Có những bức ảnh lưu lại lịch sử. Cũng có những cái miệng biến một bức ảnh thành khủng hoảng ngoại giao.

Có một quy tắc trong ngoại giao. Khi các nguyên thủ quốc gia đứng cạnh nhau trước ống kính, bức ảnh đó không thuộc về cá nhân họ. Nó mang tính quốc gia.

Bởi vậy, chẳng có tổng thống, thủ tướng, hay nguyên thủ nào muốn người dân nước mình nghe rằng lãnh đạo của họ phải “van xin” để được chụp hình với người khác.

Thế nhưng Trump lại vì cái tôi của mình mà nói đúng như vậy.

Ông nói, bà Thủ tướng Ý, Giorgia Meloni đã nài nỉ xin được chụp ảnh cùng với ông. Và ông đồng ý vì thấy bà tội.

Hay ông Trump nói điều này để lấy lòng, mua một nụ cười của bà đệ nhất phu nhân ở nhà?

Không cần chờ lâu. Meloni lập tức đăng video đáp trả. Bà gọi câu chuyện đó là “hoàn toàn bịa đặt”. Bà nói tiếp một câu ngắn, nhưng đại diện cho cả một quốc gia.

“Tôi và nước Ý không bao giờ đi van xin.”

Bà còn mỉa mai rằng thật đáng tiếc khi Trump không thể hiện sự quyết liệt như vậy với những đối thủ của phương Tây.

Thái độ của bà Meloni không phải là phản ứng của một người phụ nữ. Đó là phản ứng cần thiết của một nguyên thủ.

Sự việc không dừng lại ở đó, Bộ trưởng Ngoại giao Ý, Antonio Tajani hủy luôn chuyến thăm Mỹ đã được lên lịch. Ông tuyên bố những lời của Trump không chỉ xúc phạm Thủ tướng Meloni mà xúc phạm cả nước Ý.

Đến lúc này từ Trump, Nhà Trắng đến các quan chức chính quyền Mỹ vẫn im lặng. Một sự im lặng còn nặng hơn cả lời giải thích.

Phản ứng của phía Ý cho thấy khác biệt giữa tư duy của một nguyên thủ và tư duy của một ngôi sao trong con người Trump.

Trong ngoại giao, đứng chung trong một bức ảnh là biểu tượng của sự tôn trọng.

Trong thế giới showbiz, một bức ảnh lại là bằng chứng cho thấy ai nổi tiếng hơn.

Có lẽ Trump dù làm tổng thống nhiệm kỳ thứ hai vẫn chưa quen với việc mình là nguyên thủ mà thích thế giới của những ngôi sao.

Ông vẫn quen với logic của người nổi tiếng. Ai gọi trước. Ai xin gặp. Ai muốn chụp hình với mình. Với ông, mọi tương tác đều là thước đo độ nổi tiếng, không phải quan hệ quốc gia.

Trong không ít cuộc gặp gỡ ngoại giao Trump xem mình như một ông chủ.

Không ít MAGA cũng học theo cách kể đó. Mỗi cuộc gặp đều giống như một chiếc cúp để nâng thần tượng và hạ thấp đối phương.

Nhưng nguyên thủ quốc gia không phải người hâm mộ. Họ đại diện cho chủ quyền của đất nước. Hạ thấp một nguyên thủ trước công chúng cũng là hạ thấp quốc gia mà họ đại diện.

Kinh Thánh dạy, “Ai tôn mình lên sẽ bị hạ xuống.” Nhưng đây có lẽ không phải là câu Trump muốn nhớ.

Thật ra đây cũng không phải lần đầu Trump tin vào sự nổi tiếng cá nhân để tự cho mình nhiều đặc quyền hơn người khác.

Nên cũng chẳng phải quá lạ, khi vào 10/2016, đã lộ ra một đoạn ghi âm chính miệng Trump nói về việc mình có thể hôn và đụng chạm vào phụ nữ vì là người nổi tiếng.

“Khi là người nổi tiếng, họ để anh làm vậy. Anh có thể làm bất cứ điều gì, dù túm lấy bộ phận sinh dục của họ.”

Có lẽ vì quen với sự nổi tiếng và thích được tung hô nên Trump quên mất mình đang đứng trên diễn đàn ngoại giao, đại diện cho quốc gia.

Với ngoại giao, trong một bức ảnh không phải là cái tôi được vuốt ve, mà là phẩm giá của quốc gia. Và đó là thứ mà có lẽ Trump chưa bao giờ hiểu một cách đầy đủ.

Rứa hỷ!

Võ Ngọc Ánh

*Bài do CTV/TVBH gởi

Đọc Thêm:

Italy’s Meloni says Trump ‘made up’ story that she ‘begged’ him for photo at G7

DÒNG CHẢY KÝ ỨC – KHÚC RU THẦM TRONG “67, KHÚC THÊM CHO HUYỀN CHÂU”

Không gian thơ Du Tử Lê mở ra như một giấc mơ mãnh liệt mà thấm đẫm hồn thời gian, nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau trong từng nhịp rung rất khẽ của ký ức. Trong “67, Khúc Thêm Cho Huyền Châu”, hạnh phúc và nỗi buồn không hiện ra như hai cảm giác tách biệt, mà lặng lẽ hòa vào nhau, cùng trôi trong một dòng chảy tinh tế, vừa cụ thể vừa mang tính tượng trưng. Bởi vậy, từ một chi tiết của thiên nhiên, một cử động rất nhẹ của thân thể cho đến hơi thở mong manh của cảm xúc, đều bắt được cùng một nhịp, cùng ngân lên trong một cõi thơ mơ hồ mà  tha thiết. Đọc những câu thơ ấy, tôi có cảm giác như đang đứng bên một dòng sông cũ của ký ức, nước chảy rất êm mà dưới mặt sông lặng lẽ ấy là biết bao lớp sóng ngầm của thương nhớ và yêu dấu.

Ngay mở đầu, câu thơ:

“Hạnh phúc tôi từ những ngày nước lớn / Trời mưa mau tay vuốt mặt khôn cùng”

Đây không là sự mô tả một mùa lũ hay trận mưa vật lý, mà là hạnh phúc lan tỏa qua thể xác và tinh thần, trong trạng thái ngỡ ngàng mà tỉnh táo. Từ đơn “mau” gợi tốc độ, sự vội vàng, còn “khôn cùng” như nhấn nhá biên độ vô tận của cảm giác. Cái “tay vuốt mặt” là hành động gần gũi, nhưng được đặt trong bối cảnh “nước lớn”, trở thành nghi lễ ký ức, nơi hạnh phúc và nỗi nhớ hòa quyện. Tiếp theo, bầy sẻ “cũ hom hem chiều ngói xám” và trời xanh “xao chân ngỏ cũng không về” tạo nên một cảnh vật quen thuộc mà lạ lẫm. Từ láy như “hom hem” và từ đơn “xao” không đơn thuần mô tả, mà như nhạc cụ tinh tế, tạo nhịp điệu nội tâm, gợi cảm giác mong manh, bâng khuâng.

Bút pháp Du Tử Lê thể hiện rõ qua cách liên kết ký ức và hiện tại: hình ảnh, vật thể đều có nhịp sống riêng, đồng thời phản chiếu tâm trạng.

“Cây mộng nở từng ngón tay lá nõn”/Nôi tương tư cỏ ấm thịt da người”.Hai câu thơ này không chỉ minh họa thiên nhiên mà còn hòa nhập cảm xúc con người, biến cây, lá, cỏ thành nhân chứng cho ký ức, tình cảm. Đồng thời giữ nhịp điệu tinh tế nhờ các từ “nõn”, “ấm”, gợi sự mềm mại, gợi xúc giác, thấm từ từ vào thịt da người đọc.

Khi bài thơ chuyển sang diễn tả tình cảm cá nhân, Du Tử Lê dùng từ láy và nhịp điệu câu thơ để khắc họa sự hụt hẫng, trống rỗng:

“Tôi hiu hắt từ mắt em ngắt tạnh / Môi thâm khô từ thuở định xin hôn”

Từ láy đảo “hiu hắt” là trạng thái vật lý của ánh mắt, lại là tâm trạng, tạo nên một khoảng trống cảm xúc sâu thẳm. “Ngắt tạnh” là cụm từ ngắn tạo nhịp đứt quãng, nhấn, thể hiện sự cắt đứt bất ngờ. Trong khi “thâm khô” lại là sự đối lập giữa màu sắc và độ ẩm, gợi nỗi nhớ lâu năm, tạo nên sự tinh tế mà lạirất cụ thể. Bút pháp của Du Tử Lê ở đây là sự giao hòa giữa nội dung và hình thức: mỗi chi tiết nhỏ đều là vật thể lại là tinh thần, là thực và tượng, khiến câu chữ rung lên nhịp điệu cảm xúc.

Thiên nhiên trong bài thơ không chỉ làm nền cảnh mà trở thành đồng cảm, chúng đối thoại với nhân vật trữ tình. Con dế “buồn tự tử giữa đêm sương”, ngọn me “già khọm tiếc thương hờ”, bầy sẻ “qua đời lặng lẽ”.Mỗi chi tiết đều gợi nhịp điệu, tạo nên âm hưởng và biểu đạt ý nghĩa tượng trưng. Các từ láy “ríu rít”, “lả tả”, “nhẩn nha” là nhịp thở của thiên nhiên, hòa nhịp với cảm xúc con người. Đây là sự điêu luyện trong bút pháp. Từ láy không chỉ để trang trí âm thanh, mà là công cụ diễn đạt tinh thần, nhấn mạnh chiều sâu cảm xúc và sự phiêu linh trong dòng ký ức.

Bài thơ cũng là hành trình đi vào bản thể con người, từ “những người cả gió” đến “bầy sẻ cũ cũng qua đời lặng lẽ”, nơi thời gian chảy, mọi sự vật và con người đều chịu tác động của ký ức và mất mát. Chiều hướng này gợi ra một triết lý tinh tế: mỗi cá thể, mỗi vật thể đều mang dấu vết của thời gian, đều đồng hành của ký ức và cảm xúc. Nhịp điệu câu thơ, sự xen kẽ các từ láy, đối ngữ, nhấn mạnh sự đối lập nội tâm, tạo nhạc tính và làm nổi bật sự phiêu linh trong cảm xúc.

