<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>PHAN &#8211; T.Vấn và Bạn Hữu</title>
	<atom:link href="https://t-van.net/tag/phan/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://t-van.net</link>
	<description>Văn Học và Đời Sống</description>
	<lastBuildDate>Sat, 17 Feb 2018 20:00:05 +0000</lastBuildDate>
	<language>en-US</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=6.7.11</generator>

<image>
	<url>https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2022/02/t-van-favicon.png?strip=all&#038;resize=32%2C32</url>
	<title>PHAN &#8211; T.Vấn và Bạn Hữu</title>
	<link>https://t-van.net</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
	<item>
		<title>Phan: Tết trong lòng</title>
		<link>https://t-van.net/phan-tet-trong-long/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-tet-trong-long/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 16 Feb 2018 15:52:34 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<category><![CDATA[tết]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=34648</guid>

					<description><![CDATA[Tết Ngoài Trời &#8211; Ảnh: Lưu Na 1. Tết tới rồi! Nhóm người Việt trong hãng tôi đang đóng tiền hào phóng vì năm nay anh chị em làm thêm giờ được khá nên đóng khá để làm tất niên, mời đồng nghiệp Liên Hợp Quốc trong hãng ăn tết Việt nam với chúng tôi [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2018/02/16.jpg?strip=all"><img fetchpriority="high" decoding="async" class="aligncenter wp-image-34649" src="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2018/02/16-200x300.jpg?strip=all" alt="16" width="229" height="344" srcset="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2018/02/16-200x300.jpg?strip=all 200w, https://cdn.t-van.net/2018/02/16-768x1152.jpg 768w, https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2018/02/16.jpg?strip=all 533w" sizes="(max-width: 229px) 100vw, 229px" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Tết Ngoài Trời &#8211; Ảnh: Lưu Na</strong></p>
<p><strong>1.</strong></p>
<p>Tết tới rồi! Nhóm người Việt trong hãng tôi đang đóng tiền hào phóng vì năm nay anh chị em làm thêm giờ được khá nên đóng khá để làm tất niên, mời đồng nghiệp Liên Hợp Quốc trong hãng ăn tết Việt nam với chúng tôi cho vui.</p>
<p>Cái truyền thống này có từ bao giờ thì không ai nhớ rõ, vì những người khai sinh ra cái truyền thống vẻ vang dân tộc này đều đã nghỉ hưu. Thường thì chú bác cô dì đã về hưu, nhưng ngày tất niên của nhóm người Việt, các chú bác cô dì nào có thể thì cũng vào hãng để chung vui, gặp lại bạn bè làm chung ngày trước.</p>
<p>Hãng cũng dễ chịu là tết Việt, tết Lào gì mấy ông mấy bà sếp lớn cũng tham gia nhiệt tình. Cái nhiệt tình cảm động nhất là thay vì ăn trưa thường ngày chỉ ba mươi phút. Thì Tết Việt, tết Lào cứ thoải mãi ăn trưa chừng hai tiếng, không sếp nào hối đi làm cả. Có năm ăn tết vào giờ ăn trưa nhưng kéo luôn tới giờ về vì đầu năm tây thì thường công việc chưa nhiều nên mấy sếp du di.</p>
<p>Mấy bà Mỹ cứ hỏi cách làm chả giò, sao mà ngon quá! Rồi làm sao gói được quá nhiều thứ vào chung trong một cái bánh tét đẹp đẽ đến vậy, còn ngon thì bánh tét ngon quá ngon…</p>
