi OK:

• Năm 2026, phải khai sinh (đẻ), đứa con thứ HAI.

Những dòng viết sau, là bằng chứng, tôi không nói dối.

*những âu yếm, mật ngọt,  hai trò trao gởi với ông thầy:

• Thầy ơi khỏe không?

Có giờ chấm bài dùm em nữa được không?

• Hỏi người lớn lẹ hơn. Thầy giảng nghĩa hay và dễ hiểu

• Em được mấy điểm thầy?

• Thầy khoan phố biển nghe. Khi nào xong nhờ thầy viết lời bạt cho em. 

• Cám ơn thầy. Em cố gắng. Thầy có layout được không?

• Dạ thầy, em cố gắng.

• Sẽ cố gắng, thưa thầy.

 – Kính chúc thầy và gia đình một mùa Lễ Tạ Ơn đầy đầm ấm vui vẻ và hạnh phúc.

• Dạ, đúng như vậy. Cám ơn thầy.

• Liệu tôi đã có thể làm lẽ Khánh thành HỌC VIỆN VĂN CHƯƠNG LÊ MAI LĨNH, chưa hè?

Austin, Texas 

12.2.2025.

Lê mai Lĩnh

(tự khùng thi sĩ).

PHỤ LỤC

Tứ đại công khai

HỌC VIỆN VĂN CHƯƠNG LÊ MAI LĨNH.

Thông báo tuyển sinh.

Học Viện Văn Chương Lê Mai Lĩnh, tính tới nay, 2025, vừa chẳn 30 năm, khai sinh, 1995.

Trong 30 qua, vì những vấn đề tế nhị (tính khiêm nhường, tính tự tin, tài chánh, giáo trình…), nên chúng tôi vận hành trong lặng lẽ, âm thầm, nhưng có.

Chúng tôi đã có hai học viên, lúc vào, là nhà thơ, lúc ra, là thi sĩ.

Hiện, chúng tôi cũng đang có hai học viên, trong quá trình thụ huấn, chờ ngày ra trường, làm văn sĩ.

Tên của hai học viên, vì đang thụ huấn, và tế nhị, nên chúng tôi đặt bí danh:

• Công Tằng Tôn Nữ Lệ Rơi.
• Công Tằng Tôn Nữ Ướt Mi.

Tưởng cũng nên, hãnh diện mà giới thiệu nhà thi sĩ thứ nhất của học viện, XUÂN THIÊN VỴ.

Bà, trong thời gian miệt mài sáng tạo, ngày đêm, có một thành tích không ngờ, đã mang đến cho bà, vinh quang và giàu sang.

Trong một bài thơ của bà, ca ngợi người bạn đồng minh, đã chiến đấu với người lính Việt Nam, cho sự nghiệp chống kẻ thù Cọng sản xâm lăng.

Là một người học trò, tôi là ông thầy,  bà xin tôi góp ý.

Và tôi đã góp ý.

Tôi đề nghị bà, thay vì, đồng minh chung chung, trong đó có Thái Lan, Đại Hàn, Úc, bài thơ không đặc biệt, mà nên gọi, người lính đồng minh Hoa Kỳ, mới ăn tiền, nịnh một chút, chẳng sao.

Và quả tình, bà đã có tiền ăn.

Bà, học trò, đã cho ông thầy biết:

• Trò dịch bài thơ sang tiếng Anh, đăng trên báo cộng đồng người Việt thành phố Philadelphia.

Bài thơ lọt vào mắt lãnh đạo hội cựu chiến binh Hoa Kỳ, thành phố. 

Họ tiếp xúc em, muốn mua bản quyền bài thơ, để khắc lên tượng đài của thành phố, khánh thành vào dịp lễ Cựu Chiến Binh, sắp tới.

Bà không tiết lộ số tiền, nhưng tôi nghe nói, là khoảng $50.000.00.

Nhưng $50.000.00, là chuyện nhỏ.

Mà chuyện lớn là, bà dùng một phần nhỏ số tiền, vận động tranh cử chức, Chủ tịch cộng đồng.

Và bà đã thắng cử, chỉ nhờ một câu nói đi vào lịch sử bầu cử, và hốt 

trọn phiếu bầu.

Trong một buổi sinh hoạt cộng đồng, chuẩn bị cho bầu cử nhiệm kỳ mới.

Sau một thôi, một hồi, cải nhau như mỗ bò, giữa các phe, các khuynh hướng, người học trò tôi, giờ đã là thi sĩ, xuất thân từ lò Học Viện Văn Chương Lê mai Lĩnh, Xuân Thiên Vỵ phát biểu:

• Những năm đầu mới sang, các ông, làm như thế là những nhà đấu tranh chống cọng sản hàng đầu, luôn luôn trong tư thế sẵn sàng về lấy lại miền Nam, nhưng rồi thử hỏi, các ông làm được gì, tới hôm nay?

Hay, nay, các ông viện cớ già nua, không còn muốn tranh đấu nữa.

Nay, các ông, chỉ lo gom tiền già, tiền hưu, lâu lâu, khi thấy tạm đủ, các ông về nước, bia ôm, cà phê đèn mờ.

Tôi nói thật, các ông có giận, tôi xin chịu:

• Các ông bây giờ, chỉ có cái lồn, mới làm các ông sáng mắt.

• Một trận pháo tay, nổ rầm trời, rung chuyển Philadelphia.
• Một tháng sau, một luồng phiếu bầu, dồn cho ứng cử viên chức chủ tịch cộng đồng, thi sĩ Xuân Thiên Vỵ.

Mười năm qua, năm nhiệm kỳ, không một ai soán đoạt được ngôi vị Chủ tịch của học trò tui.

Thế mới thấy, ngôn ngữ nước mình, giá trị làm sao, chỉ một chữ, cũng thay đổi vận mệnh con người: LỒN.

Trở lại câu chuyện lớn, vấn đề vĩ đại của HỌC VIỆN VĂN CHƯƠNG LÊ MAI LĨNH.

Số lượng học viên tuyển sinh khóa này, cũng giới hạn BỐN HỌC VIÊN.

Và là, toàn CON CẤY.

Tôi đang khẩn khoản, nếu cần quỳ lạy, tôi cũng, để mời, các tài hoa thượng thừa trong văn giới, các thi sĩ Thục Uyên, Nguyễn Nguyệt, Trần thị Cổ Tích, Nguyễn Xuân Thiệp, Việt Phương, Nguyễn Hàn Chung, Thanh Đặng, Võ Phú, Phạm Mỹ Nhung, cùng làm giám đốc điều hành, giám khảo, du lịch, với tôi.

Được vậy, số lượng học viên sẽ nhiều hơn bốn.

Thời gian tuyển sinh, 1.1.2026.

Qua một cuộc khảo hạch, những ai nhiều điểm nhất, sẽ có học bổng.

Những người trúng tuyển khác, sẽ học free.

Đề tài thi, giá trị học bổng, chờ sự quyết định của các thi sĩ nói trên, những khách mời kính yêu của Học viện.

Austin, Texas 

12.4.2025.

Lê Mai Lĩnh

*******

VANG VỌNG, từ một nỗ lực văn chương.

Thi sĩ Nguyễn Xuân Thiệp,

Sau khi đọc bài

*HỌC VIỆN VĂN CHƯƠNG Lê mai Lĩnh, 

ông đã có những lời chúc mừng và khen ngợi như sau :

• Kính Thăm anh Lê Mai Lĩnh.

Mừng anh thành lập và điều hành thành công

Học Viện Văn Chương Lê Mai Lĩnh, trong đó nhiều thành viên là bạn của tôi.

Chúc an vui.

NXT

Thi sĩ Trần Thị Cổ Tích,

• Bài Học Viện Văn Chương Lê mai Lĩnh hay và ngộ lắm.

Tính cách huynh, vui vẻ, hào hoa, hào phóng, đa tài, đa tình, huynh thành công, không ai ngạc nhiên.

Thi sĩ Nguyễn Hàn Chung,

• Không ngạc nhiên về Học Viện Văn Chương Lê mai Lĩnh, từ ngòi bút tài hoa, hiếm hoi của sinh hoạt văn chương Hải ngoại.

Thành Phố Houston, TX – Ảnh: shutterstock.com 

Không biết từ bao giờ, nhưng có thực, một California là thủ đô văn hóa của người Việt lưu vong.

Nhưng rồi, cũng không biết từ bao giờ, sau khi những cây đại thụ văn chương, lần lượt về trời.

Nguyên Sa, rời cõi tạm 18. 4. 1998, thì trước đó, ba tháng 12 ngày, tác gỉa Đêm Giã Từ Hà nội, nhà văn Mai Thảo theo gót, 10.1. 1998.

Nguyên Sa, thọ 66 tuổi, Mai Thảo, 71.

Tiếp theo, ngày 1.4.2000, tác gỉa Người Viễn Khách thứ Mười, Nghiêm Xuân Hồng, xếp vào đội ngũ thăng thiên.

Sau Nghiêm Xuân Hồng, là nhà văn Mặc Đỗ, tác giả Bốn Mươi, Siu Cô Nương, chuyến tàu đêm, khởi hành ngày 20.9. 2015, thọ 85.

Trước Mặc Đỗ là Thanh tâm Tuyền, như có hẹn, để nói lời xác quyết, Tôi Không Còn Cô Độc, hẹn ngày 22.3. 2006, thọ 70.

Mặc dù ông ở Saint Paul, Minnesota, với nhạc sĩ Cung trầm Tưởng, nhưng hồn vía hai ông, vang vọng khắp Grove Garden, California.

Trường hợp hai nhà văn Mặc Đỗ, Võ Phiến, cũng như có giao ước, họ kẻ trước, người sau, chỉ 5 ngày.

Mặc Đỗ, 20.9.2015,

Võ Phiến, 25.9.2015.

Một trùng hợp khác, không như Xuân Diệu nói tới hai nhà thơ Pháp Arthur Rimbaud, Paul Verlaine:

“ Hai chàng thi sĩ choáng hơi men, “

thì ở đây, hai nhà thơ Tô Thùy Yên và Du Tử Lê, thì choáng cây đàn bờ.

Họ hẹn nhau tiếp tục sự nghiệp ca hát chăng, lên tàu cùng năm, 2019, cách nhau 5 tháng 13 ngày.

Cụ thể, TTY, 23.5. 2019, thọ 81.

                DTL, 7.10. 2019.

Nhà văn Nguyễn sỹ Tế, ra đi ngày 16. 11. 2005, thọ 83.

Nhạc sĩ Cung Trầm Tưởng và nhà văn Huy Phương, cùng năm, 2022, khác ngày.

Huy Phương trước, 28. 2.

Cung Trầm Tưởng sau, 11. 10.

Theo nữa, hai nhà báo chung một tờ báo, Người Việt tự do.

Lê đình Điểu, 24. 5. 1999.

Đỗ Ngọc Yến, 17. 8. 2006.

Sau cùng mới nhất, nhà thơ,  nhà văn Viên Linh, ngày rời cõi tạm, 29. 3. 2024, thọ 83.

Mới nhất, nhà văn Phan lạc Tiếp, ngày 1.8.2025.

Mới nhất nữa, nhà văn Doãn quốc Sỹ, 14.10.2025.

Cùng với một lượng lớn những cây bút, chia tay những con đường Garden Grove, Westminster, làm cánh chim thiên di, tứ phương, mà Houston là một, California đã mất ngôi vị thủ đô.

Và, từ giờ phút định mệnh đó, Houston trở thành là, thủ đô văn hoá người Việt lưu vong, thay ngôi vị của California trước đó.

Điều này, xin đừng ai hỏi, quyền gì, ai cho phép?

Xin thưa, lẽ đời, hồn thiêng sông núi, ủy thác, trao danh phận, thế thôi.

Xin ai đó nói cho, chỉ dùm, một nơi nào khác, không là Houston, có thiên thời, địa lợi, nhân hoà, để nhận lãnh vị trí Thủ Đô.

Xin ai đó nói cho, chỉ dùm, một nơi nào khác, không là Houston, chốn hiện diện trên 100 người cầm bút, mà đa số trong họ, đã kinh qua chiến tranh, tù tội, lưu đày.

Nay và trước nay, họ là những người chơi trò chơi chữ nghĩa.

Họ, dạn dày mưa gió, bão bùng.

Họ, đã một thời trai trẻ, viết như điên, và nay, cũng chưa giã từ vũ khí.

Họ, là những Yên Sơn, Tuý Hà, Phạm Tương Như, Thông Đặng, Hàn Hương Giang, Dương Thượng Trúc, Thanh Đặng, Linh Vang, Như Ly, Phi Ngọc Hùng, Trần Doãn Nho, Phạm văn Nhàn, Vĩnh Tuấn, Nguyễn Minh Triết, Nguyễn Mạnh An Dân, Phạm ngũ Yên, Trương Vấn, Diệm Trân, Nguyễn Nguyệt, Phạm Mỹ Nhung, Đào Đông Khê, Mây Ngàn Đặng Xuân Ngô, Hoàng thị Thanh Nga, Nguyễn Hàn Chung, Lê hữu Minh Toán, Lương thư Trung, Ben Oh, Trường Sơn Lê Xuân Nhị, Trương Sỹ Lương, Thu Nga, Ngân Bình, Quỳnh Nguyễn, Nguyễn đình Từ Lam, Nguyễn Giụ Hùng, Điệp Mỹ Linh, Phạm Khắc Trung, Nguyễn Ngọc Duy Hân, Hoài Năng, Ngân Hà, Út Bạch Lan, Như Phong, Vũ Thu Giang, Song Thy, Minh Xuân, Cao Trúc Giang, Minh Quốc Cung Văn, Nguyễn Đức Nhơn, Kiều Mộng Hà, Ngô thị Quý Linh, Dương Phước Luyến, Nguyễn Lập Đông.

Một chứng minh khác, trong những năm gần đây, những hội đoàn, nhà lính cũng như nhà dân, đều chọn Houston làm nơi họp mặt, đại hội.

Võ Bị Đà Lạt, Bộ Binh Thủ Đức, Không Quân, Nhảy Dù, Pháo Binh, Biệt Động Quân, Thuỷ Quân Lục Chiến, Chiến Tranh Chính Trị.

Trưng Vương, Gia Long, Võ Tánh/ Nữ Trung Học…..mang tính toàn cầu.

Tôi mong rằng, có cá nhân hay hội đoàn nào ở Houston hay nơi nào, cao hứng liên lạc với tôi, tổ chức một hội thảo văn chương, với chủ đề HOUSTON, THỦ ĐÔ VĂN HOÁ CỦA NGƯỜI VIỆT LƯU VONG.

Tôi tình nguyện làm người thuyết trình (ứng khẩu) và đọc thơ trong 2 giờ liên tục.

Có người nào chơi với tôi không?

Vui, hân hoan, hết biết.

Lê mai Lĩnh.

Austin, Texas.

11.21.2025.

(Đọc “TRẦM KHÚC MÙA THU” của Trần Thị Cổ Tích)

Thời gian qua, truyền thông và báo chí trong nước và hải ngoại rầm rập loan tin, về một người đầu bếp Thổ Nhĩ Kỳ, chủ nhân một quán ăn bên ANH, đã rắc muối lên miếng thịt bò dát vàng, phục vụ cho khách hàng với giá 50.000 Mỹ kim, tương đương với 22 tấn lúa …

Riêng tôi chuyện RẮC MUỐI đó chẳng đáng bận tâm. 

Có một thứ RẮC MUỐI KHÁC, cần quan tâm hơn, cần tuyên dương hơn, ngay chính trên quê hương ta, ngay chính trên quê hương xứ Quảng, từ mấy mươi năm nay, mà không ai biết, mà không ai nói tới, đó là RẮC MUỐI VÀO THƠ.

– NẾU BÀ HỒ XUÂN HƯƠNG KHÔNG RẮC MUỐI VÀO THƠ , LIỆU BÂY GIỜ CHÚNG TA CÒN NHỚ:

“Thân em như quả mít trên cây,

Da nó xù xì , múi nó dày.

Quân tử có yêu thì đóng cọc,

Xin đừng Mân mó nhựa ra tay”

(Qủa Mít)

Hay:

“Một lỗ sâu sâu mấy cũng vừa,

Duyên em dính dáng tự nghìn xưa,

Chành ra ba góc, da còn thiếu,

Khép lại đôi bên thịt vẫn thừa”

(Cái Quạt)

– Hay như BÀ HUYỆN THANH QUAN, nếu bà không RẮC MUỐI VÀO THƠ, mãi tới nay, chúng ta có còn những dòng châu ngọc:

“ Nhớ nước đau lòng con quốc quốc,

Thương nhà mỏi miệng cái gia gia,

Dừng chân đứng lại, trời non nước,

Một mảnh tình riêng, ta với ta”

( QUA ĐÈO NGANG )

– Gần chúng ta hơn, thi sĩ QUÁCH THOẠI, nếu ông không rắc muối vào thơ, liệu chúng ta còn nhớ:

NHỮNG BUỔI CHIỀU VIỆT NAM.

“ Tôi đã đi trên những buổi chiều,

Những buổi chiều của quá khứ,

Rất cô liêu.

Và mưa gió rất nhiều,

Trên những buổi chiều Việt nam,

Rất thân yêu.

Của ngày nay,

Tôi cũng đang đi đây,

Ôi con đường dài xác xơ,

Lá vàng heo may,

Bóng dáng xanh xao,

Những em bé ăn mày,

Những người anh,

Máu chảy cả đôi tay,

Chiều chiến tranh,

Những mẹ già run sợ,

Vì tiếng súng cối xay,

Đêm sắp tới rồi.

Người ta đang giết nhau quá mê say”

Chưa hết. 

– Người rắc muối vào thơ tiếp theo là chàng thi sĩ BA TÊ, THANH TÂM TUYỀN:

“ Ném mẩu thuốc cuối cùng xuống dòng sông,

Mà lòng mình thì phơi trên kè đá,

Chiều không xanh, không tím, cũng không vàng,

Những ống khói tàu mệt lả.”

Tiếp theo sau là chàng thi sĩ LUÂN HOÁN, nên chăng gọi chàng là Người Rắc Muối vào mọi ngọn ngành thi ca?

Chàng rắc muối vào ĐĨA THƠ LỤC BÁT, mà chàng hay gọi là thơ 6/8. Chàng rắc muối vào TÔ THẤT NGÔN, đặc biệt là TÔ NGŨ NGÔN, một sở trường của chàng.

Lần nầy, với TRẦM KHÚC MÙA THU, chàng rắc muối vào một NỒI LẨU THẬP CẨM, với vai trò một HẬU VỆ, viết BẠT bằng thơ, mà nhà thơ CAO THOẠI CHÂU, vị trí của một người lính KHINH BINH, viết lời TỰA hay còn gọi là GIỚI THIỆU.

Một ông phía trước, ưỡn ngực ra, một ông phía sau đưa lưng, bảo vệ cho nữ tướng thi sĩ ở giữa, đang điều binh bố trận cho 80 thằng con là 80 bài thơ đủ mọi đề tài, thể loại, hiên ngang chiến đấu, kiên cường xung phong.

Tôi sẽ nói sau tài cầm quân của nữ tướng, mà tôi gọi là THÁNH NỮ RẮC MUỐI VÀO THƠ.

Bây giờ, chúng ta nhâm nhi NỒI LẨU THẬP CẨM của ĐẤNG TÀI HOA XỨ QUẢNG, Luân Hoán.