Cao trào bài thơ nằm trong sự hòa quyện giữa quá khứ và hiện tại, giữa nỗi nhớ và mất mát:

“Em ở đó bờ sông còn ẩm cát / Con sóng tình vỗ mãi một âm quên.”

Câu kết mở ra dư âm mênh mang, nơi con người, thiên nhiên và ký ức cùng hòa nhịp,khép lại dòng chảy cảm xúc, lại mở ra không gian tưởng tượng vô hạn. “Một âm quên”, đơn giản mà sâu sắc, gói ghém tiếc thương, hạnh phúc, và nhấn mạnh sự tĩnh lặng phiêu linh, nơi âm thanh, cảm xúc và hình ảnh hội tụ.

Bài thơ là một kiệt tác của sự tinh tế, nơi từ láy, nhịp điệu, hình ảnh và ý tưởng hòa quyện để diễn tả trạng thái tinh thần, ký ức và cảm xúc. Du Tử Lê biến từng chi tiết thiên nhiên, từng cử động, nhịp thở của con dế, từng âm vang của bầy sẻ, thành nhịp đập nội tâm, nơi hạnh phúc lẫn hiu hắt, nơi thời gian trôi nhưng ký ức vẫn rung động. Người đọcdừng lại trên mỗi từ ngữ, đều cảm nhận nhịp điệu phiêu linh của trái tim ký ức, ám ảnh, đẹp đẽ, lặng lẽ mà sâu thẳm.

Nhịp điệu và từ ngữ trong thơ là lớp mỹ thuật uyển chuyển. Những từ láy như “rụt rè”, “rì rào”, “ríu rít”, “lả tả” gợi hình, vang âm, và dấy lên xúc cảm. Chúng dùng để nắn nhịp cảm xúc, dệt nên dòng chảy âm thanh và nghĩa liền mạch. Khi ông viết “Con sóng tình vỗ mãi một âm quên”, một câu thơ trữ tình, mà là điều triết lý. Nó vỗ về mà nhắc đến vô thường, về hạnh phúc mong manh, về sự vắng mặt vẫn còn vang vọng. “Âm quên” mang nhạc tính, triết lý, cũng là dư âm của ký ức. Nhẹ mà thấm, mờ mà đọng trong hồn.

Bút pháp Du Tử Lê không theo lối tuyến tính, thơ phiêu linh, mơ hồ, như một dòng sông chảy lặng lẽ. Các lớp hình ảnh, âm thanh và cảm xúc đan xen, chuyển tiếp nhịp nhàng: từ mắt em, môi em đến bầy sẻ cũ, con dế, ngọn me, từ ngày tháng vỡ tiếng đến ký ức gom từng cọng thiết tha rơi. Chúng đều là hiện thực và ẩn dụ. Chúng cụ thể mà mang vai trò tượng trưng. Sự kết hợp này tạo nên một không gian tinh tế, mênh mang, giữa thơ và triết, khiến người đọc không chỉ tiếp nhận mà còn đồng điệu, đồng cảm, thậm chí như tự thấy mình “èo người” giữa đời và ký ức.

Bài thơ cũng là hành trình đi vào bản thể con người, từ những “người cả gió” đến “bầy sẻ cũ cũng qua đời lặng lẽ”, nơi ký ức và hiện tại hoà vào nhau.Thời gian như gợn sóng nhè nhẹ nhưng không ngừng cuốn trôi, và niềm đau được cô đọng thành những câu thơ khô ráo mà sâu sắc. Dường như mọi sự vật đều mang hơi thở của cảm xúc.Và mọi cảm xúc đều mang hình hài của sự vật. Nhịp điệu câu thơ, sự xen kẽ các âm thanh láy, các cặp đối ngữ như “khô” – “ướt”, “tạnh” – “rì rào” tạo nhạc tính, và làm nổi bật sự đối lập tinh thần, khiến bài thơ không chỉ là hình ảnh mà là nhạc khí cảm xúc.

Khép lại, những câu thơ như không còn nằm yên trên trang giấy nữa, mà lặng lẽ thấm vào cõi lòng người đọc. Ở đó có bầy sẻ cũ qua đời trong im tiếng, có con dế buồn rỉ rả giữa đêm sương, có ngọn me già khọm xuống như còn tiếc thương một điều gì chưa kịp gọi thành tên, và có “con sóng tình” vẫn miệt mài vỗ vào bờ “âm quên”. Khúc thơ dành cho Huyền Châu vì vậy không còn thuộc về một thời điểm hay một không gian nhất định, mà trở thành nơi ký ức, nỗi nhớ, tình cảm và âm thanh gặp nhau, quyện vào nhau rồi phiêu linh trong một cõi rất riêng của tâm tưởng.

Ở đó, Du Tử Lê không chỉ viết về tình yêu hay tuổi thơ, mà ông còn viết về đời sống tinh thần của con người, về sự đồng điệu kỳ diệu giữa lòng người và cảnh vật, về nỗi nhớ âm thầm mà da diết, và về thứ im lặng tưởng như không nói gì nhưng lại chất chứa biết bao lời của trái tim. Đọc đến đây, tôi có cảm giác ký ức trong thơ ông giống như làn khói nhang cuối buổi chiều, càng mong manh càng lưu lại rất lâu, càng tưởng tan đi mà mùi hương vẫn còn phảng phất mãi trong tâm trí.

Tóm lại, “67, Khúc Thêm Cho Huyền Châu” là một kiệt tác của sự tinh tế. Ở đó, từng hình ảnh, từng nhịp điệu, từng chữ nghĩa đều được chắt lọc đến tận cùng để diễn tả những chuyển động sâu kín của ký ức và cảm xúc. Bài thơ không chỉ đẹp ở hình ảnh hay nhạc tính, mà còn mở ra một trải nghiệm nội tâm sâu thẳm, một cuộc phiêu du qua thời gian, nơi hạnh phúc và nỗi hiu hắt luôn song hành. Mỗi âm thanh láy, mỗi chi tiết của thiên nhiên đều hóa thành nhịp đập của trái tim ký ức, đánh thức giác quan và trí tưởng tượng của người đọc, để rồi khi khép trang thơ lại, dư âm vẫn còn bàng bạc, lặng lẽ mà ám ảnh như tiếng sóng đêm nghe tưởng rất xa mà thật ra đang vỗ ngay trong lòng mình.

Nguyễn Đông A

Lovers – Tranh (Nguồn: savycanvas.com)

Nắng Hạ Lơ Lửng Cười 

Tôi cúi thấp, ghé môi hôn

Bông hoa ban sớm trong vườn đọng sương 

Ngọt ngào nhớ thoáng tơ vương 

Dấu vào tim nhỏ viết chương diễm tình

.

Và tình yêu của trái tim

Kết làm một bó hoa nghìn ước mơ

Và niềm vui, chứa mong chờ

Và màu của nắng hạ lơ lửng cười 

.

Ngóng tìm những áng mây trôi

Bay về nơi ấy tình rơi mát lòng

Một ngày nào đó. Nụ hồng

Như mây vào hạ, oi nồng chợt tan

.

Nụ hôn tinh tế dịu dàng 

Từ giấc mơ. Gửi tặng chàng … dâng hương…

Sg 18.6.2026

Có Một Cuộc Tình

“Có một cuộc tình như mây cuối bến  

chạm rất gần rồi bỏ ngỏ mùa thương “

khoảnh khắc lặng, mắt em buồn …rất ngắn  

cuốn trôi anh về phía những con đường  

.

Giữa thành phố có buổi chiều rất muộn  

thời gian đánh mất nụ hôn mưa  

anh và em cởi lớp đời mặt nạ  

để được dìm chết đuối trong nhau  

.

Như bông hồng vừa trổ  

mang mùi hương dìu dịu tặng người  

như cơn gió qua rất nhẹ  

làm xao động phiến lá buồn rơi  

.

Ta gỡ nút thắt của nỗi đau bằng tình yêu ấy  

làm dịu dàng trái tim khô khát bao năm  

khi nhớ em xin người cứ khóc  

giọt nước mắt sẽ rửa sạch tâm hồn  

.

Trên vùng đất cỗi già vây kín  

nhè nhẹ một lần ta chạm vào yêu 

giữa biển lặng nơi bông hoa nguyên thủy  

ta nhận ra mình vẫn dõi theo nhau  

.

Và trong một hơi thở cuối  

mỉm cười với gió  

lặn dần vào dòng xao xuyến  

giọt mưa trong…

Sg 6.6.2026 

Có Hạnh Phúc

-have happiness?

hái về

những giọt sương

tôi uống 

như liều thuốc đắng

của sự mù quáng …

.

trong mỗi bước di chuyển 

anh ấy

để lại

những giọt sương 

.

có cảm thấy 

say đắm không?

cái nóng trong anh

và trong em

have happiness?

.

giọt sương lạnh lẽo 

thấm vào tim tôi

 vỗ về

tôi bị đuối nước

 ký ức cạn kiệt

.

cuối cùng 

anh chỉ là giọt nước

trong cái chai rỗng của tôi

.

Giấc mơ về anh kết thúc 

trong sâu thẳm

nước đen

illusion of happiness!

Sg 18.6.2024

Thiên Di

Phố Cổ – Tranh: BÙI XUÂN PHÁI

Về phố Thái Hà thật là phiêu

Chợ cóc lùi xa, gió mượt nhiều

Và kìa phố nhỏ Trần Quang Diệu

Hè thoáng, vườn hoa trổ sắc yêu.

.

Tôi lạc bước vào Trương Hán Siêu

Phố nay lột xác dáng yêu kiều

Sờ-pa cao cấp, thời trang hiệu

Nhịp sống phồn hoa quá mỹ miều.

.

Ồ, phố Hoàng Cầu đã “xuất chiêu”

Đường sắt trên cao check-in chiều

Quảng trường hồ nước lung linh chiếu

Gom cả hoàng hôn gửi dáng Kiều.

.

Tôi ngẩn ngơ tìm phố Yết Kiêu

Nơi “Tiến quân ca” cuộn thủy triều

Nơi Bùi Xuân Phái khơi huyền diệu

Nơi khúc tâm tư lắng một chiều

.

