70 năm tình ca – T.Vấn và Bạn Hữu https://t-van.net Văn Học và Đời Sống Wed, 14 Jun 2023 17:21:11 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.7.7 https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2022/02/t-van-favicon.png?strip=all&resize=32%2C32 70 năm tình ca – T.Vấn và Bạn Hữu https://t-van.net 32 32 T.Vấn: Episode 95 của 70 năm tình ca trong tân nhạc Việt Nam https://t-van.net/episode-95-c%e1%bb%a7a-70-nam-tnh-ca-trong-tn-nh%e1%ba%a1c-vi%e1%bb%87t-nam/ https://t-van.net/episode-95-c%e1%bb%a7a-70-nam-tnh-ca-trong-tn-nh%e1%ba%a1c-vi%e1%bb%87t-nam/#respond Fri, 11 Mar 2011 20:21:00 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/testsite/wordpress/?p=2125

“70 năm tình ca trong tân nhạc Việt Nam” của nhà báo Hòai Nam quả là một trong những công trình nghệ thuật được phổ biến rộng rãi và được nhiều người ái mộ nhất hiện nay. Từ trước khi bài viết “Nghe 70 năm tình ca trong tân nhạc Việt Nam của Hòai Nam” ra đời, rất nhiều người, nhiều giới, ở hải ngọai cũng như trong nước, đã biết tới chương trình, đã có nghe qua.

Nhưng vì chương trình rất dài gồm tới 94 phần, mỗi phần dài hơn 20 phút mà nhiều người chỉ có thể nghe được trực tiếp trên mạng, chứ không đem về được trong máy computer, rồi chép ra dĩa CD, hay cho vào các máy nghe nhạc mini, để dễ dàng cầm theo và mở ra nghe mỗi khi có dịp. Nay, qua những links mà bài viết về “70 năm tình ca . . . ” giới thiệu, thính giả yêu chuộng chương trình đã dễ dàng làm công việc đó. Từ trước tới nay, tôi chưa được biết có một tác phẩm nào với tầm mức quy mô như vậy lại được truyền tay, phổ biến cũng với một tầm mức “quy mô” không kém. Kể cả thính giả yêu nhạc trong nước cũng đã truyền tay nhau công trình của Hòai Nam với sự thích thú và ngưỡng mộ. Có lẽ, đây là công trình đầu tiên có tầm mức bao quát giới thiệu được tới đông đảo những người sinh trưởng ở miền Bắc, những người trẻ sinh ra và trưởng thành sau 1975 về kho tàng tình ca trong nhạc Việt Nam. Tự tên gọi của nó, tình ca không biết tới chủ nghĩa, chính kiến, hận thù. Những bản tình ca đúng nghĩa ở bất cứ thời đại nào, dưới bất cứ thể chế nào đều có thể đi vào lòng người một cách êm ái, dịu dàng, mà không bị thui chột bởi thiên kiến bên này bên kia, bởi oan khiên lưu cửu, bởi quan điểm lên gân của những người từ mọi phía.

Vì vậy, không có gì ngạc nhiên trước sự chào đón nồng nhiệt của mọi người dành cho “70 năm Tình ca trong tân nhạc Việt Nam”. Cái giá trị tự thân của chương trình đã có sức hấp dẫn và thuyết phục mạnh mẽ, mà không cần phải có những lời giới thiệu xưng tụng của bất cứ ai. Bài viết của tôi, như rất nhiều độc gỉa đã chia sẻ, là lời cám ơn của người thưởng ngọan gởi đến tác gỉa của công trình, đồng thời mạnh dạn giới thiệu công trình đến những ai chưa có dịp biết qua – tôi quan niệm rằng, với những tác phẩm nghệ thuật có giá trị cao, sẽ là thiệt thòi nếu người ta không biết tới để thưởng thức.

Cũng qua bài viết nhỏ nhoi của mình, tôi được hân hạnh quen biết tác giả Hòai Nam. Hỏi ra mới biết, chúng tôi có chung những bạn bè, bạn học, bạn lính, bạn tù, bạn viết. Có những người bạn đã qua đời, có những người bạn còn sống, và chúng tôi vui mừng khi nhờ những người bạn ấy, chúng tôi chia sẻ được với nhau rất nhiều những đam mê từ thời trai trẻ.

Và cũng nhờ vậy, tôi biết thêm nhiều điều về Hòai Nam, cái tên quen thuộc trên đầu môi cửa miệng của rất nhiều người yêu nhạc hiện nay.

Dưới đây là một đọan trích trong thư của anh gởi cho tôi (nhờ chiếc cầu mà anh Quốc Việt, trưởng ban Việt ngữ đài SBS, đã bắc cho chúng tôi – như tôi đã trình bày trong phần phụ lục của bài viết chính) :

” . . .Ngòai công việc chính để mưu sinh, thì giờ còn lại tôi viết báo, và sau khi quen biết anh Quốc Việt, thỉnh thỏang đóng góp một bài về ca nhạc trên SBS Radio. Nguyên nhân dẫn đến việc thực hiện chương trình “70 năm tình ca trong tân nhạc Việt nam “, viết ra thì rất dài dòng, nên chỉ xin tóm tắt như sau:

Tôi yêu âm nhạc nói chung, từ nhạc cổ điển tây phương tới nhạc trẻ, và dĩ nhiên, yêu nhất là tân nhạc Việt nam. . . Chính vì thế, tôi rất quý trọng và luôn tri ân những nghệ sĩ có thực tài, đã chọn nghiệp cầm ca để làm đẹp cho đời.

Trên bước đường tị nạn, tôi may mắn được sống chung với nhạc sĩ Văn Giảng (tức Thông Đạt, tác giả Ai Về Sông Tương) từ đảo nhỏ tới đảo lớn; và sau cùng, cùng định cư tại thành phố Melbourne, Úc Đại Lợi. Ông là một trong những người đã khuyến khích, giúp đỡ tôi trong việc thực hiện chương trình này.

Khi bắt đầu công việc này, tôi không bao giờ nghĩ mình sẽ “thành danh”, và cũng không ngờ mình đủ sức thực hiện tới 94 kỳ. Lúc khởi sự, tôi nói với anh Quốc Việt là tôi dự trù 25 tới 30 bài. Chính tấm thịnh tình của thính giả đã giúp tôi hòan tất trọn vẹn 94 kỳ.

Với tôi, công việc này chỉ có mục đích trả các món nợ tinh thần với 5 thế hệ nhạc sĩ và với quý thính giả đã yêu mến mình . . . “

Episode 95 (cuối cùng) của 70 năm tình ca trong tân nhạc Việt Nam

Mới đây, tôi nhận được từ “nhà báo” Hòai Nam (theo anh, nếu cần một chức danh trước cái tên, thì anh xin được mọi người hãy ưu ái gọi anh là nhà báo), một audio file mà anh gọi là “bài phát thanh thứ 95 của chương trình“. Nội dung, theo anh, ” là lời tri ân gởi tới tất cả những người đã trực tiếp hay gián tiếp đóng góp vào việc thực hiện chương trình, còn sống hay đã qua đời . . . “.