THAY LỜI BẠT

SÓT MỘT NỤ HỒNG TRÊN ĐẤT THƠ

chưa xưa đã Cổ Tích rồi

dù nhan sắc chẳng thua thời thanh xuân

vâng, tôi đang nhìn chân dung

tự làm thầy bói đoán chừng cho vui.

ngày xưa tôi ghé quê người

mang súng lận bút tới lui xóm làng

núi cao đồi thấp lang thang

bỏ sót nhiều cõi đất vàng chưa qua,

cho dù qua, khó nhận ra

đóa hoa sẽ thở thi ca nuôi đời

nhờ người tôi càng thêm vui

hãnh diện đổ máu giữa trời đất thơ

Quảng Ngãi xưa Quảng Ngãi giờ

tài hoa vẫn đượm ngọt ngào cỏ hoa

những dòng thơ thật thiết tha

mừng cô em gái nâng tà áo hương.

Cổ Tích ngay giữa đời thường

là giá trị khó đo lường ba hoa

kẹo gương đường phổi mạch nha

ngọt thơm hơi thở đậm đà tình thơ.

LUÂN HOÁN

(15.11.2017)

Bây giờ, NGƯỜI RẮC MUỐI VÀO THƠ mà tôi muốn nói lời giới thiệu

là AI, quý vị đọc thơ sẽ biết:

MỘT MÌNH NHỚ LẠI, hồi xưa: 

“ ông kia – nghe rõ đây nè,

từ nay hổng được kè kè theo tui,

ra về thầy bạn đông vui,

lỡ ai ngó thấy tui chui chỗ nào,

lại thêm cái thói tầm phào,

giả đò mượn vở, kẹp vào lá thư,

nắng mưa nhuốm bệnh tương tư,

mắc gì ông kể trong thư vậy cà,

học đâu cái kiểu điệu đà,

ép vào trang vở nhành hoa tím buồn.

hôm nay ngồi ngắm mưa tuôn,

sao lòng cũng … thấy buồn buồn vậy ta.

thôi nghen – tui nói thiệt à,

từ nay chớ có rà rà theo tui

…

nhưng này…nếu … muốn tui vui,

hiên nhà xin đặt… một gùi … ổi thơm.

(hay me cốc xoài gì … cũng được)

 Trần Thị Cổ Tích.

Đây là một bài thơ tình TRẺ CON RẤT NGƯỜI LỚN.

Một bài lục bát ĐẸP mút chỉ.

Vừa răn đe, vừa chiêu dụ, vừa khép lại trái tim, vừa mở lòng đón mời, vừa vỗ về vừa trách móc, trêu tức, ỡm ờ. 

Không nói với nhau bằng ngôn ngữ mà bằng cử chỉ, bằng nụ cười, khoé mắt gởi trao.

Một bài thơ tình đỉnh của thơ tình .

Ai cũng thấy mình trong đó. 

Của hoài niệm tuổi thơ và tình ái học trò. 

Là một bài thơ tình không có tuổi.

Và vì sao tôi gọi NÀNG là THÁNH NỮ RẮC MUỐI VÀO THƠ?

Vì rằng thì là, để tiến tới thời kỳ nầy, THÁNH NỮ, NÀNG đã trải qua hơn 50 năm tu khổ hạnh với tôn giáo là THI CA hay còn gọi là THI ĐẠO.

Năm 17 tuổi, niên học 1971- 1972, lớp 11C, cô học trò TRẦN THỊ TRẦM (TTCT) cuỗm một chiến lợi phẩm, dành cho GIẢI NHẤT MÔN VĂN TOÀN TỈNH QUẢNG NGÃI, giải thưởng gồm những tác phẩm văn học nổi tiếng Việt Nam và thế giới.

1/ CHIẾN TRANH VÀ HOÀ BÌNH, gồm 4 cuốn, bản dịch của học giả NGUYỄN HIẾN LÊ.

2/ THI NHÂN VIỆT NAM của HOÀI THANH và HOÀI CHÂN.

3/ Tự điển TẦM NGUYÊN của tác giả BỬU KẾ.

4/ CÂU CHUYỆN TRIẾT HỌC, Phùng Thăng dịch.

Và nhiều cuốn khác mà NÀNG không nhớ hết khi kể lại trên FB.

Trước TRẦM KHÚC MÙA THU, tác phẩm NÀNG “chơi ” một mình, NÀNG đã có mặt với nhiều trò chơi tập thể khác:

1/ VỀ NGUỒN – nxb Văn học,  2010.

2/ MỘT NGÀN nhà thơ HUẾ (tập 3) – nxb Thuận Hoá, 2010.

3/ TRÀ GIANG THƯƠNG NHỚ –  nxb Hội Nhà Văn, 2014.

4/ 100 NĂM BÍCH KHÊ – nxb Hội Nhà Văn, 2016.

5/ TÂN HIỆP THƠ – nxb Đồng Nai, 2015.

6/ HƯƠNG XƯA GỞI LẠI – nxb  Hội Nhà Văn, 2015.

7/ LẮNG ĐỌNG THANH XUÂN – nxb Hội Nhà Văn, 2020.

8/ THƠ VIỆT ĐẦU THẾ KỶ 21 – nxb Nhân Ảnh (Hoa Kỳ), 2018.

Và nhiều bài viết đơn lẻ, cộng tác với các tạp chí, trang mạng trong nước và hải ngoại.

Từ một cô nữ sinh 17 tuổi năm 1971, 50 năm sau, tài sản của cô là một biển trời chữ nghĩa. 

Với ngần ấy tác phẩm, lai láng nguồn thơ, sung mãn nhiệt tâm, một lòng đau đáu với văn chương, không ngừng nghỉ, không kịp thở, đuổi bắt nguồn thi hứng thường trực trong đêm, miệt mài giữa ngày, giữa bao nỗi lo toan, nhưng không sáng tác dồn dập mà chỉ nhả tơ khi cảm hứng đủ chín để viết thành thơ.

Thi sĩ theo học ban Anh Văn, trường đại học sư phạm Huế, chưa kịp xong khóa học 4 năm thì phải từ giã trường vào năm 1975, sau khi hết năm thứ hai, vì hoàn cảnh gia đình…

Về Quảng Ngãi, NÀNG là cô giáo dạy tiếng Anh, từng chuyển ngữ một số truyện ngắn văn chương Anh sang văn chương Việt.

Mọi người nghĩ sao, đánh giá thế nào, tôi không biết. 

Nhưng riêng tôi, tôi bái phục nhà thơ, một trí thức vẹn toàn.

Như thế đã đủ bảo chứng giá trị “tới luôn bác tài” chưa, cho một TRẦM KHÚC MÙA THU, tượng đài kiêu hãnh, ngạo nghễ giữa cõi đời và người trăm nỗi buốt nhói, nhiêu khê?

TRẦM KHÚC MÙA THU, là khúc ca, khúc hát mùa thu, của một thiếu phụ tên TRẦM, TRẦN THỊ TRẦM.

Hay khúc nhạc mùa thu trời chiều quyến rũ, giữa thinh không bao la bát ngát, của mùi hương TRẦM, QUẾ phảng phất Hương Phật Đà thắp sáng đêm đêm?

TRẦM KHÚC MÙA THU hay khúc nhạc trầm trầm, nghĩa là không bay bổng, mà là thầm thì lời nỉ non, tình tự của lứa đôi?

Thực sự, TRẦM KHÚC MÙA THU (TKMT) là gì? 

TKMT là một tác phẩm văn học, còn được gọi là một tập thơ, còn được gọi là đứa con tinh thần của người thai nghén, mang nặng đẻ đau.

Với độc giả, nó là món ăn tinh thần.

Mà, gọi nó là món ăn tinh thần, cũng có thể gọi là mồi. 

Cũng có thể gọi TKMT là một bàn nhậu hay mâm cỗ văn chương.

Tôi cũng nói rằng, những ai không tham dự mâm cỗ nầy là một thiệt thòi lớn.

Tôi cũng nói rằng, những ai đến với mâm cỗ nầy mà vội vàng ra đi, hay rời bàn nhậu sớm, tôi gọi họ là những kẻ phá mồi.

Hãy ngồi vào bàn nhậu, thật lâu, phải nhâm nhi, phải ngấu nghiến, đừng vội nuốt, mới thấy được, mới cảm nhận được, ngoài vị mặn của muối, mà THÁNH NỮ rắc vào thơ, còn có vị cay đậm đà của hạt tiêu, khác xa cái cay tàn bạo, côn đồ của trái ớt chìa vôi hay ớt hiểm chỉ thiên, tàn canh gió lộng.

Muối, tiêu, còn thêm hành tỏi, tương chao xì dầu, thấm vào đĩa Lục bát, tô Tám chữ, vịm Ngũ ngôn và đừng quên nồi lẩu thập cẩm của ông vua lục bát LUÂN HOÁN, người lính vị trí hậu vệ, mà khinh binh là anh cả CAO THOẠI CHÂU trên trận địa quê nhà của nữ sĩ.

TRẦM KHÚC MÙA THU gồm 80 bài thơ nhiều thể loại, đan trải qua nhiều đề tài, nhiều cung bậc tình cảm, tình thơ ngút trời sương khói.

Nơi đó có tình nhà, tình nước, tình quê cùng tình bè bạn, không thiếu vắng một nhan sắc nào, một bóng dáng nào.

Kinh nghiệm bản thân cho tôi thấy rằng và chắc chắn tôi nói đúng.

Đọc thơ của cô TRẦM, chị TRẦM, bà TRẦM hay TRẦN THỊ CỔ TÍCH , trong TKMT một hai lần không thấy hay, nó đang nằm ngoài da, ngoài tai… Nhưng đọc nhiều lần, như tôi, hơn 10 lần, tôi mới thấy hay, thấy ngấm, tiếng thơ, hồn thơ mới len vào tâm hồn, trái tim người thưởng thức.

Nghe tôi, bạn làm như vậy đi. 

Thú vị lắm. 

Đã vô cùng…

Hãy nghe tác giả bày tỏ kinh nghiệm một lần hôn nhau, bạn sẽ thấy đã ôi là đã, với nụ hôn đầu đời thiếu nữ :

KHI TA HÔN NHAU

em kiểng chân lên/ háo hức đón từ anh/ nụ hôn mùi thuốc lá/

lửa trời hừng hực/ em ngún dần ngún dần/ cháy đến tận cùng trên môi anh/

khi anh hôn em/ nụ hôn mùi rượu chát/ hương xuân tràn căng ngực/ nồng nàn bứt rứt/ tim em lảo đảo say mèm/

khi ta hôn nhau/ nụ hôn mùi thuốc phiện/ anh dật dờ trong cơn nghiện/ quằn quại nỗi nhớ mộng du/

khi ta hôn nhau/ nụ hôn từ tạ/

đất hỏi trời mưa sao mắt em ướt thế,

mây hỏi gió rừng sao cỏ úa trên mi anh.

cây hỏi cây sao tiếng hót ban chiều bay mất,

người hỏi người/ sao lòng quá chật/ 

ta hỏi mình/ tình nào không chênh vênh

.

Đẹp như thế, thơ hay như thế, lãng mạn hơi bị nhiều như thế…

Thơ tình của NÀNG nhất nhất vô phương chuyển tải.

BẮT ĐẦU.

đã bắt đầu đêm nghĩ về nhau,

phương xa dòng nước có xanh màu,

thuyền qua từng nhánh sông lấp lửng,

có nhánh riêng nào cho mai sau.

 .

đã bắt đầu mơ, bắt đầu mơ,

nửa khuya trăng thả một giòng thơ,

à ơi ve vuốt hoài thân sóng,

sóng rung, sóng động, sóng vỡ bờ.

 .

đã bắt đầu nhớ một người thôi,

nghe chừng hơi thở đốt bờ môi,

nghe chừng hương ấm luồn da thịt,

gió xoắn về đâu gió rã rời.

. 

đã bắt đầu quên bẵng nỗi buồn,

náo nức lưng trời thánh thót chuông,

ngày lên trổi tiếng kinh cầu ấy,

lộng lẫy trong lòng một tiếng… thương

 .

Đọc thơ tình của TRẦM, TRẦN THỊ CỔ TÍCH.

Khỏe re. 

NÀNG thật thà khai báo hết. 

Ta chỉ biết đọc, nghe, thưởng thức, vui sướng với cái hạnh phúc của NÀNG.

Đọc, nghe, ngắm, vui, sướng.

Cảm ơn NÀNG.

CÓ THỂ LÀ NHƯ THẾ.

có thể đến một lúc nào đó/ cũng có thể ngay phút giây này/ 

ta không còn yêu nhau nữa/

em vẫn yêu/ tình – của – chúng – ta/

yêu những lá thư/ những câu thơ/ những nụ hôn/ tuôn trào dung nham hừng hực/

từ núi lửa yêu thương/ từ nỗi lòng ủ kín/

 mười năm bươn bả ngược dòng/ vội vã yêu/

cuống quýt nâng niu tháng ngày lạc mất/

mười năm/ thơ là máu nuôi tình/

sông núi mịt mờ gửi nỗi nhớ nuôi nhau/

mười năm/ nước mắt ngâm biển mặn/ trái đắng nuốt trong lòng/

chưa muối nổi tình sâu…/

dẫu thế nào/ vẫn mãi là em/ người canh giữ ngôi đền nhỏ/ xây bằng những câu thơ/ riêng cho một chuyện tình.

Đọc thơ tình của TRẦM, TRẦN THỊ, tôi chợt nhớ tới bài hát mà tôi chỉ nhớ một câu. 

Nhưng không sao, Thơ TRẦM giúp tôi đỡ nhớ.

“ ANH YÊU EM 

ANH YÊU EM

NHƯ RỪNG YÊU THÚ DỮ”

Cảm ơn NÀNG, tình cũng mãnh liệt không kém:

“NHỮNG NỤ HÔN

TUÔN TRÀO DUNG NHAM HỪNG HỰC

TỪ NÚI LỬA YÊU THƯƠNG

TỪ NỖI LÒNG Ủ KÍN “

 .

” MƯỜI NĂM, 

THƠ LÀ MÁU NUÔI TÌNH,

SÔNG NÚI MỊT MỜ GỬI NỖI NHỚ NUÔI NHAU.

MƯỜI NĂM, 

NƯỚC MẮT NGÂM BIỂN MẶN,

TRÁI ĐẮNG NUỐT TRONG LÒNG,

CHƯA MUỐI NỔI TÌNH SÂU “

 .

Những câu thơ hay khủng khiếp. 

Đọc, mà lạnh xương sống.

Sướng ơi là sướng!

Cảm ơn NÀNG, 

TRẦM, TRẦN THỊ…

 .

Xin thưa quý Thượng đế,

Độc giả là Thượng đế,

THƠ TÌNH CỦA BÀ ẤY LÀM TÔI ẤM ĐẦU

TÔI MUỐN SỐT.

Bài thơ sau đây sẽ làm chúng ta HẠ HỎA, nếu như quý vị cũng cao máu như tôi!

Đã đến lúc chấm dứt thôi.

Chứ thơ bà ấy hay như thế!

Thơ tình như thuốc phiện, bạch phiến…

Đọc, đọc và đọc…

Ai mà chịu thấu.

Bài thơ sau, như liều dược thảo, giải tỏa nguồn cơn:

NGÀY TÔI VỀ QUẢNG NGÃI CÓ VUI KHÔNG?

tôi đã về,

Quảng Ngãi có vui không,

nắng sân ga run run màu hạnh ngộ,

sợi tóc mềm ngân nga lời ca nhỏ,

vỗ về tôi bao con sóng dịu dàng.

 .

ngày tôi về Quảng Ngãi có vui không?

tách cà phê gợi hương mùa xanh cũ,

gió sông Trà thổi tung niềm xa xứ,

đời phong ba nay tìm lại quê nhà.

 .

đón tôi về Quảng Ngãi có vui không? 

khuya biển thức kể chuyện đời giông bão,

mắt người sâu mà nỗi sầu chưa cạn,

lời riêng chung, chén rượu cháy môi cười.

 .

buồn hay vui cũng xin cùng ngồi lại,

quá nửa dốc đời, mấy nẻo phù vân,

tôi trở về, ấm tình quê tình bạn,

gọi bao lần,

Quảng Ngãi dấu yêu ơi…

 .

Đọc thơ tình của TRẦM, ta đã “hot”, lên cơn sốt, đôi lúc và có khi nóng đầu và chóng mặt . 

Đọc NGÀY TÔI VỀ QUẢNG NGẢI CÓ VUI KHÔNG, thân yêu, dịu dàng, sực nức mùi quê hương, sông nước, cỏ cây hoa lá miền thôn dã. 

Lòng ta đã lặng thầm, lâng lâng hồn nước tình quê.

Vậy, tiếp tục chơi tiếp, chạy, bay, nhảy vào vườn thơ 4 chữ của TRẦM, như một sở trường của NÀNG, mang nét THIỀN và TRÍ TUỆ rất đỗi sáng ngời, của một dáng dấp đạo hạnh.

TRÊN CÁNH MÂY TRÔI.

tôi dành cho tôi,

một ngày tĩnh lặng,

ngồi vẽ đời mình,

trên cánh mây trôi.

 .

mây suốt đời bay,

qua rừng qua núi,

ngất ngưỡng phiêu bồng,

một cõi mênh mông.

 .

tôi dành cho tôi,

trọn lời yêu dấu,

chôn hết u sầu,

vào chốn hư không.

 .

đời vui theo nắng,

lên đồi thông ngàn,

bỏ quên cay đắng,

bỏ quên phũ phàng.

 .

tôi dành cho tôi,

một đóa sen ngời,

nở từ muôn kiếp

trên môi Phật về.

Trần Thị Cổ Tích

10.11.2021

nối tiếp bài thơ TÔI DÀNH CHO TÔI.

TÔI DÀNH CHO TÔI.

tôi dành cho tôi

một ngày tĩnh lặng

ngồi xếp đời mình

trong chiếc lá khô.

.

lá đã từng xanh

hết mình xanh ngát

lá đã từng vàng

ngây ngất thu sang.

 .

tôi dành cho tôi

bộn bề nhang khói

ngơ ngác nỗi buồn

biệt dấu trăm năm.

 .

mùa đi thao thức

chôn lời ước thề

chuyện tình đau nhức

mù không nẻo về.

 .

tôi dành cho tôi

một đóa hoa ngời

nở từ muôn kiếp

trên môi một người.

(2018)

.

THƠ TÌNH CỦA TRẦM NHỨC NHỐI QUÁ, BỎ ĐI KHÔNG ĐÀNH.

CÙNG NHAU CHÚNG TA ” NHÂM NHI ”  MỘT BÀI NỮA THÔI NHÉ .

TRẦM KHÚC MÙA THU.

dẫu chỉ một phần trăm hy vọng,

anh vẫn gửi em lời tỏ tình mạo hiểm,

không hề gạn lọc chuốt trau ngôn từ đẹp đẽ,

xây xẩm quay cuồng anh bối rối lời thơ.

 .

làm sao đây,

khi em đã ném đi chiếc chìa khóa mùa xuân,

trong một ngày trái tim không còn nguyên vẹn.

những mảnh vỡ niềm tin băm nát linh hồn.

 .

trả lời thế nào đây,

bóng tối thời gian dần khép,

ta còn gì cho nhau ngoài xưa cũ não nề,

hai mảnh đời chập chờn màu hư ảo,

chữ yêu thương sao có thể nguyên lành.

 .

đừng trách chi lời chối từ nghiệt ngã,

đã dừng lại trong em từ lâu những nốt nhạc tình,

ở xa kia anh núi cao chơ vơ chiều sương khói,

xin cúi chào người,

muộn mất rồi,

em bóng nhỏ đường mưa.

(2019)

Nhà thơ là một người con của Huế, sinh ra và lớn lên ở Quảng Ngãi.

Nỗi nhớ thương HUẾ đau đáu trong lòng.