Tôi rảo bước về một quãng yêu

Hàng cây cổ thụ phủ bóng chiều

Tôi mang cầm cố phố Bà Triệu

Nhặt chút hương thầm giữa lối yêu..

*.

Hà Nội, chiều 16 tháng 06-2026

ĐẶNG XUÂN XUYẾN

GIỚI THIỆU TÁC PHẨM

KỲ 3: Dòng Sông Chia Cách Đôi Bờ

Năm 1954, đất nước bị chia đôi, ngăn cách bởi dòng sông Bến Hải. Miền Bắc là Cộng Sản. Miền Nam là Việt Nam Cộng Hòa, miền đất Tự Do.

Nhưng cũng chính năm đó, sinh mạng của mẹ tôi đã bị cướp đi bởi trái lựu đạn mà Việt Cộng đã cài trên con đường Vĩnh Phúc Yên, con đường hàng ngày có nhiều chuyến xe nườm nượp chở mọi loại hành khách lên xuống, trong đó có chuyến xe mẹ tôi đã đi để buôn gạo nuôi sống gia đình.

Mẹ tôi mất đi để lại bốn đứa con thơ dại. Lúc bấy giờ, thời thế hỗn mang, mọi người xôn xao chế độ đổi thay. Người người bảo nhau mau chóng dọn đồ và tư trang để di cư vào miền Nam. Ba tôi thì phân vân, lưỡng lự trước cảnh gia đình nheo nhóc bầy con thơ, vợ mới mất, vào miền Nam xa lạ, biết làm gì để sống.

Ngày hôm sau, mợ Tư, em dâu mẹ tôi lên nhà, hớt hãi nói:  Bác và các em phải di cư vào miền Nam ngay. Ở nhà quê, họ đang chuẩn bị mang gia đình bác ra đấu tố về hai tội:

• Tội thứ nhất, bác trai là Việt Nam Quốc Dân Đảng.
• Tội thứ hai, bác gái đi chở gạo đường Vĩnh Phúc Yên, tuy bác  bị giết chết, mất mạng, nhưng đã làm nổ mất quả mìn của Việt Minh, làm thiệt hại cho Đảng.

Thế là chúng tôi nhớn nhác trước cảnh đau thương mất mẹ, bây giờ bảy người trong gia đình chúng tôi gồm năm chị em, Ba tôi và bà Dì lại phải dắt díu nhau rời bỏ quê hương. Còn nỗi đau nào lớn hơn nữa không hỡi ông Trời. Giây phút đó, tôi thầm trách bà Dì, tôi nghĩ có lẽ vì bà Dì mà mẹ tôi phải vất vả sớm hôm, buôn gạo đường xa đến nỗi phải trúng mìn do Việt Cộng gài bẫy

Chuyến xe khách đã chở chúng tôi đến Hải Phòng đợi tàu vào Nam. Tới Hải Phòng, tất cả mọi gia đình phải ở tạm trong căn nhà rộng lớn, mỗi người được phát thực phẩm, đợi chờ tàu há mồm đến đón đi. Số người di tản quá đông, nên sống chật chội, mỗi người được phân chia 2 mét vuông, nằm sát nhau, thời tiết tháng mười rét nên cũng thấy ấm áp.

Ba gửi tôi đến nhà bác Hồ, bạn thân của ba. Bác có bà vợ kế rất trẻ, bà dáng người mảnh mai, rất khôn khéo. Bà ngoài mặt vui vẻ khi có bác trai ở nhà. Khi bác đi vắng thì nói mỉa mai tôi là chanh cốm, sai tôi làm như đầy tớ. Bác Hồ rất thương quí tôi, hay bế tôi lên nựng như em bé. Năm đó tôi vừa tròn mười bốn, tôi có hiểu gì đâu. Bà vợ ông tức tối ra mặt, mắng nhiếc tôi chẳng tiếc lời. Tôi trở về trại tị nạn sống với gia đình trong cảnh chật chội thiếu thốn.

Thời gian đó là cận kề cái tết, vào ngày ba mươi Tết, tôi ra phố nhìn thiên hạ mua sắm trái cây, hoa đào, hoa cúc, bánh tráng, giò chả, nem chua, mứt… Những cặp vợ chồng trẻ dẫn con đi sắm quần áo Tết, giày dép mới. Nhìn chúng cười nói, nũng nịu bên bố mẹ mà tôi thấy đau thắt trong ngực. Tôi oán trách quả mìn nghiệt ngã đã cướp mất mẹ tôi trong một đêm giá lạnh, đã xô đẩy mấy chị em tôi thành những trẻ mồ côi, lạc lõng giữa chợ đời oan trái. Mẹ ra về với cát bụi bằng cái chết đau thương, để lại bốn chị em tôi còn thơ dại. Chị Nghĩa, người chị cả xinh đẹp, ngoan hiền đã giúp đỡ mẹ tôi buôn bán vất vả sớm hôm để nuôi cả gia đình bảy người. Bây giờ, đôi vai nhỏ bé chị phải gánh vác gia đình trong thời thế hỗn loạn. Chị vào Nam trước để chuẩn bị rồi đón các em. Lúc đi, chị cho tôi năm đồng bạc, bảo tôi sống ngoan, đừng khóc, chị sẽ đón tôi vào sau và cho tôi đi học.

Đêm ba mươi, đường phố vắng dần, ánh đèn vàng hắt hiu trong cơn gió lạnh thấu xương. Tôi co ro như con mèo hoang đi tìm mẹ.  Tôi gọi mẹ thầm trong họng, khóc nấc lên từng cơn, khan cả tiếng. Chung quanh tôi chỉ có tiếng chổi sột soạt của người phu quét đường, tiếng gió lạnh rít từng cơn, tiếng quạ kêu đêm ba mươi gọi nhau về tổ. Tôi đưa bàn tay lạnh cóng vào túi, năm ngón chạm vào đồng bạc chị Nghĩa cho tôi.

Có tiệm tạp hóa còn mở cửa, tôi bước vào, mua một xị rượu đế. Cậu con trai ái ngại nhìn tôi:

– Em đi đâu đêm ba mươi này, dáng điệu thất thểu, còn mua rượu đế nữa.

Tôi trừng mắt nhìn hắn:

– Kệ tôi, có bán rượu không, tôi sang hàng khác.

Cậu trai mỉm cười, cầm xị rượu đưa tôi, ái ngại nói:

– Em đi về nhà ngay, buổi tối con gái đi ngoài đường, nguy hiểm lắm.

Tôi cúi đầu, cảm ơn. Trên đời này vẫn còn người tử tế.

Tôi cầm xị rượu uống một hơi, rồi bật khóc. Tôi cắm đầu chạy nhanh về trại tị nạn trong nỗi sợ hãi. Tôi vừa chạy vừa khóc, một nỗi  cô đơn ôm chặt lấy tôi. Chung quanh tôi, mọi người đang quây quần đánh bạc, đang cười đùa rộn rã, quên hẳn đêm nay là giao thừa, giờ phút linh thiêng.

Tiếng chuông chùa hòa quyện chuông nhà thờ khua vang báo tin mừng năm mới. Tiềm thức gọi tôi về, bàn thờ hương khói lung linh, đầy bánh trái hoa quả, mẹ tôi mặc áo dài lụa Hà Đông, đầu quấn khăn nhung đỏ, tay thắp ba nén hương thành kính khấn vái mời chư vị tổ tiên, ông bà, cha mẹ về vui Tết cùng các con cháu. Anh Thanh, con trai trưởng lễ trước, rồi đến chị Nghĩa, chị Thuận, tôi và cô em.

Pháo giao thừa nổ vang sân nhà, khắp xóm. Mẹ dẫn chúng tôi đi lễ chùa hái Lộc. Trước ngôi Tam Bảo, nghi ngút khói hương. Mẹ hiền, dịu dàng như đức Quan Âm. Cảnh tượng sum vầy hạnh phúc ấy như quấn lấy tôi, hiện rõ trong tâm thức, vẫn còn quanh quẩn đâu đây.

Tiếng cười nói ồn ào, kéo tôi về thực tại. Chất men rượu thấm vào người khiến tôi say quay cuồng trời đất. Tôi không còn thấy ai, chỉ thấy bóng mẹ trong màn sương đục, tôi gọi: “Mẹ ơi, mẹ đợi con’  nhưng chẳng có ai cả.  Tôi gào lên:  Cuộc đời thật phi lý. Thật phi lý.

Có ai đó quất cái roi trên lưng tôi. Tôi bừng tỉnh, nhìn thấy ba. Tôi không gào khóc nữa, nằm im, chìm sâu vào giấc ngủ.

(Còn Tiếp)

GIỚI THIỆU TÁC PHẨM

ĐÁNH CẮP TUỔI THƠ

Bỗng một buổi trưa mùa hạ, mẹ tôi hốt hoảng khi thấy một bà khách dáng người to con, mặc bộ quần áo mới, vẻ điền chủ giàu có bước vào nhà. Giọng bà hống hách:

– Thế nào bà Giáo, bà có trả nợ tôi không? Nếu bà chưa trả được, tôi sẽ bắt hai đứa con gái của bà về làm con ở, khi nào có đủ tiền trả thì bà hãy lãnh chúng nó về.

Mẹ tôi van lạy bà:

– Xin bà đừng bắt con tôi, bà cho tôi thiếu thêm ít bữa, tôi sẽ trả nợ cho bà.

 Người đàn bà cười khẩy, ra hiệu cho người thanh niên vào lôi hai chị em tôi đi. Họ thảy chúng tôi lên chiếc ba gác, trói chúng tôi lại rồi chở thẳng đi.

Chúng tôi kêu gào gọi: Mẹ ơi, mẹ ơi.

Mẹ tôi, chị tôi đều ôm mặt khóc. Chiếc ba gác khập khiễng đi trên con đường đất gồ ghề chở hai chị em tôi. Tôi biết số phận mình từ bây giờ sẽ bị đày đọa bởi người đàn bà độc ác này. Tôi cắn môi, mắt nhìn trơ trơ về cuối trời, không khóc nữa.

