Ảnh: RFA

ĐOẢN KHÚC THÁNG HAI
[Người già dạy ta “Tháo cởi oán thù khắc ghi tội ác!]
÷÷÷÷

1.
Tháng Hai!
Mùa Xuân!
Trùng vào tháng Giêng – lich Mặt trăng
Tháng của Tết
Lúc nông nhàn
Người thảnh thơi cùng Đất nghỉ ngơi
Đợi Mưa
Đợi Nắng
Đợi Gió ấm nồng nàn
Hoa nở búp non lộc biếc
Trên cành
Trên khăn
Trên túi
Trên váy
Trên áo
Trên gương mặt bụ bẫm trẻ thơ
Trên gương mặt cần lao rạng ngời sắc hồng men rượu
Tháng Giêng tháng Hai bình yên núi
Bình yên cây
Bình yên suối
Bình yên những nếp nhà quần tụ
Bình yên tiếng gà
Bình yên mõ trâu khua
Bình yên khói lam chiều hòa cùng sương núi
Biên cương một dải xanh mờ…

2.

Bất ngờ chúng đến
Tràn như thác lũ
Đông đặc như mối như kiến
Hùng hổ dữ tợn như lợn rừng chó sói
Những thanh âm từ địa ngục
Những sắc màu chết chóc
Xích xe tăng nghiến nát mặt đường
Kèn xung trận the thé giọng hoạn quan
Tiếng hô hét chói tai mùi kinh kịch
Phá!
Cướp!
Đốt!
Giết!
Hiếp!
Chặt đầu!
Banh xác!
Hơi ngạt!
Giếng sâu!
Hang đá!
Súng phun lửa!
Ngùn ngụt khói lốp ô tô thiêu đốt!
Lựu đạn hơi cay!
Ngựa lừa hôi của!
Giêng, Hai mùa địa ngục
Giêng, Hai mùa chết chóc
Giêng, Hai tan hoang đổ nát điêu linh
Giêng, Hai lặn sâu tâm khảm hãi hùng
Giêng, Hai mặt thật phơi bày…

3.

Giêng, Hai!
Giêng, Hai!
Bà già, em thơ chạy loạn
Mưa phùn, gió bấc, đá sắc, đường trơn
Ngằn ngặt rét
Hun hút những lối mòn
Trùng trùng ác nhân vây bủa
Trùng trùng mắt xanh lét cú diều
Giêng, Hai biên cương xám ngắt
Cây rừng ngơ ngác
Núi trắng khăn tang
Suối nghẹn giọng
Đào mận mơ rũ héo
Mùa lê hoa rụng tơi bời
Hoa chuối rừng chết nghẹn trên cây
Giêng, Hai từ ngày ấy
Ngàn ngàn đám giỗ ngậm ngùi
Khói hương màu oan khốc…

4.

Giêng, Hai!
Chinh chiến lùi xa
Ta trở về
Làng xóm cũ rờn rợn lạnh
Người già chỉ cho ta xem cái cối đá sứt mẻ
Chỉ cho ta nhìn cái cột nhà cháy dở
Chỉ cho ta nhìn những di ảnh sau làn hương khói
Cho ta xem tấm thổ cẩm lưu dấu vệt máu loang
Những chứng tích Giêng, Hai thủa ấy!
Chén rượu Giêng, Hai phảng phất hồn người chết
Người già đưa mời ta mà không nói một lời
Giọt nước mắt trong veo lăn dài trên má
Ta lặng người
Rượu gọi hồn người chết thảm hòa vào máu ta từng giọt
Mặn
Đắng
Cay
Giêng, Hai…
Tiếng vọng từ những suối những thung những khe những  rừng những núi
Giêng, Hai… 

17 THÁNG HAI

[Như một sẻ chia cùng mấy người bạn cũ…]

1.

Bỗng nhiên hôm nay trời u ám 

U ám quá chừng

Dở mưa 

Dở tạnh

Dở lạnh

Dở nồm

Tháng Giêng ảm đạm 

Buồn nhức xương

Buồn như không thể buồn hơn

Một ngày nặng nề trôi

Ngày 17 tháng Hai năm 2024

Dở mưa

Dở lạnh

Dở nồm

Một ngày buồn như không thể buồn hơn!

2.

Ngày 17 tháng Hai tôi tin 99,999% người Việt nhớ…

Một kỉ niệm đớn đau

Một kỉ niệm khốc tàn

Ứa máu

Thảm sầu

Nhát dao đâm ngang nhiên trâng tráo 

Công khai thách thức

Ngày 17 tháng Hai như một ngày ô nhục

Nỗi ô nhục chưa từng

Chúng ta bị lôi ra đánh đòn

Một bài học sáu mươi ngàn roi quất

Một bài học bằng xích xe tăng 

Bằng pháo bầy

Bằng dao quắm

Bằng kèn đồng

Bằng lừa ngựa dân binh

Đòn thù tơi tả từng ngôi nhà từng cây cầu từng cột điện từng đoạn đường

Ngày đất nước bị đem ra sỉ nhục

17 tháng Hai

Bốn mươi nhăm năm tái dại nỗi buồn …

3.

Vì sao? 

Vì sao?

Vì sao?

Lưỡi dao nhọn hoắt quay ngoắt đâm vào hai đầu đất nước?

Đốt, phá, cướp, giết, tận cùng, tận diệt ghê gớm chưa từng?

Trang sử đen ngòm trang sử tối tăm

Cuộc khiêu vũ đỏ ngầu màu máu

Cuộc khiêu vũ đen ngòm 

Cuộc khiêu vũ của quỷ

Cuộc khiêu vũ ta có lúc dự phần chia sẻ có lúc gieo mầm 

Mùa ác quay trở lại

Ta nhận về trái đắng 

Nhận về lưỡi dao bén sắc 

Lưỡi dao bén sắc ta từng rũa mài

Lưỡi dao đâm thẳng, công khai

Lưỡi dao oan nghiệt…

4.

Lịch sử!

Lịch sử!

Mười năm dở lại bàn

Trăm năm dở lại bàn

Nghìn năm bàn lại

Chuyện xưa, chuyện cũ lặng tiếng im hơi

Nấm mộ thời gian đen ngòm

Cõi hư vô không dấu vết

Chỉ nỗi oan khuất của những người thiện lương là không bao giờ chết

Không bao giờ thôi tra vấn

Không bao giờ chịu ngủ yên

Không bao giờ vết thương oan khuất thôi rớm máu

Không bao giờ

Ngày 17 tháng Hai 

Nỗi oan khuất ngút trời

Vạn hồn oan vạn hồn oan 

Không nước nào rửa nổi

Không rượu nào rửa nổi

Không thần phật nào không pháp sư nào không nhà tu hành nào rửa nổi

Không ai rửa nổi!

Ngày 17 tháng Hai!

Vĩnh viễn găm vào kí ức

Người Việt còn là còn Ngày – mười – bảy – tháng – hai!

In trên đá núi

In trên cây rừng

Trên đầu sông ngọn suối

Trên những vòm hang đá ám khói

Trên những pháo đài cổ

Trên ngã bảy ngã ba những lối mòn xuyên núi xuyên rừng

Trên màn sương mờ xám giăng giăng

Ngày 17 tháng Hai!

5.

Rồi một ngày tôi sẽ về cát bụi

Bạn sẽ về cát bụi

Thế hệ chúng ta về cát bụi

Chúng ta vô tăm tích

Lời ta nói với con ta sẽ còn

Ngôn từ sẽ còn

Kí ức khảm khắc mãi còn

Những dòng chữ hôm nay ta viết cho ta

Sẽ hòa vào kí ức

Sẽ dưỡng nuôi kí ức…

Ngày – mười – bảy – tháng – hai.

Đặng Tiến (Thái Nguyên)

PHỤ LỤC:

RFA: Nỗi đau 17/2/1979 bị báo chí Nhà nước “lãng quên”?

Cuối tháng 1 vừa qua, báo Công thương – cơ quan ngôn luận của Bộ Công thương và là diễn đàn của giới công thương Việt Nam – có bài viết về những sự kiện, ngày lễ đặc biệt trong tháng 2 năm 2023. Ngoài ngày Thành Lập Đảng Cộng Sản Việt Nam, bài viết liệt kê cả ngày Thần tài, ngày Valentine, ngày Quốc khánh Kuwait, nhưng lại không có ngày 17 tháng 2, là ngày Trung Quốc khởi sự cuộc chiến biên giới Việt- Trung. 

Là một người lính trực tiếp cầm súng chiến đấu chống quân xâm lược Trung Quốc, bảo vệ tổ quốc vào tháng hai năm 1979, ông Đinh Kim Phúc nêu quan điểm của ông với RFA sáng ngày 7 tháng 2 năm 2023:

“Nhân dân không bao giờ quên cuộc chiến tranh này vì chính nghĩa thuộc về nhân dân Việt Nam. Hàng năm, Trung Quốc vẫn kỷ niệm cái ngày mà họ gọi là ‘dạy cho Việt Nam một bài học’. Nhưng tôi không biết vì lý do gì tờ báo Công thương, cơ quan ngôn luận của Bộ công thương, lại không nhắc đến cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của nhân dân Việt Nam vào ngày 17 tháng 2 năm 1979. Họ cố tình đui, điếc, câm khi không hề nhắc đến.

Khi máu và nước mắt của nhân dân Việt Nam đã đổ xuống để bảo vệ đất nước này thì tôi cho rằng, hành động của báo Công thương là phản bội sự nghiệp dân tộc, phản bội lại cái chính nghĩa trước bọn bành trướng bá quyền sô vanh đại hán cách đây 44 năm. Điều đó không thể chấp nhận được.”