Lý do cho tới nay, hầu hết các trang mạng điện tử về âm nhạc đều chỉ biết tới 94 chương trình là vì ngày ấy, chương trình thứ 95 chỉ được phát trên đài phát thanh một lần, rồi thôi. Anh Quốc Việt, trưởng ban Việt ngữ của đài SBS, vì một lý do nào đó đã không đưa lên SBS on-line như 94 phần trước đó và chỉ ít lâu sau, phần lưu trữ của SBS on-line cũng bị “dẹp tiệm” luôn, nên chương trình thứ 95 không có cơ hội được nhiều người biết tới.

Để đáp lại sự quan tâm của thính giả yêu nhạc khắp nơi, anh Hòai Nam gởi đến tôi phần cuối cùng của chương trình mà tôi gọi là Episode 95, với lời dặn dò khiêm tốn “tùy nghi phổ biến“.

Tôi tin rằng Episode này là một phần không thể thiếu của tòan bộ công trình đồ sộ, nó trình bày rõ ràng động cơ, mục đích và quan điểm của người thực hiện, cùng với những cơ duyên khiến anh có được những tài liệu hiếm có góp phần tạo nên sự hấp dẫn của chương trình, nên tôi mạn phép anh Hòai Nam giới thiệu đến mọi người.

 

T.Vấn

03-09-2011

©T.Vấn 2011

]]> https://t-van.net/episode-95-c%e1%bb%a7a-70-nam-tnh-ca-trong-tn-nh%e1%ba%a1c-vi%e1%bb%87t-nam/feed/ 0 70 Năm Tình Ca (94)- Lời Cám Ơn của Hoài Nam https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-95-l%e1%bb%9di-cam-%c6%a1n-c%e1%bb%a7a-hoai-nam-2/ https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-95-l%e1%bb%9di-cam-%c6%a1n-c%e1%bb%a7a-hoai-nam-2/#respond Mon, 11 Oct 2010 04:26:32 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/?p=3558 Hinh Hoai Nam

Nhà báo Hòai Nam

(Xin bấm vào đây để nghe phần âm thanh)

Phần 1

Phần 2

©T.Vấn 2010

]]> https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-95-l%e1%bb%9di-cam-%c6%a1n-c%e1%bb%a7a-hoai-nam-2/feed/ 0 70 Năm Tình Ca (94)- Nhìn lại 34 năm Tình Ca 1975-2009 https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-94-nhin-l%e1%ba%a1i-34-nam-tinh-ca-1975-2009/ https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-94-nhin-l%e1%ba%a1i-34-nam-tinh-ca-1975-2009/#respond Mon, 11 Oct 2010 04:15:19 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/?p=3552

(Xin bấm vào đây để nghe phần âm thanh)

©T.Vấn 2010

]]> https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-94-nhin-l%e1%ba%a1i-34-nam-tinh-ca-1975-2009/feed/ 0 70 Năm Tình Ca (93)- Thời kỳ sau 1975 – Ngọc Lễ, Trần Tiến https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-93-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-ng%e1%bb%8dc-l%e1%bb%85-tr%e1%ba%a7n-ti%e1%ba%bfn/ https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-93-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-ng%e1%bb%8dc-l%e1%bb%85-tr%e1%ba%a7n-ti%e1%ba%bfn/#respond Mon, 11 Oct 2010 04:10:53 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/?p=3549 (Xin bấm vào đây để nghe phần âm thanh)

Ngọc Lễ

Trần Tiến

©T.Vấn 2010

]]> https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-93-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-ng%e1%bb%8dc-l%e1%bb%85-tr%e1%ba%a7n-ti%e1%ba%bfn/feed/ 0 70 Năm Tình Ca (92)- Thời kỳ sau 1975 – Thanh Tùng, Phú Quang . . . https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-92-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-thanh-tung-phu-quang/ https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-92-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-thanh-tung-phu-quang/#respond Mon, 11 Oct 2010 04:04:15 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/?p=3546 (Xin bấm vào đây để nghe phần âm thanh)

Thanh Tùng

Phú Quang

Quốc Bảo

©T.Vấn 2010

]]> https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-92-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-thanh-tung-phu-quang/feed/ 0 70 Năm Tình Ca (91)- Thời kỳ sau 1975 – Bảo Chấn, Bảo Phúc https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-91-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-b%e1%ba%a3o-chan-b%e1%ba%a3o-phuc/ https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-91-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-b%e1%ba%a3o-chan-b%e1%ba%a3o-phuc/#respond Mon, 11 Oct 2010 04:00:34 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/?p=3543 (Xin bấm vào đây để nghe phần âm thanh)

Nhạc sĩ Bảo Chấn

Nhạc sĩ Bảo Phúc

©T.Vấn 2010

]]> https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-91-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-b%e1%ba%a3o-chan-b%e1%ba%a3o-phuc/feed/ 0 70 Năm Tình Ca (90)- Thời kỳ sau 1975 – Nguyễn Trung Cang, Lê Hựu Hà, Quốc Dũng https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-90-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-nguy%e1%bb%85n-trung-cang-le-h%e1%bb%b1u-ha/ https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-90-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-nguy%e1%bb%85n-trung-cang-le-h%e1%bb%b1u-ha/#respond Mon, 11 Oct 2010 03:55:45 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/?p=3540 (Xin bấm vào đây để nghe phần âm thanh)

Ban nhạc Phượng Hòang – NS Nguyễn Trung Cang (thứ nhất từ bên phải)

Nhạc sĩ Lê Hựu Hà

Nhạc sĩ Quốc Dũng

 Phụ Lục :

Nguồn : DongNhacXua.com 

Nguyễn Trung Cang & Còn yêu em mãi: khúc tương phùng chỉ mãi là giấc mơ!

(Saigon, Nov 08, 2011 – DongNhacXua.com   ) Như đã nói trong bài viết về nhạc phẩm ‘Bâng khuâng chiều nội trú‘, những năm tháng cuối cùng trong cuộc đời vắn số của nhạc sỹ Nguyễn Trung Cang là những năm tháng nhà nhạc sỹ sống trong nghèo đói, bệnh tật. Chúng tôi còn được biết thêm thời gian này ông phải sống trong một trại cải tạo ở một vùng rừng núi hẻo lánh. Dường như đã tiên đoán được sức khỏe của mình, đã linh cảm rất có thể không còn cơ hội gặp lại người vợ yêu thương nên Nguyễn Trung Cang đã trút hết nỗi lòng qua ‘chiếc lá cuối cùng’ – nhạc phẩm ‘Còn yêu em mãi’. Đó chính là lời yêu thương nồng nàn nhất và cũng là lời tạ lỗi chân thành nhất gởi đến người bạn đời!