Đây là một bài thơ NÀNG làm cho HUẾ ngày trở về quê xưa chốn cũ.

VỀ HUẾ

bước rón rén kẻo giật mình trưa Huế, 

tôi trở về tìm trong-vắt-nụ-thời- gian.

hoàng thành xưa xốn xang màu rêu nhớ,

sông Hương ngừng trôi sững một câu hò.

 .

tôi vén từng con sóng tìm em,

tìm bóng dáng bạn bè,

tìm giấc mơ giấu trong lòng Huế,

thuở lá non tơ cứ tưởng đã xanh cành.

 .

em bỏ Huế đi đâu,

để bao năm qua những con đường quên ngủ,

hoa bâng khuâng ray rứt tím trên đồi,

nhịp Trường Tiền nửa vòng cong lơ lửng,

Túy Vân bạc đầu khản giọng gọi mùa xanh.

 .

siết tay Huế,

siết tay những ngọt ngào rất Huế,

phút yên bình,

tôi cười khóc với… tôi xưa…

 .

TRẦM, TRẦN THỊ, là một cô gái HUẾ. 

Rất đẹp. 

Những điều khác, tôi đã nói hay không can đảm nói.

Nàng đẹp, đến nỗi, có một ông nhà thơ nọ, ngoài thất tuần, thấy chân dung nhan sắc NÀNG, cầm lòng không đậu, cũng phóng bút bốn câu thơ tội nghiệp biết mấy, thượng đế ơi.

” NGƯỜI ĐẸP, THƠ HAY,

NHÌN, ĐỌC ĐỀU SAY,

ĐÚNG LÀ Ủ RƯỢU,

MEN THI TUYẾT THAY “

Cao thoại Châu.

Để chấm dứt bài viết nầy, dù lòng tôi chưa muốn, tôi xin kể một giai thoại văn chương, không biết gọi giai thoại văn chương có đúng không, LIÊN QUAN ĐẾN NGƯỜI ĐÀN BÀ HUẾ.

Chuyện kể rằng thì là :

Trong một cuộc rượu giữa những nhà văn, nhà thơ gốc Hà nội tại Sài Gòn vào giữa thập niên 60, không biết câu chuyện rượu chè dẫn dắt thế nào, nhà văn TRẦN PHONG GIAO phán một câu xanh rờn:

VỚI ĐÀN BÀ HUẾ, CHỈ NÊN LÀM TÌNH NHÂN, ĐỪNG NGU LẤY LÀM VỢ.

Câu nói nầy tới tai bà NHÃ CA, TRẦN THU VÂN.

Bà giận tím gan, dầm mật. 

Kẹt một nỗi, là lúc đó bà đang cặp bồ với thi sĩ TRẦN DẠ TỪ.

Lẽ nào vì mày, mà tao mất chồng.

Thế là bà vận động, kéo lôi, thầm thì, chiêu dụ hai bà nhà văn Túy Hồng, Nguyễn thị Hoàng, cùng gốc Huế, lập tổ TAM TAM, HỢP ĐỒNG TÁC CHIẾN, BA MŨI GIÁP CÔNG, TIỀN PHÁO HẬU XUNG.

Trợ lực cho ba bà, có thêm hai ông Bắc kỳ 54 NẰM VÙNG, MAI PHỤC, ĐỘN THỔ là nhà thơ TRẦN DẠ TỪ, đang ghẹo bà Nhà Ca, nhà văn THANH NAM đang đá lông nheo bà Tuý Hồng.

Kết thúc trận địa, nhà văn Trần phong Giao phải xin lỗi công khai trên báo chí, trong một tiệc rượu sau đó mà TPG phải chung chi khá đậm.

Chuyện này văn giới trước 1975, râm ran.

Có chi mô, hè.

Lê Mai Lĩnh

Cõi Người Ta (16) – Tranh: THANH CHÂU

I. Màn giáo đầu:

1.Lời mời gọi/  Bài viết có nhiều tài liệu hay, vui, lạ, mới, cho những ai muốn biết, viết, về hiện tình trong nước, buổi thoái trào của chủ nghĩa Cọng sản và những chế độ độc tài toàn thế giới.

Bài viết được cấu trúc, với một hình thức không giống ai, nên, nên cần đảo mắt nhìn, để cảm nhận cái lôi cuốn, hấp dẫn của nó. Xin mời.

 2.Lời tạ lỗi.

Đã lâu, có nhiều lúc, trong các bài viết của tôi, tôi không gọi rõ quý vị là Hèn hay Sợ chết.

Nhưng dưới những dạng ngôn ngữ khác, tôi cũng liệt quý vị, same same: Hèn, Sợ chết.

Bài viết này là một phân trần, sửa sai, thấu hiểu, cũng như là một lời tạ lỗi, gởi tới QUÝ NGÀI.

 3. Lời cảm ơn:

Tôi nảy sinh ý định viết bài ni, là tại vì trên FB, xuất hiện một bản tin, liên quan tới thi sĩ Nguyễn Duy, về tiệm PHỞ XỊN, do cô con dâu đứng bếp, mà thi sĩ là cấp chỉ huy, vừa chiến thuật và chiến lược, có kèm theo hình ảnh các thực khách, mà tôi đoán không sai, là các vị, trong giới cầm bút, chơi trò chơi chữ với nghĩa.

Nếu chỉ chừng đó và ấy, hay ấy và đó, tôi cũng chưa phóng bút, mô nà.

Nhưng mà là, dưới tấm hình đó, ngài triết gia Nguyễn hữu Liêm, có lời còm:

Sau 50 năm, sao nụ cười của quý vị chưa thật sự tươi vui, vẫn còn niềm u uẩn.

Tôi không kịp lưu lại, vì đến giờ rửa chén bát, mà chậm trễ, nữ hoàng tôi cúp tiêu chuẩn. 

Khi có thể, thì bài đã không còn nữa.

Tôi cảm ơn Duy và Liêm, hai người đáng bậc thầy của tôi, cho nguồn hứng thú viết bài ni.

Amen.

II. Thực đơn khai vị.

Trước khi vào nội dung chính, mà tôi gọi là thực đơn chủ lực, gồm:

Mặc cảm phạm tội/ Mặc cảm bất lực/ Nỗi bơ vơ của bầy ngựa già, tôi xin nghiêng minh, kính cẩn, mời chư liệt quý vị nhâm nhi vài món khai vị :

NGUYỄN DUY, thi sĩ.

Cướp.

con ơi mẹ dặn câu này,

cướp đêm là giặc cướp ngày là quan – (ca dao xưa)

.

Cướp xưa băng nhóm làng nhàng,

cướp nay có đảng có đoàn hẳn hoi,

có con dấu đóng đỏ tươi,

có còng, có súng, dùi cui nhà tù,

cướp xưa lén lút tù mù,

cướp nay gióng trống phất cờ phóng loa,

con trời bay lả bay la.

cướp trên bàn giấy, cướp ra cánh đồng.

dân oan tuôn lệ ròng ròng,

mất nhà, mất đất, nát lòng miền quê,

tiếng than vang động bốn bề,

cướp từ thôn xóm tiến về thành đô,

ai qua thành phố Bác Hồ,

mà coi cướp đất, bên bờ Thủ Thiêm.

bây giờ mẹ phải dặn thêm,

quan tham là cướp cả đêm lẫn ngày.

TRẦN PHƯƠNG, nguyên phó thủ tướng chính phủ Việt cộng.

1. Chủ nghĩa xã hội được đưa ra, chỉ để bịp thiên hạ.
2. Chủ nghĩa xã hội đã thất bại, chủ nghĩa cọng sản là ảo tưởng.
3. Chúng ta tự lừa dối chúng ta và chúng ta lừa dối người khác.

BÙI MINH QUỐC. Thi sĩ.

 – “ Cái guồng máy nhục mạ con người,

Mang bộ mặt hiền lành của người cuốc đất,

Trọn tuổi Xuân ta hiến dâng cuồng nhiệt,

Lại đúc lên cổ máy này.”

DƯƠNG THU HƯƠNG, nhà văn.

“ Vào Nam tôi mới hiểu rằng, chế độ ngoài Bắc là chế độ man rợ, vì nó chọc mù mắt con người, bịt lỗ tai con người. 

Trong khi đó ở miền Nam người ta có thể nghe bất cứ thứ đài nào, Pháp, Anh, Mỹ… nếu người ta muốn.

Đó mới là chế độ của nền văn minh. Và thật chua chát khi nền văn minh đã thua chế độ man rợ. 

Đó là sự hàm hồ và lầm lần của lịch sử”.

NGUYỄN QUANG LẬP, nhà văn.

SÀI GÒN GIẢI PHÓNG TÔI.

Mãi tới ngày 30 tháng 4  năm 1975 tôi mới biết thế nào là ngày sinh nhật.  Quê tôi người ta chỉ quan tâm tới ngày chết, ngày sinh nhật là cái gì rất phù phiếm. Ngày sinh của tôi ngủ yên trong học bạ, chỉ được nhắc đến mỗi kì chuyển cấp. 

Từ thuở bé con đến năm 19 tuổi chẳng có ai nhắc tôi ngày sinh nhật, tôi cũng chẳng quan tâm. 

Đúng ngày “non sông thu về một mối” tôi đang học Bách Khoa Hà Nội, cô giáo dạy toán xác suất đã cho hay đó cũng là ngày sinh nhật của tôi. 

Thật không ngờ. Tôi vui mừng đến độ muốn bay vào Sài Gòn ngay lập tức, để cùng Sài Gòn tận hưởng “Ngày trọng đại”.

Kẹt nỗi tôi đang học, ba tôi không cho đi. Sau ngày 30 tháng 4 cả nhà tôi đều vào Sài Gòn, trừ tôi. Ông bác của tôi dinh tê vào Sài Gòn năm 1953, làm ba tôi luôn ghi vào lý lịch của ông và các con ông  hai chữ “đã chết”, giờ đây là triệu phú số một Sài Gòn. 

Ba tôi quá mừng vì ông bác tôi còn sống, mừng hơn nữa là “triệu phú số một Sài Gòn”. Ông bác tôi cũng mừng ba tôi hãy còn sống, mừng hơn nữa là “gia đình bảy đảng viên cộng sản”. 

Cuộc đoàn tụ vàng ròng  và nước mắt. Ông bác tôi nhận nước mắt đoàn viên bảy đảng viên cộng sản, ba tôi nhận hơn hai chục cây vàng đem ra Bắc trả hết nợ nần còn xây được ngôi nhà ngói ba gian hai chái. Sự đổi đời diệu kì.

 Dù chưa được vào Sài Gòn nhưng tôi đã thấy Sài Gòn qua ba vật phẩm lạ lùng, đó là bút bi, mì tôm và cassette của thằng Minh cùng lớp, ba nó là nhà thơ Viễn Phương ở Sài Gòn gửi ra cho nó. Chúng tôi xúm lại quanh thằng Minh xem nó thao tác viết bút bi, hồi đó gọi là bút nguyên tử. 

Nó bấm đít bút cái tách, đầu bút nhô ra, và nó viết. Nét mực đều tăm tắp, không cần chấm mực không cần bơm mực, cứ thế là viết. 

Chúng tôi ai nấy há hốc mồm không thể tin nổi Sài Gòn lại có thể sản xuất được cái bút tài tình thế kia.

         Tối hôm đó thằng Mình bóc gói mì tôm bỏ vào bát. Tưởng đó là lương khô chúng tôi không chú ý lắm. Khi thằng Minh đổ nước sôi vào bát, một mùi thơm rất lạ bốc lên, hết thảy chúng tôi đều nuốt nước bọt, đứa nào đứa nấy bỗng đói cồn cào. 

Thằng Minh túc tắc ăn, chúng tôi vừa nuốt nước bọt vừa cãi nhau. Không đứa nào tin Sài Gòn lại có thể sản xuất được đồ ăn cao cấp thế kia. Có đứa còn bảo đồ ăn đổ nước sôi vào là ăn được ngay, thơm ngon thế kia, chỉ giành cho các du hành vũ trụ, người thường không bao giờ có.

         Thằng Minh khoe cái cassete ba nó gửi cho nó để nó học ngoại ngữ. Tới đây thì tôi bị sốc, không ngờ nhà nó giàu thế. Với tôi cassete là tài sản lớn, chỉ những người giàu mới có. 

Năm 1973  quê tôi lần đầu xuất hiện một cái cassete của một người du học Đông Đức trở về. Cả làng chạy đến xem máy ghi âm mà ai cũng đinh ninh đó là công cụ hoạt động tình báo, người thường không thể có. 

Suốt mấy ngày liền, dân làng tôi say sưa nói vào máy ghi âm rồi bật máy nghe tiếng của mình. Tôi cũng được nói vào máy ghi âm và thật vọng vô cùng không ngờ tiếng của tôi lại tệ đến thế.  

Một ngày tôi thấy tài sản lớn ấy trong tay một sinh viên, không còn tin vào mắt mình nữa. 

Thằng Minh nói, rẻ không à. Thứ này chỉ ghi âm, không có radio, giá hơn chục đồng thôi, bán đầy chợ Bến Thành. Không ai tin thằng Minh cả. Tôi bỉu môi nói với nó, cứt! Rứa Sài Gòn là tây à? Thằng Mình tủm tỉm cười không nói gì, nó mở casete, lần đầu tiên chúng tôi được nghe nhạc Sài Gòn, tất cả chết lặng trước giọng ca của Khánh Ly trong  Sơn ca số 7. 

Kết thúc Sơn ca số 7 thằng Hoan bỗng thở hắt một tiếng thật to và kêu lên, đúng là tây thật bay ơi!

Sài Gòn là tây, điều đó hấp dẫn tôi đến nỗi đêm nào tôi cũng mơ tới Sài Gon.  

Kì nghỉ hè năm sau, tháng 8 năm 1976, tôi mới được vào Sài Gòn. Ba tôi vẫn bắt tôi không được đi đâu, “ở nhà học hành cho tử tế”, nhưng tôi đủ lớn để bác bỏ sự ngăn cấm của ông. Hơn nữa cô họ tôi rất yêu tôi, đã cho người ra Hà Nội đón tôi vào. Xe chạy ba ngày ba đêm tôi được gặp Sài Gòn.

Tôi sẽ không kể những gì lần đầu tôi thấy trong  biệt thự của ông bác tôi, từ máy điều hòa, tủ lạnh, ti vi tới xe máy, ô tô, cầu thang máy và bà giúp việc tuổi năm mươi một mực lễ phép gọi tôi bằng cậu. 

Ngay mấy cục đá lạnh cần lúc nào có ngay lúc đó cũng đã làm tôi thán phục lắm rồi. Thán phục chứ không ngạc nhiên, vì đó là nhà của ông triệu phú. 

Xin kể những gì buổi sáng đầu tiên tôi thực sự gặp gỡ Sài Gòn.

Khấp khởi và hồi hộp, rụt rè và cảnh giác, tôi  bước xuống lòng đường thành phố Sài Gòn và gặp ngay tiếng dạ ngọt như mía lùi của bà bán hàng tạp hóa đáng tuổi mạ tôi. Không nghĩ tiếng dạ ấy giành cho mình, tôi ngoảnh lại sau xem bà chủ dạ ai. Không có ai. Thì ra bà chủ dạ khách hàng, điều mà tôi chưa từng thấy. Quay lại thấy nụ cười bà chủ, nụ cười khá giả tạo. Cả tiếng dạ cũng giả tạo nhưng với tôi là  trên cả tuyệt vời. Từ  bé cho đến giờ tôi toàn thấy những bộ mặt lạnh lùng khinh khỉnh của các mậu dịch viên, luôn coi khách hàng như những kẻ làm phiền họ. 

Lâu ngày rồi chính khách hàng cũng tự thấy mình có lỗi và chịu ơn các mậu dịch viên.  

Nghe một tiếng dạ, thấy một nụ cười của các mậu dịch viên dù là giả tạo cũng là điều không tưởng, thậm chí là phi lí.

Tôi mua ba chục cái bút bi về làm quà cho bạn bè. Bà chủ lấy dây chun bó bút bi và cho vào túi nilon, chăm chút cẩn thận cứ như bà đang gói hàng cho bà chứ không phải cho tôi. Không một mậu dịch viên nào, cả những bà hàng xén quê tôi, phục vụ khách hàng được như thế, cái túi nilon gói hàng càng không thể có. Ai đòi hỏi khách hàng dây chun buộc hàng và túi nilon đựng hàng sẽ bắt gặp cái nhìn khinh bỉ, vì đó là đòi hỏi của một kẻ không hâm hấp cũng ngu xuẩn. 

Giờ đây bà chủ tạp hóa Sài Gòn làm điều đó hồn hậu như một niềm vui của chính bà, khiến tôi sửng sốt.

Cách đó chưa đầy một tuần, ở Hà Nội tôi đi sắp hàng mua thịt cho anh cả. Cô mậu dịch viên hất hàm hỏi tôi, hết thịt, có đổi thịt sang sườn không? Dù thấy cả một rổ thịt tươi dưới chân cô mậu dịch viên tôi vẫn đáp, dạ có! Tranh cãi với các mậu dịch viên là điều dại dột nhất trần đời. Cô mậu dịch viên ném miếng sườn heo cho tôi. Cô ném mạnh quá, miếng sườn văng vào tôi. Tất nhiên tôi không hề tức giận, tôi cảm ơn cô đã bán sườn cho tôi và vui mừng đã chụp được miếng sườn, không để nó rơi xuống đất. 

Kể vậy để biết vì sao bà chủ tạp hóa Sài Gòn đã làm tôi sửng sốt.

Rời quầy tạp hóa tôi tìm tới một quán cà phê vườn. Uống cà phê để biết, cũng là để ra dáng ta đây dân Sài Gòn. 

Ở Hà Nội tôi chỉ quen chè chén, không dám uống cà phê vì nó rất đắt. Tôi ngồi vắt chân chữ ngũ nhâm nhi cốc cà phê đen đá pha sẵn, hút điếu thuốc Captain, tự thấy mình lên hẳn mấy chân kính. Không may tôi vô ý quờ tay làm đổ vỡ ly cà phê. Biết mình sắp bị ăn chửi và phải đền tiền ly cà phê mặt cậu bé hai mươi tuổi đỏ lựng. Cô bé phục vụ chạy tới vội vã lau chùi, nhặt nhạnh mảnh vỡ thủy tinh với một thái độ như chính cô là người có lỗi. Cô thay cho tôi một ly cà phê mới nhẹ nhàng như một lẽ đương nhiên. Tôi thêm một lần sửng sốt.

Một giờ sau tôi quay về nhà ông bác, phát hiện sau nhà là một con hẻm đầy sách. Con hẻm ngắn, rộng rãi. Tôi không nhớ nó có tên đường hay không, chỉ nhớ rất nhiều cây cổ thụ tỏa bóng sum sê, hai vỉa hè đầy sách. Suốt buổi sáng hôm đó tôi tha thẩn ở đây. Quá nhiều sách hay, tôi không biết nên bỏ cuốn gì mua cuốn gì. Muốn mua hết phải chất đầy vài xe tải.  

Giữa hai vỉa hè mênh mông sách đó, có  cả những cuốn sách Mác – Lê. Cuốn Tư Bản Luận của Châu Tâm Luân và Hành trình trí thức của Karl Marx  của Nguyễn Văn Trung cùng nhiều sách khác. 

Thoạt đầu tôi tưởng sách từ Hà Nôi chuyển vào, sau mới biết sách của Sài Gòn xuất bản từ những năm sáu mươi. Tôi hỏi ông chủ bán sách, ở đây người ta cũng cho in sách Mác – Lê à? Ông chủ quán vui vẻ nói, dạ chú. 