Một số nhà quan sát cho rằng, từ sau Hội nghị Thành Đô, Việt Nam đã đưa cuộc chiến tranh xâm lược và chống xâm lược ra khỏi sách giáo khoa. Không có một buổi lễ kỷ niệm chính thức nào về ngày này. Lý do có thể vì những cam kết không nhắc lại quá khứ từ hai phía để xây đắp tình hữu nghị trong tương lai.

Khi máu và nước mắt của nhân dân Việt Nam đã đổ xuống để bảo vệ đất nước này thì tôi cho rằng, hành động của báo Công thương là phản bội sự nghiệp dân tộc, phản bội lại cái chính nghĩa trước bọn bành trướng bá quyền sô vanh đại hán cách đây 44 năm. Điều đó không thể chấp nhận được. – Ông Đinh Kim Phúc

Theo bài viết có tựa “Why Won’t Vietnam Teach the History of the Sino-Vietnamese War?” của tác giả Travis Vincent trên tờ The Diplomat hôm 9 tháng 2 năm 2022, phiên bản năm 2001 sách giáo khoa Lịch sử lớp 12 kể lại cuộc chiến tranh chỉ trong 24 dòng ở cuối sách. Đến phiên bản năm 2018 giảm xuống chỉ còn 11 dòng. Ngoài ra, phần mở đầu của Hiến pháp năm 1980 của Việt Nam đã gọi Trung Quốc là “kẻ thù trực tiếp và nguy hiểm của Việt Nam”. Tuy nhiên, cụm từ này đã bị loại bỏ khỏi Hiến pháp 1980 vào năm 1988 để mở đường cho quá trình bình thường hóa song phương.

Cách đây chín năm, tại hội nghị bàn về quy chế phối hợp giữa Mặt trận tổ quốc và Chính phủ, khi một số đại biểu đề cập tới cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc năm 1979, quyền chủ nhiệm Ủy ban Tư vấn Khoa học và Giáo dục lúc đó là bà Phạm Thị Trân Châu đã đề nghị xem xét tổ chức kỷ niệm, làm tượng đài và đưa thông tin về cuộc chiến vào sách giáo khoa. Thủ tướng Việt Nam lúc đó là ông Nguyễn Tấn Dũng cũng khẳng định: “Đảng, Nhà nước không bao giờ quên cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc, cũng không bao giờ quên công lao của những đồng chí, đồng bào mình chiến đấu hy sinh để giành thắng lợi trong cuộc chiến chống xâm lược ngày 17/2/1979”.

Tuy ông Dũng phát biểu như vậy, nhưng những cuộc tưởng niệm hàng năm của người dân đều bị ngăn cản, thậm chí bị đàn áp.

Cựu chiến binh Nguyễn Khắc Toàn chia sẻ suy nghĩ của ông với RFA với tư cách một người lính:

“Tôi thấy cuộc chiến tranh xâm lược của Trung Quốc lên sáu tỉnh biên giới phía Bắc nổ ra vào ngày 17 tháng 2 năm 1979 nhưng báo chí truyền thông trong nước hầu như không nhắc nhở đến ngày này. Đã là lịch sử thì phải công bằng và tôn trọng sự thật lịch sử. Việt Nam gần như có sự chỉ đạo thống nhất từ trên xuống dưới nên báo chí, truyền thanh, truyền hình không nhắc đến. Không phải chỉ năm nay mà từ nhiều năm trước đây. Như vậy là không công bằng, không tôn trọng lịch sử. Cái này thì dễ hiểu thôi bởi vì người ta không muốn khơi lại cuộc chiến tranh xâm lược tàn bạo mà Trung Quốc tiến hành với Việt Nam.”

Cựu chiến binh Nguyễn Khắc Toàn nói thêm, hàng năm một số tỉnh ở Trung Quốc có đường biên giới giáp Việt Nam vẫn tổ chức long trọng ngày này, không giảm nhẹ như chủ trương của phía Việt Nam. Lý do được ông nêu ra là vì Trung Quốc là nước lớn, là đàn anh của Việt Nam nên họ ở vị thế trịch thượng, kẻ cả; còn Việt Nam là một nước nhỏ, một nước đàn em nên không thể làm như họ được.

Việt Nam và Trung Quốc thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 18 tháng 1 năm 1950. Ngày 17 tháng 2 năm 1979, Trung Quốc đem quân tấn công các tỉnh dọc biên giới của Việt Nam với mục đích ‘dạy cho Việt Nam một bài học’. Cuộc chiến kết thúc khi Trung Quốc rút quân vào ngày 16 tháng 3 năm 1979. Các thị xã Lạng Sơn, Lào Cai, Cao Bằng và một số thị trấn vùng biên mất vào tay Trung Quốc. Hai nước trở thành kẻ thù của nhau.

Đến năm 1991, Việt Nam và Trung Quốc tuyên bố bình thường hóa quan hệ theo phương châm 16 chữ vàng và 4 tốt: “láng giềng hữu nghị, hợp tác toàn diện, ổn định lâu dài, hướng tới tương lai” và “láng giềng tốt, bạn bè tốt, đồng chí tốt, đối tác tốt”.

Việt Nam gần như có sự chỉ đạo thống nhất từ trên xuống dưới nên báo chí, truyền thanh, truyền hình không nhắc đến. Không phải chỉ năm nay mà từ nhiều năm trước đây. Như vậy là không công bằng, không tôn trọng lịch sử. Cái này thì dễ hiểu thôi bởi vì người ta không muốn khơi lại cuộc chiến tranh xâm lược tàn bạo và Trung Quốc tiến hành với Việt Nam. – Ông Nguyễn Khắc Toàn

Đến nay đã 44 năm trôi qua, hai bên đã bình thường hóa quan hệ, nhưng những tổn thất vẫn in sâu trong tâm trí người dân Việt, nhất là với những người lính, cho dù họ không trực tiếp cầm súng trong trận chiến đó.

Luật sư Phạm Công Út, một cựu chiến binh, nói với RFA quan điểm của ông sáng ngày 7 tháng 2 năm 2023:

“Sau sự kiện năm 1979, khi Trung Quốc gọi là đã ‘dạy xong cho Việt Nam một bài học’, hai bên đã bình thường hóa quan hệ và khép lại quá khứ, ngày 17/2 hàng năm trước đây có nhiều hội nhóm ra tượng đài lý Thái tổ ở Hà Nội đặt vòng hoa tưởng niệm thì bị ngăn chặn. Họ tới nghĩa trang lịch sử của những người lính Việt Nam hi sinh cũng không được nhà nước ủng hộ. Tức là người ta đã muốn khép lại quá khứ rồi. 

Tuy nhiên, người Việt Nam không có những cái tour du lịch thăm lại chiến trường xưa một cách danh chính ngôn thuận. Đó là một sự bất công đối với lịch sử, bởi để bảo vệ đất nước, giang sơn thì người ta phải hy sinh tính mạng của mình, đổi bằng máu của mình.” 

Vị luật sư này đặt câu hỏi: “Tại sao ở Việt Nam một năm có nhiều ngày kỷ niệm vô bổ, nhưng đối với vấn đề bảo vệ biên cương 17 tháng hai thì lại không kỷ niệm? Đó là một nỗi đau!”

(Nguồn: Báo Tiếng Dân)

FB Phạm Lưu Vũ

Đức Thánh Trần sinh thời là nỗi khiếp sợ của giặc Nguyên. Đến nỗi chúng cũng phải kính trọng, không dám gọi tên thật của Ngài. Trước khi mất, Ngài dặn con cháu đem hỏa thiêu, lấy vật tròn đựng tro xương, chôn ở trong vườn rồi trồng cây lên trên. Ngài đi vào lòng đất bằng một cách tuyệt tích như thế đấy. Sở dĩ Ngài cẩn thận phòng xa, vì biết rằng bọn giặc phương Bắc kia chưa từ bỏ dã tâm cướp Đại Việt. Đời sau sẽ có lúc chúng lại được dịp dày xéo phương Nam, khi ấy chúng tất sẽ hèn hạ trả thù mà làm nhục hài cốt của Ngài.

Dự liệu của bậc Thánh như Ngài quả không sai. Hơn một trăm năm sau, giặc Minh lại làm chủ kinh thành Đại Việt trong vòng hai chục năm trời. Ba trăm năm sau nữa, đến lượt Tôn Sĩ Nghị… Hẳn hai lũ giặc hậu sinh ấy cũng muốn xâm phạm anh linh của Ngài lắm, nhưng chúng đã không có cơ hội.

Và ngày nay, âm mưu cướp nước của bọn giặc Trung Hoa vẫn còn nguyên đó, chưa ra khỏi dự liệu của Ngài. Sở dĩ chúng phải lấn từ từ, bằng nhiều ngả, nhiều cách… Không dám ồ ạt như trước kia, là vì chúng vẫn e sợ anh linh của Ngài, của những Lê Lợi, Quang Trung… Anh linh của các Ngài mãi mãi là nỗi khiếp sợ của lớp lớp truyền thừa Đại Hán. Mao cũng vậy, Đặng cũng vậy, mà họ Tập ngày nay cũng vậy.

Nhưng Ngài đã không ngờ rằng, bọn dám xúc phạm tới anh linh của Ngài lại chính là con cháu của Ngài. Nó phải coi Ngài là Viễn Tổ, Ngài đã hộ trì cho cả non sông đất nước này, trong đó có ông bà cụ kị nhà nó, cả tấm thân nhơ nhớp của nó… nhờ đâu mà được leo cao, ngồi trên đầu, trên cổ nhân dân. Lại chính là đứa hỗn láo, mất dạy và phản bội lại bậc Viễn Tổ, cũng là phản bội đất nước, phản bội dân tộc.