***

Hai chị em tôi, chị Thục, chị ba của tôi, lớn hơn tôi hai tuổi. Còn tôi tám tuổi, chưa từng làm việc nặng nhọc, nay bắt đầu làm thân tôi tớ. Bà Ngọc là điền chủ, cơ ngơi giàu có. Bà có căn nhà ba gian rộng thênh thang, gian giữa thờ tự, bàn thờ sơn son thếp vàng, có để hình các cụ tổ dòng họ, phía dưới là hình ông Đồng, lồng trong khung kính mạ vàng, ông Đồng là cha của hai cậu ấm.

Phía trên bàn thờ có treo bức hoành phi lớn dát vàng, khắc những hàng chữ nho nét rất đẹp. Hai bên gian thờ treo hai tấm câu đối sơn son, mạ vàng, thật hoành tráng.

Phía dưới gian thờ kê cái tủ chè cổ khảm trai. Phía trước kê bộ bàn ghế khảm xà cừ bóng loáng. Phận sự mỗi ngày của tôi là phải quét lau sạch căn nhà rộng ba gian, lau chùi sạch sẽ bàn thờ, tủ và bàn ghế phòng khách. Bà chủ coi lại, nếu bàn ghế chưa sạch, tôi sẽ phải nhịn cơm.

Có lần, khi nghe quả chuông của cái đồng hồ treo trên tường đung đưa gõ bảy tiếng, tôi chỉ vào nó và  nói với chị Thục:

– Đồng hồ gõ bảy giờ rồi, chị đi lấy cám cho heo đi, nhanh lên kẻo bà chủ đánh.

Bất ngờ một cái tát nảy lửa giáng trên mặt tôi, nhìn lại thì ra thằng Đường, con bà chủ, lớn hơn tôi bốn tuổi, nó hét lên:

– Đ-Mẹ. Ai cho phép mày gọi tên bố tao, mày phải nói cái đường hồ. Lần sau mày còn nói tên bố tao, tao đánh cho mày chết luôn, con ranh con.

Tôi không khóc, chỉ nhìn nó như con quái vật rồi bước đi lấy chổi quét nhà.

Chị Thục lớn hơn tôi hai tuổi, dáng người mập và khỏe. Bà chủ bắt chị phải dậy từ bốn giờ sáng, thái bắp chuối nấu nồi cám cho khoảng chừng hai chục con lợn. Sau khi cho lợn ăn, chị phải tắm cho chúng sạch sẽ rồi xách nước quét dọn chuồng không còn mùi hôi hám. Bất chợt bà xuống, thấy chuồng chưa sạch, bà lấy cây chổi chà đánh chị túi bụi.

Ngoài việc chăm sóc bầy lợn, chăm sóc đàn gà, đàn vịt, chị phải quét sân, phụ nấu cơm cho hàng chục người thợ ăn, phải rửa nồi, rửa bát ngày hai buổi, công việc đầu tắt mặt tối, đến chín giờ khuya mới được nghỉ.

Còn phần tôi, có lẽ thấy người nhỏ nhắn, yếu đuối nên bà chủ bắt làm những công việc nhẹ. Buổi sáng tôi phải nấu trà, nước nóng cho bà chủ và hai cậu ấm rửa mặt. Buổi tối bưng ba chậu nước nóng cho bà chủ và hai cậu ấm rửa chân. Ngoài ra, tôi phải thường xuyên coi căn nhà ba gian, có ai đến thì đi gọi bà chủ.

Chị Thục ngày mưa gió cũng phải làm việc, chị bị thương hàn. Bà chủ thấy chị bệnh, không làm được việc nên cho chị về.

Chị về rồi, tôi thật buồn nhưng cũng ráng vui vẻ mà sống.

Bà chủ mời gia sư về dạy thêm cho hai cậu con trai. Đường lớn hơn, nhưng lười và dốt nên học cùng lớp với em. Tôi rất thèm được học nên ngồi khuất phía xa, học lén. Vì thấy tôi chăm chú nghe giảng, thầy giáo đề nghị với bà chủ cho tôi được học với hai cậu con trai để tăng bầu không khí. Bà đồng ý, nhưng bắt tôi phải ngồi thật xa, tôi rất mừng, quyết chí cố gắng học.

Trong giờ học, thầy đặt câu hỏi, chỉ có Hoàng và tôi hay trả lời. Còn Đường chỉ biết ú ớ,  nói những câu vớ vẩn. Bài toán, tôi thường được điểm mười, còn tập làm văn tôi được tám hoặc chín điểm. Thầy giáo hay xoa đầu tôi khen ngợi.

Đường học dốt, hống hách và hay chửi thề. Hắn thấy tôi được thầy giáo khen nên tức tối. Như thường lệ, trước khi đi ngủ, tôi mang chậu nước ấm vào cho anh em nó rửa chân. Khi Đường rửa chân xong, nó đợi tôi đi vào và cúi xuống lấy chậu nước dơ ra, thì nó  đạp chân hất chậu nước văng vào mặt tôi, miệng chửi thề:

– Đ.Mẹ con nhóc, đi ở đợ mà còn bày đặt học với hành. Mai tao nói với mẹ tao, đuổi không cho mày học nữa. Nó đạp chân vào mặt tôi, đánh tôi tới tấp.

Tôi giận dữ, hét to:

– Đồ súc sanh, mày vừa dốt vừa đần. Mày ganh tị nên trả thù tao.

– Á, con này giỏi, mày dám chửi lại tao là đồ súc sanh. Tao gọi mẹ tao ra cho mày một trận.

Hắn gào lên: Mẹ ơi, con này dám chửi lại con. Nó gọi con là đồ súc sanh.

Bà chủ chạy ra, thấy con la lối, bà cầm cái chổi lông gà quất túi bụi vào đầu, vào cổ, vào khắp thân thể tôi. Tôi không khóc cũng không van xin.

Hoàng thấy mẹ đánh tôi nhiều quá, chạy lại giật lấy cây chổi lông gà, nói:  Mẹ đừng đánh nó nhiều quá, nó bị bệnh thì ai trông nom nó. Tại anh Đường hất chậu nước dơ vào mặt nó nên nó mới tức.

Bà chủ nhìn tôi rũ ra như con mèo ốm. Bà đưa chai dầu nóng cho Hoàng, bảo nó dẫn tôi xuống bếp.

Hoàng dẫn tôi đến cái ổ rơm mà hai chị em tôi vẫn ôm nhau ngủ. Nó xoa dầu vào những vết thương mẹ nó đánh tôi và nói:   Tớ rót cho cậu bát nước ấm. Cậu uống rồi ngủ đi. Ngày mai tỉnh dậy sẽ hết đau.  Nó kéo cái chăn bông cũ đắp kín người tôi, rồi đi lên nhà.

Bóng tối phủ kín cái nhà kho, ngoài sân tiếng gió rét đậm xạc xào khóm chuối, nghe đau nghẹn cả lòng. Tôi khóc rưng rức, thầm gọi:  Mẹ ơi, mẹ ơi!

Tôi thiếp đi, bềnh bồng trong cơn mơ, tôi thấy mẹ đón tôi về.

Dường như mẹ nghe thấy tôi gọi tối hôm qua. Mẹ xuất hiện ở đầu ngõ, nhìn thấy tôi ngồi mệt trên thềm cửa, mẹ bước đến gần, nói khẽ:

Thuần, con làm sao vậy?

Tôi lắc đầu. Bà chủ nghe thấy tiếng mẹ tôi, chạy ra, làm mặt giận:- Bà dạy con khéo quá, lười biếng, hỗn láo. Nó dám chửi cậu Đường là đồ súc sinh, vừa dốt vừa đần. Tối qua tôi mới dạy cho nó một trận. Bây giờ nó ngồi làm mình làm mẩy. Cũng may bà đến kịp lúc. Tôi định cho nó thêm một trận nữa để nó chừa cái thói mất dạy ấy đi.

Mẹ tôi nước mắt trào ra, miệng khẩn khoản:- Tôi thành thật xin lỗi bà. Cháu nó còn nhỏ, bướng bỉnh. Bà cho tôi xin phép mang cháu về dạy dỗ thêm. Vài ngày tôi sẽ mang cháu lên hầu bà và hai cậu.

Thằng Hoàng đứng gần đó, nói thêm: Mẹ cho nó về đi, bây giờ nó đang bệnh, nó ở lại cũng không làm được việc đâu.

Bà chủ hay nghe lời thằng Hoàng  nên đồng ý:  Thôi, bà dẫn nó về, ba ngày sau bà phải mang nó đến. Nếu chậm, tôi sẽ đánh nó nữa.

Mẹ bảo tôi chắp tay chào bà chủ và hai cậu ấm. Mẹ dắt tôi đi vội vàng, như sợ bà đổi ý.

Ra đến đường cái, tôi thấy chị Nghĩa đang ngồi dưới bụi cây đợi mẹ. Tôi chạy đến ôm chầm lấy chị, khóc nức nở. Lúc gặp mẹ, tôi cố nín không khóc, bây giờ gặp chị, bao nỗi niềm tủi hờn trào tuôn dòng nước mắt. Mẹ tôi nói:  Thôi nín đi con. Đi cho lẹ. Họ nhìn thấy bắt lại thì khổ lắm.

Chị trao đôi quang gánh cho mẹ, cõng tôi đi thật nhanh về cuối con đê Thái Bình.

Gục trên bờ vai thon mềm của chị, tôi cảm thấy một tình cảm ấm áp. Nỗi đau và tủi hờn như tan biến. Niềm tin yêu vào  mẹ và chị như cơn gió mát xoa dịu những vết đau trên da thịt tôi.

Về đến nhà trời vừa sẩm tối. Trong nhà trống vắng, không thấy ba, anh Thanh, chị Thục và em Lan đâu. Mẹ tắm rửa sạch sẽ cho tôi. Chị Nghĩa dọn cơm. Nhìn mâm cơm chỉ có đĩa rau muống luộc và bát mắm ruốc, nhưng tôi thấy thật ngon. Đã lâu không được ngồi ăn cơm với mẹ và chị, tối nay tôi cảm thấy vui lắm. Mẹ còn bảo ngủ sớm để sáng mai dẫn tôi đi chợ.