Sinh viên trong này học cả Mác – Lê. Tôi ngẩn ngơ cười không biết nói gì hơn.

Chuyện quá nhỏ, với nhiều người là không đáng kể, với tôi lúc đó thật khác thường, nếu không muốn nói thật lớn lao. 

Tôi không cắt nghĩa được đó là gì trong buổi sáng hôm ấy. Tôi còn ở lại Sài Gòn thêm 30 buổi sáng nữa, vẫn không cắt nghĩa được đó là gì. 

Nhưng khi quay ra Hà Nội tôi bỗng sống khác đi, nghĩ khác đi, đọc khác đi, nói khác đi. 

Bạn bè tôi ngày đó gọi tôi là thằng hâm, thằng lập dị. Tôi thì rất vui vì biết mình đã được giải phóng.

NGUYỄN ĐÌNH CỐNG, giáo sư, tiến sĩ ngành xây dựng.

Khi chưa có chính quyền họ vận động nhân dân đóng góp tài sản, sức lực, xương máu để giúp họ giành cho được chính quyền.

Ngoài mồm họ nói vì độc lập, thống nhất, nhưng sâu xa họ nghĩ đến thống trị trên toàn cõi. Khi đã có vị trí thống trị, họ vẫn nói chính quyền của dân, nhưng trong đầu họ kiên định chính quyền là của Đảng.

Họ tạo ra Quốc hội Đảng cử dân bầu. Họ kiên quyết bảo vệ sự thống trị bằng mọi cách, sẵn sàng kết tội những ai dám phê phán, phản biện việc làm sai trái của chính quyền. Họ trừng phạt người ta bằng việc vu khống những người đó là thế lực thù địch chống chế độ, rồi bắt bỏ tù hoặc đày sang nước khác.

PHAN HUY, thi sĩ, đại tá quân đội nhân dân.

CẢM TẠ MIỀN NAM.

• Đã từ lâu, tôi có điều muốn nói,
  Với Miền Nam, miền đất nước điêu linh.
  Một lời cảm ơn tha thiết chân tình,
  Của Miền Bắc, xứ ngàn năm văn vật.

Tôi còn nhớ sau cái ngày “thống nhất”,
Tôi đã vào một xứ sở thần tiên,
Nếp sống văn minh, dân khí dịu hiền,
Cơm áo no lành, con người hạnh phúc,

Tôi đã ngạc nhiên với lòng thán phục,
Mở mắt to nhìn nửa nước anh em,
Mà đảng bảo là bị lũ nguỵ quyền,
Áp bức, đoạ đày, đói ăn, khát uống.

.

Trước mắt tôi, một Miền Nam sinh động,
Đất nước, con người, dân chủ tự do.
Tôi đã khóc ròng, đứng giữa thủ đô,
Giận đảng, giận đoàn, bao năm phỉnh gạt.

Sinh ra, lớn lên, sau bức màn sắt,
Tôi chẳng biết gì ngoài bác, đảng “kính yêu”.
Xã hội sơ khai, tẩy não, một chiều,
Con người nói năng như là chim vẹt.

.

Mở miệng ra là: “Nhờ ơn bác đảng,
Chế độ ta ưu việt nhất hành tinh,
Đuốc soi đường chủ nghĩa mác lê nin.
Tiến nhanh, tiến mạnh lên thiên đường vô sản”

.

Hai mươi mốt năm trên đường cách mạng,
Xã hội thụt lùi, người kéo thay trâu,
Cuộc sống xuống thang, tính bằng tem phiếu.
Thân phận con người chẳng khác bèo dâu.

.

Cảm tạ Miền Nam phá màn u tối,
Để tôi được nhìn ánh sáng văn minh.
Biết được nhân quyền, tự do, dân chủ,
Mà đảng từ lâu bưng bít dân mình.

.

Cảm tạ Miền Nam soi đường chỉ lối,
Đưa tôi trở về Tổ Quốc thiêng liêng,
Của Hùng Vương, Quốc Tổ giống Rồng Tiên.
Chớ không phải các mác và lê nin ngoại tộc.

.

Cảm tạ Miền nam mở lòng khai phóng,
Đưa tôi hội nhập cùng thế giới năm châu,
Mà trước đây tôi có biết gì đâu,
Ngoài trung quốc và liên xô đại vĩ.

.

Cảm tạ Miền Nam một thời làm chiến sĩ,
Chống lại cộng nô cuồng vọng xâm lăng,
Hầu giúp cả nước thoát bầy ác quỉ,
Dù không thành công cũng đã thành nhân.

HÀ SỸ PHU, tiến sĩ, nhà văn.

Đảng CS, như người đi đường dốt nát, không biết dùng bản đồ.

Thỉnh thoảng lại sa xuống hố, lóp ngóp bò lên được thì hô vang chiến thắng.

Cứ thế, Đảng ta đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

TBT là do Tàu duyệt, nên TBT chỉ có một tiêu chuẩn duy nhất, làm tay sai, bán nước cho Tàu.

Điều này đúng từ Hồ chí Minh, không có ngoại lệ.

Ký công hàm tán thành Hoàng Sa/ Trường Sa, là của Tàu, 1958.

NGUYỄN TÝ, nhạc sĩ.

Tôi chưa từng thấy cái chế độ nào mà tồi tệ như chế độ cọng sản VN.

Nó coi con người như cỏ rác.

NGUYỄN KHẢI, nhà văn, đại tá quân đội nhân dân VN.

Cọng sản nói dối lem lẻm, nói dối lì lợm, nói dối không hề biết xấu hổ, không hề run, sợ.

ĐỖ TRUNG QUÂN, thi sĩ, họa sĩ.

Tạ Lỗi Trường Sơn.

1.

Một ngàn chín trăm bảy mươi lăm,
Các anh từ Bắc vào Nam.
Cuộc trường chinh 30 năm dằng dặc.
Các anh đến
Và nhìn Sài Gòn như thủ đô của rác
Của xì ke, gái điếm, cao bồi
Của tình dục,ăn chơi
“Hiện sinh – buồn nôn – phi lý!!!”
Các anh bảo con trai Sài Gòn không lưu manh cũng lính nguỵ
Con gái Sài Gòn không tiểu thư khuê các, cũng đĩ điếm giang hồ
Các anh bảo Sai Gòn là trang sách “hư vô”
Văn hoá lai căng không cội nguồn dân tộc
Ngòi bút các anh thay súng
Bắn điên cuồng vào tủ lạnh, ti vi
Vào những đồ tiêu dùng mang nhãn Hoa Kỳ
Các anh hằn học với mọi tiện nghi tư bản
Các anh bảo tuổi trẻ Sài Gòn là “thú hoang” nổi loạn
Là thiêu thân uỷ mị, yếu hèn
Các anh hùa nhau lập toà án bằng văn chương
Mang tuổi trẻ Sài Gòn ra trước vành móng ngựa!!!

2.
Tội nghiệp Sài Gòn quá thể
Tội nghiệp chiếc cầu Công Lý
Có anh thợ điện ra đi không về
Tội nghiệp những “bà mẹ Bàn Cờ” của những ngày chống Mỹ
Lửa khói vỉa hè nám cả những hàng me
Tội nghiệp những người Sài Gòn đi xa
Đi từ tuổi hai mươi
Nhận hoang đảo tù đày để nói về lòng ái quốc
Có ai hỏi những hàng dương xanh
Xem đã bao nhiêu người Sài Gòn hoá thân vào sóng nước
Tội nghiệp những đêm Sài Gòn đốt đuốc
Những “người cha bến tàu” xuống đường với bao tử trống không
Tội nghiệp những ông cha rời khỏi nhà dòng
Áo chùng đen đẫm máu
Tội nghiệp những chiến trường văn chương, thi ca, sách báo
Những vị giáo sư trên bục giảng đường
Ưu tư nhìn học trò mình nhiễm độc
Sài Gòn của tôi – của chúng ta.
Có tiếng cười
Và tiếng khóc.

3.
Bảy năm qua đi với nhiều buồn vui đau xót
Một góc phù hoa ngày cũ qua rồi
Những con điếm xưa có kẻ đã trở lại làm người giã từ ghế đá công viên để sống đời lương thiện
Những gã du đãng giang hồ cũng khoác áo thanh niên xung phong lên rừng xuống biển
Tìm lại hồn nhiên cho cuộc sống của mình
Cuộc đổi thay nào cũng nhiều mất mát, hi sinh…

4.
Và khi ấy
Thì chính “các anh”
Những người nhân danh Hà Nội
Các anh đang ngồi giữa Sài Gòn bắt đầu chửi bới
Chửi đã đời
Chửi hả hê
Chửi vào tên những làng quê ghi trong lí lịch của chính mình
Các anh những người nhân danh Hà Nội sợ đến tái xanh
Khi có ai nói bây giờ về lại Bắc!!!
Tội nghiệp những bà mẹ già miền Bắc
Những bà mẹ mấy mươi năm còng lưng trên đê chống lụt
Những bà mẹ làm ra hạt lúa
Những năm thất mùa phải chống gậy ăn xin
Những bà mẹ tự nhận phần mình tối tăm
Để những đứa con lớn lên có cái nhìn và trái tim trong sạch
Bây giờ
Những đứa con đang tự nhận mình “trong sạch”
Đang nói về quê mẹ của mình như kẻ ngoại nhân
Các anh
Đang ngồi giữa Sài Gòn nhịp chân
Đã bờm xờm râu tóc, cũng quần jean xắn gấu
Cũng phanh ngực áo,cũng xỏ dép sa bô
Các anh cũng chạy bấn người đi lùng kiếm tủ lạnh ti vi, casette, radio…
Bia ôm và gái
Các anh ngông nghênh tuyên ngôn”khôn và dại”
Các anh bắt đầu triết lý “sống ở đời”
Các anh cũng chạy đứt hơi
Rượt bắt và trùm kín đầu những rác rưởi Sài Gòn thời quá khứ
Sài Gòn 1982 lẽ nào…
Lại bắt đầu ghẻ lở?

5.
Tội nghiệp em
Tội nghiệp anh
Tội nghiệp chúng ta những người thành phố
Những ai ngổn ngang quá khứ của mình
Những ai đang cố tẩy rửa “lí lịch đen”
Để tìm chỗ định cư tâm hồn bằng mồ hôi chân thật

6.
Xin ngả nón chào các ngài
“Quan toà trong sạch”
Xin các ngài cứ bình thản ăn chơi
Bình thản đổi thay lốt cũ
Hãy để yên cho hàng me Sài Gòn
Hồn nhiên xanh muôn thưở
Để yên cho xương rồng, gai góc
Chân thật nở hoa.
Này đây!
Xin đổi chỗ không kì kèo cho các ngài cái quá khứ ngày xưa
Nơi một góc (chỉ một góc thôi)
Sài Gòn bầy hầy, ghẻ lở
Bây giờ…
Tin chắc rằng trong các ngài đã vô số kẻ tin vào”thượng đế”
Khi sống hả hê giữa một thiên đường
Ai bây giờ
Sẽ
Tạ lỗi
Với Trường Sơn

NGUYỄN CUNG THƯƠNG, thi sĩ.

GỬI SÚNG CHO TAO.
Sài Gòn – Việt Nam

– Tao cụt một chân, mất một tay
Nhưng còn một tay
Để viết thơ dùm cho thằng mù hai mắt.
Nghe nói ở xứ người
Chúng mày “cày” như trâu
Nhưng không quên Đồng Đội
Chia đô la cho chúng tao
Như chia máu ngày nào …
Tao cũng sớt cho mấy thằng bạn:
Phế Binh Việt Cộng
Chúng cũng đui què sứt mẻ như nhau
Bởi Đảng của chúng bây giờ là lũ đầu trâu
Có điều tao không thể hiểu
Bao nhiêu năm qua
Chúng mày cứ mãi đắn đo
Thế giới văn minh đừng làm gì bạo động
Liệu chúng mày có thể hòa hợp được không
Với lũ kên kên, hổ báo?
Những con thú cực kỳ giàu có
Mang “thẻ đỏ, tim đen”
Nợ Nga, sợ Tầu, lạy Mỹ
Với Quan Thầy cúc cung tận tụy
Quay về đàn áp dân đen
Chúng đóng đinh Chúa Jesus lần nữa
Bịt miệng Cha, trói Phật, nhốt Sư, quản lý Chùa
Chúng tao lê lết trên thành phố Cáo Hồ
Nên biết rất rõ từng tên đại ác
Trên bàn tiệc máu xương dân tộc
Nhà hàng nào chúng cũng ăn nhậu
Bé gái nào cũng bị chúng mua trinh
Chúng ta sẽ tỉa từng thằng
Đất nước cần nhiều “quốc táng”
Thịt được mạng thằng Cộng Sản nào
Thì địa ngục xã hội chủ nghĩa này
Còn có chút sáng láng hơn
Hãy gửi tiền cho những nhà tu
Để họ mở cửa nhà tù
Còn chúng tao là chiến sĩ
Hãy gửi về cho chúng tao vũ khí
Thằng cụt tay sẽ chỉ cho thằng mù mắt bấm cò
Thằng một chân sẽ cõng thằng què quặt
Trận chiến sau cùng này sẽ không có Dương Văn Minh.

Trước khi đến phần thực đơn chủ lực, để thấu hiểu thêm hoàn cảnh của những trí thức, văn nghệ sĩ dưới chế độ bạo tàn cọng sản, chúng ta hãy xem trung tướng Trần Độ đã có những nhận xét thế nào, tương quan giữa lãnh đạo và người trí thức, qua bài viết: Một Cái Nhìn Trở Lại.

Ông đã viết : 

tôi thấy rõ cái ý thức giai cấp trong xã hội ta, có những đặc điểm sau:

– Không có khả năng và phương pháp để phân biệt tài năng, vì nó không cần đến tài năng, không muốn có tài năng.

– Không có khả năng và không biết sử dụng tài năng, vì nó cho rằng tài năng thường có hại, tài năng không chịu ngoan ngoãn phục tùng.

– Nó lại càng không có khả năng phân biệt tài năng thật và tài năng giả. Nó thích nghe những điều xuôi chiều và xu nịnh. Nó không thể chịu được những cái độc đáo và không dung tha sự độc lập. 

III. Thực đơn chủ lực.

Mặc cảm phạm tội/ Mặc cảm bất lực/ Nỗi bơ vơ của bầy ngựa già.

1. Mặc cảm phạm tội.

Nay, cuối đời nhìn lại, thấy cổ máy (chữ của thi sĩ Bùi minh Quốc) tận cùng tàn tệ, mọi mặt xã hội và con người, bị bóc lột qua thuế máu, mà trước đây ông Hồ chí Minh nguyền rủa thực dân Pháp, thì nay, giữa thế kỷ 21, chế độ và đệ tử của ông và từ ông, thu thuế của dân còn tàn bạo gấp nghìn lần hơn chế độ thực dân ngày trước.

Trước thực trạng xã hội như thế,  tôi tin rằng, những trí thức, văn nghệ sĩ “ về vườn”, đang mang mặc cảm phạm tội, rằng một thời thanh xuân, họ đã tiếp tay, tiếp sức, làm nên “cổ máy “phản dân hại nước tới hôm nay, trong vị trí thư ký, trợ lý, cố vấn, cho những tên lãnh đạo gian ác, vô học.

Họ tự biết rằng, với lịch sử, họ cũng không vô tội, với nhân dân, họ cũng đã một thời, bàn tay nhuốm máu anh em, hay một thời, họ đã dự phần làm nên, tiếp tay, cho chế độ hút máu đồng bào, hiện nay.

2.Mặc cảm bất lực.

Từ mặc cảm phạm tội như vừa nói, hẳn có lúc, có người, muốn làm một cái gì đó, để đoái công chuộc tội,  nhưng thấy cũng không thể.

Vì ở trong chăn, nên biết chăn có rận, mà là rận vẹm cọng, họ biết quá đi mà.

Những Hoàng Cầm, Nguyễn hữu Đang, Trần Dần, Thụy An, Phùng Quán….. đã cho họ kinh nghiệm vết sẹo, dấu cắn, từ những con rận hoả lò, Nam sao, Cổng trời, những biệt giam, cùm chân, cụp tiêu chuẩn.

Nên nay, những Hà sỹ Phu, Nguyễn đình Cồng, Nguyễn đình Lộc, Nguyễn Quang A, Chu Hão, Nguyễn minh Thuyết, Hoàng xuân Phú, Nguyễn tương Lai, Huỳnh tấn Mẫm, Lê công Giàu, Mạc văn Trang… không dám hú hé, mô nà.

Họ ở cái thế, Đảng không tin, mà dân thì khinh, dù không nói ra.

Nên gậm nhấm nỗi buồn với khoản tiền hưu còm cõi, giữa các đồng chí biệt thự, xe sang, bồ nhí là ca sĩ, hoa hậu, thơm như mít chín cây, hay mùi sầu riêng, nếu hợp vị và mùi, thì thơm nức Hương Tràm, Mai Phương Thuý, hoa hậu biển, hoa hậu rừng, hoa hậu du lịch, hoa hậu du côn, hoa hậu du kề.

3.Nỗi bơ vơ của bầy ngựa già.

Nếu trước đây, nhà văn Trần Hoài Thư có tập truyện ngắn NỖI BƠ VƠ CỦA BẦY NGỰA HOANG.

Thì nay, nếu có ai viết về họ, tôi đề nghị lấy tên NỖI BƠ VƠ CỦA BẦY NGỰA GIÀ.

Tôi thương họ vô cùng.

Ở trên (Tô Lâm, Phạm minh Chính….) không cho họ đến gần.

Ở dưới (dân ) đuổi họ ra xa, thật xa.

Bơ vơ, tủi thân quá đi chứ.

Họ, trước nỗi bất mãn, bất lực, cũng muốn có sự thay đổi (cách mạng), nhưng cũng sợ sự thay đổi, nên họ không bao giờ mong có cách mạng Nhung, cách mạng màu, Nepal, họ sợ cơn cuồng nộ mang tên nhân dân, những ngày bây giờ, sau Nepal, hỏa thiêu chế độ cọng sản trong 36 giờ, Tô Lâm đang ướt trong quần.

Họ chẳng biết sự thay đổi đó, đem đến cho họ buồn hay vui, hiền hay dữ, là phe ta, hay phía đối nghịch, phía tiếp tục cho họ ôm sỗ hưu, hay phía tước đoạt con đường sống của tuổi già.

Là phía của khoan hồng, hòa hợp hòa giải thật sự, hay là phía gian trá, lọc lừa, miệng mồm, như các đồng chí ta, Đảng ta.

Tâm trạng của họ, không y chang, nhưng cũng tương cận với nhân vật Hồng, trong vở kịch LY NƯỚC LỌC, của thi sĩ Hoàng Anh Tuấn, đăng trong tạp chí HIỆN ĐẠI, của thi sĩ Nguyên Sa, số 9/ tháng 1.1960.

Không khí kịch, Hà nội sau hiệp định Geneva, 7. 1954, vấn đề ĐI hay Ở, trước làn sóng di cư.

Chuyện kể, trong một cơ quan.

Người con, Thái, muốn đi.

Người mẹ, Hồng, muốn ở.

• Thái:
• Mẹ phải theo con vào Nam, dù trong đó, không phải là thiên đường, nhưng ít ra ở đó, con có thể gào la giữa phố phường, rằng con yêu mẹ. Cùng lắm, người ta cho con là một kẻ điên, không ai cho con là kẻ phản bội.
• Hồng:
• Con cứ đi đi, con đi đi.

Mẹ không thể tước bỏ tất cả các Huân chương, để trở thành tên lính trơn trong hàng ngũ mới.