Kinh tởm hơn nữa, nó còn leo lẻo mồm dối trá, hòng đánh lừa ngót trăm triệu hậu duệ của Ngài, đang cùng nó nhục nhã ngắm nhìn non sông, biển đảo… mất dần vào tay giặc, đang cùng hít thở không khí với nó… Nó lừa cả tổ tiên, lừa trời đất, quỷ thần… Ai sai nó làm như thế? Sự mất dạy, vô đạo cộng với tham lam quyền lực, chức tước đã làm nó mờ mắt. Sự hèn hạ, vô đạo đã làm nó tối tăm, biến thành tay sai cho giặc. Bọn Đại Hán kia muốn thử xem Ngài có còn anh linh? Chúng vẫn hằng e sợ điều đó. Và chính nó, đứa hậu duệ mất dạy của Ngài đã giúp bọn giặc Đại Hán làm cái phép thử đó.

Dám xúc phạm anh linh Ngài, làm kinh động quỷ thần, làm mờ cả nhật nguyệt… song chớ vội mừng thầm hỡi lũ người hèn hạ kia. Điều này cũng không ra ngoài tiên liệu nghìn năm của một bậc Thánh như Ngài. Anh linh còn thì nước Việt còn, dân tộc Việt Nam còn. Hãy ghi nhớ điều đó.

Lư hương của Đức Thánh Trần

FB Đỗ Duy Ngọc

Đức Thánh Trần Hưng Đạo đã được lịch sử và nhân dân phong Thánh. Và Đức Thánh theo đạo lý nhân gian từ xưa đến nay hiện diện ở đâu thì ở đó có lư hương để nhân dân chiêm bái và thắp nén hương để tưởng nhớ và ghi nhớ công ơn của ngài đối với dân tộc này.

Bây giờ, để ngăn chận những người đến kỷ niệm và ghi ơn những chiến sĩ, những anh hùng của dân tộc đã ngã xuống để bảo vệ tấc đất của cha ông 40 năm trước trước họng súng của bè lũ xâm lược Trung quốc, bà Trần Kim Yến, bí thư quận nhất đem xe cẩu lư hương đi và cho rằng dời về đề thờ ở đường Võ Thị Sáu thì mới đúng vì công viên không phải là nơi thờ phụng.

Đó là cách nguỵ biện dối trá và ti tiện. Đó cũng là ngôn ngữ của kẻ vô đạo đi ngược lại với tâm linh của nhân dân đối với một vị Thánh đã từng đánh cho tan nát bọn giặc bắc phương.

Khi cẩu lư hương và cho xe rác vây quanh tượng đài của Đức Thánh Trần, các người đã tỏ rõ thái độ của lũ người hèn nhát trước kẻ thù, các người đã xâm phạm lòng tôn kính tổ tiên, các người đã phản bội lại những người anh hùng liệt sĩ đã bỏ mình để đất nước này tồn tại và các người có chỗ ngồi quyền lực như hôm nay.

Hàng ngàn người lính cho đến hôm nay vẫn chưa tìm được xác. Xương cốt của các anh, dòng máu đỏ của các anh đã thấm vào lòng đất, thế mà nén hương tưởng nhớ các người không cho thắp, vòng hoa tưởng niệm các người cũng không cho dâng. Các người còn là người Việt Nam không? Các người còn mang dòng máu của dân tộc này không?

Khi xây tượng đài này, cái chính quyền mà các người gọi là nguỵ đó đã tạo một lư hương, và lư hương này đã có mặt ở đó từ thập niên sáu mươi của thế kỷ trước. Đã một thời gian dài hơn nửa thế kỷ, đã gần 44 năm rồi các người có mặt ở thành phố Sài Gòn, sao các người không di dời, lại chờ cho đến ngày có người muốn thắp nén nhang tưởng niệm để nhắc lại nỗi đau thương mất mát nhưng cũng rất oai hùng của một cuộc chiến tranh chống bọn xâm lược Trung quốc, các người mới cuống cuồng lo sợ dời đi với những lời thanh minh chẳng ai thuận nhĩ.

Các người có thể hèn hạ khom mình sợ hãi trước kẻ thù nhưng nhân dân không hề run sợ. Nhân dân không bao giờ hèn nhát trước bất cứ thế lực xâm lược nào. Lịch sử không thể dấu giếm, không thể bóp méo, lịch sử ghi nhận mối thù này, nhân dân nuôi mãi căm thù này. Các người có thể giấu lư hương nhưng trong lòng nhân dân lúc nào cũng mãi thắp sáng nén nhang tưởng niệm.

Làm lãnh đạo mà hành động đốn mạt, dối trá, ngu si và ti tiện đến thế thì dân làm sao có thể có lòng tin. Yêu nước và thể hiện lòng yêu nước mà là một tội lỗi thì những trang sử của thời đại này sẽ ghi lại những gì? Hay chỉ là những trang mãi quốc cầu vinh?

Nhân dân Sài Gòn và nhân dân cả nước yêu cầu chính quyền thành phố này mang trả lại chiếc lư hương trở về vị trí cũ, nơi lư hương đã có mặt hơn nửa thế kỷ nay. Nếu không làm được thế, không những các người xâm phạm anh linh đối với Đức Thánh Trần mà còn đi ngược lại lòng dân.

(Nguồn: Nguyenlac Blog)

Lê Nghị

Lời nói đầu:
Trong bài tham luận trình bày tại hội thảo khoa học quốc gia ‘Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc – 40 năm nhìn lại’, do Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam và Hội Khoa học lịch sử Việt Nam tổ chức tại Hà Nội ngày 15-2-2019, Giáo sư Sử học Phạm Hồng Tung, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Chủ biên chương trình Lịch sử trong chương trình giáo dục phổ thông tổng thể lại phát biểu:
“Tôi nghĩ cuộc chiến tranh năm 1979 đã lùi xa 40 năm. Bây giờ chính là lúc giới sử học của hai nước nên ngồi lại, thảo luận những nguyên tắc cơ bản để dạy về những vấn đề liên quan đến lịch sử hai nước. Nhiều quốc gia cựu thù đã thành công trên con đường hòa giải lịch sử, cho nên người Việt Nam và người Trung Quốc hà cớ gì lại không thể. Nếu chúng ta cùng có trách nhiệm với tương lai của thế hệ trẻ hai nước, với tiền đồ của hai quốc gia, dân tộc.” Và nhiều điểm khác nữa.
Thấy tầm nguy hại của VĂN BẢN THAM LUẬN SỬ HỌC CẤP QUỐC GIA này, chúng tôi những người công dân của Việt Nam không thể không góp tiếng. ̣(Ban Biên Tập)

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.
(Nam quốc sơn hà – Lý Thường Kiệt)

Sông núi nước Nam, vua Nam ở
Rành rành ghi rõ ở sách trời.
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm,
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.

Phần 1:

CUỘC CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC CỦA PHƯƠNG BẮC 1979

Xin được nhắc lại vài sự kiện cuộc chiến tranh xâm lược của Trung Quốc từ 17/2 năm 1979:[*]
Ngày 17/2, ngày mà cách đây 40 năm lúc 5h sáng China xua 60 vạn quân mở màn cho cuộc chiến tranh xâm lược mới vào tổ quốc Việt Nam sau lần cuối cùng bị Quang Trung đánh bại năm 1789 tức tròn 190 năm. Trận này Tàu đã đưa tên tướng tàn ác Hứa Thế Hữu chỉ huy mặt trận Lạng Sơn, cháu 7 đời tướng Hứa Thế Hanh từng bị bỏ xác tại gò Đống Đa Hà Nội bởi đội quân tinh nhuệ thần tốc của Quang Trung. Hứa Thế Hữu với quyết tâm trả thù hèn hạ đã ra lệnh : giết sạch, đốt sạch, phá sạch khi tiến quân lẫn ngay cả khi Bắc Kinh đã bắn tin rút quân để khỏi bị quân ta truy kích.
Chỉ trong vòng tháng đầu tiên chúng gây ra chết chóc điêu linh trên toàn tuyến biên giới phía Bắc trải dài 1400km. Đây là thời điểm lịch sử mà Đặng Tiểu Bình cho rằng: ” Việt Nam trong tình thế lưỡng đầu thọ địch, tứ phía lâm nguy, nội ngoại khốn cùng, nhất sinh thập tử”.
Chưa bao giờ nước ta lại đương đầu với một đội quân đông đảo, bất ngờ đồng loạt tấn công, di chuyển nhanh chóng bằng các phương tiện hành quân và vũ khí hiện đại và vượt trội hướng về thủ đô Hà Nội.
Lực lượng địa phương quân của ta phải đương đầu với 32 sư đoàn quân chính quy của Tàu có sự hỗ trợ mạnh mẽ của 525 xe bọc thép, 2250 pháo và hỏa tiễn, một lực lượng 30 vạn công binh, tiếp vận khí tài, quân chủ lực dự bị theo sau,kế hoạch sau 4 ngày sẽ dìm thủ đô Hà Nội trong khói lửa, tối đa 7 ngày sẽ làm chủ Hà Nội và vùng lân cận. Chính phủ lâm thời phản quốc Hoàng Văn Hoan, nguyên là Phó chủ tịch quốc hôi nước ta háo hức lộ mặt tại Bắc Kinh, gửi thông điệp kêu gọi nhân dân hợp tác với Tàu, lấy danh nghĩa cứu nước khỏi cuộc sống gian khổ.
Nhưng quân dân ta anh dũng, kiên cường tiêu diệt và kìm chân , trong vòng nửa tháng địch chỉ tiến sâu 30km.
Ngày 5/3 chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ra lệnh tổng động viên tỏ rõ quyết tâm diệt giặc. Cả nước sùng sục căm thù, 1/4 lực lượng công nhân viên, sinh viên khoác chinh y bổ sung cho chiến trường.  Toàn bộ thanh niên ra thao trường tập luyện. Lực lượng chính quy từ các quân khu đông nam, nam và chiến trường Campuchia tập kết, hình thành thế bao vây 3 mặt, và cô lập các sư đoàn tiến sâu, chuẩn bị quyết chiến và tiêu diệt toàn bộ đạo quân xâm lược. Những trận đầu giáp mặt với quân chính quy ta, địch thiệt hại nặng nề, trong đó có những trung đoàn bị diệt và bắt sống toàn bộ.
Trước thực tế tình hình quân chính quy phản công tái chiếm dần các cứ điểm đã mất của quân ta, địch bị lùi dần. Tàu đã tăng cường quân phản kích đều bị ta đánh thất bại thảm hại. Quân Tàu nguy cơ bị cô lập từng quân đoàn, có thể bị tiêu diệt toàn bộ trong thế trận chiến tranh nhân dân truyền thống của Việt Nam: Phối hợp dân quân, quân địa phương và quân chủ lực như những trận lịch sử gần nhất trên bộ thời Lê Lợi và Quang Trung. Trước nguy cơ đó, Đặng Tiểu Bình tuyên bố rút quân và bào chữa: Chỉ muốn dạy Việt Nam bài học! Báo chí phương Tây chế diễu lời của Đặng: “Tuy ta không đánh dập đầu cọp, không đánh gãy sống lưng cọp, nhưng dù sao cũng sờ được mông cọp.”
Đại quân địch bị đẩy lùi, mộng thôn tính nhanh chóng nước ta không thành. Tuy nhiên về phía ta chiến sĩ và dân quân ta cũng hy sinh lớn, trong đó thường dân cũng đã thương vong trên chục ngàn người. Rút tới đâu địch hèn hạ tàn phá nhà cửa, công trình tới đó; để lại hậu quả điêu linh. Nghiêm trọng hơn, cuộc chiến đó không dừng lại, 40 năm qua địch vẫn chưa từ bỏ mộng nuốt nước Việt từ ngàn đời. Chúng tiến hành các biện pháp phá hoại kinh tế, xâm lược văn hoá , kể cả xâm lược bằng vũ trang, giết hại chiến sĩ điểm cao Lão Sơn , giết quân ta và chiếm đảo Gạc Ma, ngoan cố chiếm đóng và chiếm mới một phần lãnh thổ, hải đảo, khống chế xây dựng đảo nhân tạo, lập huyện Tam Sa và Tây Sa trên lãnh hải, khống chế hải phận và không phận biển Đông của ta, ngăn cản nhiều hoạt động trên biển của ngư dân và cả các công trình khai thác dầu khí thềm lịch địa Việt Nam. Công bố đường lưỡi bò phi lý. Toàn bộ hành vi đó thể hiện tiếp tục dã tâm xâm lược. Theo hiến pháp và luật quốc phòng nước CHXHCNVN tuy chưa “tuyên bố chiến tranh” nhưng nước ta vẫn đang trong “tình trạng chiến tranh” vì quân Tàu xâm lược vẫn còn chiếm lãnh thổ và hải đảo, xâm phạm hải phận và không phận của ta, mặc dù chúng ta vẫn khẳng định chủ quyền và yêu cầu trả lại nơi bị chiếm đóng.
Thế nhưng cuộc chiến đấu hào hùng, bi tráng bảo vệ độc lập 40 năm qua ít được nhắc tới so với những sự kiện trước đó thời đánh Pháp đánh Mỹ. Thử hỏi nếu cuộc chiến 1979 ta thất bại, thì ngày nay ta có còn ngồi đây để mà luận sử sách, luận chuyện đánh Pháp đánh Mỹ hay không? Việc làm ngơ kẻ thù truyền kiếp, trực tiếp, vẫn đeo đuổi xâm lược, kẻ thù cực kỳ nguy hiểm là nỗi ngậm ngùi của cả nước trong suốt 40 năm qua.

Phần 2:

NHÂN ĐỌC VĂN BẢN THAM LUẬN SỬ HỌC CẤP QUỐC GIA CỦA PHẠM HỒNG TUNG

Mới đây loé lên niềm vui, khi nghe có tổ chức một hội thảo quốc gia: Cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, 40 năm nhìn lại. Hội thảo được chủ trì bởi Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam và Hội Lịch Sử Việt Nam. Nhưng niềm vui bị tắt ngấm, khi nghe Vietnam net phỏng vấn một thành viên có tham luận tại hội nghị: Giáo sư- tiễn sĩ Phạm Hồng Tung, có lẽ là người chủ trì nội dung và phân bố các bài học lịch sử từ cấp 1 đến cấp 3 sắp tới của Bộ Giáo Dục. Trả lời phỏng vấn của ông bị vài chỉ trích về ý thức dân tộc. Ông đã phản ứng thiếu kìm chế gọi những người chỉ trích là không hiểu hết ý, là lưu manh, và a dua. Rồi như để trưng bằng chứng cho rõ sự thật, ông tự khoe bản tham luận. Lần này dư luận lại rộ lên như là sự kiện Bùi Hiền và Hồ Ngọc Đại trước đây, nhưng kết tội vị giáo sư này nặng nề hơn: không những dốt mà là kẻ bán nước.
Tối ngày 15/2 tôi đọc bài trên trang cá nhân của ông với nick là Phan Tứ Kỳ, nhưng sáng nay16/2 thì thấy bài đã gỡ. Tôi tin rằng bậc thầy, bạn bè và cả học trò ông đang dạy cũng phải nhắn tin riêng khuyên ông gỡ bài xuống, đừng tranh luận nữa, chỉ tổ cho người khác cười chê.
Nhưng nếu ông Phạm Hồng Tung là một nhà nghiên cứu độc lập, hoặc không đảm trách công việc giáo dục trẻ em, thì tôi một công dân bình thường, cá nhân ông và tôi chưa hề biết nhau thì không việc gì tôi phải có ý kiến cho mất lòng. Một bạn đọc mấy ngày trước cũng đã khuyên tôi đừng tỏ ra mình là người hiểu biết, mình phải tự biết mình là ai. Tôi cũng đã cám ơn lời khuyên chân tình đó. Nhưng ông Phạm Hồng Tung là một giáo sư tiến sĩ, có lẽ được Bộ Giáo Dục phân công phụ trách biên soạn sử cho sách giáo khoa sắp áp dụng. Quan điểm sử học lệch lạc của ông nếu áp dụng sẽ dẫn tới xoá bỏ tính độc lập dân tộc trong đầu óc thế hệ tương lai. Tư tưởng sẽ định hướng cho hành động.Thế hệ học sinh sẽ vong thân trên chính quê hương rồi sẽ dẫn tới vong quốc rất dễ dàng. Cho nên tôi không những mong muốn bài viết của ông được tháo gỡ trên mạng, mà tư tưởng đó còn cần tháo gỡ khỏi đầu óc của tác giả nếu ông muốn là một công dân biết nhận lỗi.
Tôi không muốn nói đến về mặt hình thức, cách hành văn và cấu trúc bài tham luận đã đăng, chưa đạt trình độ của một sinh viên thi tuyển vào khoa sử khi làm bài nghị luận. Không hiểu sao một người viết một văn bản tham luận vụng về thiếu logic như thế lại có thể làm được luận án học vị tiến sĩ và leo tới hàm giáo sư ngày nay.
Tôi có cảm tưởng vị tiến sĩ này đã nói vài ý và một sinh viên nào đó đã lắp ráp vội vàng. Bạn nào đã đọc nguyên văn ắt đã rõ.
Trong 5 điểm lớn ông nêu và điểm 6 kết luận. Tôi chỉ đồng ý với ông điểm 4. Trong đó ông đã dẫn chứng thuyết phục là sách giáo khoa nói về chiến tranh biên giới năm 1979 là quá ít.
Điểm 5 ông nêu lên cách phân bố trong chương trình mới chủ đề chiến tranh biên giới sẽ chen trong một các bài của lớp 9, 11 và 12 . Vì chưa thấy báo dung lượng nên không lạm bàn về dung lượng