Hôm sau, gà vừa gáy sáng, mẹ đã gọi tôi dậy, cho tôi ăn bát cơm rang, mặc vội cho tôi bộ quần áo ấm. Rồi mẹ gánh đôi thúng đầy gạo và mắm muối, đi vội ra đường. Chị Nghĩa xách bọc quần áo, dắt tôi theo,

Trời vừa hửng sáng, sương mờ bao phủ khung trời, cơn gió lạnh rít khiến tôi run rẩy. Chị cúi xuống cõng tôi, hơi ấm từ thân chị làm tôi thấy ấm áp.

Mẹ không đi trên đường cái mà đi xuyên qua những cánh đồng lúa. Dưới ánh trăng mờ, những bông lúa chín vàng thơm đong đưa trong gió. Thấy chị đi bước thấp bước cao, có lúc suýt ngã, tôi nói chị bỏ tôi xuống, chị dắt tôi đi được rồi.

Đường đi xa lắc, đến lúc gần sáng thì tới bến đò. Trên chuyến đò có vài bà đi buôn,  bán bánh nếp, bánh giò, bánh đúc, rau và trái cây. Mẹ mua mấy cái bánh nếp, bánh giò để mang đi, tôi đòi mẹ mua cho tôi cái bánh đúc lạc. Đò cập bến, nhưng Mẹ không đi về phía chợ mà đi hướng khác. Ba chúng tôi đi đến trưa, đi vào một căn nhà lá. Nơi đó, tôi gặp ba tôi, anh Thanh, chị Thuận và em Lan. Sau khi dùng bánh xong, chúng tôi lại tiếp tục đi, đến chiều thì vào thành phố Hải Phòng.

Ở Hải Phòng, mẹ tôi thuê một căn nhà trên đường Ký Con. Căn nhà vách ván mái tôn, vừa đủ cho cả gia đình ở. Ba tôi về Hà Nội để làm việc, chỉ còn lại mẹ và năm chị em chúng tôi. Mẹ tôi lại nấu nồi bánh đúc nóng, sáng sáng cùng chị Nghĩa gánh nồi bánh ra chợ bán cho mấy bà buôn bán và mấy chú kéo xích lô chở hàng thuê.

Đêm nằm, thao thức nghĩ đến mẹ vất vả mà thấy thương vô cùng. Sáng hôm sau tôi rủ chị Thục đi với cô Sáu đến tiệm trà ở phố hàng Buồm xin nhặt trà. Thấy chúng tôi còn nhỏ, ông chủ không nhận. Cô Sáu xin mãi, ông mới cho chúng tôi làm. Cô Sáu chỉ hai chị em tôi đi lấy mẹt, xúc trà rồi nhặt cánh lớn nhỏ để riêng. Chiều đến, mang cân chỗ trà nhặt được, hai chị em tôi được sáu ký, lãnh được tiền công ba đồng.

Nhận đồng tiền tuy ít ỏi nhưng chị em tôi thấy thật vui. Thế là từ nay có tiền giúp mẹ đong gạo, bớt phải lo những ngày buôn bán ế ẩm.

Hàng ngày, chị Nghĩa làm hai lon guigoz cơm, có thịt, cá khô cho hai chị em tôi   mang đi làm. Đến chiều tối chúng tôi mới cùng cả nhà quây quần bên bữa cơm . Sau một tháng, chúng tôi nhặt chè đã quen, tay nhanh thoăn thoắt nhặt những lá chè phân riêng ra từng loại, tiền công hai chị em tôi giờ mỗi ngày được mười lăm đồng, lãnh ra đều đưa hết cho mẹ.

Những tháng ngày ấy, cuộc sống gia đình chúng tôi tạm ổn. Mẹ tôi không còn phải lo lắng nhiều về miếng cơm manh áo.

***

Nửa năm sau, Ba thuê một căn nhà mặt tiền phố hàng Nâu – đối diện dãy đê sông Hồng, rồi lên đón năm mẹ con chúng tôi về Hà Nội. Ba làm Khu Trưởng, lương không đủ nuôi cả gia đình bảy người nên mẹ phải tiếp tục bán bánh đúc nóng. Sáng sớm mẹ gánh thúng bánh ra chợ Bắc Qua bán cho những lơ xe và bạn hàng trong chợ. Còn chị Nghĩa gánh trái cây hàng rong đi bán dạo khắp phố phường. Cuộc sống gia đình chúng tôi cũng tạm ổn.

Về mùa đông trời rét như cắt da, mẹ tôi đổi nghề, bán hàng xáo. Mẹ đong gạo ở  hàng gạo lớn rồi gánh vào các con phố bán cho những gia đình ít đi chợ.

Sau quen mối lái, mẹ cùng chị Nghĩa đi lên Vĩnh Phúc Yên mua gạo của các đại lý,  rồi chở về Hà Nội bán cho các quầy gạo ở chợ. Mẹ buôn bán thật thà, có uy tín nên mối mua bán mỗi lúc một đông.

Tài chánh trong gia đình do mẹ tôi lo. Ba tôi rảnh rang, đi chơi với bạn bè hát cô đầu phố Khâm Thiên. Mẹ biết nhưng chiều chồng nên chẳng than phiền làm mất vui gia đình. Sau này mẹ phát hiện ra ba tôi có bà hai, mẹ buồn lắm, chỉ ôm tôi mà khóc. Mẹ tính mang tôi lên Vĩnh Phúc Yên, nhưng tôi xin mẹ đừng làm vậy các anh chị em tôi sẽ khổ lắm.

Thế rồi, một tuần sau. Buổi tối ngồi bóp chân cho mẹ, tự nhiên nước mắt tôi cứ ràn rụa chảy. Mẹ tôi hỏi:

Sao con lại khóc, có ai bắt nạt con không?

Tôi lắc đầu, nước mắt trào tuôn, ôm chặt lấy mẹ, tôi nói trong nghẹn ngào: Con sợ ngày mai, mẹ sẽ bỏ chúng con.

Con nghĩ vớ vẩn, mẹ thương con không hết, sao mẹ nỡ bỏ con mà đi. Mẹ xoa đầu tôi, kéo tôi nằm xuống ngủ. Tôi ôm chặt lấy mẹ, như sợ mẹ biến mất.

Sáng hôm sau, mẹ cho tôi và em Lan, mỗi đứa một đồng ăn sáng để đi học. Tôi cứ đứng lặng yên nhìn mẹ, điều gì đó rất mong manh, như làn sương mỏng, ngăn cách tôi và mẹ. Tôi chạy đến ôm mẹ thật chặt để yên tâm rằng mẹ vẫn còn có đó. Mẹ cũng ôm tôi thật chặt, rồi buông tôi ra, lặng lẽ đi ra ngoài, không có chị Nghĩa cùng đi với mẹ hôm đó.

Khoảng mười giờ trưa, ruột gan tôi nóng như cào đốt. Tôi trở về nhà, đập phá lung tung. Độ một tiếng sau, có người đàn ông báo tin mẹ tôi đã tử nạn sáng nay rồi. Chuyến xe mà mẹ tôi đi trên đó, đã cán phải mìn Việt Minh cố ý cài trên đường. Mẹ tôi văng xuống đất chết ngay.

Như tiếng sét đánh ngang đầu, tôi nắm áo người đưa tin, hét to: Tôi không tin, anh bịa đặt, mẹ tôi không thể chết oan uổng tức tưởi như vậy được.

Chị Nghĩa chạy vào ôm tôi, rồi khóc: Mẹ chết thật rồi em. Em bình tĩnh lại, để chị đưa em lên Phúc Yên đón mẹ về. Tôi cắn môi thật đau để dằn nỗi cảm xúc. Tôi tự nhủ, khóc lúc này, mẹ có sống lại được nữa đâu. Tôi phải bình tĩnh để chị Nghĩa lên đón mẹ về.

***

Xe lên tới chỗ xảy ra tai nạn, mẹ tôi nằm lạnh lẽo trong ngôi miếu nhỏ. Nhìn mẹ ruột gan tôi như xé ra từng mảnh, tôi nhào tới ôm lấy mẹ nhưng chị Nghĩa đã kịp kéo tôi ra. Chị em tôi ôm chặt lấy nhau òa khóc. Người ta khiêng xác mẹ tôi vào chiếc áo quan, đóng kín nắp rồi chở về chùa Quê Ngoại. Tôi bị bất tỉnh trên xe, mọi người đưa tôi vào nhà Già Lý (chị ruột mẹ tôi), con dâu Già Lý chăm sóc tôi. Buổi chiều chị Nghĩa đưa tôi ra chùa để nhận lễ phát tang, tôi gào khóc, như một cái xác không hồn. Chị Nghĩa ôm lấy tôi, rồi đưa tôi trở lại nhà Già Lý để sư cụ tụng kinh cầu nguyện cho mẹ được thanh thản về cõi Phật.

Buổi sáng hôm sau, chị Nghĩa dìu tôi đi sau xe tang đến thửa   ruộng chôn những ngôi mộ của gia đình ông ngoại. Lúc hạ huyệt, tôi vùng thoát khỏi chị, chạy lại chỗ cái huyệt sâu, người ta đang từ từ hạ chiếc quan tài bỏ mẹ tôi vào lòng đất lạnh.

Tôi hét lên, mẹ ơi con không thể mất mẹ.

Cậu tôi kéo tôi ra, chị Nghĩa chạy lại ôm lấy tôi, chị khóc: Thuần ơi, mẹ mất thật rồi, em hãy để mẹ yên tâm ra đi, đừng níu kéo mẹ nữa, mẹ không thể siêu thoát được. Từ nay, chị sẽ thay mẹ chăm sóc em.

Tôi òa khóc gọi:  Mẹ ơi, mẹ đi thật rồi sao, mẹ bỏ chúng con thật rồi sao?

Bầu trời sáng nay u ám. Những hạt mưa lất phất rơi, rồi cơn mưa rào trút xuống, như rửa sạch nỗi oan khiên của mẹ, như dòng nước mắt tuôn rơi của bốn chị em tôi.