Tâm trạng của Hồng trong LY NƯỚC LỌC, cũng là tâm trạng của các ngài trí thức, văn nghệ sĩ hiện nay trong nước.

Dù gì họ cũng có chút hào quang với Đảng, có cái huân chương 50, 60 năm tuổi Đảng, treo trên tường, nơi phòng khách, nhất là cái sổ hưu, kẹp trong nách.

Nhiều đêm nằm mơ có Nepal Việt Nam, họ lạnh cẳng.

Tôi thương họ, khôn xiết.

IV. Màn vĩ thanh.

Trong vở kịch THÀNH CÁT TƯ HÃN, của kịch tác gia Vũ Khắc Khoan, cũng có MÀN VĨ THANH.

Tôi định copy nguyên văn nội dung của ông, đặt vào đây cho nhẹ gánh văn chương, nhưng không nhớ.

Tôi xin khất lại, coi như tôi còn nợ quý vị, món nợ MÀN VĨ THANH.

Nay mai xuống dưới gặp ông, tôi xin, 

Tôi trả nợ quý vị, cũng không muộn.

Điều sau cùng, tôi xin hứa:

Tôi sẽ tả xung hữu đột, bảo vệ quý vị, nếu có ngày nhân dân nổi cơn cuồng nộ.

Tiếng nói tôi, khuôn mặt tôi, thi sĩ, thiện lành, thiện lành, nhân dân sẽ nghe lời tôi, không đụng vào quý vị đâu, mà sợ. Mô nà.

Amen.

*Quảng điền, Triệu phong, Quảng trị.

23.9.2025.

Tôi không gọi ông là nhà văn, vì ông còn là nhà thơ, nhà họa, nhà dịch thuật.

Tôi biết ông qua một sự kiện văn học, là ông bị “chôm” bản quyền một tác phẩm văn chương, tập bút ký “TRONG CUỘC ĐAO BINH” và tôi muốn làm hiệp sĩ, người hùng, cứu mỹ nhân= tác phẩm văn học.

Tôi muốn đòi quyền lợi cho ông, cũng là muốn làm sạch không khí văn chương lưu vong.

Là một người lính muộn màng, của một cuộc chiến dai dẳng, nói như ngôn ngữ của các vị thượng sĩ già của đại đội: Thời gian mày đi lính, không bằng thời gian tao đau bệnh lậu.

Là một người lính xuất quân từ ngọn đồi Tăng Nhơn Phú, ra trường, trên hai vai, hai cái quai chảo, làm trung đội trưởng trừ 16 người lính, trong khi, nếu cọng, là 44 người.

Nơi ông đóng quân, là vùng nước nỗi, có phù sa, quê hương của hai nhà thơ, mới ra lò, nhưng đầu ấm từ muôn xưa: Nguyễn Cẩm Thy, Phạm Kim Nhung, mà ngòi bút tôi, cầm lòng không đậu, trước tài hoa của họ, buộc lòng, tôi phải phóng…..bút.

Vì là quan mới tò te, không đủ tiêu chuẩn ra Bắc, 5, 10 năm, ông chỉ nếm mùi xã nghĩa vẹm cọng, một tuần tại địa phương.

Lui về trong cô đơn, quạnh quẽ, trời, tình thương mến thương, cho ông một lô độc đắc, là một bà vợ người Hoa, Đài Loan/dân chủ, not Bắc Kinh/cọng sản.

Điều tôi muốn nói là,

Nhờ hấp thụ nền giáo dục VNCH: Dân tộc, Nhân bản, Khai phóng, lại là ban C, văn chương, nên ông là một tay English số MỘT (viết Hoa) và một tay văn chương, số hai (không viết hoa).

Trong bóng tối điện cúp, trong cái nóng nung người nóng nóng ghê, cùng giàn đồng ca, của ban hợp xướng, là muỗi, người lính trung niên viết văn làm thơ, vẽ, dịch thuật, trả bài cho lô độc đắc, người vợ gốc Đài Loan, nhưng ông vẫn miệt mài vung bút.

Nghĩ thế, là vậy, tôi không xung máu hiệp sĩ, sao đặng.

Nhưng tôi thất bại, nói rộng ra, như nhân dân tôi thất bại, trước cọng sản.

Hình như nay là thời của hầm bà lằng xằng.

Tiếng nói của lẽ phải, sự thật, chẳng ai, góp vào một tiếng nói, gộp thêm, một âm vang.

Đó là một trong nhiều lý do, tới nay, độc tài cộng sản còn tồn tại.

Trở lại với ông cầm bút, điếc không sợ súng.

Ông viết văn, làm thơ, là chuyện đương nhiên.

Dân ban C, mà.

Ông không viết văn, không làm thơ, mới là chuyện, đáng được “thưởng” vài trăm hèo, roi, vọt, đầm, đá, vì làm mất mặt bầu, cua, cá, cọp, của trường phái ban C, thế giới văn chương, trùng dương ngút ngàn trò chơi, những chữ và chữ.

Ban C, văn chương, những trái tim nhân loại.

Chúng, ban C, văn chương, thay mặt nhân loại, nói tiếng nói của nhân loại, về nỗi đau trăm họ.

Chúng, ban C, văn chương, chỉ có chúng, là nỗi sợ hãi của những tay bạo chúa, độc tài.

Chúng, ban C, văn chương, chỉ có chúng, mới nhốt những kẻ bạo chúa, những nhà độc tài, vào, những nhà lao, lịch sử.

Bên cạnh đó, không loại trừ, bọn chúng, ban C, văn chương, là niềm vui, của những bà góa phụ cô đơn, là những người tình mặn nồng, sung độ, của các nàng tiểu thư, xe đời mới đếm không ngạ, những tờ xanh, có hình ông FRANKLIN, làm gối hay lót mông.

Không thể không nói tới, chúng nó, ban C, văn chương, còn là bạn nhậu, %%%, của những tay, lưu ly, xem rượu như nước sông Thạch hãn, con sông quê hương, của Khùng thi sĩ.

Hắn, Nguyễn hữu Thời, tay cầm bút, điếc không sợ súng, với tôi, viết văn, là chuyện nhỏ, làm thơ là chuyện vừa, vẽ bút chì, là vứt.

Với tôi, với cái tên cầm bút, điếc không sợ súng, NHT, làm tôi sợ, muôn niên, thiên thu, dài lâu, là:

Ăn bo bo, uống nước máy công cọng, mình trần, mồ hôi ướt đầm, đôi lúc, nhịn tè, nhịn ấy, đọc và đọc, tìm và tìm, sưu và tập, để có được 300 bài thơ của 80, những nhà thơ chiến hữu, tìm trong đủ các loại tạp chí, các đặc san, tuần báo, trong hoàn cảnh, nền văn chương ấy, bị bên phe xâm lăng, liệt vào danh sách văn chương phản động và đồi trụy:

Bùi Khiết, Bùi nghi Trang, Chu Trầm Nguyên Minh, Chu vương Miện, Chinh Yên, Chuẩn Nghi, Dã Nhân, Dư Mỹ, Đăng Nguyên, Đức Phổ, Hà Huyền Chi, Hà thúc Sinh, Hồ minh Dũng, Hà nguyên Bích, Hoài dzang Duy, Hoàng Lộc, Hạ quốc Huy, Hoàng yên Trung, Huy Lực, Huy Uyên, Hoa Nguyên, Huỳnh hữu Võ, Huỳnh kim Sơn, Huỳnh Ngọc Thương, Khoa Hữu, Lê công Sinh, Lê nguyên Ngữ, Lê mai Lĩnh, Lâm hảo Dũng, Lâm Chương, Luân Hoán, Lữ Quỳnh, Ngô đa Thiện, Nguyễn cát Đông, Nguyễn dương Quang, Nguyễn đông Giang, Nguyễn đăng Trình, Nguyễn hữu Thời, Nguyễn hữu Thụy, Nguyễn nam An, Nguyễn Ngọc Nghĩa, Nguyễn hữu Nghĩa, Nguyễn Phan Thịnh, Nguyễn sinh Từ, Nguyễn tiến Cũng, Nguyễn thành Xuân, Nguyễn Tư, Nguyễn văn Ngọc, Như Không, Phương Tấn, Phạm quang Ngọc, Phạm văn Bình, Phạm ngũ Yên, Phan nhự Thức, Phan ni Tấn, Phan Xuân Sinh, Quan Dương, Thái Tú Hạp, Thiếu Khanh, Tô nhược Châu, Từ thế Mộng, Thy lan Thảo, Trang Châu, Trần dzạ Lữ, Trần đắc Thắng, Trần đình Thao, Trần Hoài Thư, Thạch Gầm, Trần nho Bụi, Trần Ngọc Thạch, Trần thanh Quang, Trần văn Sơn, Trần vấn Lệ, Trần Yên Hoà, Vũ Hùng, Vũ Thúy Thụy Ca, Yên Bằng, Ý Yên.

Tổng cộng 79 nhà thơ trong quân đội VNCH.

Một mình, trong điều kiện sống, làm việc, như tôi đã nói trên, anh sưu tầm 300 bài thơ của 79 nhà thơ lính, dịch sang tiếng Anh, tập hợp trong hai tác phẩm văn chương, xuất bản tại Hải ngoại, góp phần làm phong phú thêm, văn chương lưu vong nói riêng, văn học nước Nam, nói chung, thời hậu cọng:

1. ARVN SOLDIERS POETRY.

(thơ lính chiến miền Nam)

1. POEMS OF THE LOSERS.

( thơ của những người thua cuộc)

Trong thân phận người lính thua cuộc, giữa một nước non bao phủ bởi những đoạ đày, lầm than, không có lương thực cho tinh thần (tự do, dân chủ), không có đủ thực phẩm nuôi dưỡng con người, nhưng người lính cầm bút, gốc lính, đúng như hiện thực được gọi, là một tay chơi văn chương, điếc, không sợ súng.

Ông, như những tên cowboy hai súng khác (viết + súng), vẫn nghĩ mình hiện diện dưới cờ, chưa bỏ ngũ, không phản bội quê hương và anh em.

Chỉ như thế, cùng với lòng Tự tin, Bản lĩnh, Kiên nhẫn và Kiêu hãnh, ông mới vượt qua, bỏ lại phía sau, những gập ghềnh, gai lữa, của một giai đoạn lịch sử cam go, thử thách.

Với tôi, ông đã là một kẻ Chiến thắng.

Với tôi, trước cuộc đời, ông đã có thể kiêu hãnh.

Với tôi, với vợ con ông, ông đã là, một người chồng, người cha, tạo được niềm vinh dự cho gia đình.

Với tôi, tôi mong có ngày trúng số, hay có ngày, có người nào đó, chán đếm tiền hay nhìn tiền, họ cho, tặng, bố thí tôi, một món tiền khăm khẳm, tôi sẽ trao lại, người cầm bút, điếc không sợ súng, cũng khăm khẳm, một phần thưởng văn chương, cho TOÀN Bộ SỰ NGHIỆP.

Ai? Ai? Ai?

Là người sẽ, trao, tặng, cho, bố thí tôi, món tiền khăm khẳm?

 Xin nhớ rằng, 

Tiền, không làm mình bất tử.

Nhưng dùng tiền, cho những vận động văn học, giúp mình, sống mãi với thiên thu.

Amen.

Lê Mai Lĩnh

Làm thơ trong nhà tù Cọng sản, dù là thơ tình, cũng không nên.

Chúng kém hiểu biết và đa nghi, hay có thể nói, nếu được, chúng có thể dùng kính hiển vi để soi từng chữ.

Dù vậy, vẫn có người làm thơ trong tù, vẫn có thơ tù, vượt hàng rào kẽm gai, vượt láng, trại, vượt hàng rào tre, nứa, vượt núi, rừng, vượt đói, rét, lạnh, ra khỏi nhà tù, và đến, những nơi, những người làm ra chúng, muốn chúng đến.

Là Sài Gòn, là California, là Paris, là Luân Đôn, chấm, chấm, chấm, phẩy, chấm.

Người làm thơ trong nhà tù, thường không tuyệt vọng.

Nếu là tuyệt vọng, những ai trong nhà tù tuyệt vọng, không thể làm được thơ.

Những người tuyệt vọng, thường là, những người sợ chết.

Những người làm thơ, đặc biệt là thơ đấu tranh, là những người không nghĩ tới cái chết, hay chấp nhận cái chết.

Nói rõ hơn, làm thơ chống cộng, trong nhà tù cộng sản, là chấp nhận đánh đu với số phận, nhìn thấy trước cái chết, sẽ tới.

.

Trông lên, thấy cờ đỏ chói chang,

Biểu ngữ huy chương, chữ nghĩa làng chàng,

Ngó xuống, thấy dân đời điêu đứng,

Máu đỗ, thây phơi, hàng nối hàng.

.

Trước khi nghĩ ra những câu thơ đó,

Đang khi viết những câu thơ đó,

Sau khi làm xong những câu thơ đó, hắn biết những hình phạt dành cho hắn, nếu bị rơi vào tay, hay lọt vào tai cán bộ quản giáo:

biệt giam, cùm hai chân, hạ tiêu chuẩn ăn, cúp nhận quà, cúp thăm nuôi, vô thời hạn.

Thế nhưng,

“ Dù trong gông cùm, xiềng xích,

Trước họng súng, lưởi lê,

Thi sĩ vẫn lên tiếng,

Và thơ đã có mặt.”

(Tuyên ngôn thơ, trung úy Lê văn Chính, số quân 64/425.308, QLVNCH. Viết giữa núi rừng Yên Thế, 1978.)

Đa số những người làm thơ trong nhà tù cộng sản, họ có trực giác riêng về thời cuộc, dẫn tới những niềm tin và lạc quan riêng, mà người khác không có.

Hỡi ta hãy ngủ đi,

Chẳng còn bao lâu nữa, trời sắp sáng,

Vậy ngủ đi cho sức người cường tráng,

Thao thức, thao thức mãi, làm gì.

( Vỗ về giấc ngủ)

Ba tắt đèn, ba đi ngủ đây,

Hẳn ngày mai mặt trời sẽ mọc,

Ngày mới lên, nắng ấm lên,

Ba lại lên đường, nhập cuộc.

(Áo mới)

.

Chào tái ngộ mùa đông miền Bắc,

Trong những ngày sôi nổi niềm tin, 

Dẫu khó khăn nào ta vẫn sống,

Để đợi giờ báo hiệu bình minh.

(Mùa đông đi cấy ruộng sình)

.

Về quê hương vào những ngày cuối năm,

Dẫu trong tay xích xiềng còn trói chặt,

Nhưng trong lòng ta bao nỗi hân hoan, 

Khi thấy dấu bạo tàn sắp tắt.

(Chuyến tàu cuối năm)

.

Thân ta chúng nhốt trong lồng sắt,

Ta thả hồn bay khắp bốn phương,

Chân, dẫu trong cùm, gông, đau thắt,

Tim tự do ta, khắp nẻo đường.

(Giao thừa năm 37 tuổi)

.

Hãy cuốc xuống thật sâu, chôn kín lũ bạo tàn,

Hãy dọn dẹp, vun thành đống, châm lửa đốt cho sạch,

Trời của ta, đất của ta,

Ta phải đối đầu thử thách,

Diệt cho tan, loài sâu bọ hung tàn.

(Sắn, tuyên ngôn thế kỷ)

THƠ TRONG TÙ, TÔI ĐÃ LÀM NHƯ THẾ NÀO?

Mỗi người làm thơ, có một cách thế riêng, đối đãi, cư xử, chiều chuộng, o bế, nâng niu, xáp lá cà, với thơ.

Với tôi, thơ là bà nội, là mẹ, là người tình.

Đa phần là người tình.

Tôi làm thơ bất cứ lúc nào, ở đâu, khi tứ thơ, ý thơ, hồn thơ đến bất chợt hay bị tôi dụ dỗ và khị, dụ khị.

Đa phần là bất chợt.

Trong đêm buốt lạnh Hoàng Liên Sơn, biên giới Việt- Hoa.

Làm thơ trong lúc cày ruộng, nghĩ trong đầu thuộc, tối về chép lại. 

Làm thơ bên bếp lửa, giữa giờ giải lao, trên bao thuốc lá Sông Cầu, giữa cơn lạnh mùa đông Yên Bái. Làm thơ lúc đang tắm cho heo, tay chà, đầu nhớ. 

Làm thơ trong lúc bụng đói cồn cào, phải uống nước lạnh để đánh lừa bao tử, ở Lào Kai. 

Làm thơ lúc hân hoan, vì trước mặt có thịt, cá, bánh chưng ba ngày Tết, ở Vĩnh Phú. 

Làm thơ lúc phá rừng trồng sắn, lúc leo núi đẵn tre, lúc lội sông gánh nước. 

Làm thơ lúc gánh phân tưới rau, sau đó biết mình thành công, vì thơ làm ra không thúi. 

Chẳng hạn như, những câu thơ dưới đây, có thúi đâu:

– Trời trong xanh buổi sáng hôm nay,

Soi xuống hố phân, thấy mặt mình vẫn còn tươi sáng,

Còn nét thơ ngây, còn dáng hình người,

Chưa có gì ra vẻ đười ươi.

.

Hỡi những cục phân còn xác bắp cọng rau,

Trôi lềnh bềnh giữa bầy dòi bọ,

Trông các em, thân quá làm sao,

Giữa đời ta, chuỗi ngày lem lọ.

.

Đại khái, đại để, đại lọai là như thế. 

Hoặc nữa, làm thơ vào buổi sáng, giữa núi rừng, lúc mặt trời mọc, trong gió mát, trời thanh, bình minh dậy.

Làm thơ vào giữa trưa, dưới cánh đồng, lúc nắng chang chang, mồi hôi nhễ nhại, mệt lả. 

Làm thơ vào buổi chiều, công việc trong ngày đã xong (trả nợ quỷ thần) đôi vai nhẹ tênh, thơ thới. 

Làm thơ vào ban đêm, rệp cắn, muỗi đốt, người nằm, chật như cá hộp. 

Đại khái, đại để, đại lọai là như thế. 

.

Hoặc nữa. 

Nhưng thôi. 

Và, đã có lần, tôi sém chết vì thơ. Nhưng đã có rất nhiều lần, tôi sống được, nhờ thơ.

Đang lúc làm ruộng, người tình thơ vươn vai, tôi có bài thơ cấy lúa:

Mùa Đông Đi Cấy Ruộng Sình.

Chào tái ngộ mùa đông miền Bắc,

Năm thứ hai ta ở chốn nầy,

Nơi Việt Bắc, núi rừng trùng điệp,

Tù khổ sai, đói rét là đây.

.

Lưng hai chén sắn, phần một bữa,

Nước muối thôi, liệu đủ cầm hơi,

Thêm gió chướng, mưa rừng, dồn dập,

Thêm hăm he, đấm đá đủ lời.

.

Lội ruộng sình, cấy lúa vụ chiêm,

Bùn ngập sâu người hơn một nửa,

Ruộng trâu chê, bắt người thay thế,

Nhè nhẹ bò thôi, kẻo chết chìm.

.

Còn nữa một tuần là đến Tết,

Bốn Tết rồi ư, đã xa nhà,

Hỡi vợ con, mẹ cha, bè bạn,

Còn nhớ ta, trong vũng bùn ma.

.

Thèm quá thôi, được gần bếp lửa,

Đêm giao thừa ngồi cạnh người thân,

Thèm hương thơm của nồi bánh tét,

Thèm quá thôi, chút ấm chút no.

.

Chào tái ngộ mùa đông ta sống,

Trong những ngày sôi nổi niềm tin,

Dẫu khó khăn nào ta vẫn sống,

Để đợi giờ báo hiệu Bình Minh.