Nghe ‘Còn yêu em mãi’ của Nguyễn Trung Cang qua tiếng hát trầm ấm của Vũ Khanh

NIỀM HY VỌNG TRONG TẬN CÙNG NỖI TUYỆT VỌNG
Rất nhiều người yêu nhạc cho rằng nhạc của Nguyễn Trung Cang (hoặc viết chung với Lê Hựu Hà trong ban nhạc Phượng Hoàng) là những nét nhạc và lời ca của sự bi quan. Riêng chúng tôi cho rằng như thế là hơi phiến diện: sự bi quan không phải là không có nhưng sâu thẳm bên trong nhạc của Nguyễn Trung Cang là một sự lạc quan mà ‘Còn yêu em mãi’ là một minh chứng.

Giữa chốn rừng sâu heo quạnh, nhà nhạc sỹ vẫn còn ‘biên đầy trang thư’ gởi về cho vợ những tình cảm ‘ấm nồng của thuở nào’. Ngay cả khi sức khỏe đã suy kiệt, con ‘phượng hoàng’ của một thời vẫn có thể ‘dệt lời ca ân tình’ thì quả là nếu không có trái tim lạc quan thì khó lòng nhà nhạc sỹ của chúng ta sáng tác được những lời ca đẹp như thế.

Giai điệu của ‘Còn yêu em mãi’ không quá vui tươi nhưng cũng đủ để cho người nghe thấy được khát khao về một ngày ‘tương phùng’ của Nguyễn Trung Cang mãnh liệt như thế nào. Thế nhưng cuộc đời không là một giấc mơ màu hồng: giấc mơ tương phùng của nhạc sỹ Nguyễn Trung Cang mãi mãi không thành khi ông ra đi mà chưa có giây phút ‘tương phùng’ để nghe người thân ‘khóc cho niềm vui vì hạnh phúc‘!

DongNhacXua.com mong bài viết này như một lời tri ân mong linh hồn ông mau về miền ‘hạnh phúc tuyệt vời’!

LỜI BÀI HÁT ‘CÒN YÊU EM MÃI’
Yêu anh như thưở nào
Tình yêu còn biên đầy trang giấy
Yêu anh như thưở nào
Tình yêu còn đong đầy trang sách
Dù biết trái tim đã già
Mà những thiết tha chẳng nhòa
Tình cũ vẫn nghe ấm nồng
Gọi tên nhau lúc cô đơn
Để nghe sưởi ấm tâm hồn.

Em ơi đây tiếng đàn
Lời ca dệt ân tình năm tháng
Câu ca hay khúc nhạc
Tình yêu còn đong đầy khao khát
Dù có cách xa mỏi mòn
Mà những dấu yêu mãi còn
Sưởi ấm xác thân héo gầy
Tình yêu như gió đem mây
Gọi mưa giăng kín khung trời.

Này em hỡi, ta mơ ngày sẽ tới, khi tương phùng, em khóc cho niềm vui vì hạnh phúc.
Ngọt hay đắng, trong cuộc đời mưa nắng, ta luôn cười trong giấc mơ hạnh phúc xưa tuyệt vời.

Riêng ta nơi núi rừng
Về đêm càng nghe hồn băng giá
Câu ca hay khúc nhạc
Càng thêm sầu cho tình tan nát
Dù biết cách xa với đời
Dù biết thủy chung chẳng rời
Mà vẫn xót xa tháng ngày
Chờ ta chi nữa em ơi
Còn đâu giây phút tuyệt vời./.

Lương Y Hòa
hoa@dongnhacxua.com

Nguồn : DongNhacXua.com

 

Bâng khuâng chiều nội trú: 30 năm từ thơ đến nhạc

(Saigon, Nov 01, 2011 – DongNhacXua.com ) Mặc dù đã hơn 15 năm nhưng chúng tôi vẫn không thể nào quên được cái cảm giác lần đầu tiên được nghe bản “Bâng khuâng chiều nội trú” trong một chiều mưa buồn ở ký túc xá Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật Thủ Đức cuối năm 1995. Qua màn mưa, trong nỗi nhớ nhà và trong nỗi nhớ cô bạn sinh viên cũng ở ký túc xá, tiếng hát truyền cảm của Tuấn Ngọc càng làm nhạc phẩm này da diết hơn.

Mãi sau này chúng tôi mới biết được nhạc phẩm này là của nhạc sỹ Nguyễn Trung Cang sáng tác vào năm 1981, lấy cảm hứng từ hai bài thơ của một nữ sinh viên trường Tư Pháp TPHCM (Đại học Luật sau này). Nhạc phẩm này phổ biến ở hải ngoại rồi sau đó mới trở lại Việt Nam và nổi tiếng hơn 30 năm qua.

(Nghe “Bâng khuâng chiều nội trú” qua tiếng hát Tuấn Ngọc)

Nghe “Bâng khuâng chiều nội trú” qua tiếng hát Tuấn Ngọc

ĐÔI NÉT VỀ NHẠC SỸ NGUYỄN TRUNG CANG
Trong khi chúng ta biết khá rõ về nhạc sỹ Lê Hựu Hà thì chúng ta lại có rất thông tin về tiểu sử của nhạc sỹ Nguyễn Trung Cang, người bạn thân và cũng là người đã cùng Lê Hựu Hà lập ra ban nhạc trẻ Phượng Hoàng nổi tiếng một thời trước năm 1975. Có thể nói không ngoa rằng, cùng với Lê Hựu Hà, Nam Lộc, Tùng Giang, Trường Kỳ, Jo Marcel, nhạc sỹ Nguyễn Trung Cang đã có công khai sáng phong trào nhạc trẻ Việt Nam.
Về năm sinh và năm mất của ông, chúng tôi chưa có một nguồn tham khảo đáng tin cậy. Theo những gì chúng tôi được biết thì ông sinh năm 1947 và mất năm 1985, hưởng dương chưa đầy 40 năm! Xung quanh cái chết của ông cũng có nhiều giai thoại. Tuy nhiên có một điều chắc chắn đúng là ông đã chết trong nghèo khó và bệnh tật như lời chính mẹ ruột của ông nghẹn ngào tâm sự trong một chương trình video của trung tâm Asia.

