(Nguồn: Huy Vespa)

Huy Vespa

Tối 16/12 vừa rồi, tại Idecaf, trong khuôn khổ tọa đàm “PHỤ NỮ & VĂN CHƯƠNG” do Viện Pháp tại Vietnam tổ chức; nữ văn sĩ Nguyễn Thị Hoàng, sau gần nửa thế kỷ “câm” (như lời bà nói trong đoạn mở đầu clip) …đã xuất hiện trước công chúng, lên tiếng nói… để kể lại quãng đời văn của mình: về “cái viết” nào là quan trọng nhất (mặc dù sau đó bà cũng cho rằng chẳng có cái viết nào của bà là quan trọng hết); về Vòng Tay Học Trò: nó không phải là tác phẩm quan trọng nhất nhưng nó nó là chứng tích, là khoảnh khắc cứu vớt nữ sĩ trong một đoạn đời tưởng chừng là đã hủy diệt được bà; về sự im lặng của mình: bà đối diện với nó bằng một cách thế chủ động, không phải do ngoại cảnh, do thời cuộc, mà theo bà do tình cảnh riêng, do những xáo trộn riêng của chính mình trong nội cảnh…

Bằng sự im vắng trong ẩn nhẫn đó (sự ẩn nhẫn “đội một hòn than chôn chân sầu đứng đợi” như trong lời một bài hát của Nguyễn Đình Toàn chăng? – nhưng, đối với Nguyễn Thị Hoàng, “bất động cũng là hành tung của một kẻ ẩn mình”!!! ), có lẽ định mệnh đã một lần nữa “gõ cửa”, và phải chăng người nữ sĩ ấy thấy đã đến lúc cần “hoàn thành” điều “đó”, đã đến lúc “làm cho xong hết cuộc tiễn đưa”: “Hoàn thành định mệnh như trời muốn.”(như kết từ trong một cuộc phỏng vấn xa xôi Saigon kiếp trước:1973 trên tạp chí Văn khi được hỏi về “dự định lớn” của bà)

Trong cuộc nói chuyện, bà cũng bày tỏ biết ơn tất cả những khổ nạn, để rồi đó: trong câm lặng, trong những cái không-đưa-ra, không-in, không-phải-là-không-còn-viết…mới thật sự khiến bà cảm thấy mình trở thành một “nhà văn” đúng nghĩa…; khi cái TÔI đã biến thành cái NGÀN TÔI.