(trại tù Vĩnh Phú 1979)

Những đêm bụng đói, nhớ vợ con, rệp cắn, muổi đốt, nằm trăn trở, thao thức, không ngủ, tôi có bài thơ dụ khị, cơn ngủ:

Vỗ Về Giấc Ngủ.

Hỡi ta, hãy ngủ đi,

Chẳng còn bao lâu nữa, trời sắp sáng,

Vậy ngủ đi, cho sức người cường tráng,

Thao thức, thao thức mãi, làm gì?

.

Hỡi ta, hãy ngủ đi,

Cái ăn đã không ra gì, thì lo toan cái ngủ,

Chớp thời cơ, tạo điều kiện, cho mắt no đủ,

Còn ta, trăm mối việc, nhớ ghi.

.

Tù bọn này phải khôn ngoan,

Dứt khoát với chúng, không cần liêm sỉ,

Nuôi ăn bội bác, làm bôi bác,

Sức voi cũng phải no, mới tính chuyện lên ghềnh xuống thác,

Lao động tự giác gì, cái trò con khỉ,

Nghe chúng hì hục hoài, có chết chớ than oan.

.

Tù bọn này phải khôn ngoan,

Phải biết tính toán cho đàng hoàng,

Nuôi ta bao tử ngày teo lại,

Ta mỗi ngày, khối óc phải lớn ra.

.

Thân ta, chúng nhốt trong lồng sắt,

Ta thả hồn, bay khắp bốn phương,

Chân, dẫu trong cùm gông đau thắt,

Tim tự do ta, khắp nẻo đường.

.

Tù bọn này, không nên nói nhiều,

Được câm, điếc, đui, càng tốt,

Cứ ù ù, ặc ặc là ăn tiền,

Chỉ cần nhất trí thôi, là đúng mốt.

.

Tù bọn nầy, đừng có sợ linh tinh,

Làm thế, chỉ khổ cho thân mình,

Sức hơi đâu mà lo trời mưa, nắng,

Cứ bơ người, mà giữ sức bình sinh.

.

Bốn giờ sáng, thèm một hơi thuốc thẳng,

Thao thức hoài, nhớ vợ con, mẹ cha,

Thôi ngủ đi, ngủ đi, hỡi ta,

Chẳng còn bao lâu nữa, trời sắp sáng.

(trại tù Lào Kai 1978)

VÌ THƠ, TÔi SÉM HÂN HOAN RỜI CÕI TẠM.

Thường thì, ban ngày, tôi có tờ giấy, ngòi bút trong người, chuẩn bị tinh thần nghênh đón nàng thơ.

Ban đêm, tờ giấy, cây bút, tôi để bên phải chổ nằm.

Khi nghe chừng lúc, nàng rón rén ngự vào trái hồn tôi, tôi nghiêng mình, viết vội đôi dòng ngắn và vắn, hôm sau triển khai, mỡ rộng, thành bài thơ.

Thành bài thơ là bước thứ nhất.

Bước tiếp theo là học thuộc lòng, trong bụi cây rậm, trong nhà vệ sinh, đến khi nào thuộc lòng, nhuyễn như cháo cúng cô hồn, xé thủ tiêu bản thảo, mới yên bề gia thất.

Nhưng cuộc đời, có những không ngờ, nên không phải lúc nào cũng gia thất yên bề.

Lần đó, tôi sem sém nói lời chia tay với cỏi tạm. 

Amen.

Lẽ nào trời cứu tôi, đứa con trai thi sĩ, rất hiếm khi làm buồn lòng, những cô con cấy cưng, của Ngài.

Amen bis.

Chuyện rằng thì là.

Một lần nọ, một tuần, tôi làm được ba bài thơ, cũng vào mùa gặt, bận thời vụ, không có thời gian học thuộc, tôi xếp gọn trong túi quần.

Như thường lệ, tôi gánh đôi thùng không lên nhà quản giáo:

-báo cáo cán bộ cho tôi đi gánh nước. (cần nói thêm, tôi làm anh nuôi, nấu nước cho cả đội uống).

-Anh vào đây, lấy hết giấy tờ trong quần bỏ lên bàn. Ông ta ra lệnh.

Tôi làm theo.

Ông nói, anh về làm việc, chốc nữa lên nhận lại.

Tôi đi gánh nước, nấu sôi xong.

Tôi lên gặp ông xin lại mấy tờ giấy.

Ông nói: thơ anh làm hay lắm, để tôi nghiên cứu.

Tôi biết mình trúng mánh, “cái chết”.

Hôm sau sáng thứ bẩy, ông lệnh cho đội trưởng chọn người thay thế tôi, tôi ở lại nhà làm việc.

Trên bàn, trước mặt tôi, một bình trà, 2 cái ly, một gói thuốc lá, một xấp giấy ca rô, ngòi bút bi màu xanh.

Ông nói trong bản thảo, tôi viết không rõ, Ông yêu cầu tôi chép lại cho rõ.

Trong ba bài thơ, tôi lo nhất là bài SẮN, tuyên ngôn thế kỷ, với những câu:

Hỡi sắn, niềm tự hào của Đảng ta,

Nhờ mày, thế giới biết tên Việt Nam – Hồ chí Minh,

Và nhân dân có sắn ăn ngon bá thở,

Ơn của Người ta nhớ mãi trong lòng.

Một đoạn khác:

Ôi sắn thần tiên đã đi suốt cuộc trường chinh,

Với Đảng Quang vinh mấy mươi năm sống còn nhờ cây sắn nuôi mình,

Sắn Vĩ đại,

Sắn muôn năm, 

Sắn đời đời ghi nhớ,

Sắn sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta.

Hai bài khác, Trèo Dừa, Ngày Như Mọi Ngày, không đáng ngại.

Trèo Dừa.

Thêm ta hai tuổi, đầy bốn mươi,

Còn gân, còn cốt, để trèo dừa,

Đủ thấy ta còn sức chịu đựng,

Vài năm tù nữa, cũng còn vừa.

.

Trong tù, trèo dừa giữa nắng trưa,

Hái trái, cho người uống mát,

Mà lòng ta thì khao khát,

Đã nhiều năm qua, thèm dừa.

.

Thôi đành tự an ủi mình,

Bằng vài trứng chim bồi dưỡng,

Hãy tha thứ cho ta hỡi chim,

Chớ giận hờn, đừng trách ta chướng.

.

Trèo dừa, có lúc mất phương hướng,

Cũng muốn buông tay, chết cho rồi,

Nghĩ sống, chẳng được làm người,

Chết, có khi lại sướng.

Chợt nhớ tới vợ con, mẹ cha,

Nhớ nước non, nhớ quê nhà,

Nhớ con đường ta đã chọn,

Đành chờ qua cơn gió thổi.

.

Hãy bám đôi tay thật chặt,

Hãy nhích đôi chân từ từ,

Chầm chậm thôi, mà lên xuống,

Tuổi còn trẻ, đời còn dài, còn dư.

Ngày Nào Cũng Vậy.

Sáng, một khúc sắn nhí,

Trưa, hai chén sắn lưng,

Chiều, lưng hai chén sắn,

Làm, tám tiếng còng lưng.

.

Ăn, nuôi như trẻ nít,

Chơi, có thì giờ đâu,

Ngủ, chật như cá hộp,

Làm, hối thúc như trâu.

.

Sáng mở mắt, khẩn trương,

Tối đi ngủ, khẩn trương,

Giờ tập họp, khẩn trương,

Khẩn trương và khẩn trương.

.

Nuôi như thế, đành sao,

Dẫu chi cũng là người,

Người nuôi người như thế,

Rồi cũng thành đười ươi.

.

Nào ếch nhái, ểnh ương,

Nào cào cào, chẫu chuột,

Nào dế dũi, dế cơm,

Nướng lửa rơm ăn tuốt.

.

Nào vỏ khoai, vỏ sắn,

Nào rau diệu, rau dừa,

Nào rau ôm, rau ngố,

Rửa qua loa, ăn bừa.

.

Mỗi người một cái cóng,

Mỗi người một cái gô,

Sau mỗi giờ lao động,

Thấy lửa cứ nhào dzô.

Hai ngày thứ sáu, thứ bảy, tôi nghĩ và so sánh, giữa tôi và nhà thơ Trần Dần, tác giả bài thơ Nhất Định Thắng, trong vụ án Nhân Văn Giai Phẩm.

Trong bài thơ Nhất Định Thắng, tác giả có hai câu:

“ Lâu nay Người vẫn thiếu tin Người,

Người vẫn kinh hoàng trước tương lai.”

Trong sinh hoạt văn chương Hà Nội bấy giờ, mặc định, chữ Người ( viết hoa ) chỉ dành nói tới ông Hồ.

Ngôn ngữ trong bài thơ của tôi, mức độ xúc phạm ông Hồ, là hơn thế.

Trần Dần, đã một thời có công với chế độ, tôi, một thằng ngụy tù binh.

Chỉ vì một chữ Người, Trần Dần cải tạo 10 năm, trong tù, ông đã dùng dao cứa cổ,nhưng được bạn tù cứu.

Tôi nghĩ, tôi sẽ bị, một, cách ly, cùm chân, hai, tạo chuyển trại giả, rồi bắn chết, vu là chạy trốn.

Tôi không muốn vậy.

Tôi muốn tự mình chọn cái chết.

Cái chết của một thi sĩ, đồng nghĩa với một tiếng nổ.

Tôi chọn ngày chủ nhật 20/7/1979, là ngày chẳn 25 năm chia cắt lãnh thổ bởi hiệp định Geneve. (20.7.1954/ 20.7. 1979 )

Và, đẹp biết bao, nếu viết một lá thư gởi Lê Duẩn, TBT, Yêu Cầu Thay Đổi Đường Lối Lãnh Đạo.

Thư viết xong.

Tôi định đêm đó, chờ anh em ngủ ngon, tôi giã từ cõi tạm.

Tôi dùng hai sợi dây nylon nối lại, là của hai bao mìn claymore, làm cái thòng lọng.

Tôi cũng nghĩ, chọn lựa đó, ám chỉ, chính phủ Hoa Kỳ cũng chịu trách nhiệm về cái chết của một Vietnamese Poet.

(Tôi có quá lãng mạn không nhỉ, hay siêu lãng mạn)

Buổi chiều hôm đó, tiêu chuẩn bo bo, tôi tặng nhà thơ Lê Văn Thanh Vân. Năm 1998, tôi gặp hai vợ chồng anh ở thành phố Boston.

Anh nói vui, không đòi lại nghe bạn.

Cũng buổi chiều đó, tôi chọn bộ áo quần đẹp, quần Jean màu nâu, áo sơ mi màu vàng mỡ gà.

Ai cũng hỏi tôi, mai mày có thăm nuôi hả Chính.

Trước đó hai ngày, tôi có nói ý định này với người bạn học thời Võ Tánh, Nha Trang và gởi anh một số di vật, nhờ trao gia đình khi nào anh về.

Có lẽ từ đó mà cán bộ trại biết ý định của tôi.

Mọi ngày, buổi chiều, khi trại viên vào trại, chỉ có một một vệ binh mang súng vòng quanh.

Hôm nay có tới hai quản giáo canh chừng tôi.

Tôi lo, nếu không hành động kịp thời, họ sẽ vào bắt tôi, mọi toan tính sẽ hỏng, tôi hành động sớm hơn.

Ngay lúc đèn tắt, tôi đã ở tầng trên, một tay cầm dao khống chế người nào cản trở, một tay đút đầu vào nút  thòng lọng, miệng đọc to, thư gởi ông Lê Duẫn.

Tôi chọn công khai lá thư, sợ chúng sẽ thủ tiêu.

Anh em lao vào ôm tôi, người khác tháo dây, cũng là lúc cán bộ mở cửa vào, còng tay tôi lôi ra ngoài trại.

Tại phòng làm việc, họ lập biên bản, quy tội tôi làm mất trật tự.

Khi họ bắt tôi ký, tôi yêu cầu họ xóa bốn chữ “cúi đầu nhận tội”, tôi mới ký.

Sau một hồi cãi nhau, sau cùng họ chịu theo yêu cầu của tôi, không có bốn chữ “cúi đầu nhận tội”  trong đó.

Ký xong biên bản, họ dẫn tôi về phòng lại.

Sáng hôm sau thứ hai, cả trại đi làm, anh Chính ở nhà, lên văn phòng làm việc.

Bàn làm việc, gồm một bình trà nóng, hai cái ly, một gói thuốc điếu Thăng Long (loại cao cấp), một nải chuối, một tập giấy ca rô, một ngòi bút bi màu xanh.

Người cán bộ phụ trách yêu cầu tôi trả lời 4 câu hỏi:

Tại sao anh làm thơ/ Tại sao anh viết thư gởi lãnh đạo/ Trong việc làm này có ai xúi giục anh không/ Hướng phấn đấu bản thân.

Trong bốn câu, câu hai, tại sao anh viết thư gởi lãnh đạo, tôi thích nhất.

Tôi phân tích tình hình thế giới.

Tôi nói nước mình phải biết chọn bạn mà chơi.

Bạn của kẻ thù, cũng là kẻ thù.

Tôi vừa viết một trang, nó vào đọc, chê không xoáy vào trọng tâm, cầm giấy đi.

Sau ba lần như thế, tôi biết mình gặp điếm rồi, nó muốn chơi trò cân não, nên tôi không viết nữa.

Uống trà, hút thuốc, ăn chuối.

Khi thấy nó vào, tôi cặm cụi như thế vắt óc, nặn đầu.

Đến giờ trưa, nó cho về nhai bo bo trẹo cuống họng.

Buổi chiều không thấy trại gọi lên làm việc nữa.

Tối đó, trại biên chế chuyển trại, có tên tôi.

Khi cán bộ trại giam gọi đến tên tôi, tôi đứng lên và nói: 

Lê văn Chính đã chết đêm 20.7.

Cán bộ hỏi: Anh nói gì?

Tôi nói Lê văn Chính đã chết đêm 20.7.

Lúc này tên quản giáo lục soát thơ của tôi đến nói với tôi: Anh bình tĩnh, anh Chính, tôi mới trả lời với cán bộ phụ trách, Lê văn Chính có mặt.

Sau khi tôi ngồi vào hàng trại viên có tên biên chế, viên quản giáo lại đến cạnh tôi, tôi nói với nó, do dun dủi của lịch sử, một thi sĩ miền Nam đối đầu với một thi sĩ miền Bắc, vì tôi biết anh ta có làm thơ đăng trên bích báo của trại.

Có lẽ sợ tôi nhảy xe chạy trốn, nên chỉ mình tôi bị còng tay.

Sau đây là nội dung thư gởi ông Lê Duẩn.

Thư gởi ông LÊ DUẪN,

TỔNG BÍ THƯ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM.

Kính thưa Ông,

Ký tên dưới đây là tôi, Lê Văn Chính, thi sĩ.

Tôi xin thông báo cho Ông biết, tôi không đủ can đảm sống thêm 5 năm nữa, để ăn bát nước chấm trong mỗi bữa ăn, như ông hứa trong bài diễn văn đọc trước Quốc Hội năm 1975, và được lập lại trong bài diễn văn năm 1976.

Tôi xin thông báo cho Ông biết:

Đã đến lúc, ông và những người lãnh đạo trong Bộ Chính Trị, cần phải thay đổi đường lối, lập trường, sao cho phù hợp với tình hình mới của thời đại và lịch sử.

Đừng kéo nhân dân vào hết cuộc chiến tranh này tới cuộc chiến tranh khác.

Hiện nay, dân chúng rất căm ghét chế độ, cán bộ hủ hóa, xã hội loạn lạc, nhân dân lầm than, thế giới cô lập.

Nếu các ông không nghe tôi mà thay đổi đường lối lãnh đạo, nhân dân sẽ thay đổi các ông.

Khi đó có hối hận cũng không kịp.

Trân trọng kính chào ông,

Lê Văn Chính, người tù, thi sĩ.

Sau đây là thư thứ hai gởi ban giám thị trại tù.

Nghĩ rằng, đây là nguyện vọng chung của anh em, mà không có cơ hội trình bày, nên nay là lúc, tôi nói thay anh em, như một quà tặng gởi các chiến hữu còn nơi địa ngục cõi tạm.

THƯ GỬI BAN GIÁM THỊ TRẠI CẢI TẠO TÂN LẬP, K4, VĨNH PHÚ.

Kính thưa quý Cán Bộ,

Giữa chúng tôi và các cán bộ, không có lòng hận thù nào cả.

Tất cả chúng ta, đều là nạn nhân của chế độ này.

Vậy trước khi chết,

Nhân danh cái chết của một thi sĩ, tôi yêu cầu ba điều:

1. Hãy trả ngày Chúa Nhật cho anh em chúng tôi, có ăn sáng càng tốt, không ăn sáng cũng được.

2. Hãy trả tiêu chuẩn thịt hàng tháng cho anh em chúng tôi, bình thường, đều đặn.

Đừng dùng nó vào việc ra quân, thi đua, có tính cách bòn mót sức lao động.

3. Hãy nuôi chúng tôi hết tiêu chuẩn Nhà Nước dành cho chúng tôi.

Đừng bắt chúng tôi ăn độn một trăm phần trăm: sắn, khoai, bo bo với nước muối.

Cuối cùng, tiền dư thực là “xù”.

Trân trọng kính chào quý Cán Bộ.

Lê văn Chính, người tù, thi sĩ.

Hai Bài Thơ Ghi Dấu Một Khúc Quanh của lịch sử.

1/ SẮN, bản tuyên ngôn thế kỷ.

Hãy cuốc xuống thật sâu, nạy lên và bật gốc,

Hãy dọn dẹp, vun thành đống, châm lửa đốt cho sạch,

Nương rẫy đã xong, đất đai đã hoàn thành,

Hãy trồng xuống,

Hom sắn.

.

Sắn đã nuôi ta sống,

Sắn đã hại đời ta say,

Ôi những bữa ăn đắng cay,

Những sắn,

Toàn sắn.

.

Sắn sớm, sắn trưa, sắn chiều, sắn cải thiện,

Sắn trao đổi áo quần, sắn trộm cắp, dấu diếm,

Sắn nhờ thuốc thẳng, sắn lượm lặt hàng hiên,

Sắn thừa mứa chó chê,người đói nghèo nhặt nhạnh,

Sắn củ ngon, sắn lớn bành ky,

Sắn đuôi chuột, còn trong đống vỏ,

Sắn gì cũng không chê không bỏ,

Ta cứ ăn vào, đầy bao tử được là hay,

Đời tù no, đếm được từng ngày,

Ôi hạnh phúc qua đêm, bụng không cồn cào là tốt.

.

Hỡi sắn, mày đã nuôi ta suốt bốn mùa,

Sắn tươi ngọt bột nhiều, ăn ngon khoái chí,

Sắn chặt khúc phơi khô, nặng mùi nắng, ăn vào khó chịu,

Sắn dzui từng sợi, ăn có mùi chua,

Tất cả đều thua,

Sắn làm bột, cho bánh ăn là nhất.

.

Hỡi sắn, lương thực quý giá vô song,

Mà ông cha ta đã phụ bạc,

Mầy phải được phục hồi danh dự, không thể khác,

Mầy phải đưọc nâng lên hàng đúng chỗ,

Lá, cũng chứa nhiều chất bổ.

Ôi sắn thần tiên đã đi suốt cuộc trường chinh,

Với Đảng Quang Vinh mấy mươi năm sống còn nhờ cây sắn nuôi mình,

Sắn Vĩ Đại,

Sắn muôn năm,

Sắn đời đời ghi nhớ,

Sắn Sống Mãi Trong Sự Nghiệp Của Chúng Ta.

.