ĐÔI NÉT VỀ HAI BÀI THƠ ĐÃ LÀM NIỀM CẢM HỨNG CHO NHẠC SỸ NGUYỄN TRUNG CANG
(Theo một bài báo của tác giả Nguyễn Minh trên báo Tuổi Trẻ)

Tác giả hai bài thơ, chị Hoài Mỹ (ảnh chụp năm 1981)

Câu chuyện bắt đầu từ hai bài thơ được một cô nữ sinh Trường Tư pháp Tp.HCM (nay là Đại học Luật Tp.HCM) viết trong một buổi chiều mưa tầm tã năm 1981. Bạn trai của cô gái ấy là bạn thân của nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang. Mối quan hệ “bắc cầu” ấy dẫn đến sự ra đời của bài hát Bâng khuâng chiều nội trú. Bài hát này được phổ biến ở hải ngoại từ trước rồi mới “dội” lại trong nước nên nhiều người vẫn tưởng đây là một ca khúc ra đời trước năm 1975 ở miền Nam chứ không biết rằng nó ra đời vào năm 1981.

Người đã viết ra hai bài thơ Bâng khuâng chiều nội trú (được NS Nguyễn Trung Cang lấy làm cảm hứng soạn ra phần đầu bài hát này) và Mưa (được đưa vào đoạn B trong cấu trúc A-B của bài Bâng khuâng chiều nội trú) là chị Hoài Mỹ, một “thi sĩ nghiệp dư” như cách gọi đùa của bạn bè chị. Nhiều năm trôi qua từ ngày bài thơ và bài hát ấy ra đời và chị gần như quên bẵng câu chuyện chiều mưa ký túc xá ấy thì đến một ngày, khi ấy Hoài Mỹ đang làm việc ở Long Xuyên (An Giang) chị nghe được bài hát này trong quán cà phê, qua giọng hát Tuấn Ngọc và chị mới nhớ lại là sau khi 2 bài thơ ra đời, anh Phương Thái (khi đó là người yêu sau này là ông xã của chị) đã đưa cho nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang xem, và nhạc sĩ đã thích thú phổ nhạc hai bài thơ này và Hoài Mỹ còn nhớ là chị đã được xem bản thảo gốc với chính nét bút của Nguyễn Trung Cang. Nhưng ở thời điểm ấy, những bài như Bâng khuâng chiều nội trú không thể có chỗ trên sân khấu ca nhạc do tính (dễ bị quy là) tiểu tư sản của nó. Dù rằng, lời thơ ban đầu khác khá xa với bài hát sau này.

Lời thơ (trích theo trí nhớ của chị Hoài Mỹ)

Bâng khuâng chiều nội trú

Chiều nội trú bâng khuâng
Trong đôi mắt anh học viên tư pháp
Tôi bắt gặp cái nhìn
Dù tôi đi gần
Dù tôi đi xa
Cái nhìn ấy suốt đời tôi nhớ
Ôi! Cái nhìn thân thuộc quá
Một cái nhìn làm tôi lớn khôn lên

Mưa

Mưa đầu mùa hạt nhỏ long lanh
Mưa tí tách giọt dài giọt vắn
Mưa hỡi mưa ơi có bao giờ nhớ nắng
Sao em buồn lại nhớ thương anh

Mưa tình đầu nghe rất mong manh
Mưa quấn quýt thì thầm trên ngói
Anh có nghe mưa tường chăng lời em nói
Rất nồng nàn tha thiết yêu anh

Như tiếng hát anh xưa
Tiếng hát êm đềm
Như mưa hôm nay
Mưa âm thầm gợi nhớ
Như em yêu anh em buồn vô cớ
Như anh rất gần mà anh rất xa

Chị Hoài Mỹ cũng tiết lộ là bài thơ Bâng khuâng chiều nội trú có một nhân vật chính khác ngoài chị. Đó là một anh bạn cùng trường, học trước chị một khóa. Một chiều mưa đến chơi phòng chị trong khu nội trú. Và ánh mắt của anh, cái nhìn của “anh học viên tư pháp” cùng cơn mưa rả rích bên ngoài đã khiến chị tức cảnh sinh… thơ. Bài thơ ra đời như thế. Còn bài Mưa là một trạng thái cảm xúc khác, một bài thơ dành cho người yêu. Anh bạn tư pháp ngày nào, tên là Chánh, giờ đang công tác tại Tòa dân sự Tòa án Nhân dân Tp.HCM, còn chị Hoài Mỹ giờ không làm trong ngành tư pháp nữa. Mỗi lần nghe lại bài hát này, chị thấy nhớ lại một thời đi học, nhớ lại tình bạn giữa chị và anh Thái với nhạc sĩ Nguyễn Trung Cang. Chị cũng không quan tâm lắm đến chuyện tên mình có được gắn với bài hát hay không. Đó là một kỷ niệm đẹp với thời đi học, với những người bạn, với anh Nguyễn Trung Cang. Và bài hát này, giúp chị gìn giữ được những kỷ niệm ấy.

Lời bài hát Bâng Khuâng Chiều Nội Trú

Chiều nội trú bâng khuâng
như đôi mắt ai ngày nào tao ngộ
Chiều nội trú bâng khuâng
như đôi mắt ai vời vợi tha thiết
Ánh mắt thật gần mà cũng thật xa
Ôi yêu thương quá ánh mắt êm đềm
Mong tình yêu cho hồn trở lớn khôn thêm

Là một thoáng mây bay trong đôi mắt ai một ngày nắng đẹp
Là một thoáng giăng mây trong đôi mắt ai một ngày u ám
Ánh mắt mơ hồ phủ kín hồn tôi
Nghe sao chới với có thế quên người
Mưa chiều nay cho hồn tôi luống bâng khuâng

Mưa đầu mùa hạt nhỏ long lanh
Mưa quấn quít giọt dài giọt vắn
Mưa hỡi mưa ơi có bao giờ nhớ nắng
Sao ta buồn lại nhớ thương nhau

Mưa tình đầu nghe rất mong manh
Mưa tí tách thì thầm trên ngói
Em có nghe mưa tưởng chăng lời anh nói
Rất nồng nàn ngọt tiếng: YÊU EM

Lương Y Hòa

hoa@dongnhacxua.com

Nguồn : DongNhacXua.com

©T.Vấn 2010

]]> https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-90-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-nguy%e1%bb%85n-trung-cang-le-h%e1%bb%b1u-ha/feed/ 0 70 Năm Tình Ca (89)- Thời kỳ sau 1975 – Trần Quang Lộc https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-89-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-tr%e1%ba%a7n-quang-l%e1%bb%99c/ https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-89-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-tr%e1%ba%a7n-quang-l%e1%bb%99c/#respond Mon, 11 Oct 2010 03:51:55 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/?p=3537 (Xin bấm vào đây để nghe phần âm thanh)

Nhạc sĩ Trần Quang Lộc

 Phụ Lục :