Nhưng có hai vấn đề:
Một là : Dù có bổ sung dung lượng, cũng như các bài khác, không bao giờ tải đủ nguyên nhân, diễn biến, hậu quả và bài học kinh nghiệm trên mọi lĩnh vực văn hoá, quân sự, kinh tế, chính trị, đối ngoại… như ông đã dẫn lời một sử gia nước ngoài. Nhưng tuyệt nhiên không thấy ông gợi ý về giải pháp bổ sung. Ví dụ: Xung quanh những ngày diễn ra sự kiện lịch sử, các phương tiện truyền thông cần bổ sung. Thật là buồn hàng trăm đầu báo, nhất là các kênh truyền hình có thể đưa tin một giải bóng đá, bàn đi tán lại chuyện đấu trên sân cỏ; mà trong những ngày thiêng liêng của hàng chục ngàn gia đình trong giữa tháng 2 đến giữa tháng 3 thắp nén hương tưởng niệm các chiến sĩ đã ngã xuống, những người dân bị sát hại trong cuộc xâm lược của Tàu năm 1979; trong nhiều năm qua không hề nhắc tới một lời về sự kiện 17/2/79. Sự vô ơn, vô cảm mới là phản nhân văn.
Hai là: Tôi nghi ngờ rằng, một người thầy viết một tham luận không trôi về hình thức, ý tưởng mơ hồ như thế làm sao có thể định hướng đúng đắn cho trẻ em tự tìm hiểu lịch sử. Sao không mời những vị như nhà sử học Dương Trung Quốc chủ trì có hay hơn không?
Điều cần nhấn mạnh là những gì ông Phạm Hồng Tung viết trong tham luận đã cho thấy ông không phải là người hiểu nhiều về lịch sử. Nên ngay từ đầu ông cho rằng học sử là nhằm trang bị tính nhân văn, yêu chuộng hoà bình. Ông biến mục tiêu học lịch sử như là đạo đức học và văn học, nghe êm tai làm sao! Khác với cách hiểu thông thường của những người ông gọi là lưu manh và a dua rằng: học lịch sử dân tộc nhằm rút ra từ quá khứ những kinh nghiệm giữ nước và dựng nước của cha ông. Bài học lịch sử đòi hỏi phải trung thực, trẻ em cần biết những kinh nghiệm đáng tự hào lẫn đắng cay, tức phải đưa cả sự kiện thành công lẫn thất bại; để khi các em trở thành người chủ tương lai biết yêu nước, biết âm mưu thủ đoạn, biết người biết ta mà vận dụng nhằm tránh thất bại và đạt thành công.
Ông định nghĩa mục đích chiến tranh cũng là kỳ lạ. Trước ông cho rằng chiến tranh là xung đột lợi ích, là mưu đồ chính trị, thậm chí là mưu đồ của cả hai bên, làm như bên bị xâm lược cũng sẽ có lợi!Sau ông lại kết luận mục đích tối thượng của chiến tranh là hoà bình! Xưa nay không ai lập luận ngộ nghĩnh như vậy: Mục đích của chiến tranh là hoà bình!? Ông lầm lẫn giữa hiện tượng và mục đích hết sức ngớ ngẫn. Ai lại phát động chiến tranh để mưu cầu hoà bình bao giờ? Mục tiêu phát động chiến tranh là phải thắng để có lợi.
Sau một cuộc chiến đương nhiên phải là không còn chiến tranh. Đó là hiện tượng chứ sao gọi là mục tiêu? Nhưng ngưng bắn, ngưng chiến chưa phải là hoà bình. Nhầm lẫn đến thế mà dạy sử sao được!
Cho nên nếu là nhà sử học, nhìn vào ngày 17/2/79 chỉ coi đó là trận mở màn cho một âm mưu và tiến trình xâm lược mới, ta chỉ bẻ gãy ý đồ đánh nhanh thắng nhanh lấy thịt đè người thôi. Cuộc xâm lăng chưa chấm dứt. Đất nước còn trong tình trạng chiến tranh. Bài học cảnh giác của lịch sử là chỗ đó.
(Luật quốc phòng ghi rõ: Tình trạng chiến tranh là trạng thái xã hội đặc biệt của đất nước được tuyên bố từ khi Tổ quốc bị xâm lược cho đến khi hành vi xâm lược đó được chấm dứt trên thực tế.)
Vì lầm lẫn khái niệm ngưng chiến với hoà bình nên ông mới nêu ra : Tất nhiên không phải hoà bình bằng mọi giá. Nhưng không chỉ ra giá nào là vừa , hoặc là ông thừa nhận bên bị xâm lược cũng phải nhượng bộ gì đó. Ông quên rằng trong chiến tranh phía bảo vệ tổ quốc chỉ có một giá: một mất một còn. Bên xâm lược sẽ chỉ một giá: Được ăn cả, ngã về không. Nói cách khác trên phương diện quốc gia như bao đời vua, lịch sử dân tộc đã cho thấy, chỉ có ta chiến thắng, quân thù mới rút lui. Họ muốn giao hảo làm ăn, liên minh phải trả lại đất đã còn chiếm đóng bằng vũ lực thì mới tạo cơ hội hoà bình. Bài học lịch sử là chỗ đó.
Cho nên 40 năm nhìn lại, ta cần thấy Tàu muốn thôn tính nước ta tại thời điểm 1979, nhưng không thành công như kế hoạch ban đầu. Tàu xâm lược nước khác để chiếm và sáp nhập thành một tỉnh của mình đã thành công ở Tân Cương, Tây Tạng. Người ngây thơ về chính trị dễ dàng tin vào luận điểm Tàu muốn thắng thì đánh nữa sẽ thắng, chẳng qua muốn dạy Việt Nam một bài học!? Sao họ không chỉ dạy bài học cho Tân Cương, Tây Tạng mà sáp nhập hai vùng đó luôn? Câu trả lời là các xứ ấy đã thua. Hơn nữa, trên đời này có ai lại đem tài sản, xương máu của dân tộc mình đổ ra chỉ để giúp láng giềng một bài học? Dân gian ta đã không lưu truyền chế diễu khái niệm quân tử Tàu sao?: ” Quân tử nhất ngôn là quân tử dại, quân tử nói đi nói lại là quân tử khôn!”. Mà Đặng Tiểu Bình cũng đã từng tuyên bố : “Mèo trắng mèo đen , mèo nào cũng được, miễn bắt được chuột.” Lật lọng số một là giới cầm quyền của Tầu từ ngàn đời.
Việt Nam ta dù sao thời đó và bây giờ cũng là một nước yếu hơn China nên làm gì dám có đòi hỏi phi lý, hoặc lấn chiếm đất của Tàu mà chúng lại lu loa ta lấn chiếm. Vừa ăn cướp vừa là làng!
Là một nhà dạy sử, hàm đến giáo sư, nếu phát hiện sách giáo khoa Tàu dạy trẻ con của họ rằng Việt Nam gây hấn, lấn chiếm, ông có thể viết thư báo cáo bộ ngoại giao ra công hàm phản đối. Họ có đổi sách hay không ta cũng phải phản đối để may ra lọt tới tai trẻ em người Hoa. Bản thân Tàu cũng phản đối sách giáo khoa Nhật cơ mà. Ông lại bày phải thoả thuận với họ là thoả thuận cái gì? Nhượng một đảo nho nhỏ để họ đừng dạy như vậy nữa chăng?
Tác giả cũng không thể ám chỉ rằng ta và Tàu xung đột về quyền lợi ở Campuchia nên Tàu đánh ta. Nên nhớ rằng từ 30/4/75 quân Ponpot đã tấn công 14 xã ở Kiên Giang và chiếm đảo Thổ Chu của ta. Không lẽ ông không đọc Đại Thắng Mùa Xuân của tướng Văn Tiến Dũng trong đó có thuật trưa 29/4/75 Tàu đã nhờ đại sứ Pháp gặp ông Dương Văn Minh lúc đó là Tổng Thống VNCH, ngỏ ý rằng để Tàu can thiệp sẽ cắt đất từ Xuân Lộc trở vào cho VNCH. Một sư đoàn Hoa Kiều đã sẳn sàng tại Chợ Lớn. May mà ông Dương Văn Minh từ chối và để lại câu nói giá trị nhất trong cuộc đời binh nghiệp và chính trị của ông : “Chúng đã bán nước ta một lần, nay chúng lại muốn ta bán nước.”
Hãy tưởng tượng nếu ông Dương Văn Minh đồng ý thì cuộc chiến không như lịch sử đã diễn ra. Cá nhân tôi cho rằng trong cương vị lãnh đạo VNCH ở tình thế cuối cùng phải thua, ông Dương Văn Minh đã có một hành động yêu nước sáng suốt, không vì lợi ích của phe mình mà bán cả đất nước. Chỉ cần hai sự kiện đó đủ cho những đầu óc hủ lậu như tôi đây cũng hiểu rằng Tàu tham lam muốn đưa 500 triệu bần nông xuống Đông Nam Á như lời Mao tuyên bố. Thật sự giáo sư Tung chưa phân biệt giữa xung đột và chiến tranh, giữa nguyên nhân và lấy cớ thì làm sao mà hiểu sử học được. Ông cũng không phân biệt tham vọng của quá khứ và âm mưu lâu dài của Tàu, nên mơ hồ về quan điểm lịch sử dân tộc và quan hệ của hai nước hiện nay.
Tôi thấy trong bài tham luận nhiều lần ông lặp đi lặp lại nhân bản, nhân văn, chưa một lần ông dùng từ dân tộc, mà hình như ông không hiểu mối quan hệ giữa nhân văn và dân tộc như thế nào.
Ai cũng biết, nhân văn không ra khỏi khái niệm thất tình, là bảy biểu hiện tình cảm của con người. Ở đây ta chỉ nhấn mạnh nhân văn là biết cả yêu lẫn ghét, biết trừng phạt lẫn tha thứ, biết chuộng lẽ phải, chống lại sai trái, biết giận biết vui… Yêu ai và oán ai, điều gì vui hoặc buồn ai lại chẳng biết!
Nhân văn không là chỉ yêu thương nhân loại, mà cần phải chống lại kẻ làm hại nhân loại, càng không phải dĩ hoà vi quý, sống chung với những kẻ đó. Và trước hết một con người nhân văn, dạy cho trẻ xây dựng tâm hồn nhân văn qua sử là phải biết yêu gia đình mình, tổ quốc mình, chung lưng đấu cật, thậm chí hy sinh chống lại kẻ xâm lược nước mình. Nếu chưa có được hành vi cũng phải tỏ lời nói và thái độ. Nếu không dạy những việc tối thiểu trên, mọi lời hoa mỹ nhân văn, nhân bản gì đó chỉ là rỗng tuếch hoặc lừa mị.
Chính vì không hiểu được nghĩa nhân văn nên tác giả mới không hiểu khái niệm ” thoả thuận lịch sử”. Tính nhân văn khi hành xử giữa hai quốc gia là tôn trọng độc lập và chủ quyền của mỗi quốc gia. Mọi hành vi xâm phạm độc lập, chủ quyền của nước khác là phản nhân văn. Tính nhân văn là kết án giới cầm quyền chứ không hề kết án nhân dân, quân lính của nước xâm lược; coi trọng tính mạng của quân sĩ hai bên, không giết người đầu hàng, không ngược đãi tù binh….Thoả thuận lịch sử là kẻ gây hấn, xâm lược phải công khai xin lỗi, đền bù thiệt hại nếu được.
Ở đâu ra cái lý thuyết tâm lý học dạy được học sinh yêu nước, yêu chuộng lẻ phải song song với cấm học sinh không được tỏ thái độ căm thù giặc. Ở đâu ra được câu văn khiến người ta chống lại cái ác mà không dùng những lời lẻ phỉ báng cái ác?
Ông chủ trương chỉ trình bày sự kiện mà không tỏ thái độ với sự kiện là nghịch lý với tính nhân văn, nó chỉ đúng với máy tính trước đây khi nhập dữ liệu. Ngày nay máy tính tối tân cũng đã biết tỏ thái độ một ít rồi đấy, vì nó được cài đặt phần mềm theo trí tuệ và tâm lý con người.
Khái niệm không khơi dậy hận thù, khép lại quá khứ của ông cũng hết sức kỳ lạ! Hận thù đây là hận thù nhà cầm quyền chủ trương xâm lược, chỉ đạo hành vi xâm lược tàn bạo chứ có ai hận dân tộc Hoa bao giờ? Còn thương binh lính họ bị lợi dụng chết oan uổng nữa kìa. Sách vở từ trước đến nay có ai dạy thù người Hoa bao giờ?