(Còn Tiếp)

“Blue-Green Rhapsody” – Tranh: Peggy Casey-Mason, United States (Nguồn: www.saatchiart.com)

HOAN CA

[Tự nhiên thấy ghét lũ khù khoằm…]

Này những người anh em
Nghe ta nói
Tin thì tin
Ngờ vực thì bỏ ngoài tai!
.
Đừng nghe!
Tránh xa tránh thật xa
Những xúng xính áo dài mũ cao
Những học giả mơ màng bụng lèn chặt chữ
Những văn nhân triết gia cao ngạo mặt mũi nhuốm màu khổ hạnh
Những thi sĩ mơ màng cơn ngái ngủ vần điệu thi tứ
Tránh xa
Tránh thật xa
Này những người anh em đầu trần cháy nắng
Này những người anh em làm bạn với tươi tốt ruộng đồng
Với cuồn cuộn sông
Với cheo leo núi
Với rậm rạp rừng
Với lộng gió khơi xa
Hãy tránh xa tránh xa tránh xa
Những văn sĩ thi nhân học giả mặt mũi khù khoằm nhàu nhò ngộ chữ
Chớ tin những mê dụ dụ mê ẩn dụ tu từ
Ẩn lậu đầy độc dược
Tránh xa
Tránh xa
Tránh thật xa…
.
Này những người anh em
Chúng ta đều được sinh ra từ Đấng Sáng Tạo Vĩ Đại!
Người ban tặng
Một thân thể tuyệt mĩ
Một miệng lưỡi đủ chân thực đủ tài hoa đủ tinh tế đủ chính xác đủ hài hước đủ trang nghiêm đủ thanh đủ tục
Một bồng bềnh mái tóc
Một mơ màng ánh mắt đắm say và rực lửa
Một ngực nở bụng thon quyến rũ
Dáng đứng bước chân vòng tay
Hoàn hảo theo mẫu hình Người – Đấng Sáng Tạo
Cơn cớ chi
Lũ nhàu nhò khù khoằm cao giọng bỉ bôi và kiên trì thóa mạ?
Ném vào chúng ta mớ ngôn từ độc dược
Khinh miệt và hạ nhục
Cơn cớ chi?
Lũ nhàu nhò khù khoằm lên cơn rồ chữ
Ngôn – từ – độc – dược bủa vây lớp lớp tầng tầng
Giam cầm trong u mê ngu muội
Cơn cớ chi lũ nhàu nhò khù khoằm náu núp bóng tối …
.
Này những người anh em!
Tránh thật xa lũ khù khoằm nhàu nhò bụng lèn chặt chữ
Tìm đến ngọn suối non cao
Tìm về biển khơi những cánh buồm no gió
Tìm về ruộng vườn cây trái phồn vinh
Tìm đến người ta yêu thân thể cường tráng dịu dàng nóng bỏng
Tìm đến làn môi dày nồng nàn
Tìm đến hàm răng chắc khỏe
Tìm đến ngực trần vạm vỡ
Tìm đến cỏ mềm mát rượt trăng sao
Và mở miệng ra rộn ràng cười nói ngân dài cao vút khúc tình ca thăm thẳm đêm trăng rực cháy hoàng hôn lộng lẫy bình minh
Ngôn từ kết nối tâm hồn
Vòng tay kết nối xác thân
Hoan ca – cánh đại bàng bay vút
.
Và ngày mai
Ngày mai cát bụi trở về
Không uổng công
Không phí hoài
Ta đã sống đã yêu đã làm đã ăn đã chơi đã nói đã cười đã say
Chẳng có gì hối tiếc…
.
Đã tránh xa lũ khù khoằm nhàu nhò ngộ chữ!

NGƯỜI VIỆT HAM … CHỬI?!

Những nhà đạo đức học cao quý tránh xa!
Cảnh báo rồi nha.
.
Hỡi những con sông có 4000 năm tuổi
Những con sông đã chết khi chưa đủ 4000 năm
Và những con sông đang hấp hối
Tin rằng, rất tin rằng Sông đã đang và sẽ được/phải/say mê/thích thú/bù khú… nghe người Việt chửi
Mất gà thì đương nhiên là bà/nếu bà không biết thì ông/cụ/em/chú…,
Chửi
Tưởng là mất gà (vì có khi gà trống chay sang nhà bên tìm người yêu, gà mái ngứa lông cũng sang hàng xóm tìm bạn trai), càng chửi
Lầm tưởng vịt trời thành vịt nhà, chửi
Gặp trâu thủng thẳng gặm cỏ, chửi
Gặp bò nằm chườn ườn bên vệ đường, chửi
Gặp đàn lợn con đi lon xon trong sân, chửi
Cá chép không chịu hóa rồng chửi đã đành cá chép hóa thành rồng bay lên cũng chửi
Bánh chưng xanh thịt mỡ dưa hành những món ăn một thời là hương vị Tết quanh năm chỉ có một lần
Tôi từng thấy, từng nghe
Người gói bánh, chửi
Người ăn bánh, chửi
Người mang bánh dâng cúng, chửi
Người cúng, chửi
Người xem cúng, càng chửi
Bánh giày bị giày xéo dã man càng bị chửi dã man
Bánh trôi, bánh chay chả có tội tình gì, cũng bị chửi
Bún, chửi
Phở, chửi
Cháo, chửi
Bánh mì pate và không pate, chửi
Thậm chí cả cà phê nơi rất là sành điệu phố cổ gồ ghề, phố mới lâm li, phố núi tình si, chửi
Người ta chửi nhau, ngoài đường
Người ta chửi nhau, ngoài phố
Người ta chửi nhau, khi đi bộ
Người ta chửi nhau, lúc đạp xe
Người ta chửi nhau, khi vô siêu thị
Người ta chửi nhau, lúc vào rạp xem xi nê
Người ta chửi nhau, khi ngồi trong rạp hát
(Có thể vừa chửi vừa cắn hạt, ví dụ hạt hướng dương)
Người ta chửi nhau, lúc ngồi bàn giấy
Người ta chửi nhau, lúc ngồi bàn ăn
Người ta chửi nhau, khi chờ thang máy
Người ta chửi nhau, thậm chí cả lúc lên giường
.
Lái xe trên đường ngứa mắt, chửi
Không thấy ngứa mắt, cũng chửi
Mùa hè đi tắm biển, biển đông, chửi
Mùa đông ra chơi biển, biển vắng, chửi
Mùa xuân xứ Bắc mù mịt sương, chửi
Mùa hè phương Nam nóng nực, chửi đã đành
Mùa mưa mát mẻ tuyệt vời, cũng chửi
Tây Nguyên đất đỏ, Hà Giang Cao nguyên đá, Quảng Bình hang động, Cao Bằng có hang Pác Bó, Bắc Kạn có suối đãi vàng, Thái Nguyên có chè Tân Cương, Phú Thọ có đền thờ Hùng Vương, Phú Quốc có địa ngục trần gian, Côn Đảo có di tích Hàng Dương….đâu đâu cũng nghe thấy người ta chửi
Hình như Cổ Loa, Tràng An, Huế, Sài Gòn và Hà Nội cũng thế !
.
Trong văn chương có một mạch văn chửi đời
Trong thi ca có một mạch thi ca chửi người
Không viết sách viết báo viết thơ dựng kịch làm phim
Chửi
Viết sách viết báo viết thơ dựng kịch làm phim
Chửi
Không học tập không làm theo
Chửi, dĩ nhiên
Học tập làm theo
Chửi sấp mặt tối mày quay cuồng trời đẩt
Đúng cách
Chửi
Sai cách
Chửi bạt ngàn bạt vía kinh hồn bạt núi lấp biển
.
Chửi bè lũ nọ, chửi bọn khốn nạn kia, chửi các thế lực này, chửi bọn diễn biến khác
Chửi bè lũ thực dân để quốc, chửi bọn xét lại, bọn tở rốt kít, bọn sô vanh, bọn diệt chủng, bọn khủng bố, bọn đánh bom liều chết
Dưới chửi trên, trên chửi dưới, chửi ngang hàng, chửi xéo, chửi dọc, chửi xiên
Ngập tràn tiếng chửi
Tưng bừng tiếng chửi
Chửi như hát hay
Hát hay như chửi
Tao chửi, chúng tao chửi, chúng ông chửi
Chửi là nét đẹp văn hóa vùng miền
Chửi là nét đẹp văn hóa cổ truyền
Chửi là phương tiện giao tiếp, phương tiện biểu đạt
Chửi là triết học, chửi là minh triết
Là một thứ dưỡng chất trần gian
Không chửi thì sao gọi là người Việt Nam ?

Đặng Tiến (Thái Nguyên)

Trong bạn bè cùng Khóa I Nguyễn Trãi Trường ĐH/CTCT Đà Lạt với nhau, có các các nhà văn đã ấn hành các tác phẩm như Đỗ Văn Phúc, Dương Viết Điền và Lê Đức Luận.

Tác phẩm Người Mẹ Tìm Con của nhà văn Lê Đức Luận, nhà xuất bản Tiếng Quê Hương của nhà văn Uyên Thao ấn hành vào mùa Thu 2023. Tác phẩm dày 352 trang gồm 32 bài viết.

Tối viết bài Đọc Tác Phẩm “Người Mẹ Tìm Con” của nhà văn Lê Đức Luận: “Tác giả Lê Đức Luận, sinh năm 1944, Tuy Hòa. Tốt nghiệp Khóa Nguyễn Trãi 1, Trường ĐH/CTCT Đà Lạt. Cử Nhân Chính Trị Học, đại học Vạn Hạnh. Phục vụ trong Ủy Ban Binh Thư – Tổng Cục CTCT.

Sau thời gian lao tù, định cư tại tiểu bang Maryland, Mỹ năm 1986. Khi lo cho con cái ăn học thành tài, với thú vui nhiếp ảnh nên du lịch nhiều nơi trên thế giới. Thỉnh thoảng viết bài đăng trên đặc san Ức Trai (Tổng Hội Cựu SVSQ/TĐH.CTCT), đặc san Biệt Động Quân, nguyệt san Chiến Sĩ Cộng Hòa… và trên website Việt Báo, Hưng Việt…

Khi đại dịch Covid-19 xảy ra trên đất Mỹ, anh không được đi đâu nên ở nhà viết lách…”.