Em Theo Đoàn Lưu Dân: từ thơ đến nhạc

DongNhacXua.com đã nghe qua một nhạc phẩm có giai điệu đẹp và ca từ rất lạ do nhạc sỹ Nhật Ngân sáng tác ‘Bao giờ gặp lạ em’ với câu mở đầu: Em theo đoàn lưu dân … Thế rồi thật tình cờ, chúng tôi lại nghe một bản nhạc cùng có tên ‘Em theo đoàn lưu dân’ của nhạc sỹ Trần Quang Lộc. Một sự trùng hợp thật thú vị! Thế là DongNhacXua.com lang thang trên internet và góp nhặt vài thông tin thú vị cho bạn yêu nhạc

Bài thơ ‘Em theo đoàn lưu dân’ của thi sĩ Phạm Hòa Việt (theo blog của nhà văn, nhà thơ Võ Văn Hoa)

Tác giả “ Em theo đoàn lưu dân”, tôi quen thân từ lâu . Cùng công tác một trường, cùng biên tập một tập thơ. Trước 1975, anh đã học xong Cao học văn chương và đã có nhiều thơ văn đăng trên các tạp chí Văn, Bách khoa…
Năm 1981,tổ chức đám cưới vợ chồng tôi, là MC, anh ngẫu hứng:
                 Tuyết ơi ! Nên lấy chồng xa
             Mai kia Hoa sắm honda đưa về.
Mới đó đã gần 3 thập kỷ. Năm ngoái nhân chuyến hành phương Nam về Đồng Nai,tôi có ghé Biên Hòa thăm anh chị. Chuyện đời, chuyện thơ văn vui vẻ.
     Nhân chuyến  anh Phạm Hòa Việt, Chánh văn phòng, Trưởng phòng Văn xã Cục Thống kê Tỉnh Đồng Nai và phu nhân là thầy thuốc ưu tú,Bác sĩ Trần thị Dần về quê lần này , chúng  tôi đã gặp nhau và ôn cố tri tân.
    Xin giới thiệu với bạn bè bài thơ EM THEO ĐOÀN LƯU DÂN rút ra từ tập thơ DÁNG HOA RỪNG của anh đã xuất bản. Bài thơ được làm từ năm 1972 trong chuyến đi thăm Bình Tuy và đã được nhạc sĩ Nguyễn Phú Yên và Trần Quang Lộc phổ nhạc!

EM THEO ĐOÀN LƯU DÂN

I.

Ta theo đoàn lưu dân
Khi mùa xuân vừa ngủ
Khi mùa mưa lại về
Trên môi người góa phụ

Ta ngóng đợi tiều phu
Như niềm khao khát nhỏ
Chân em vẫn ngập ngừng
Trên miền hoang đá cỏ
Trên miền hoang Động Đền
Trên miền hoang biển cả
Ngả bóng chiều không quên
Giữa hai bờ sông Thạch
Ta còn lại sau lưng
Mùi hương quen của đất…

Em theo đoàn lưu dân
Vai son sờn cẩm tú
Ôi tiếng hát xa xưa
Môi thơm bông bí nụ
Ta bên trờ tuổi nhỏ
Lá đông vàng biệt ly…

Em theo đoàn lưu dân
Tóc nghiêng nghiêng sợi đổ
Bàn tay gầy ngón khổ
Ngập ngừng chân bước chân

Em theo đoàn lưu dân
Ta bên trời sóng dạt
Đường chông gai cách mặt
Rừng mưa lạnh đá ghềnh

Em theo đoàn lưu dân
Bỏ ruộng nương hương lúa
Sắn khoai ngày nghèo khó
Cà xanh rau lá đỏ
Miếng ngọt chiều phai hương
Miếng chua chiều lá cọ…

II.

Lưu dân! Đoàn lưu dân!
Mưa vẫn nằm đất lạ
Hai bàn tay trống không
Bới gì trong sỏi đá
Cho ngày tháng đom bông
Cho môi em thêm hồng…

Em theo đoàn lưu dân
Cũng nhọc nhằn tuổi mộng
Bới gì trong đất xanh
Uống gì trong thác xanh
Tay em còn mềm mại
Làm sao ươm trái xanh…

Ta cầu xin, cầu xin
Buổi mai và Đá Dựng
Chuông giáo đường vẫn rung
Có em tìm đất đứng!

Tiếng hát vẫn nhọc nhằn
Đôi làn môi bé nhỏ
Trái rừng là lương khô
Cho những ngày khai phá

Hoa rừng là tinh hương
Cho tuổi hoang Động Đền
Cây rừng là sườn chái
Ta kết lá kè tươi
Trong ngôi vườn trú ngụ
Còn em và biển khơi
Tụ về cơn bão tố…

Mưa rừng là mắt em
Khi đàn chim xa mẹ
Cỏ rừng là tên cha
Khi bỏ quên đồi lá
Giữa bầu trời bao la…

III.

Bàn tay em đã lì
Củi tươi từng đống một
Đốt gì cho chuyến đi!
Bàn tay em đã gầy

Đoàn lưu dân còn đó
Ta cũng nghe sầu cay…
Nhớ quê hương tuổi nhỏ
Nhớ Huế và mưa râm

Ta nhớ cả hoa tràm
Thương con đường nắng mới
Nhớ cát mùa Gio Linh
Sim phơi rừng Cam Lộ

Bàu Đá và Đông Xuân
Giếng trong mùa lá đổ…
Xin góp cả hai tay
Tóc úp đều cổ áo
Đốt lửa cho vườn cây…

Xin hôn em một lần
Để ngày mai còn thấy
Nụ cười em rất xinh
Nụ cười em rất tình…

Bài hát ‘Em theo đoàn lưu dân’ do Trần Quang Lộc phổ nhạc

(Nghe ‘Em theo đoàn lưu dân’ do Trần Quang Lộc phổ nhạc từ bài thơ cùng tên của Phạm Hòa Việt (do Hương Lan và Hoài Nam song ca)

Nghe ‘Em theo đoàn lưu dân’ do Trần Quang Lộc phổ nhạc từ bài thơ cùng tên của Phạm Hòa Việt (do Hương Lan và Hoài Nam song ca)

Nguồn : DongNhacXua.com

©T.Vấn 2010

]]> https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-89-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-tr%e1%ba%a7n-quang-l%e1%bb%99c/feed/ 0 70 Năm Tình Ca (88)- Thời kỳ sau 1975 – Nguyễn Ánh 9 https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-88-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-nguy%e1%bb%85n-anh-9/ https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-88-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-nguy%e1%bb%85n-anh-9/#respond Mon, 11 Oct 2010 03:46:21 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/?p=3534 (Xin bấm vào đây để nghe phần âm thanh)

Nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9

©T.Vấn 2010

]]> https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-88-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-nguy%e1%bb%85n-anh-9/feed/ 0 70 Năm Tình Ca (87)- Thời kỳ sau 1975 – Nguyễn Đình Tòan https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-87-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-nguy%e1%bb%85n-dinh-toan/ https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-87-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-nguy%e1%bb%85n-dinh-toan/#respond Mon, 11 Oct 2010 03:40:25 +0000 https://7076e870b2.nxcli.io/?p=3531 (Xin bấm vào đây để nghe phần âm thanh)

Nhạc sĩ Nguyễn Đình Tòan

Phụ Lục :

Nguyễn Đình Toàn: viết nhạc như một thi sĩ

Hai mươi năm văn học miền Nam có thi sĩ Nguyễn Đình Toàn với những bài thơ được chép trong những cuốn vở học trò thì có văn sĩ Nguyễn Đình Toàn với tác phẩm Áo Mơ Phai được giải thưởng văn chương toàn quốc.Và cón có một chân dung nghệ sĩ nổi bật không kém. Đó là nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn.