Nguyễn Du khi đi ngang qua ải Nam Quan cũng đã chẳng thay người Việt phê phán Mã Viện và tỏ lòng thương xót thân phận ngươi lính Hoa đó sao:
Chung cổ hàn phong xuy bạch cốt
Kỳ công hà thủ Hán tướng quân

Tạm dịch:
Ngàn năm gió buốt xương khô
Nên công tướng Hán vạn mồ không chôn.

Khi ta nói giặc Tàu là ám chỉ bọn đầu sỏ, còn trong chiến cuộc người lính hai bên buộc phải giết nhau để thắng, tội ác đó được quy về kẻ cầm đầu gây chiến. Xưa đến nay đều vậy có gì mà trẻ em không hiểu? Chấm dứt chiến tranh xâm lược thì nhân dân cả hai nước đều mừng, người dân nước đi xâm lược nếu có người thân chết cũng oán là oán nhà cầm quyền của họ mà thôi, chứ ai lại oán nước cần tự vệ. Thật sự tôi không hiểu nếu tham gia quân đội, được phân công động viên một nhóm lính sắp lâm trận ông sẽ động viên binh sĩ bằng lời lẽ gì. Tôi hình dung ông liệt kê :” Ta có một tiểu đội, chỉ có tiểu liên, họ có một đại đội, có 3 trung liên, một đại liên, các bạn đánh phải biết người biết ta!”
Khép lại quá khứ là một khái niệm dùng trong hai trường hợp khác nhau. Trong nội chiến phe thắng đừng tự hào, nhục mạ bên thua, đừng cư xử bất bình đẳng; mà chủ động kêu gọi bên thua đừng oán hận, cùng chung lưng giữ nước và dựng nước.
Khép lại quá khứ giữa nước xâm lược và nước bị xâm lược là ” tình trạng chiến tranh” đã kết thúc, kẻ xâm lược không còn hành vi gây hấn nữa, thậm chí hỗ trợ nếu có thể. Ví dụ chúng ta khép lại quá khứ với Pháp và Mỹ.
Ông có biết Hiller gây ra chiến tranh, trong đó có chiếm nước Pháp, sau chiến tranh chính quyền mới của Tây Đức cũng thay mặt chế độ cũ xin lỗi toàn thế giới, mới dẫn tới những thương thảo hậu chiến trả đất lại cho Đức khi phe đồng minh thắng trận chiếm đóng không? Còn đối với Tàu thì chúng còn đang sờ sờ đóng trên lãnh thổ nước ta, còn vẻ đường lưỡi bò thì đã chấm dứt tình trạng chiến tranh đâu mà khép lại quá khứ?
Giả sử bây giờ vì tình hữu nghị hàng ngàn năm của hai dân tộc, ta nói với người Hoa: “Chúng ta cùng khép lại quá khứ” Thế nào Tập Cận Bình cũng bắt tay hảo hảo, thậm chí xía xịa ( cám ơn) vì ta hiến luôn cho họ Biển Đông và hai quần đảo rồi!
Học lịch sử thế giới để có cái nhìn toàn diện như tác giả nói, thì Tàu phải nói: “Xin lỗi, trước đây nước tôi người đông lỡ chiếm chủ quyền của bạn, nay thấy nước bạn mật độ dân số dày hơn, tôi trả lại cho các bạn mấy cái đảo đã chiếm và biển đông là của bạn, trong khuôn khổ quy định của luật biển quốc tế. Chúng ta khép lại quá khứ”. Tập Cận Bình có nói được vậy không? May ra cử ông giáo sư này thương thuyết biết đâu Tập Cận Bình đồng ý!
Nếu lý thuyết dạy sử của ông mà được đa số dân Việt tán thành thì hương hồn Nguyễn Trãi cũng phải xin lỗi ông vì đã kết thúc chiến tranh mà còn lỡ viết phê phán giặc Minh bằng những lời lẽ nặng nề, bắt con cháu phải học 600 năm nay:

Nhân họ Hồ chính sự phiền hà
Để trong nước lòng dân oán hận
Quân cuồng Minh thừa cơ gây hoạ
Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh
Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn
Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ
Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế
Gây thù kết oán trải mấy mươi năm
Bại nhân nghĩa nát cả đất trời.
Nặng thuế khoá sạch không đầm núi.
Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá mập thuồng luồng.
Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu nước độc.
Vét sản vật, bắt dò chim trả, chốn chốn lưới chăng.
Nhiễu nhân dân, bắt bẫy hươu đen, nơi nơi cạm đặt.
Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ,
Nheo nhóc thay kẻ goá bụa khốn cùng.
Thằng há miệng, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán,
Nay xây nhà, mai đắp đất, chân tay nào phục dịch cho vừa?
Nặng nề những nổi phu phen
Tan tác cả nghề canh cửi.
Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,
Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi!
Lẽ nào trời đất dung tha? Ai bảo thần dân chịu được?

LỜI KẾT

Khó thay khi góp ý cho người khác, dễ dàng mua oán chuốc thù, chưa kể bức dây động rừng. Nhưng với lương tâm và trách nhiệm của một công dân tôi xin nói rõ ý kiến cá nhân: Giáo sư tiến sĩ Phạm Hồng Tung không đủ tầm vóc để phụ trách biên soạn môn lịch sử trong sách giáo khoa. Áp dụng tư duy sử học của ông sẽ là tai họa cho thế hệ trẻ, những người chủ tương lại của đất nước.
Bộ Giáo Dục cần lắng nghe ý kiến của dư luận như đã từng nghe về cải cách chữ viết của Bùi Hiền và Hồ Ngọc Đại, như chính phủ từng nghe và hoãn dự luật đặc khu.

Lê Nghị
(Nguyên Lạc biên tập với sự đồng ý của tác giả)
…………….
[*] Diễn Biến 10 năm Cuộc Chiến Biên Giới Phía Bắc 1979 – 1989
https://vnexpress.net/longform/dien-bien-10-nam-cuoc-chien-bien-gioi-phia-bac-3881788.html

(Nguồn: Báo Tiếng Dân)

FB Trương Nhân Tuấn

Cuộc chiến Việt-Trung 1979, mở đầu từ ngày 17 tháng 2 năm 1979 và chấm dứt ngày 5 tháng 3 năm 1979, giới hạn trên địa bàn các tỉnh biên giới phía Bắc của VN. Học giả nước ngoài gọi cuộc chiến này qua nhiều tên khác nhau. Một số gọi là “chiến tranh biên giới – la guerre des frontières”. Điều này không sai vì địa bàn cuộc chiến chỉ giới hạn ở các vùng biên giới. Tên này cũng được đặt cho cuộc chiến Campuchia tháng 12 năm 1978. Nguyên nhân cuộc chiến VN-Campuchia bắt nguồn từ các tranh chấp về biên giới, lãnh thổ. Một cuộc chiến tranh vì vậy cũng có thể mang tên “mục tiêu” của các bên tham gia cuộc chiến.

Phía CSVN gọi đó là cuộc chiến “xâm lược”: “Chiến tranh xâm lược ngày 17-2-1979 là đỉnh cao của những hành động thù địch của lãnh đạo TQ”.

Ý nghĩa của từ “xâm lược” rất nặng nề: xâm là tiến vào, lược là cướp.

Một số tài liệu cho biết chỉ trong vòng 20 ngày thiệt hại về nhân mạng hai bên từ 60 ngàn đến 100 ngàn người bị loại khỏi vòng chiến. Con số phía bên TQ hy sinh vào khoảng 30 đến 50 ngàn.

Sau hai tuần giao tranh TQ tuyên bố đã đạt được mục tiêu và đơn phương rút quân về. Các tỉnh phía VN tiếp giáp với TQ đều bị lính TQ cướp sạch, phá sạch, giết sạch. Thật đúng nghĩa với từ “xâm lược”!

Một số đất đai của VN trên vùng biên giới đã bị TQ chiếm đóng sau cuộc chiến. Hiệp ước Phân định Biên giới trên đất liền 25 tháng 12 năm 1999 khẳng định chủ quyền của TQ trên những vùng đất này (không đáng kể về diện tích).

Phía TQ gọi cuộc chiến “hoàn kích tự vệ – đánh để tự vệ”, mục tiêu là “dạy cho VN một bài học”.

Trên lý thuyết chiến tranh chấm dứt sau khi TQ tuyên bố rút quân về ngày 5 tháng 3 năm 1979. Nhưng trên thực tế cuộc chiến kéo dài cho tới các năm 1988, 1989.

Cuộc chiến “phản kích tự vệ kéo dài” của TQ được thực hiện trên những chiến trường không kém phần “khốc liệt”. Mục tiêu của TQ một mặt nhằm yễm trợ kháng chiến quân Khmer đỏ trên chiến trường Campuchia, mặt khác xâm chiếm một số “cao điểm” chiến lược (thuộc lãnh thổ VN) tọa lạc trên đường biên giới. Đặc biệt thuộc lưu vực suối Thanh Thủy (Hà Giang). Các chi tiết này sẽ nói lại phần dưới.