<p>Mấy tay nhậu người Mỹ, người Mễ thì mê món trứng ngàn năm của tôi. Tôi ngẫu hứng chế lại món hột vịt bắc thảo &#8211; củ kiệu &#8211; tôm khô của Việt nam thành món hoà hợp dân tộc vì Mỹ, Mễ không thích ăn tôm khô, thậm chí có người ăn không được vì mùi tôm khô khó chịu với họ. Vậy là chỉ có hột vịt bắc thảo với củ kiệu, nhưng tôi cắt thêm củ hành trắng với cần tàu rải lên khay, vài lát ớt đỏ cho đẹp mắt, rồi rắc đậu phộng rang giã giập…</p>
<p>Trời ơi vậy mà mấy tay nhậu người Mỹ, người Mễ mê tít nước củ kiệu chua chua, ngọt ngọt. Trứng thì béo ngậy mà rau cần với đậu phộng rang lại quá thơm…</p>
<p>Tôi có tên bạn thân trong hãng là người Mỹ đen, nhưng nó chịu chơi lắm, mê tết Việt nam hơn mê tết Lào vì người Lào cho nó ăn cơm nếp thì nó bị dính răng… như ăn <em>silicone</em>. Nó nói làm ai cũng cười. Nhưng tết Việt thì nó dặn tôi phải cho nó biết trước một tháng để nó để dành tiền. Thằng nghèo mà chơi đẹp. Tết Việt năm nào nó cũng mua một thùng rượu một trăm chai, loại uống trên máy bay nên chai rượu chỉ ực một hai hơi là hết. Rồi nó học tiếng Việt để nói với mọi người câu, “Chúc Mừng Năm Mới” và nó dúi vào tay mỗi người một chai rượu nhỏ vì ăn trứng ngàn năm mà không có ngụm<em> cognac</em> thì uổng phí một món ngon.</p>
<p>Mới đầu uống rượu chui trong phòng ăn của hãng là phi pháp. Nhưng tới mấy ông mấy bà sếp lớn biết chuyện thằng Mỹ đen nó biết phong tục Việt nam là tết, phải nói câu “Chúc Mừng Năm Mới” và lì xì cho người Việt một chai rượu nhỏ đầu năm thì mới là bạn tốt với nhau nguyên năm… Mấy sếp biết nó ba sạo. Nhưng ăn trứng ngàn năm mà chiêu một ngụm cognac thì tuyệt vời. Nên mấy sếp cũng tự nhận “Hôm nay. Tao là người Việt nam” để nó cho một chai.</p>
<p>Tới cánh đàn bà cũng tận tình chiếu cố món độc… mà tác giả cũng không biết gọi là món gì? Nên tôi nói với người Mỹ là món trứng ngàn năm. Bạn thử cất một cái trứng vịt trong vỏ trấu đủ ngàn năm thì nó đen thui và béo ngậy như vậy đó!</p>
<p>Cái món trứng ngàn năm đã độc mà câu chuyện về trứng ngàn năm làm tôi nổi tiếng với người Mỹ, người Mễ trong hãng là tên lường gạt, vì ai sống được ngàn năm để kiểm chứng?</p>
<p>Chắc chắn tết Việt năm nay trong hãng tôi vui lắm! Vì ông Mỹ chuyên viên mắc loa, điều khiển âm thanh cho những cuộc họp toàn hãng đã bảo tôi “mày về <em>download</em> nhạc xuân của Việt nam đi. Tới tết Việt tao phát thanh vào bữa tiệc cho vui…”</p>
<p>Vậy là đám trẻ người Việt đã rì rầm với nhau: Hôm đó đi làm đem theo giày nhảy, quần áo thì thay nhanh mà… Chắc chắn có nhảy đầm cho đám Mỹ lé mắt, chột đui luôn với gái Việt không có cô nào béo phì như cái thùng phi…</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>2.</strong></p>
<p>Nếu nghĩ tới thì lòng mỉm cười. Đó là sự đặc biệt của tết trong lòng. Năm hết tết đến cùng tuyết đá đầy đường ở hải ngoại. Thì tự trong thâm tâm người Việt xa quê có biết bao thương nhớ người thân, bạn hữu còn ở quê nhà. Những hoài niệm không có tuổi trong lòng bị đời sống che khuất với cơm áo gạo tiền cả năm sẽ bỗng ngo ngoe nhắc nhớ những kỷ niệm. Mà kỷ niệm thời còn bé, còn trẻ thì thường nhiều vui hơn buồn nên làm cho lòng mỉm cười khi tết tới, mà tạm quên đi những vất vả, thiếu trước hụt sau của đời sống di dân. Đâu phải ai cũng thành công, ai cũng dư giả. Thậm chí sức khoẻ cũng người bệnh người khoẻ riêng mang phước phần của mình…</p>