Trong một cuộc nói chuyện với ông, tôi có nói rằng bản Sài Gòn Niềm Nhớ Không Tên là bản nhạc mà tôi thích nhất của ông vì nó gợi ra cho tôi những kỷ niệm. Thì ông trả lời ngay rằng những bản nhạc có tính chất thời sự như thế ông sáng tác vì sự bức xúc nhưng chưa phải là những bản nhạc mà ông tâm đắc nhất mặc dù nó nổi danh vì được nhiều người chia sẻ. Ông cho rằng những bản tình ca sẽ muôn đời ở trong tim óc mọi người như chính những lời viết giới thiệu mà ông đã đọc trong chương trình Nhạc Chủ Đề ngày xưa…

Kỷ niệm nào thì cũng đáng nhớ và những bản nhạc gây ra ấn tượng trong tiềm thức ấy cũng sẽ là những điều chẳng thể nào quên.

Như bản nhạc ” Sài Gòn niềm nhớ không tên” của nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn.

Bản nhạc ấy đã gây thật nhiều cảm xúc cho tôi vì tôi nghe bản nhạc ấy lần đầu tiên ở trại tù Long Khánh do một người bạn đồng tù hát. Nhạc đệm chỉ là một cây đàn guitare tự chế bằng tôn nhôm và gỗ săn nhặt được và giây đàn được làm bằng những sơi dây điện thoại tước ra từng sợi nhỏ tạo thành. Cũng như ca sĩ là người chung cảnh ngộ hát bằng cả tấm lòng và giọng hát thầm thì như của một người đang làm một công việc mạo hiểm , hát để cho vơi tâm sự mặc kệ mọi sự cấm đoán đe dọa của hệ thống quản giáo cai tù đầy dẫy ăng ten báo cáo. Tôi cũng chẳng hiểu làm sao mà những bản nhạc như thế lại được hát và phổ biến ở trong tù như vậy. Chúng tôi xung quanh ngồi nghe như uống từng nốt nhạc , như chắt từng câu ca. Sài Gòn xa rồi, bây giờ ở ngoài vòng rào kẽm gai mịt mùng. Sài Gòn , vẫn còn gần gũi những ngày mà thành phố thảng thốt lọt vào tay giặc thù, những anh hồn liệt sĩ còn phảng phất đâu đây từ những ngày bi thảm mà chúng tôi bị buông súng một cách tức tưởi…

Lời nhạc lôi kéo chúng tôi; ngôn ngữ hiền từ tha thiết không kêu gọi máu lửa nhưng sao lại lôi cuốn chúng tôi dường ấy:

“Sài Gòn ơi, ta mất người như người đã mất tên- như dòng sông nước quẩn quanh buồn-như người đi cách mặt xa lòng- ta hỏi thầm em có nhớ không… Sài Gòn ơi, đến những ngày ôi thành phố xôn xao-trong niềm vui tiếng hỏi câu chào- sáng đời tươi thắm vạn sắc màu- còn gì đâu..”

Lúc ấy, chúng tôi chưa biết bản nhạc ấy là của nhạc sĩ Nguyễn Đình Toàn. Tên nhạc sĩ tác giả là cả một huyền thoại đối với chúng tôi lúc đó. Có người bảo đó là của nhạc sĩ khác hát bản nhạc ấy ở hải ngoại rồi cảm xúc đến nỗi bị ngất xỉu ngay trên sân khấu.Có người bảo đó là một bản nhạc của một nhạc sĩ đang bị giam ở khám Chí Hòa truyền ra ngoài và phổ biến. Đến mãi về sau, khi đã qua Mỹ định cư tôi mới biết tác gỉa là người chủ trương Chương trình Nhạc Chủ Đề trên đài phát thanh Sài Gòn và là thi sĩ, văn sĩ nổi tiếng của hai mươi năm văn học miền Nam…

Chương trình Nhạc Chủ Đề do nhà văn Nguyễn Đình Toàn thực hiện trên đài phát thanh Sài Gòn vào buổi tối ngày thứ năm hàng tuần với mục đích giới thiệu với thính giả những bản nhạc được lựa chọn và được viết với lời giới thiệu và giọng đọc rất đặc biệt của người chủ trương. Cuối thập niên 1960, có ba chương trình nhạc chọn lọc được giới trẻ sinh viên học sinh ưa thích là chương trình Tiếng Nhạc Tâm Tình do ca sĩ Anh Ngọc phụ trách, ban Tiếng Tơ Đồng do nhạc sĩ Hoàng Trọng thực hiện và chương trình Nhạc chủ đề của nhà văn Nguyễn Đình Toàn. Người được kể là đọc lời dẫn nhập vào chương trình hay nhất là nhà văn Mai Thảo đọc cho chương trình nhạc của ca sĩ Anh Ngọc và giọng đọc Của Nguyễn Đình Toàn cho Nhạc Chủ Đề…

Theo như ý kiến của nhiều người, những lời giới thiệu nhạc hay nhất trong lịch sử âm nhạc có lẽ là bài viết và giọng đọc của các nhà văn kể trên. Những bài viết ấy đã mở ra những khung trời lãng mạn mà người nghe có cảm giác như đã quên đi hiện tại để bồng bềnh trong mênh mang của chữ nghĩa và âm nhạc…

Chương trình Nhạc chủ đề ấy có những lời mở đầu như những cánh tay mở khung cửa mơ mộng, để ở đó tình yêu trở nên mơ màng hơn, có chuốt lọc nhưng lại có những cảm giác nhẹ nhàng như tơ làm mềm lòng những tuổi thanh xuân đang hăm hở vào đời với sự tinh khôi trong sáng của những bình minh hứa hẹn những giọt nắng thủy tinh ngời tin yêu nồng biếc .