Sau khi hai bên VN-TQ bình thường hóa ngoại giao, sau Hội nghị Thành Đô 1990. Báo chí VN “im lặng”, tránh nói về cuộc chiến này. Các cuốn “hồi ký” của các cựu chiến binh không thấy xuất bản. Ngay cả sử sách, phía VN cũng không nhiều lời về cuộc chiến 1979. Trong một thời gian dài các nghĩa trang liệt sĩ của VN, những người hy sinh cho cuộc chiến, trên các tỉnh biên giới, bị bỏ hoang không được trùng tu. Các bia đá ghi “tội ác chiến tranh” lập lên sau chiến tranh cũng bị đập phá, xóa bỏ.

Về phía VN, ký ức về cuộc chiến 1979 bị xóa mờ đối với những người “trong cuộc”. Huống chi các thế hệ sinh sau!.

Ngược lại phía TQ, nhiều tập hồi ký đã được xuất bản. Các nghĩa trang “liệt sĩ” phía TQ được chôn cất trên lãnh thổ VN, nay trở thành đất của TQ, luôn được trùng tu, đông đảo người thăm viếng, nhang khói thường xuyên. Một số nghĩa trang “liệt sĩ TQ” không hiểu lý do ở sâu trong lãnh thổ VN. Các nghĩa trang này được nhà cầm quyền VN chăm sóc tận tình.

40 năm sau báo chí VN được “mở miệng” (?). Nhiều bài báo về chủ đề chiến tranh biên giới 1979 mấy ngày nay thấy được đăng tải. Vấn đề là phần lớn các bài viết này “ít” nói về lịch sử. Cũng không thấy bài báo nào nói về các bài học hai bên cần rút ra sau chiến tranh.

Lãnh đạo CSVN, trong một thời gian (tương đối ngắn so với thời gian lập quốc của Việt Nam), đã liên tục mở ra bốn cuộc chiến tranh: “9 năm kháng chiến” đánh Pháp (1945-1954); hai mươi năm “đánh cho Mỹ cút đánh cho Ngụy nhào” (1954-1975); mười năm đánh Khmer đỏ và chiếm đóng Campuchia (1978-1988); cuối cùng là đánh Trung Quốc, tháng 2-1979. (Trên lý thuyết quân TQ rút về vào tháng 3 năm 1979 nhưng trên vùng biên giới chiến cuộc vẫn tiếp tục cho đến cuối thập niên 80). Tức là trong 10 năm, 1978-1988, VN phải đương đầu cùng lúc hai cuộc chiến tranh: biên giới phía Bắc với TQ và phía Tây Nam với Khmer đỏ.

Phía CSVN hãnh diện tuyên bố đã “chiến thắng vẻ vang” ở 4 cuộc chiến đó.

Câu hỏi đặt ra là các “chiến thắng vẻ vang” đã đem lại điều gì cho người dân và đất nước?

40 năm sau (cuộc chiến biên giới 1979) người dân vẫn nghèo, đất nước bị tàn phá. “Rừng đã hết và biển đã chết”. Sông ngòi, ruộng đồng, đất đai… ô nhiễm, tài nguyên quốc gia bị hủy hoại. Đất nước không đơn thuần đứng trước “nguy cơ chưa giàu đã già” mà thực tế đã lâm vào vòng lệ thuộc.

Huyết mạch kinh tế phần lớn do tài phiệt nước ngoài nắm giữ (qua các hình thức đầu tư). Đại đa số dân chúng sống về lao động tay chân, làm công trong các xí nghiệp của tài phiệt nước ngoài. Nếu không thì sống nhờ vào “xuất khẩu lao động”, “làm dâu xứ người”, một hình thức “lao nô quốc tế”.

Những quốc gia “chiến bại” trước VN, Pháp và Mỹ không nói, vẫn luôn là các đại cường hàng đầu thế giới.

Còn Trung quốc?

Học giả VN thường khoe khoang TQ “học VN một bài học”. Nhưng đàng sau “bài học” mà TQ học của VN, nếu không nói là nhờ “thua” VN, TQ từ một quốc gia nghèo đói lạc hậu “vươn vai” trong bốn thập niên trở thành một đại cường, chỉ đứng sau Mỹ, về kinh tế, khoa học kỹ thuật, quốc phòng…

Ngay cả Campuchia, phía thiệt thòi nhứt trong chiến tranh, bây giờ cũng “qua mặt” VN trên nhiều phương diện.

Viết lại lịch sử không phải để “say sưa” với “hào quang” chiến thắng, hay để “tự hào” ta là “anh hùng”. Viết lại lịch sử cũng không phải để khơi dậy lòng “căm thù” giữa hai dân tộc VN-Mỹ, VN-TQ, VN-Campuchia… (thậm chí khơi dậy hận thù dân tộc hai miền Nam Bắc). Lợi ích của “lịch sử” là để “không lập lại những sai lầm của lịch sử”.

TQ chắc chắn đã “học” được nhiều kinh nghiệm ở cuộc chiến 1979. Không phải nhờ cuộc chiến này mà TQ “lấy niềm tin” với Mỹ, từ đó nhờ vào tư bản cùng khoa học kỹ thuật của Mỹ để phát triển hay sao?

Còn VN đã học được cái gì (ở 4 cuộc chiến)?.

Phía TQ đưa nhiều lý do để biện hộ cho cuộc chiến biên giới tháng Hai năm 1979.

Trang BBC ngày 17 tháng Hai 2006 dẫn hồi ký của Zhou Deli (Châu Đức Lễ), vốn tham mưu trưởng của Quân khu Quảng Châu. Ông này cho biết từ tháng Chín năm 1978 văn phòng tham mưu trưởng quân đội nhân dân Trung Quốc đã có những cuộc họp mục đích tìm phương pháp “giải quyết vấn đề lãnh thổ bị quân Việt Nam chiếm đóng”:

Tác giả viết:

“Sự tập trung ban đầu là nhắm vào cuộc xung đột biên giới, và đề xuất đầu tiên muốn có một cuộc tấn công nhỏ vào một trung đoàn Việt Nam ở Trùng Khánh, giáp ranh Quảng Tây.
Sau khi nhận được tin tình báo cho biết Việt Nam sẽ tấn công Campuchia, đa số người dự họp cho rằng một cuộc tấn công cần có tác động lớn đến Hà Nội và tình hình Đông Nam Á.
Họ đề nghị tấn công vào một đơn vị quân chính quy Việt Nam ở một khu vực địa lý rộng hơn. Cuộc họp kết thúc mà không đưa ra quyết định nào, nhưng nó tạo tiền đề cho kế hoạch chiến tranh sau đó”.

Nếu dựa trên ý kiến này, vấn đề Campuchia không phải là nguyên nhân “cốt lõi” khiến TQ lấy quyết định đánh VN. Không có vụ Campuchia thì TQ cũng đánh VN, mục đích “giải quyết vấn đề lãnh thổ bị VN chiếm đóng”. Mục tiêu tấn công là một “trung đoàn VN” trong khu vực Trùng Khánh (Cao Bằng, VN).

Tác giả King C. Chen trong “China’s War Against Vietnam” kể lại buổi họp ngày 16 tháng hai 1979 tại Bắc Kinh do Hoa Quốc Phong chủ trì. 17 tiếng đồng hồ trước khi lệnh nổ súng ban ra, Đặng Tiểu Bình có bài thuyết trình cho các lãnh đạo CSTQ về bản chất và mục tiêu cuộc chiến.

Theo họ Đặng bản chất cuộc chiến là “hoàn kích tự vệ”. Cuộc chiến được “giới hạn” về thời gian, không gian cũng như về qui mô. Mục tiêu là dạy cho Việt Nam một “bài học”.

Gọi “hoàn kích tự vệ chiến”, tức đánh trả để tự vệ, bởi vì VN đã “trục xuất kiều dân người Hoa” cũng như bộ đội VN nhiều lần mở các cuộc tấn công vào lãnh thổ TQ, chiếm đất của TQ cũng như gây nhiều thiệt hại về nhân mạng.

Mục tiêu “cho VN một bài học”, bởi vì “VN cực kỳ ngạo mạn”, xâm lược Campuchia, khoa trương thế lực là “cường quốc thứ ba trên thế giới”.

Học giả TQ, Xiaoming Zhang, trong “China’s 1979 War with Vietnam: A Reassessment” viết rằng các cấp lãnh đạo Trung Quốc, trong một cuộc họp Bộ Chính Trị hàng tuần vào đầu tháng Bảy năm 1978, đã ra quyết định “dạy cho Việt Nam bài học” vì thái độ “vô ơn và ngạo mạn”.

Theo tác giả, trong 20 năm Trung Quốc đã viện trợ cho Hà Nội trên 20 tỷ đô la Mỹ, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Nhưng sau 1975 VN buộc người Hoa hồi cư đồng thời gia tăng chiến sự trên biên giới. Rõ ràng đây là thái độ phủi ơn và hống hách. Ngoài ra còn có vấn đề can thiệp quân sự vào Campuchia.

Tác giả cũng dẫn (lại) ý kiến của Châu Đức Lễ (Zhou Deli), tham mưu trưởng quân khu Quảng Châu, trong một cuộc họp được tổ chức trong bộ tổng tham mưu QGPND tháng 9 năm 1978. Nội dung nói về “làm sao đối phó với nạn xâm chiếm lãnh thổ của quân đội Việt Nam”.

Cuộc chiến đã xảy ra đúng như họ Đặng đã nói. Thời gian xung đột chỉ trong một tháng (quân TQ hoàn tất việc rút quân vào ngày 17 tháng 3 năm 1979). Địa bàn chiến tranh chỉ ở các tỉnh biên giới. Về “qui mô”, TQ cũng giới hạn không sử dụng hải quân và không quân.