<p>Nhưng cứ nghĩ tới tết là lòng mỉm cười, không sầu muộn, hay quá khích như những mùa khác trong năm. Tết là thời điểm kết thúc mà cũng là khởi đầu một chu kỳ mới của tự nhiên. Và con người với thiên nhiên có sự hoà hợp diệu kỳ đến bái phục tạo hoá khi lòng người da diết nhớ thương, ăn năn, buồn bã với quá khứ như mùa đông khô khốc những nhánh cây đen xì, chĩa thẳng lên bầu trời xám xịt. Thì cũng tự trong thâm tâm đó tràn trề hy vọng, vui tươi với mùa xuân đang về. Trời sẽ xanh trong, cây nở hoa, lá đầy cành…, chim về ríu rít bản hồi sinh.</p>
<p>Đã nhiều năm tôi để ý, cứ tết tới là lòng tôi bâng khuâng. Sự bâng khuâng tuổi thơ khi đầu trên xóm dưới lẹt đẹt tiếng pháo chuột là lòng tôi bâng khuâng. Tiếng pháo, mùi khói pháo như có ma lực làm cho tâm hồn những chú bé hưng phấn hơn ngày thường, nhưng không nổi loạn mà ngoan ra, không ngỗ nghịch vì niềm tin mình sắp thêm tuổi, mình lớn rồi. Đừng để bị rầy la, đòn roi ở nhà với ở trường nữa. Nó cứ như lời hứa cuối năm &#8211; đầu năm với chính mình. Làm cho xóm làng tốt đẹp hơn. Không nhà nào bị ném đá nữa vì tội không cho vô coi ti vi buổi tối, không nhà ai bị vặt trụi cả cây xoài cho bõ ghét tội có xoài ngon mà chỉ để nhà ăn, không cho hàng xóm. Rồi gặp ai trong xóm cũng chào hỏi cho thật lễ phép. Tự đi tắm mỗi chiều, không đợi ngoại la, má đánh mới chịu ra lu nước xối đại vài gáo cho có lệ để lại đi xem ti vi bên nhà hàng xóm. Dễ gì ngày thường chịu chia cho thằng bạn hàng xóm con dế, trái bần, trái bình bát hái được ngoài bờ sông, mé ruộng&#8230; Thế mà tết về thì chia nhau mấy viên pháo chuột đầy tình thương mến thương như huynh đệ với nhau từ kiếp nào…</p>
<p>Thời tình yêu và tuổi trẻ tôi cũng rất bâng khuâng khi tết tới. Sự bâng khuâng của được-mất do lòng ích kỷ đã trưởng thành. Có bạn gái rồi lại muốn có thêm nên bâng khuâng với mỗi người một vẻ… Bâng khuâng mơ tưởng đủ điều phi hiện thực như người đi trên mây.</p>
<p>Để chín chắn lại thì đã vô tù chung thân. Vì tết trước còn tự do mơ mình được đi hồ bơi với cô bạn đó thì tha hồ hỉnh mũi với vóc dáng thể thao nhà nghề của cô ấy. Tết đồng mơ đi chùa với cô kia, vì cô ấy mặc áo dài đẹp quá! Còn cô chuyên mặc đầm ngắn, đầm dài bên khoa ngoại ngữ thì để dành đi bát phố Sài gòn cho khách ngoại quốc lé mắt chơi…! Tới đồng bóng đi theo con nhỏ mê coi bói một thời bên khoa Sử-Địa… tới già nhớ nó còn mắc cười một mình. Hỏi sao tôi không bâng khuâng khi tết tới vì tết là mùa của những thân thương ngồi nhớ những thân thương nên tôi bâng khuâng.</p>
<p>…Ôi thôi bâng khuâng của lý trí thơ ngây mà lòng ích kỷ đã trưởng thành là nhất định không nhường cho mấy thằng bạn còn mồ côi bạn gái. Nên trời phạt bản án chung thân cho mày sớm để chín chắn hơn sau khi lập gia đình… thì vẫn bâng khuâng khi tết tới với luyến tiếc quá khứ. Nhưng đụng hàng không trả lại nên tiếp tục bâng khuâng sau cả năm miệt mài lo cày để trả nợ nhà, xe&#8230;, còn phải cày hơn nhu cầu đời sống bởi người Việt là dân tộc đáng tự hào với truyền thống cha mẹ trẻ luôn để dành ra một khoản tiền lớn cho con ăn học sau này.</p>