Ai đã nghe qua những lời mở thế này mà không rung động? Nhất là những chàng tuổi trẻ ngày xưa nay đã thành những ông già lão nhìn lại quá khứ ngày nào đã rất xa , thật xa mà sao lại còn rưng rưng nỗi niềm chia sẻ:

“Tình ca- những tiếng nói thiết tha và tuyệt vời nhất của một đời người- bao giờ cũng bắt đầu từ một nơi chốn nào đó, một quê hương , một thành phố, nơi người ta đã yêu nhau.. Tất cả mùa màng , thời tiết, hoa lá , cỏ cây, của cái vùng đất thần tiên đó , kết hợp lại, làm nên hạnh phúc,làm nên nỗi tiếc thương của chúng ta…”

Hay như một lời ngỏ khác, thầm thì, kêu gọi những bước trở về , đi ngược lại vòng quay vô tình của thời gian:

“Em đâu ngờ anh còn nghe vang tiếng em trong tất cả những tiếng động ngù ngờ nhất của cái ngày sung sướng đó: tiếng gió may thổi trên những cành liễu nhỏ,tiếng những giọt sương rơi trên mặt hồ, tiếng guốc khua trên hè phố…Ngần ấy thứ tiếng động ngân nga trong trí tưởng anh một thuở thanh bình nào, bây giờ đã gần im hơi, nhưng một đôi khi vẫn còn đủ sức làm ran lên trong ký ức một mùa hè háo hức, một đêm mưa bỗng trở về, gió cuốn từng cơn nhớ…Anh bỗng nhận ra anh vẫn còn yêu em, dù chúng ta đã xa nhau như hai thành phố…”

Những câu mở đầu như thế trên làn sóng điện phát thanh đã làm cho bao nhiêu người tuổi trẻ mến mộ. Nó là cánh cửa mở vào cõi âm thanh của những ca sĩ và những ca khúc của một thời âm nhạc Việt Nam. Những khúc nhạc tiền chiến và những bản nhạc mà về sau này đã thành tài sản quý giá của dân tộc Việt Nam mà tác gỉa là những Trinh Công Sơn , Lê Uyên Phương, Vũ Thành An, Ngô Thụy Miên, Từ Công Phụng,…Từ những ca khúc đầu tay được trình diễn, họ đã mau chóng nổi tiếng…

Tôi thời còn là sinh viên đã rất mê chương trình này. Có thể nói , đó là một phần khá đẹp của cuộc sống tôi. Bây giờ , nghe lại CD của Nhạc Chủ Đề cũ, tôi lại bồi hồi và một phần đời đã qua như hồi sinh lại.

Sau này, ở xứ Mỹ, tôi có hỏi ông về trường hợp sáng tác bản nhạc này như thế nào thì ông chỉ nói qua với sự rất hờ hững coi như đó chỉ là một trong những gần trăm bản nhạc ông đã sáng tác. Và ngay cả khi tôi hỏi về cách ông thực hiện hàng trăm chương trình nhạc làm say mê cả một thế hệ trẻ trong thời kỳ ấy hoặc hỏi về mấy trăm bài thơ và mấy chục tác phẩm vừa tiểu thuyết vừa tùy bút nổi danh một thời thì cũng với vẻ hờ hững ấy , ông cũng trả lời với vẻ thản nhiên của một người đã trải qua nhiều thay đổi và hiểu được rằng có những điều không cần biện giải của cái tự nhiên đã có.

Cũng như, khi tôi hỏi về những khó khăn của cuộc sống hiện nay, ông cũng trả lời chẳng có gì cưc nhọc dù rằng tôi hiểu được đó là một sự thản nhiên chấp nhận của một người đã trải qua nhiều mệt mỏi của cuộc đời.

Nói về âm nhạc của mình, ông nói đó là những ca khúc mà ông gọi là viết trong những thời gian tăm tối nhất của lịch sử và của chính cuộc sống ông. Nhưng đó lại là những lời kêu gọi yêu thương mong con người trở về với tình tự dân tộc. Có những bài hát trong tuyển tập nhạc ” Hiên cúc vàng”, ” Tôi muốn nói với em ” và Mưa trên cây hoàng lan” đã chứng tỏ điều ấy. Chất nhân bản đã làm thành những ca từ đẹp và có sức thuyết phục mạnh với thính giả và cũng chuyên chở một cách thâm trầm những thông điệp gửi cho người cho đời những ước vọng và tâm sự.

Những lòi nhạc như “Tôi đã bám lấy đất nước tôi. bằng sức người vô hạn. Bằng sức người đầu đội trăm tấn bom. Tim mang nghìn dấu đạn. Tôi đã đổ mồ hôi, đổ máu tươi. Để mong ở lại đây. Nhưng đất đã đỏ vì bị nung bằng những lời dối trá. Người bám vào lửa đã đốt cháy tay. Lửa hờn căm, lửa hiểm thâm, lửa khốn cùng cay đắng. Người lừa nhau trời đất còn bưng mặt thảm thương. Ba mươi năm cuộc tương tàn chưa đủ? người giết người không kịp mở mắt trông. Ba mươi năm mạng người như rác cỏ, giây hòa bình còn thắt cổ người tin…”trong bản nhạc ” Tôi cố bám lấy đất nước tôi” có phải là những lời chân thành dù trong cơn tuyệt vọng nhưng vẫn còn cố gắng bám víu vào cuộc sống một ý nghĩ nào tích cực nhất.?

Những lời ca viết cho thành phố Sài Gòn trong thời thế ấy bỗng dưng trở thành những lời kêu gọi của một dân tộc đã chịu quá nhiều đau khổ. Hết rồi những cơn mưa chiều cũ, mất rồi những buổi sáng rực rỡ xưa. Lời ca, ý nhạc lôi kéo chúng ta trở về con hẻm nào của những hẹn hò, của nụ hôn môi tuyệt vời , của hương tóc thề e ấp phả trong tà áo lụa xôn xao. Cái cảm giác ngày nào như sống lại, làm gai gai trong da thịt nỗi ngây ngất thuở nào. Nghe đâu đây như bước chân nào trở về đồng vọng….

Tình ca Nguyễn Đình Toàn là một tuyệt phẩm cho những người yêu nhau. Nếu chúng ta có tràn đầy kỷ niệm với “Em đến thăm anh đêm ba mươi” thì chắc chúng ta cũng bồi hồi nhớ lại thuở nào với “Căn nhà xưa”. Câu hát thầm thầm trong trí nhớ “Tay em lạnh để cho tình mình ấm, môi em mềm trong giấc ngủ anh thơm, sao giao thừa xanh trong đôi mắt ngoan, trời sắp tết hay lòng mình đang tết, tháng ngày cũng phôi pha rụng từng mùa..”. Còn tình tứ nào hơn và cũng tiếc nuối nào hơn cái giây phút của cuối năm. Hay những lời nhạc trong “Căn nhà xưa” với những hình ảnh thân quen với những ấn tượng chẳng thể nào phai nhạt trong caí thuở yêu nhau mà chẳng nghĩ đến buổi chia tay: “Em có nhớ đến căn nhà xưa bên khu vườn cải, nơi những sớm mai nằm nghe nắng ròn trên mái.. Có những sớm mai em tìm đến với những đóa hồng khép nép trong vòng tay ôm.. Nghe sau lưng em có chiếc lá mừng, đã đổi màu xanh lấy hương nồng..”