Hỡi sắn,

Có người dại khờ quên mầy nhiều chất bổ,

Họ dùng sửa bột, bắp xay, gạo đỏ, để nuôi gia súc,

Và nhiều thứ thịt, họ không thèm ăn,

Đem đổ xuống Đại Dương tránh dòi bọ lân la lúc nhúc,

Hỡi sắn,

Niềm tự hào của Đảng ta,

Nhờ mầy,

Thế giới biết tên Việt Nam – Hồ Chí Minh,

Và nhân dân có sắn ăn ngon bá thở,

Ơn của Người ta nhớ mãi trong mình.

.

Hãy cuốc xuống thật sâu, chôn kín lũ bạo tàn,

Hãy dọn dẹp, chất thành đống, châm lửa đốt cho sạch,

Trời của ta, đất của ta,

Ta phải đối đầu thử thách,

Diệt cho tàn loài sâu bọ hung tàn.

Lê Mai Lĩnh

(Nghĩ Hoàng Liên Sơn 1977, Làm tại Vĩnh Phú 1979)

2/ Chuyền Tàu Cuối Năm.

Về quê hương vào những ngày cuối năm,

Trên con tàu chở đầy xiềng xích,

Xin vĩnh biệt chào vương quốc lừa dối,

Ta trả lại Người, những đói rét hờn căm.

.

Mai ta đi, từ bóng tối mù tăm,

Nơi ta về quê, miền Nam yêu dấu,

Hãy ở lại những đói nghèo, đau thương ẩn náu,

Chia tay nghe, vĩnh biệt yên nằm.

.

Chào không chút xót thương núi rừng Việt Bắc,

Hoàng Liên Sơn, Yên Bái, Lào Kai,

Chào Vĩnh Phú, Thanh Phong, Thanh Hoá,

Còn trong ta, cơn ác mộng chưa phai.

.

Chào bo bo, chào sắn khoai, bắp xay, bắp hột,

Vĩnh biệt nghe, nước muối đại dương,

Chào rau tàu bay, lá đay rừng chua xót,

Khi nghĩ về, lạnh buốt khớp xương.

.

Mai ta đi, chào những ngôi giáo đường,

Đứng lạnh lùng, giữa hoang tàn cỏ dại,

Hãy ở lại nghe, những nghiêng chùa đổ chái,

Áo rêu phong, khép kín niềm thương.

.

Chào con phố nào ta đã có lần qua,

Dẫu không biết tên để gọi,

Nhưng trong lòng ta thầm nói,

Đó là phố Sinh Từ.

Để nhớ Trần Dần và nhóm Nhân Văn,

Để ngợi ca những thi sĩ, nhà văn,

Đã dũng cảm đấu tranh cho Sự Thật.

Ngậm ngùi trong lòng ta, tưởng nhớ Phan Khôi.

Nhớ ông Bình Vôi bất hủ.

Nơi miền quê nào, ông đã yên nằm ấp ủ,

Nhưng trong lòng tôi ông sống mãi,

Ông sống mãi rồi, ông Phan Khôi ơi,

Nhớ về ông, tôi nghĩ tới Kim Tự Tháp của ông Hồ,

Mai cuộc vuông tròn, đời còn tính sổ.

.

Mai ta đi, chào những gia đình bị chỉ định cư trú,

Vách đất mái tranh, không đủ ấm mùa Đông,

Nương sắn đồi khoai, không đắp đổi qua ngày,

Phải lặn lội rừng sâu, năm năm một lần đổi chỗ,

Thương cụ già tám mươi, tất bật ngược xuôi,

Mấy chục năm rồi đói khổ,

Nhìn đàn con cháu điêu linh.

Không dám đứng lâu với ta, để bày tỏ sự tình,

Sợ thằng công an ngó nhìn quở mắng.

.

Chào em bé ném đá ta ngày mới tới,

Và cô bé chu miệng chưởi rủa mẹ cha ta ngày mới ra,

Giờ thì các em đã biết ta,

Không phải là quân ăn thịt người,

Nên đã có em mang sắn đến cho ta.

.

Từ con tàu qua tới bờ Nam,

Kinh hoàng lòng ta, rợn người muốn khóc,

Đã sau lưng rồi, xứ sở của ông đau thương,

Ta đã thoát hang hùm, khó nhọc.

.

Trên những cánh đồng miền Trung tàu qua,

Ta chỉ thấy đàn bà em nhỏ,

Thanh niên đâu, đi lính hay tù,

Đã mấy năm rồi, quê mình thế đó.

.

Nầy cô gái thanh niên xung phong,

Khi con tàu qua khỏi hầm đèo,

Sao cô cầm đá ném vào đầu công an,

Rồi hai tay chống nạnh nhìn theo.

.

Nầy các em ở sân ga Đà Nẵng,

Có bao lăm, lời lỗ thế nào,

Mà em ném cho ta bao thuốc tặng,

Nhỡ công an thấy được làm sao?

.

Nầy các em nhỏ ở sân ga Nha Trang,

Em hát những gì nghe sao ngộ nghĩnh,

Em giận đời chăng, rằng em bị phỉnh.

“ Như có Bác Hồ trong thùng phuy đậy nắp,

Mở nắp ra nghe cái cốc trên đầu”

.

Em hát lạ lùng giữa một đám đông,

Đứng vẫy tay chào các anh trở lại,

Trong lòng ta, từ nay sống mãi,

Tình quê hương, lòng đồng bào miền Nam,

Trong nỗi đau quân cướp Đỏ bạo tàn.

.

Nầy cái vẫy tay vụng trộm đón chào,

Nầy con mắt nhìn dấu yêu thầm lặng,

Nầy nụ cười trao gởi niềm tin,

Đã hiểu rồi, ta nhất định thắng.

.

Chúng không giết được chúng ta sau ngày 30 tháng 4,

Chúng không giết được chúng ta trong BÓNG TỐI, ĐÓI RÉT và SỰ LÃNG QUÊN,

Nơi rừng núi âm u Việt Bắc.

Ta đã ra ánh sánh, ta đã về đất sống,

Nhất định chúng ta phải thắng.

Nhất định chúng  ta phải thắng.

.

Nhất định chúng ta phải thắng.

Thép đã tôi, lưỡi gươm này phải sắc,

Phải rắn, phải chắc, phải bền lòng, dũng cảm.

Đường gươm đi phải đẹp.

Phải làm lại từ đầu với cái giá đã mua,

Phải làm lại từ đầu, đừng để lòng già nua,

Tóc dẫu bạc, nhưng lòng thanh niên trẻ lại.

Trên bước đường đi, trong tim đời thoải mái,

Ta hiên ngang, chững chạc, đàng hoàng.

Ta đã về, khi quân cướp hoang mang.

Ta đã về với niềm tin tất thắng.

.

Về quê hương vào những ngày cuối năm,

Dẫu trong tay xích xiềng còn trói chặt,

Nhưng trong lòng ta bao nỗi hân hoan,

Khi thấy dấu bạo tàn sắp tắt.

Lê Mai Lĩnh

(Trại tù Z30A, Gia Rai 1-1-81)

Pittsburgh city, Pennsylvania state 

11.7.2025.

Lê Mai Lĩnh.

Nghệ Thuật và Ký Ức – Tranh: Sylvie Rowland (Nguồn: www.artpistol.co.uk/art-and-memory)

HAI BÀI THƠ ANH, EM.

Với những người làm thơ khác, có thơ anh, thơ em hay không, tôi không biết.

Nhưng với tôi, có thơ anh, thơ em, ra đời cách nhau 7 tuổi.

-Thơ anh, 1977, tại trại tù Long Giao, tên nó: Lời Tỏ Bày Cùng Các Con.

-Thơ em, 1985, tại chợ Đũi, đường Lê văn Duyệt, nơi mỗi chiều, hai nhà thơ Bùi Giáng, Hoài Khanh thường nhậu, rượu gạo, mồi, sò Kim Cương, tên nó: Áo Mới.

-Bài thơ Áo Mới, thơ em, tôi đã giới thiệu từ hai hôm nay.

-Bài thơ anh, hôm nay tôi xin phép trình làng:

Lời Tỏ Bày Cùng Các Con.

Các con hãy tha thứ cho cha,

Vì quá tin đời, nên cha lầm lỗi.

Các con hãy tha thứ cho mẹ các con,

Vì quá tin người, nên bị lừa dối.

.

Nội, sẽ nuôi các con lớn khôn,

Ngọai, sẽ nuôi các con lớn khôn,

Các chú, các bác, các cô, các cậu,

Sẽ nuôi các con lớn khôn.

.

Hãy cho ngoan, dù ăn sắn, ăn khoai,

Dù ăn rau, ăn cỏ, cũng nên nhìn thẳng,

Dẫu quanh năm không có miếng thịt nào,

Cũng phải cố giữ gìn cho thẳng.

.

Cố gắng khắc phục nghe các con,

Rau cỏ cứ điều vào cho đầy bụng,

Khi đau ốm, lấy rễ tranh mà dùng,

Trời lạnh rét, lấy rơm mà sử dụng.

.

Cố gắng khắc phục nghe các con,

Những khó khăn này chưa hết đâu,

Dẫu hy vọng, lạc quan, còn đó,

Cũng phải chờ, qua hết đêm thâu.

.

Cha không muốn các con mù chữ,

Ví dù như thế, cũng đành thôi,

Cha chỉ muốn có điều ngôn ngữ,

Phải thế nào cho có lý, hỡi ôi.

Đã hai năm, con sống mồ côi,

Đã hai năm, cha mẹ sống xa nhà,

Xa mẹ, xa cha, con có biết,

Nơi đây cha vẫn giữ làm Người.

Lê Mai Lĩnh

(Trại tù Long Giao 5/77)

Tôi, trung úy chiến tranh chính trị, trưởng ban 5 chi khu Lạc Dương, tiểu khu Tuyên Đức.

Mẹ của các con tôi, đại úy, trưởng phòng tâm lý chiến, ty cảnh sát Đà Lạt.

Sau ngày 30.4.1975, chúng tôi đi tù, các con, ở với nội, ngoại.

Sau đây, một đoạn văn của cậu con cả, viết về thời gian đó:

-“ mỗi lần ăn trứng gà lại nhớ đến Nội, lúc Bố Mẹ đi học tập cải tạo mà bọn khỉ trong rừng về. 

Lúc đó được Nội nuôi giúp với Em trai. 

Lúc đó Nội ở với ông Bác có 5 đứa con. Nhiều lúc đang vui chơi chạy nhảy với con của ông Bác, thì nghe Nội hét lớn: Thuận (tên được gọi vì sinh ra ở Phan Thiết, Bình Thuận). Con nít mà nghe người lớn hét lớn là biết chắc làm gì có lỗi sắp bị ăn đòn đây, mặt mày lắm lét lui cui đi vào phòng Bà Nội. 

Bà nhìn quanh không thấy ai, liền dúi cho vài quả trứng gà còn nóng bảo ăn đi. 

Vì Cháu đông nên Bà không có đủ để cho hết, phần Bà thấy chúng có Ba Mẹ đầy đủ còn mình và Em trai thiếu Bố Mẹ nên cũng được thương nhiều hơn. 

Nhớ Bà .

Bài thơ này bị tôi giết (xé), chôn trong thùng phuy phân, sau hai ngày đêm lênh đênh trên biển Thái bình Dương.

Chuyện là như thế này:

Sau khi làm xong, tôi giấu nó trong một túi nylon hai lớp, cùng với những bài thơ khác, chờ dịp người nhà thăm nuôi, gởi ra ngoài.

Nhưng trại chuyển chúng tôi ra Bắc.

Buổi sáng tàu cập bến Mỹ Thuỷ, thành phố Vinh, trong khi chờ lên tàu, tôi đã xé các bài thơ, ném vào thùng phuy phân, trong ý nghĩ, ra Bắc, hết có cơ hội gởi về, giữ lại nguy hiểm.

Ghi chú.

Có điều lạ,

-Bài thơ anh, tôi làm 2 năm, sau khi vào tù, 1975/1977.

-Bài thơ em, tôi làm 2 năm sau khi ra tù, 1983/1985.

HAI, NHƯNG LÀ MỘT.

EM, trong đoạn thơ tình của bài thơ Áo Mới và EM, trong bài thơ Sinh Nhật, là Một: Cô Bắc kỳ không còn nho nhỏ.

“ Em thường nói, anh thật khùng, nhớ không,

Anh thì anh yêu biết mấy, chút khùng ấy,

Nhưng bài thơ này, anh dành cho các con anh,

Em tạm thời đứng ra ngòai, ngọai cuộc.

.

Rồi sẽ có, như đã có, những bài thơ tình nặng ký,

Dành cho em, người tình thật khó nuốt trôi,

Em chưa già, nhưng không còn trẻ, để anh dễ dàng dụ dỗ,

Mà thật tình, anh có dụ dỗ em gì đâu.

.

Rất văn nghệ, anh đến với em có 

mặt trời, mặt trăng chứng giám,

Cầm tay thì có, anh đã hôn em bao giờ đâu,

Yêu thì có, nhưng tha thiết điều này điều nọ thì chưa,

Nếu không tin, em cứ thử một lần thì biết “

.

Chuyện là như thế này.

Ba năm, 1981, 1982,  1983, trong trại tù Z30A, tôi liều, khùng, gan dạ, bất sá, lợi dụng cơn dịch sốt GIA RAI, hai ngày đêm, tôi kêu tên đủ 13 ông trong bộ chính trị CS, chửi.

Điều này, nhà văn Hồ minh Dũng có nói trong một bài viết của ông.

Một điều khác, ông Dũng không nói, nhưng nhà thơ Song Nhị nói, là tôi đã chạy quanh sân vận động trại, hô to, Đả đảo cộng sản.

Lại nữa, mỗi cuối tuần, tôi đi các phòng, đọc thơ tranh đấu tôi làm, cho các chiến hữu nghe, dù cách trại khoảng 300 mét.

Tất cả, làm ông trung tá Hải quân Lê hữu Lễ khoái, ông nhận tôi làm người em tinh thần.

Tôi ra trại tháng 11.1983, ông ra lúc nào tôi không biết.

Nhưng chúng tôi gặp lại nhau năm 1985, tại chợ Đũi, vào một buổi sáng tôi chở bia bỏ mối cho các quán nhậu gần khu vực đó.

Ông dẫn tôi vào một quán cà phê vỉa hè.

Ông nói: anh vừa thầu xây lại văn phòng của chợ, nếu em muốn, đến làm việc với anh.

Công việc làm là vệ sinh linh tinh, mỗi ngày em được trả 90 đồng.

Tôi đồng ý, và sáng hôm sau bắt đầu.

Mỗi ngày, tôi tiêu 40 đồng, dành 50 cho vợ con.

Hai tháng sau, công việc chấm dứt.

Vào ngày cuối, ông dẫn tôi đi ăn phở và nói: Anh cho em mượn 5.000 xoay sở làm ăn. Em đến địa chỉ này, gặp cô Anh Thư nhận tiền, anh đã nói với cô.

Tôi không buồn không vui, đến nhà cô, đường Trương minh Giảng.

Cô áng chừng trên 30, không đẹp nhưng có duyên, nhờ đôi kính cận thị.

Trong một bài thơ sau đó, tôi viết:

Tóc em ngắn quá, không trói được vó câu của anh,

Duy chỉ có nụ cười và đôi kính cận thị, 

Giữ chân anh, như một thứ ngựa què.

.

Một thứ ngựa què, buồn quá phải không em, 

Suốt đời quẩn quanh bên màng cỏ, 

Không, anh phải đi thôi em, 

Em làm ngọn hải đăng nhé.

Nhận 5.000, tôi không biết làm gì.

Tôi chia làm hai.

2500, dấu trong túi áo quần, cất trong tủ nhà bà dì, trong cư xá Bắc Hải.

2500, giữ trong túi quần sau, xem như bùa hộ mệnh.

Vào thời gian này, tôi xin được việc làm, là cơ sở sản xuất bia trái cây của một người bạn, cũng là nhân viên chìm của vợ tôi, khi bà làm việc ở tổng nha cảnh sát, Thiên Nga.

Nơi tôi làm việc, đối diện nhà Anh Thư, gần trường Lê Bảo Tịnh, nên thường gặp nhau mỗi chiều.

Có những đêm, nay nhớ lại, dị òm.

Lúc này, con trai vua kẽm gai, cũng là dân biểu hạ viện, Hoàng Kim Quy, cũng vừa đi học tập cải tạo về, yêu cô chị, tôi xàng xê cô em.

Nhiều đêm nóng trời, nơi phòng khách nhà cô, cô chị cầm quạt, quạt cho con ông vua kẽm gai, cô em quạt cho khùng thi sĩ, buổi chớm  bị khùng.

Nhớ lại cảnh tượng, ngồi cho đàn bà quạt, dị òm quá đi thôi.

Cũng năm đó, Anh Thư nói với tôi :

— Mọi năm em đâu có tổ chức sinh nhật gì đâu. Năm nay có anh, em muốn có chút kỷ niệm với nhau, cô mời tôi tham dự.

Đến với sinh nhật cô, tôi không có quà tặng gì.

Tôi nghĩ, mua quà xứng đáng, không có tiền.

Mua quà rẻ tiền, thà không mua gì.

Trong khi nhiều người có quà.

Chợt tôi lóe sáng ý nghĩ, sao mình không làm tặng cô một bài thơ.

Tôi mượn người bạn ngòi bút, giấy là napkin giữa bàn.

Tôi chép bài thơ trong 20 phút.

Tôi nói tôi chép, không nói làm.

Vì, những câu thơ liên tiếp xuất hiện, chép xong câu này, có ngay câu khác.

Bài thơ vô cùng hay, với những ngôn ngữ và ý tưởng lạ, độc đáo, không ngờ.

Sau đây là bài thơ SINH NHẬT, mà Thần thơ đọc cho tôi chép, chứ không phải tôi làm.

Tôi đọc và diễn xuất như một kịch sĩ, Hollywood, mở đầu buổi tiệc và cô đến đứng cạnh tôi.

SINH NHẬT

• Hơn nửa đời người, anh mới gặp em,

Em mọng đỏ, của một thời trái chín,

Mà anh, kẻ lãng du suốt đời,

Cháy bỏng đôi môi, khát khao.

.

Chẳng cần đâu, em phải trả lời,

Trong tình yêu, ngôn ngữ thật vô ích,

Đôi khi sự im lặng, lại nói lên nhiều nhất,

Đôi khi sự im lặng, thật tuyệt vời.

.

Đến với sinh nhật em,

Anh mang theo trái tim rực lửa,

Đốt cháy em, đốt cháy anh,

Ôi cuộc hỏa thiêu, kỳ diệu quá.

.

Nóng không em, ngọn lửa thật lớn lao,

Hay anh dùng, chính máu của anh dập tắt,

Cứu sống em, cứu sống anh,

Hay chết đi, hóa thân làm một đời khác.

.

Hãy hóa thân, làm một đời khác,

Để không còn phải nghe tiếng đời, nỉ non, phiền muộn,

Để không còn phải chi li từng đồng bạc cắc lời, lỗ, mỗi ngày,

Để không còn, để không còn,

Những suy nghĩ, tính toán, đến mụ người,

Những gian dối, phỉnh nịnh, tới phát ghét,

Thật dễ sợ, cho một đời bon chen,

Anh yêu em biết mấy.

.

Ngày em ra đời, trái đất quay tròn,

Tới hôm nay, anh đang quay quanh em,

Trái đất nói, sẽ có ngày chóng mặt,

Và anh nói, cũng có lúc như thế, biết đâu.

.