Nguyên nhân cuộc chiến, từ phía TQ:

Thứ nhứt là vấn đề “lãnh thổ”. VN đã “chiếm đóng” lãnh thổ của TQ (?)

Thứ hai “thái độ vô ơn và ngạo mạn”, bao gồm việc VN “phủi ơn” và “nạn kiều”.

Thứ ba, vấn đề Campuchia.

1/ Vấn đề “VN chiếm đóng lãnh thổ của TQ”.

Xét tài liệu “mật” của CIA Mỹ về cuộc chiến 1979 đã được bạch hóa. Theo tài liệu này VN chiếm khoảng 60km² đất của TQ.

Nếu “vùng lãnh thổ” có diện tích khoảng 60Km² là (một trong những) nguyên nhân đưa tới TQ quyết định mở cuộc “phản công tự vệ chiến”, thì đây là cuộc chiến “sai lầm”. Chưa thấy một học giả bất kỳ trưng bằng chứng cho thấy VN “chiếm 60km² đất” của TQ hết cả.

Vậy 60km² đất (mà tài liệu CIA nói tới) từ đâu mà có?

Theo nghiên cứu của cá nhân, bằng những tài liệu CAOM (Trung tâm văn khố hải ngoại Pháp tại Aix-En-Provence), hoặc lãnh đạo TQ đã “ngộ nhận”, hiểu sai về nội dung Công ước Phân định biên giới 1887 (giữa Pháp và nhà Thanh). Hoặc là lãnh đạo TQ “bịa đặt” để “lấy cớ” đánh VN.

Về Công ước 1887, công tác phân giới, cắm mốc kéo dài 10 năm (kết thúc năm 1897, đồng thời với việc phân định biên giới đến sông Mékong). Nội dung Công ước 1887 có nhiều thay đổi, như được bổ túc thêm qua Công ước 1895 và các biên bản cắm mốc. Một số vùng lãnh thổ dịp này thay đổi chủ quyền.

Nguyên tắc “lãnh thổ đổi quyền lợi kinh tế” của viên Đặc sứ người Pháp phụ trách phân định biên giới năm 1887 tại Bắc Kinh, Thanh triều đồng ý “mở cửa” cho Pháp vào “làm ăn” ở các tình Hoa Nam, đổi lại Pháp nhượng một số lãnh thổ để “đền bù”. Kết quả hai bên phân định “trên những bản đồ” (rất sai) do người Hoa cung cấp, một số địa danh của VN phải mất cho TQ. Quan trọng là tổng Tụ Long (vùng trũng trên bản đồ phía bắc Hà Giang, 700km²), tổng Đèo lương (Cao Bằng, 300km²), các xã thuộc các tổng Kiến Duyên và Bắc Tràng (có thể lên tới vài ngàn km²), vùng đất thuộc mũi Bạch Long với huyện Giang Bình…

Ngoài ra để thuận tiện việc cắm mốc cũng như về an ninh phòng vệ hay để bảo toàn các đơn vị hành chánh địa phương, các nhân viên phụ trách việc phân giới sử dụng nguyên tắc “trao đổi”, lãnh thổ lấy lãnh thổ. Công ước bổ túc 1895 ra đời trong dịp này. Một số thí dụ tiêu biểu, Pháp đổi một phần đất thuộc xã Phấn Vũ (thuộc tổng Phương Độ, tỉnh Hà Giang) để lấy vùng đất hữu ngạn sông Đà. Đất này vốn do các thổ ti thuộc giòng họ Đèo (người Nùng) cai trị từ lâu đời mà hậu duệ Đèo Văn Trị thần phục Pháp (thay vì nhà Thanh). VN được lợi về diện tích nhưng ít quan trọng về kinh tế.

Thí dụ khác, các nhân viên phân giới Pháp trao đổi đất đai để có đường biên giới “an ninh”. Họ lấy một phần đất còn lại thuộc xã Phấn Vũ (tổng Phương Độ) đổi lấy dãi núi phía bắc suối Thanh Thủy. Đường biên giới khu vực này thay đổi, không theo nội dung các công ước (1887 hay 1895), mà theo nội dung các biên bản phân giới. Đường biên giới thay vì đi theo con suối Thanh Thủy (như xác định theo các công ước 1887 và 1895) lại được dời về phía bắc, theo đường nối các đỉnh cao (đường phân thủy – ligne partage des eaux). VN được lợi về “an ninh”, do kiểm soát được các cao điểm chế ngự Hà Giang, sông Lô (rivière Claire) và các của ải thông thương đồng thời với dãi đất diện tích khoảng 50 km² (ước tính theo chiều dài con suối Thanh Thủy với bề rộng giữa con suối này với đường nối các đỉnh cao). Nhưng VN mất phần đất tương đương diện tích, có giá trị kinh tế vì có nhiều quặng mỏ kim loại quí.

Cuộc chiến “phản công tự vệ kéo dài”, từ 1984 cho đến những năm 1988, 1989, nếu ta xét trên toàn cục, chiến trường chỉ tập trung trong khu vực suối Thanh Thủy (Vị Xuyên, Hà giang). Các “trận địa” đẫm máu được nghe nói tới như Giả m Sơn, Lão Sơn… đều là những cao điểm (thuộc về VN) nằm trên đoạn biên giới này.

Bài viết trên BBC hay bài viết trên trang Facebook cá nhân có ghi lại dữ kiện này.

Theo tôi, có thể vì các lý do vô ý hay hữu ý, hay vì sự phức tạp của lịch sử phân định biên giới Pháp Thanh 1887-1897, đã gây ra sự “ngộ nhận” về việc VN “chiếm 60km²” đất của TQ.

Nếu phía TQ quyết định chiến tranh chỉ vì việc này, rõ ràng là điều đáng tiếc.

Nhưng vấn đề “lãnh thổ của TQ do VN chiếm đóng” mà học giả TQ đã nói ở trên, có thể là quần đảo Trường Sa.

Vấn đề là đến nay chưa thấy tài liệu nào cho thấy có sự liên quan giữa cuộc chiến Biên giới tháng Hai 1979 với tranh chấp Trường Sa (nói riêng) và Biển Đông, nói chung.

Ngoài ra cũng có dư luận cho rằng nguyên nhân cuộc chiến đến từ việc tranh chấp quần đảo Hoàng Sa.

BBC đăng bài viết của tác giả người Hung, Tiến sĩ Balazs Szalontai, tựa đề “Đàm phán biên giới Việt Trung 1974-1978”. Tác giả cho biết nguyên nhân chính đưa đến xung đột giữa VN và TQ là vấn đề “tranh chấp chủ quyền quần đảo Hoàng Sa”: “tài liệu từ văn khố Hungary đã hé lộ cho thấy nguyên nhân chính gây ra cuộc xung đột Việt Trung là một vấn đề mà Liên Bang Xô Viết chẳng có dính dáng gì tới: đó là cuộc tranh chấp về chủ quyền trên quần đảo Hoàng Sa.”

Hoàng Sa đã bị TQ cưỡng chiếm bằng vũ lực trên tay hải quân VNCH từ 17 đến 19 tháng Giêng năm 1974. Người ta không tìm thấy một tài liệu nào của VNDCCH mang nội dung chống, hay chỉ trích thái độ vi phạm Hiến chương LHQ (dùng vũ lực giải quyết tranh chấp lãnh thổ) trong vấn đề hoàng Sa. Mặc dầu Hoàng Sa là một lãnh thổ của VN. Mọi “bên” VN, phía nào cũng có trách nhiệm như nhau trong vấn đề bảo vệ lãnh thổ. Tức là, trên quan điểm Công pháp quốc tế, thái độ “im lặng” của VNDCCH là thái độ “đồng thuận ám thị” việc TQ sử dụng vũ lực chiếm Hoàng Sa.

Đến năm 1979, lúc khai chiến, TQ đã nắm vững trong tay quần đảo Hoàng Sa.

Cho rằng TQ khai chiến vì Hoàng Sa là không có cơ sở, logic lẫn lịch sử và pháp lý. “Cái đó” đã nằm trong tay tôi rồi, lý do gì tôi “gây chiến” với người khác vì “cái đó” nữa?

Còn nói về “đàm phán biên giới Việt-Trung 1974-1978”. Với tư cách một người nghiên cứu về biên giới VN và TQ từ nhiều năm, tôi chưa hề thấy có mối tương quan nào giữa quần đảo Hoàng Sa và hai đường biên giới phải phân định lại giữa VN và TQ: Biên giới trên đất liền và Biên giới trong vịnh Bắc Việt.

VN có đặt vấn đề về quần đảo Hoàng Sa trong quá trình đàm phán hay không? Theo nghiên cứu của tôi, nếu có đặt ra thì việc này không đem lại lợi ích nào cho VN. Trên đất liền VN mất một số đất dọc trên biên giới (diện tích giới hạn vài trăm cây số vuông). Trong vịnh Bắc việt VN bị thiệt hại khoảng 11.000 cây số vuông. Trong khi đó VN có thể đòi lại những vùng lãnh thổ đã bị mất cho TQ năm 1887. Đơn thuần vì Công ước này mất hiệu lực do hệ quả “Dol”, tức “bội ước”. Các quan chức Pháp vi phạm các hiệp ước 1874, 1884… cam kết bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ VN.

Tóm lại, cho rằng nguyên nhân cuộc chiến đến từ việc VN chiếm 60km² đất của TQ là không có căn cứ.

TQ “trừng phạt” VN vì các lý do “bội ước”, “phản phúc”, “ngạo mạn”… hay vì cuộc chiến Campuchia. Các việc này sẽ bàn lại phần dưới.

(còn nữa)