Có một bản nhạc với tên khá lạ lùng. “Chim đắng đót” Tôi cũng chưa hình dung ra được con chim này như thế nào nhưng biết chữ đắng đót từ câu thơ:” Đắng đót ghê thay mùi tục lụy/bực mình theo Cuội tếch cung mây” và theo Việt Nam Tự Diển của Lưu văn Đức và Lê Ngọc Trụ thì đắng đót có nghĩa là đau đớn khổ sở. Chim đắng đót kêu mãi kêu hoài trong ca khúc:

” trên núi cao kia

tôinghe tiếng con chim đắng đót kêu sương

Chim nhớ ai mà lời chim đau thương?

Trên cánh đồng kia

Có con bướm khô cành rơi trên đường

Nước mắt tôi khóc tràn

Không dập tắt được

Lửa tình trong tôi

Oâi có ai kia thức thâu đêm mới biết đêm sâu

Mới biết tim ta là bể đau khi yêu

Như chiếc thuyền con

Giữa cơn sóng xô , cuốn trôi vật vờ

Đến lúc về đến bờ

Sóng xô sóng dồn chỉ còn hồn bơ vơ

Trên núi cao kiatôi nghe tiếng con chim có lúc bay qua

Tôi nói với ai để lòng tôi nguôi ngoai

Hỡi những người tìnhsống trong thú vui dối gian cợt cười

Sẽ có khi các người

Khóc thương cho tình của mình

…như tôi”

Với những bản tình ca ấy , dù có chút đớn đau , có chút hoài niệm nhưng vẫn bàng bạc ở trong những lời tinh khôi một điều gì nhẹ nhàng tựa như tiếng gọi thầm của những hứa hẹn cho hạnh phúc mai sau. Không gian có thể là biền biệt hai đại lục xa cách một biển trời. Thời gian có thể là những tháng năm chồng chất vui buồn mà vui thì hiếm hoi và buồn thì tràn khắp.Nhưng vẫn trong nhạc mà lời thơ đan kết , tình ca ấy vẫn là tiếng thở của con tim một người nghệ sĩ nhạy cảm tuy nhiều bi quan nhưng lại vẫn tin tưởng vào cuộc đời và những trong sáng tình người. Những ca khúc thiết tha ấy bao giờ cũng ngân lên từ những nơi chốn mà một đời người đã gắn bó lâu dài. Hà Nôi , Sài Gòn, chẳng còn phải là một thành phố mà hơn nữa, nó là thánh địa của yêu thương mà ở đó tâm hồn người tháp cánh để vượt lên trên thời gian không gian xa cách.

Nghĩ và viết về chiến tranh , trong văn, trong thơ, trong nhạc chúng ta có rất nhiều. Chiến tranh là một trời tang tóc, là những bi kịch cho cả dân tộc.Và cuộc chiến càng ác liệt bao nhiêu thìkhát vọng hòa bình lại càng lớnlao như thế. Nhưng, đau đớn thay, khi ngưng tiếng súng thì lại bắt đầu một thời kỳ vô cùng bi đát của lịch sử Việt Nam. Nguyễn Đình Toàn cho đó là hiện tượng những người không làm ra lịch sử mà lại phải gánh chịu những thảm họa của lịch sử. Kẻ làm ra những bi kịch ấy , hình như là những người lạ mặt, là những mắt xanh râu xồm , là những kẻ thúc giục một cuộc chiến để phá vỡ một hệ thống xã hội đang có để thành lập một chế độ khác tệ hại hơn vạn lần. Cái trớ trêu của lịch sử Việt Nam là có những kẻ rao giảng những điều không tưởng của ý thức hệ ngoại lai để tạo thành cảnh núi xương sông máu.Tuổi trẻ Việt Nam đã có những lời kinh cầu từ:

“Vâng tuổi trẻ tôi như lá thu

đã nửa vàng từ cơn gió đưa

hồn còn trong như một bài kinh

vâng tuổi trẻ tôi như phúc âm

đã gian truân từ đêm tối tăm

người còn say sưa bày tiệc vui

từng thịt xương máu người còn khơi

hòa bình đến với lời cầu xin

triệu hồi chuôngtrong tháp tin vui

nhưng âm vang chưa tàn

đã thấy một thủy triều nước mắt đầy hơn…”

Sau 1975, bị đi tù với tội danh là ” văn nghệ sĩ”, ngồi trong khám nghe ngoài kia đời sống bình thường trôi qua, những ca từ như có một chút gì thầm thỉ nhớ về. Chiều ở trong tù thật buồn , như nỗi nhớ thương cứ loang trong huyết quản. Bài nhạc “Chiều trong tù”:

Ai nghe chăng tiếng đàn xa vắng

Ta nghe ta đã dường khác xưa

Tay qua ngang vết hằn năm tháng

Trong đau thương tóc người cứng khô

Ytên hoang vu những tầng mây trắng

Ta nghe ta trong niềm xót xa

Vvai em thơm như mùa thu nắng

Vai bao nhiêu.. máu hồng tình xa

Chiều trong tù anh nhớ em

Anh trông trời, trời như tấm khăn

Trông quanh mình như hàng khóa câm

nhưng mắt người quầng thâm cũng trông

người nhớ người , hơi nhớ hơi

trong âm thầm còn ai nhớ ai

cho mưa lạnh lùng rơi xuống rồi

cho đêm buồn một cơn đau dài”

Có phải thơ là nhạc và nhạc là thơ và nỗi nhớ mong cũng rất.. Nguyễn Đình Toàn, một chút nhẹ nhàng sương khói, một chút bàng bạc xót xa. Và trong cùng tận thâm tâm vẫn là mong manh mơ hồ một niềm tin nào vẫn còn hiện hữu.

Viết về Nguyễn Đình Toàn, hình như tôi bị vướng vất với kỷ niệm của tôi. Mà trong ký ức ấy, có rất nhiều niềm vui của người luôn luôn sống từng giây từng phút với dĩ vãng mình. Nó sống sinh động, là ký vãng chứ không phải là quá vãng. Đọc văn ông, đọc thơ ông và nghe nhạc của ông tôi không dừng được từ những miên man cảm xúc. Và lúc ấy , tôi có cảm giác là sống thêm được một vài giây phút mà tôi cho là “bonus” của một ngày của riêng tôi

(Nguyễn Mạnh Trinh- Nguồn : cánh én online)

©T.Vấn 2010

]]> https://t-van.net/70-nam-tinh-ca-87-th%e1%bb%9di-k%e1%bb%b3-sau-1975-nguy%e1%bb%85n-dinh-toan/feed/ 0