Già rồi, anh không còn lãng mạn nữa đâu,

Được cái, trái tim vẫn còn son trẻ,

Nhịp đập bình thường, hơi thở bình thường,

Nếu có tỏ tình yêu em, cũng không có gì loạng choạng.

.

Không dưng gặp nhau, rồi mất ngủ,

Không dưng gặp nhau, rồi làm thơ,

Thưa cô nương, anh sợ cô rồi đó,

Quà sinh nhật tặng cô, bài thơ này.

• Về số tiền 5.000.00, sau nhiều tháng, không thấy tôi nói tới lời, lỗ, thế nào, ông nói cô lấy lại và tôi trả đủ.
• Về tình cảm giữa tôi và cô, nói theo ngôn ngữ cải lương, nửa đường chúng tôi đứt gánh.

Amen.

8/7/2025.

Lê Mai Lĩnh

Gây chuyện trước, hầu chuyện sau.

Tôi đã chiêm ngưỡng nhan sắc nhà thơ qua ảnh, nhiều lần, ở nhiều vị trí khác nhau, rất duyên dáng, đẹp, cuốn hút, thèm nhìn.

Thế mà, chẳng biết ai, đứa nào, làm xấu đi, chân dung của nhà thơ, hai bìa tập thơ, trước và sau, phấn son lòe loẹt, như một cô đào cải lương sắp lên sân khấu với vở HAI MÙA HOA PHƯỢNG của soạn giả Hà Triều.

Nhà thơ, dù để mặt mộc, cũng dễ nằm mơ, ước thấy.

Nhà thơ phấn son, nhìn muốn chạy, thà mất dép.

Giá gì, Em, Phù Sa Mùa Nước Nổi, thơ hay như thế, mặt mộc cuốn hút như thế, mà được cái bìa, bố trí như: Thắp Tạ, Tô Thùy Yên/ Nín Thở, Nguyễn hữu Thụy/ Ngày Không Gió, Thụy Sơn, thì tôi đâu phải mất công gây chuyện, chi cho oải.

Hầu chuyện.

Em, Phù Sa Mùa Nước Nổi.

Chuyện trước khi vào truyện.

Cách nay ba năm, người đàn ông kể cho tôi nghe về một người đàn bà (cô bé) với niềm kiêu hãnh, như nỗi vui mừng, rộn ràng, của một người trúng số (hẳn nhiên là lô độc đắc).

Bên cạnh đó, thời điểm đó, sinh hoạt văn chương trong nước, hiển lộ tên tuổi một ngòi bút phê bình, tuổi đời còn trẻ, nhưng văn phong già dặn, rất hàn lâm.

Đến nỗi tôi được biết, ông, ngài, đứa nào, chuẩn bị in sách, đều muốn nhờ người, Vùng Nước Nổi, viết lời giới thiệu hay viết bạt.

Nếu không lần trước, thì lần hai, nhờ Phù Sa, viết phê bình.

Xem ra, oai bộ đội, chưa tề.

Té ra là, tuy hai, mà một.

Tôi mừng dùm cho gã đàn ông, sem sém cuối thọ, nhặt được báu vật từ trời.

Do vậy, tôi không ngạc nhiên gã, dao này, nhả thơ hung và hay.

Thế mới biết, sự kỳ diệu của ái tình.

Có kinh nghiệm bản thân, nữa đó.

Một năm, 200 bài thơ.

Vì sự chênh lệch tuổi tác xa, mà gần, cận kề tài hoa và tài năng, nên tôi ví đôi trẻ, là Thị Lộ, Nguyễn Trãi.

Sự ví von này, không biết cụ Nguyễn Trãi có trách móc không, tôi không biết, nhưng cụ Võ Trãi, thì mừng húm, thích lắm.

Theo đà, ngon trớn, tôi phóng một truyện ngắn rất ngắn, áng chừng 300 chữ, gởi cho đôi uyên ương kiểm duyệt trước.

Đôi trẻ vui mừng hung.

Sự Kiêu hãnh và Gọi mời.

Phù sa là lượng đất màu mỡ do con nước mang về, sau mỗi cơn lụt, gia tăng sự phát triển cho vùng đất bị cằn cỗi.

Em, phù sa, là em cũng có giá trị như phù sa kia.

Không chỉ vậy, có thế.

Em, phù sa mùa nước nổi, nếu là quê hương, em yêu quê hương vô bờ.

Em, phù sa mùa nước nổi, nếu là tình yêu, em yêu anh vô bến.

Em, phù sa mùa nước nổi, nếu là thơ,  thơ em là những trang trác tuyệt.

Em, phù sa mùa nước nổi, nếu là phê bình văn chương, em, là những lời phán xét sâu sắc, đỉnh cao, hàn lâm.

Em, phù sa mùa nước nổi, nếu là người nâng khăn sửa túi cho gã, văn học nước nhà sẽ có thêm một bầy, thi sĩ nhí.

Vân vân và vân vi.

Em có quyền Kiêu hãnh về giá trị của mình.

Em, phù sa mùa nước nổi.

Em, phù sa mùa nước nổi.

Amen.

Tập thơ có 50 bài, bố cục lạ, không giống ai, có chủ đích, thông minh của, do, tại, bà Phù Sa.

Mở đầu 1, 2, là hai bài: Em, phù sa mùa nước nổi.

Kết thúc 49, 50, cũng hai bài: Em, phù sa mùa nước nổi, khác.

Vị chi, trong tập thơ này, bà có 4 bài: Em, phù sa mùa nước nổi.

Nhưng tôi biết, tỏng tòng tong, là bà còn nhiều Em khác, là phù sa mùa nước nổi.

Nhưng bà còn dấu, ém, cất, giữ, chưa muốn dốc toàn lực thơ, bà chơi chiến thuật Nghi binh.

Dẫu vậy, tôi cũng khám ra đôi điều, mà không ai biết, nói tới:

+ Một là, mỗi bài thơ của bà, là một truyện ngắn.

Trong mỗi bài thơ bà, từ ý câu đầu, tới ý câu chót, bám nhau, như hai con đĩa đói (tôi nghe nói vậy), như đôi tình nhân, tuổi, mới qua dậy thì, vài tháng (kinh nghiệm bản thân).

Bài thơ sau đây không là một truyện ngắn viết bằng thơ, đó sao?

Đọc bài thơ, tôi muốn khóc cho đôi trẻ.

Nhưng khóc nhiều hơn cho Thị Lộ Nguyễn Thy:

                 ĐỢI ANH VỀ

                XUÂN NỞ RỘ

                  MÙA BÔNG

                  Thì con sóng 

         như ngàn năm vẫn đợi

         Mùa nối nhau bao bận 

                  nước lớn ròng

   Em e ấp hương phận đồng cỏ nội 

                     Đợi anh về 

           Xuân nỡ rộ mùa bông

.

         Dòng đời mãi ngược xuôi 

                vần xoay chuyển 

   Em đơn sơ nơi má lá tranh nghèo 

                    Chiều thổi lửa 

           hong tình xa khói quyện 

                  Trong sương mờ 

          gầy rạc mảnh trăng treo.

.

Sầu gõ nhịp đèn khuya leo lắt ngọn

                   Đêm bơ vơ 

      chăn chiếu lạnh cô phòng

                   Cơn gió trở 

         Vào lòng đêm thổn thức 

          Trang thư xanh thấm lệ

                chảy đôi dòng 

.

               Xin khấn nguyện 

            ơn đời đừng chia cắt

           Dù đông tây biền biệt 

                   cách đôi bờ 

                    Em vẫn ước 

          mong trời cao độ lượng 

                  Đừng xui mình

             đôi đứa dạt đôi nơi.

+ Hai là, bà chẻ, chia, cắt bài thơ làm nhiều đoạn, với người khác, thì dùng những dấu phẩy ( , ).

Trong hành văn, những dấu phẩy ( , ) rất quan trọng.

Nó có vai trò như là một bóng cây, một quán ven đường, cho khách bộ hành nghỉ chân, trong văn chương là nghỉ để thở.

Có hai người viết văn, cao tay dùng dấu phẩy, mà tôi biết: nhà văn Nguyễn hữu Thời, trong nước, và Ngài Thông Đặng, giáo sư đại học Houston, mà ông cấm tôi gọi ông là nhà văn, nên nơi này, chổ ni, tôi không biết gọi ông là chi, là gì?

Tôi sẽ trích thơ dẫn chứng sau.

Nay, đại khái, đại để, là như ri.

Một câu thơ 8 chữ, với tôi, tôi phẩy:

3 , 2 , 3.  Hay,

2, 3, 3.

Nhưng với bà Phù Sa, là xuống dòng, ngăn lìa, dứt khoát, không ấm ớ, hội tề.

3

2

3

Hoặc:

2

3

3

Một bài thơ number one, của bà Phù:

                      EM, 

                   Phù sa

                      Mùa 

                  Nước nổi.

                           1.

Hết mùa hạn, em làm cơn nước nổi 

                 Dâng phù sa

            Thay nhựa sống nuôi cây

Anh khôn lớn từ gió Lào chớm thối 

Tươi tháng hè cồn bải rợp mây bay.

.

Anh ngụp lặn giữa cuồng lưu quánh đục

Triều em dâng cuồn cuộn chảy phăng đồng 

Anh thấm đẫm, úng, ươn mùi cỏ mục

                     Lặng lờ trôi

             loài thủy thảo chân rồng

.

Bầu ngực nhỏ, em chứa tình phún xuất 

                  Thơm trầm mê

                         thuốc lú

                    ấm chiều mưa

Như ngải sống, như bùa nung… đỏ gấc

                    Như hồn Miên

              Chiêm nữ buổi giao mùa 

.

Anh mê tỉnh, ghiền tuần trăng cữ nước 

Cồn nỗng rêu, nồn nộn buổi thanh tân

Mùa chín tới, liêu trai xanh đọt mướt

                Em gom tình 

               đẩy con nước 

                   lâng lâng 

.

                Mùa nước lớn 

     mùa nước ròng muôn thuở 

Chảy từ nguồn đổ lộn buổi sương pha

Thời con gái, như cát bồi sông lở

Em dâng tình tạo cuồng lũ phù sa.

                  EM,

              PHÙ SA

                  MÙA

             NƯỚC NỔI 

                     2

Em lại ướt đôi chân dài lao tác

Ruộng cạn, đồng sâu, phèn đục, phù sa

                   Sương rụng

                       mưa rây

                         gió lên

                      chiều xuống 

Mây úa về lác đác tự phương xa

.

Chân mười ngón lội bùn nâu đặc quánh

Từng lóng con, co duỗi, thấm nhọc nhằn 

Gót bám trụ mép bờ trơn cỏ úng

Ngực dập dồn hơi thở đẫm sương băng

.

                 Bèo cứ dạt

      hoa tím trôi chừng chặng

Triều dâng cao, nguồn sinh thực cuộn về

Lòng vẫn thức đợi chờ mùa lũ cạn

Cho hạt mầm chín tới trĩu hồn quê.

.

Mùa nước nổi lòng em ươm mống đợi 

Giăng lưới tình gom tôm cá vào khe

Em vẫn ước cuộc mộng dài vời vợi

Cho tình khơi sóng vỗ cuối trời mê

.

Người hãy về cùng em bơi thuyền thúng

Thăm ruộng đồng, thăm duềnh nước phăng đê

                 Ngắm chiều xuống 

                           trăng lên

                          chim về tổ

Nghe câu ca vọng cổ đẫm câu thề.

                 EM

               PHÙ SA

                   MÙA

                NƯỚC NỔI 

                      3

                Từ thượng nguồn 

           nước tràn về đặc quánh

Đem phước trời bón vườn ruộng đồng khô

                     Nứt nẻ đất 

           bao tháng ngày hạn hán

Cây hai phần sạm nắng gục cành khô 

.

                  Nước từ trời 

          rót chia nguồn Vĩnh phúc 

Đổ tràn về nuôi chín nhánh phù sa

Mang sữa mật và đem theo phú túc

Nuôi dân lành xuôi ngược mấy mùa qua 

.

Chân em ướt và tay em lạnh thấm

          Nhưng tình em phơi phới

                      ngọt vị tha

Em lam lũ nhưng lòng dân no ấm 

Em nhọc nhằn nhưng đất trổ mùa hoa 

.

Nước ngập bờ cho gạo đầy hàng quán 

Cá khẳm ghe trưa sớm rộn ngày mùa

Chợ hai buổi người vui đời mua bán 

Bước em về nghe ấm dưới cơn mưa 

.

Mừng nước lớn áo cơm đầy kho phước

                    Cá ngát

                      cá linh

                     cá chạch

                      cá thiều

Điên điển, bồn bồn, súng ma, hẹ nước 

                     Anh sẽ vui

             bếp mẹ khói lam chiều 

                     EM

               PHÙ SA

                   MÙA

               NƯỚC NỔI

                       4

Mùa nước lớn phù sa ngâm cồn đảo 

Lụt phăng đồng trắng xóa ngút chân đê

Ráng hoàng hôn nhạt dần màu thái tảo

                 Trăng muộn lên

                        sớm lặn

                   thẩm làng quê 

.

                       Mưa rả rích 

                     nhùng nhằng 

                   giăng suốt buổi 

Ướt chân em từng đốt nhỏ ngoan hiền 

Tay cóng lạnh búp măng lười co duỗi 

Trên đường về bùn lấm vết xe nghiêng

.

Em từng sớm cuối ngày dài lam lũ 

                   Từ ban mai 

                      chờ đợi 

                  bản tin chiều 

Thời tiết trở đông về xoay vần vũ 

                  Bao triều lên

                      triều hạ

                  phố tiêu điều 

.

Xóm làng ngập nhánh sông bờ úng thủy 

Cỏ hanh hao rêu đá trải xanh cồn

Mây vẫn đến vẫn đi cơn gió chuyển 

Chim co ro mái tháp trốn mưa nguồn

.

Người đã về cùng em mùa đoàn tụ

Thăm ruộng đồng làng mạc đếm sao khuya

Nối phong lạp bên nhau bàn thời vụ

                 Sách thánh hiền 

                  chung rượu quý 

                          sẻ chia.

.

Tập thơ hay, của một cô gái tài hoa vùng, của những mùa nước nổi, đã được chứng minh qua sự ái mộ của những người cầm bút khác, dạng không vừa, nên, những gì tôi viết, là không đủ, nhưng tôi cũng không thể dài hơn.

Tôi biết, tôi nói không sai, là 4 bài thơ “ EM, phù sa mùa nước nổi 1, 2, 3, 4,” là chủ đạo, là cốt tủy tập thơ.

Nơi đó, nàng Phù Sa, giãi bày tâm sự, nỗi niềm mong đợi, ký thác.

Tôi, nên dù, tuổi già, tay run, mắt tèm lem, vẫn gắng cố đánh máy cả 4 bài, cho những ai không may, không có tập thơ, vẫn nắm được cái hồn, cái hay của tập thơ, rất đáng được nâng, như hoa, như trứng.

Nhưng khi, đụng và chạm, các câu thơ như ri, tôi lo lo, ngài ngại, sờ sợ, cho ông bạn Võ Nguyễn Trãi của tui:

• Bầu ngực nhỏ, em chứa tình phún xuất 

                  Thơm trầm mê

                         thuốc lú

                    ấm chiều mưa

Như ngải sống, như bùa nung… đỏ gấc

                    Như hồn Miên

              Chiêm nữ buổi giao mùa 

• Anh mê tỉnh, ghiền tuần trăng cữ nước 

Cồn nỗng rêu, nồn nộn buổi thanh tân

Mùa chín tới, liêu trai xanh đọt mướt

                Em gom tình 

               đẩy con nước 

                   lâng lâng.

• Mùa nước nổi lòng em ươm mống đợi 

Giăng lưới tình gom tôm cá vào khe

Em vẫn ước cuộc mộng dài vời vợi

Cho tình khơi sóng vỗ cuối trời mê.

Thêm nữa, bà tự nhận, bà, đội ngũ của những nàng hậu, chân dài.

• Em lại ướt, đôi chân dài, lao tác,

Ruộng cạn, đồng sâu, phèn đục, phù sa.

Đã là chân dài,

Rồi,

Ruộng cạn, đồng sâu, phèn đục, phù sa,

Mà hiểu theo nghĩa bóng,

Tôi không dám nghĩ.

Ai răng, thì chịu,

Không có em.

Vậy nên, sau đây là đôi điều, hai ông bạn già U80, nói với nhau, xin đừng ai nghe.

Bạn ta,

Hãy can đảm lên.

Báu vật trời ban, phải lượm, nhặt, dấu cho kỹ.

Đừng cho ra nắng, mưa, sương, gió.

Không nên để phù sa, đau đầu, sổ mũi, vì đang lạ nước, lạ lữa.

Hãy can đảm lên, lập lại.

Là quà tặng của trời, là báu vật trời trao, mọi chuyện sẽ có trời lo.

Lời cuối,

1. Chết vì tình,

Cái tử, vinh quang, cao cả.

1. Hãy liệu cơm gắp cá.

Phù Sa Thị Lộ, nhất định không phải là mắm, rồi.

Amen.

Lê Mai Lĩnh

(Phóng Bút)

Nẻo Tình – Tranh: Joy Parks Coats (Nguồn: www.artpal.com)

Trên con đường mỗi ngày em vẫn đi qua,

Đêm nay, anh cũng đi qua.

Tìm em ư, không hẳn là như thế.

Em ở đâu- trong lòng anh. 

Đâu phải hoài mong.

.

Sáng mai này anh thức dậy cùng với tiếng còi tàu,

Cũng thức dậy trong anh, lòng khát khao thèm đi.

Dẫu chưa biết nơi sẽ trở về,

Nhưng ra đi, lên đường, khởi hành,

Sao hấp dẫn anh đến thế.

.

Cũng muốn đi hòai, đi hoài, cho tròn một đời,

Cầm tinh con ngựa.

Tóc em ngắn quá, không trói được vó câu của anh,

Duy chỉ có nụ cười và đôi kính cận thị, 

Đã giữ chân anh, như một thứ ngựa què.

Một thứ ngựa què, buồn quá phải không em,

Suốt đời quẩn quanh bên máng cỏ.

Không, anh phải đi thôi,

Em làm một đời hải đăng nhé.

.

Hãy tô một chút môi son, mỗi lần đến với anh,

Một chút thôi, em nhé.

Và kẻ nhẹ thêm một đường mi thật mỏng, màu xanh,

Để thấy đời còn hy vọng.

Vâng, đời vẫn còn hy vọng.

.

Sau cơn mưa đêm, sáng mai này trời mát rượi,

Em thấy không, cỏ cây phục sinh,

Và trong lòng anh, cũng phục sinh.

Dẫu không có tiếng chim hót, trong vườn nhà ai kế cận,

Nhưng vẫn có tiếng líu lo trong lòng anh,

Khi nghĩ tới em.

.

Một tách cà phê và bốn điếu Hoa Mai nằm trước mặt,

Trên tay anh đang đốt điếu thứ năm,

Dẫu dốt toán, nhưng anh biết mình sẽ đốt hết chín điếu.

Hại sức khỏe chăng, điều em vẫn thường căn dặn.

Nhưng thưa cô nương, cô nương thấy hẳn.

Dẫu không đi buôn, nhưng anh vẫn tính.

Một chút sức khỏe bỏ đi, cho đời một bài thơ,

Anh đốt thêm điếu thứ sáu.

.

Ngụm cà phê cuối cùng anh vừa uống xong,

Nửa chừng điếu thứ sáu cũng vừa say.

Chuyến xe búyt muộn sáng nay vừa đi qua,

Anh phải lên đường cho một ngày mới.

Trên từng chặng đường hôm nay,

Anh nhớ em biết mấy.

Lê Mai Lĩnh