Truyện ký Người Mẹ Tìm Con với 32 bài viết trong bối cảnh từ quê nhà, chốn lao tù và khi định cư tại hải ngoại, tiêu biểu như: Bài Chòi Ngày Tết Quê Tôi, Ngày Giỗ Ở Xóm Đình, Ai Gây Nông Nỗi, Người Mẹ Tìm Con, Con Trâu Xã Nghĩa, Chuyện Một Ngày – Nói Một Đời,Ăn Mày Trên Xứ Mỹ,  Cái Nghề Bệ Rạc, Họa Phúc Khôn Lường, Nước Mỹ Lạ Lùng, Tình Người…

Trong bài viết nầy trích dẫn nội dung số bài viết và qua văn phong của anh ngắn gọn, chân chất, các mẩu đối thoại có phần dí dỏm để lồng vào câu chuyện thêm sinh động.

Đây là tác phẩm đầu tiên của người bạn già ấn hành kỷ niệm ở tuổi 80.

Lê Đức Luận đã tham gia nhiều bài viết Viết Về Nước Mỹ do Việt Báo tổ chức. Năm 2023, anh nhận giải Danh Dự Viết Về Nước Mỹ. Lễ Trao Giải VVNM 2025 lần thứ 25 vào ngày Chủ Nhật 30 tháng 11 năm 2025 tại Bowers Museum, Santa Ana, Nam California. Trong Bảy Giải Danh Dự, Lê Đức Luận với hai bàiLàm Lơ Xe Bus và Chuyện Dài Di Dân Gốc Mễ. Trong Lễ Trao Giải, tôi được mời tham dự nên được gặp nhau.

Trong những lần anh sang Little Saigon thăm bạn bè, chúng tôi vì tế nhị nên không bàn chuyện văn chương chữ nghĩa mà chỉ nói về những kỷ niệm hai năm rưỡi quân trường. Và lần nầy, anh cho biết sẽ gom lại những bài viết sẽ ấn hành tác phẩm.

Sáng nay (16/6) tôi nhận được tác phẩm Nỗi Lòng Chưa Tỏ, tác giả gửi tặng. Tác phẩm dày 484 trang, trình bày đẹp, trang nhã do nhà xuất bản Văn Phong của nhà văn Nguyễn Minh Nữu ấn hành.

Tác phẩm gồm 29 bài viết bút ký, tản mạn: Buổi Chiều Trên Bãi Biển Nha Trang, Chiến Tranh – Tiếng Gọi Căm Hờn, Chó Tây Chó Ta, Chuyện Hút Thuốc, Chuyện Chữ Nghĩa, Chưa Tìm Được Câu Trả Lời, Đi Tìm Cơ May Hạnh Phúc, Điếc Sướng Hơn, Kể Chuyện Những Dòng Sông, Khai Bút Đầu Năm, Làm “Lơ” Xe Bus, Lươn Lẹo, Nói Sao Cho Phải, Nỗi Lòng Chưa Tỏ, Nghề Dạy Học, Người Lau Kính Xe, Những Ngày Lễ Hội Mang Tính Nhân Văn, Ông Tư Vé Số, Sau Ngày Bầu Cử, Tân Niên Hội Ngộ, Tiếng Chuông Điện Thoại, Tìm Một Người Mất Tích, Tình Đời Trong Chính Trị, Tuổi Già Trên Đất Mỹ, Thân Phận Đàn Ông, Trên Tám Mươi Tuổi Đi Máy Bay Khỏi Trả Tiền, Truyện Dài Di Dân Gốc Mễ, Thằng Sâm, Số Ở Nhà Công Thự.

Những mẩu chuyện mang nhiều khía cạnh trong cuộc sống từ bản thân, bạn bè, đồng hương và ghi nhận từ “tai nghe mắt thấy” tiêu biểu trong cuộc sống nên rất phong phú…

Trong khi gặp nhau, thấy anh không có đầu óc khôi hài, dí dỏm nhưng trong văn chương, anh đã trang trải đầu óc nầy để ví von qua từng nhân vật như câu nói của Henry Ward Beecher “Đầu óc khôi hài dí dỏm sẽ làm cho nỗi khó khăn trở nên dễ chịu”.

Nhà văn Mark Twain thường viết truyện mang nội dung chế giễu từ các phong tục, tập quán, định chế xã hội đương thời bằng văn phong hài hước. Mark Twain  cho ra đời nhiều tác phẩm văn học hiện đại với phong cách dí dỏm, vừa mang tính giải trí, vừa mang giá trị sâu sắc về chính trị, xã hội.

Với tôi, có lẽ người bạn già đã ảnh hưởng phần nào văn phong của nhà văn Mark Twain vì vậy khi đọc từng mẩu chuyện của anh trong cuộc sống buồn, vui lẫn lộn, hạnh phúc và đau khổ mang tính dí dỏm nên cảm thấy nhẹ nhàng.

Với cảm nghĩ khi nhận tác phẩm Nỗi Lòng Chưa Tỏ của nhà văn Lê Đức Luận để giới thiệu tổng quát. Và sẽ viết về tác phẩm nầy trong nay mai.

Little Saigon, June 16, 2026

Vương Trùng Dương

Sáng 16 tháng 6, Biện lý Liên bang Daniel Rosen đứng trước ống kính tại tòa án liên bang ở Minneapolis để công bố điều mà văn phòng ông gọi là một âm mưu quy mô nhằm phá hoại việc thi hành luật pháp liên bang. Văn phòng này đã truy tố 15 cá nhân có liên hệ đến các hoạt động chống ICE tại khu vực Twin Cities với bản cáo trạng hình sự gồm tám tội danh trọng hình, trong đó tội danh chính là âm mưu cản trở hoặc gây tổn hại đến viên chức liên bang. 

Năm 1948, trên đảo Jura, Scotland, George Orwell viết lời sau đây trong kiệt tác 1984:

“Cho dù anh có viết ‘ĐẢ ĐẢO ANH CẢ’ hay không viết, cũng chẳng thay đổi được gì. Cho dù anh có tiếp tục ghi chép, hay bỏ dở cuốn nhật ký, cũng chẳng thay đổi được gì. Cảnh sát Tư Tưởng sớm muộn gì cũng sẽ tóm anh…”

BA SỰ KIỆN

1. Trương Huy San (bút danh Huy Đức, tác giả Bên Thắng Cuộc) & Trần Đình Triển

Sáng 7 tháng 6 năm 2024, Bộ Công an Việt Nam cho hay đã quyết định khởi tố bị can và thi hành lệnh bắt tạm giam đối với nhà báo Trương Huy San (bút danh Huy Đức) cùng luật sư Trần Đình Triển, với cáo buộc “lợi dụng quyền tự do dân chủ để xâm phạm lợi ích & quyền lực của Nhà nước”. Cơ quan điều tra cho biết hai ông đã sử dụng tài khoản Facebook cá nhân để đăng tải nhiều bài viết và nội dung bị quy kết là xuyên tạc, xúc phạm, gây ảnh hưởng đến uy tín các cơ quan công quyền và một số lãnh đạo.

Tội danh chính được nêu trong thông cáo là “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” theo Điều 331 Bộ luật Hình sự, một điều luật từ lâu được các tổ chức nhân quyền quốc tế chú ý vì thường áp dụng cho những tiếng nói phản biện. Giới chức an ninh mô tả hành vi của hai ông như một phần của chuỗi hoạt động “lợi dụng mạng xã hội” để tuyên truyền chống phá Nhà nước, nhấn mạnh yếu tố “đăng bài trên Facebook” như chứng cớ chủ yếu trong hồ sơ vụ án.

Ngay sau đó, các cơ quan truyền thông nhà nước đồng loạt đưa tin, nhắc lại rằng mọi hành vi lợi dụng mạng xã hội để “xuyên tạc, bôi nhọ, gây hoang mang dư luận” đều sẽ bị xử lý nghiêm theo pháp luật. Thông điệp gửi ra công luận là bất kỳ ai sử dụng Facebook để bày tỏ ý kiến trái với đường lối chính thống của Đảng, nếu bị quy là “xâm phạm lợi ích Nhà nước”, đều có thể đối mặt với truy tố hình sự. (VOA)

2. Nguyễn Duy Niệm

Ngày 27 tháng 3 năm 2026, Tòa án nhân dân tỉnh Nghệ An mở phiên sơ thẩm đối với bị cáo Nguyễn Duy Niệm, người bị cáo buộc sử dụng các tài khoản Facebook cá nhân để đăng tải và chia sẻ những bài viết có nội dung “chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam”. Cáo trạng nêu rõ trong nhiều năm, ông đã đăng tải và phát tán hàng chục bài viết bị cho là xuyên tạc đường lối, chính sách, phỉ báng chính quyền nhân dân và bôi nhọ lãnh đạo, gây “ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự và dư luận xã hội”.

Tội danh mà Viện Kiểm sát gắn cho ông là “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam” theo điều luật hình sự vốn thường được sử dụng trong các vụ án liên quan đến bày tỏ quan điểm chính trị. Các công tố viên mô tả chuỗi bài đăng này như một chiến dịch có chủ ý nhằm “kích động, gây hoài nghi, mất lòng tin đối với Đảng và Nhà nước”, trong đó từng bài viết trên Facebook được trưng ra trước tòa như những chứng cớ then chốt.

Kết thúc phiên xử, tòa tuyên phạt ông 5 năm tù giam kèm 2 năm quản chế, nhấn mạnh rằng việc dùng mạng xã hội để “tuyên truyền, xuyên tạc, chống phá” là hành vi nguy hiểm cho xã hội cần phải xử lý nghiêm để “răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung”. Bản án này được báo chí chính thống dẫn lại như một thông điệp rằng không gian Facebook, dù là trang cá nhân, vẫn nằm trọn trong biên độ kiểm soát của pháp luật hình sự khi nội dung bị xem là đối nghịch với Đảng và Nhà nước. (Article 19)

3. Mười Lăm Người Mỹ Bị Truy Tố

Sáng ngày 16 tháng 6, Biện lý Liên bang Daniel Rosen — người được Tổng thống Trump bổ nhiệm và được Thượng viện chuẩn thuận theo đường lối đảng phái — đứng trước ống kính tại tòa án liên bang ở Minneapolis để công bố điều mà văn phòng ông gọi là một âm mưu quy mô nhằm phá hoại việc thi hành luật pháp liên bang. Văn phòng này đã truy tố 15 cá nhân có liên hệ đến các hoạt động chống ICE tại khu vực Twin Cities với bản cáo trạng hình sự gồm tám tội danh trọng hình, trong đó tội danh chính là âm mưu cản trở hoặc gây tổn hại đến viên chức liên bang. Rosen mô tả các bị cáo là thành phần của một liên minh cánh tả mang tên Direct Action Minnesota, bị cáo buộc đã tiến hành “giám sát, hoạch định chiến thuật, và huy động nhanh để đối phó các hoạt động chấp pháp”.

Phía sau ông, trên màn hình, là chứng cớ được chọn làm điểm nhấn: một ảnh chụp bài đăng mạng xã hội. Rosen đọc lớn: “Quý vị thấy ở đây một bài đăng Facebook của một bị cáo viết rằng: ‘Chúng ta cần trở nên không thể bị cai trị. Chúng ta cần kháng cự bằng mọi cách để thực sự ngăn chặn cuộc chiếm đóng của phát-xít.’” Trong số 15 người bị truy tố, 12 người đã bị bắt ngay trong buổi sáng hôm đó, hai người còn đang lẩn trốn. Rosen kết thúc bằng lời cảnh cáo: “Nếu quý vị đang tích cực âm mưu cản trở lực lượng chấp pháp… quý vị nên hiểu rằng chúng tôi đang theo dõi và sẽ tìm đến quý vị.” (MPRNews)

CẢNH SÁT TƯ TƯỞNG

Trong thế giới giả tưởng 1984 của Orwell, Cảnh sát Tư tưởng (Thought Police) là lực lượng an ninh mật của Đảng (The Party). Nhiệm vụ của họ không chỉ là bắt giữ tội phạm thông thường, mà là phát hiện và tiêu diệt “Tội Tư Tưởng” (Thoughtcrime) — bất kỳ suy nghĩ, thái độ hoặc nghi ngờ nào đi ngược lại đường lối của Đảng, ngay cả khi chưa biến thành hành động hay lời nói công khai. Họ sử dụng mạng lưới màn hình giám sát hai chiều, máy nghe lén và lực lượng chỉ điểm ngầm để bủa vây người dân.

Người Việt đã sống qua với Cộng sản không xa lạ gì với ý niệm này. Sau năm 1975, “cảnh sát tư tưởng” ngoài đời thực chính là mạng lưới công an khu vực, tổ dân phố và những tai mắt chỉ điểm có mặt ở khắp nơi. Sự dòm ngó, soi mói từ hàng xóm láng giềng nay chuyển thành hệ thống kiểm duyệt an ninh mạng, báo cáo các bài viết “phản động” nhằm “khóa miệng” các tư tưởng trái chiều bị gọi là biểu hiện “phản động”.

Trong buổi họp báo về vụ truy tố “âm mưu tội phạm” hôm qua, biện lý Rosen nói với báo chí rằng những người biểu tình “bị truy tố không phải vì điều họ nói, mà vì điều họ làm”, nhưng thay vì mở đầu bằng bằng chứng hành động, ông lại chọn trưng ra suy nghĩ của một bị cáo được đăng công khai trên Facebook. Luật sư biện hộ Bruce Nestor, có mặt tại hiện trường, gọi buổi họp báo là một “màn trình diễn tuyên truyền” và chỉ ra mâu thuẫn cốt lõi đó, rồi đặt câu hỏi: “Có tội gì khi từ chối bị cai trị bởi một chính quyền phát-xít?”

Khi báo chí hỏi liệu có viên chức liên bang nào thực sự bị thương hay không, Rosen từ chối trả lời có hay không, chỉ nói rằng thương tích “không phải là tiêu chuẩn” để xác định tội phạm nghiêm trọng liên bang.

ĐẰNG SAU SỰ VIỆC

Để hiểu tình hình, cần ôn lại sự việc. Chiến dịch Operation Metro Surge khởi sự từ tháng 12 năm 2025, đưa trên 3.000 nhân viên ICE và Biên phòng vào khu vực Twin Cities, với hàng nghìn vụ bắt giữ, được mô tả là một trong những chiến dịch cưỡng chế di trú lớn và gây tranh cãi nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Ở cao điểm, hoạt động này kéo theo các cuộc biểu tình gần như hằng ngày.

Trong các biến cố được ghi hình, nhân viên liên bang đã bắn chết hai công dân Mỹ: nhà thơ Renée Good và y tá Alex Pretti, gây phẫn nộ dư luận và thúc đẩy các cuộc điều tra liên bang. Tổng cộng trên toàn quốc, từ tháng 9/2025 đến 2/2026 ghi nhận hơn chục vụ nổ súng liên quan đến lực lượng chấp pháp di trú, khiến nhiều người thiệt mạng.

Cư dân Minneapolis đã phản ứng. Họ quay phim lực lượng liên bang trong các cuộc truy quét — một hành vi mà cựu Bộ trưởng Nội an Kristi Noem gọi là “bạo lực”. Hàng ngàn người tham gia các mạng lưới giám sát cộng đồng, theo dõi hoạt động ICE, phát tín hiệu cảnh báo và ghi lại các vụ bắt giữ.

Ngày 23 tháng 1, Minneapolis diễn ra tổng đình công. Trường học và cơ sở thương mại đóng cửa. Hàng chục nghìn người xuống đường dưới khẩu hiệu “Không làm việc, không đến trường, không mua sắm”, với sự hậu thuẫn công khai của Liên đoàn Lao động vùng Minneapolis đại diện cho hàng chục nghìn công nhân.

Trong bối cảnh đó, liên minh Direct Action Minnesota ra đời. Những người hiện bị truy tố chính là những người đã tổ chức biểu tình, tuần hành, canh gác và điều phối mạng lưới theo dõi ICE trong và sau giai đoạn này.

Trong bản cáo trạng dày 94 trang, chính quyền liên bang kết tội 15 người với tám tội đại hình. Tội chính là âm mưu cản trở hoặc gây tổn hại đến viên chức liên bang, dựa theo một điều luật ban hành từ năm 1861, vốn nhằm bảo vệ viên chức trong bối cảnh nội chiến, nay được áp dụng cho những người tổ chức biểu tình, họp hội, gây quỹ và đăng bài trên Facebook. Cáo trạng kê chi tiết các hoạt động tổ chức và liên lạc nội bộ: trao đổi trên Signal thể hiện sự bất mãn với chiến thuật phản đối bất bạo động; lập kế hoạch phong tỏa quanh tòa nhà liên bang; gây quỹ qua GoFundMe; tổ chức huấn luyện thành viên mới; tham dự các buổi hội họp (được xem là bằng chứng “phối hợp phạm tội”); thực hiện “chuyến diễn thuyết vô chính phủ” tại nhiều thành phố; và… bài đăng trên Facebook.

NGƯỜI VIỆT TỊ NẠN CỘNG SẢN NGHĨ GÌ

Câu hỏi dành cho người Việt tị nạn đến Hoa Kỳ là bạn đã bỏ xứ ra đi vì điều gì? Nếu nhân danh tự do, xin một lần nữa đọc lại các sự kiện trên.

Chuyện một người hay một nhóm người dân vận động, chia sẻ, hội họp, phản đối, biểu tình, viết lên lời bất bình trên mạng xã hội bị diễn giải thành hành vi của một âm mưu hình sự chống lại chính sách nhà nước rồi bị chính quyền truy tố — không phải trong tiểu thuyết hay ở xứ Cộng sản, mà xảy ra ngay hôm nay trên xứ sở này — khác gì với những điều đang diễn ra từng khiến chúng ta rời bỏ quê nhà.

Nina HB Lê

(Theo VIỆT BÁO ONLINE)

*Bài do CTV/TVBH gởi.

Ảnh (Nguồn: tuoitre.vn)

TRONG VƯỜN KINH CỦA PHẬT*

Về nghe gió hát trên cây

Vườn Kinh Pháp Cú rộn đầy tiếng chim

Lời vàng ý ngọc diệu huyền

Nở trên bia đá an nhiên giữa đời.

.

Thư viện Kinh Phật ngoài trời

Đi cùng năm tháng in lời Thế Tôn

Nhân sinh thế sự vuông tròn

Hương sen thơm ngát như còn quanh đây.

.

Khu vườn tĩnh lặng chiều nay

Bước chân dạo giữa rừng cây thì thầm

Tán xanh tỏa mát bóng râm

Tâm là Phật- Phật là tâm trong lòng.

.

Gió reo từ dưới mạn sông

Từng viên đá khắc những dòng dương quang

Nghe trong chuông gió mênh mang

Cửa thiền rộng mở đạo vàng ngát hương.

__________________________

*Vườn kinh đá: tọa lạc tại chùa Phước Hậu xã Ngãi Tứ huyện Tam Bình  tỉnh Vĩnh Long

VIẾNG THẠCH THI VIÊN*

Một ngày trong sương sớm

Về cùng Thạch Thi Viên

Đường lên đầy đất đỏ

Thênh thang gió mây ngàn.

.

Giữa không gian tĩnh lặng

Nghe chuông chùa công phu

Thấy lòng mình thanh thản

Ẩn dưới bóng bồ đề.

.

Khắc thơ thiền lên đá

Ngợi ca ánh đạo vàng

Trong niềm vui an lạc

Kinh Pháp Cú từ tâm.

.

Người tìm về nẻo đạo

Trước tượng Quán Thế Âm

Học lời vàng ý ngọc

Làm lời răn lấy mình.

.

Thêm một mùa sen nở

Ngan ngát dấu hương trầm

Vườn kinh luôn lộng gió

Suối nguồn đầy yêu thương.

.

Chim hiền chùa Vạn Thiện

Chánh pháp thêm nhiệm mầu

Ánh Từ Quang nương tựa

Trí huệ lòng thanh cao.

____________

*Thạch Thi Viên: Vườn thơ đá nằm trong khuôn viên chùa Vạn Thiện Huyện Lâm Hà Tỉnh Lâm Đồng

NGUYỄN AN BÌNH