<p>Chỉ thoáng buồn với những ngày giáp tết thấy chạnh lòng nhớ tới người xưa nay đâu? Bâng khuâng đã nhuốm màu hối hận, ăn năn khi nghe tin buồn về người tình cũ… nên có tóc bạc.</p>
<p>Rồi bâng khuâng những ngày tết tới khi đi viếng đám tang bạn bè. Nỗi bâng khuâng không còn tử tế như tuổi thơ, tham lam, ích kỷ như hồi mới lớn, đau điếng như tuổi bốn mươi gãy đổ hôn nhân, bâng khuâng ngũ thập tri thiên mệnh đã về mà tay trắng vẫn hoàn trắng tay…</p>
<p>Cái bâng khuâng đợi chờ tình yêu, hạnh phúc đến đã thay đổi thành nỗi bâng khuâng đời người sao ngắn ngủi vậy ta? Vậy được mất nghĩa gì mà tranh đua mòn mỏi. Sự bâng khuâng tết tới còn đó, còn mãi… Nhưng cảm thức đã thay đổi là sự bâng khuâng với buông bỏ. Nhấc cái điện thoại điềm tĩnh chứ không nóng vội như xưa. Để làm gì với một việc chẳng đẻ ra đồng xu nào, nhưng lại thấy cần là gọi xin lỗi người bạn đã cắt đứt liên lạc lâu ngày, lâu tháng, lâu năm… Nỗi bâng khuâng về sự chối tội tuyệt đối hôm nào thì nay nhận lỗi. Đó là nỗi bâng khuâng khi thấy người thân ngày càng ít đi với quy luật của muôn đời là sinh lão bệnh tử. Bâng khuâng vì những giận hờn chỉ giữ được cái tôi không cần thiết nữa. Bâng khuâng nhận lỗi, bâng khuâng tha thứ. Bâng khuâng mùa về với những sám hối. Lòng bâng khuâng nguyện cầu cho cả nhân loại được ấm no, hạnh phúc của kẻ chối Chúa, không tin Phật đã râm ran tự đáy lòng, vang vọng lên trái tim đã biết chân chính; vang lên bộ óc thôi mánh khoé, sân si để chiếm đoạt. Là nỗi bâng khuâng của cho đi sao người ta thấy vui hơn đón nhận. Nhận lỗi thấy thanh an trong lòng hơn chối tội để giữ sĩ diện hão. Hiểu ra. Danh dự không có trong danh dự ngụy biện khi nỗi bâng khuâng biết xấu hổ ngập lòng.</p>
<p>Tết tới rồi! Thêm một năm lui vào quá khứ của đời người. Nhưng một năm mới đến với thật nhiều hy vọng về tương lai. Tôi bâng khuâng nhưng không buồn sầu nữa. Sự bâng khuâng mỉm cười khi đã đi qua chán vạn nẻo đường/ dừng chân đứng lại vô thường sau lưng…</p>
<p>Đi tìm đôi giày nhảy để góp vui với tết Việt trong hãng năm nay.</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>©T.Vấn 2018</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-tet-trong-long/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Phan: Thương thân con én</title>
		<link>https://t-van.net/phan-thuong-than-con-en/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-thuong-than-con-en/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Mon, 05 Feb 2018 13:45:39 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=34493</guid>

					<description><![CDATA[Những Vòng Đời &#8211; Tranh: Mai Tâm Già Phiệt ngồi một mình trên cái ghế đá lạnh căm ngoài lối đi dài suốt của một loạt nhà hàng, tiệm, quán&#8230; Già thở ra cả mùa đông trong làn khói trắng ru đời vào quên lãng. Rồi một bóng người ghé qua chỗ già ngồi, trò [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/02/Những-vòng-đời.jpg"><img decoding="async" class="aligncenter  wp-image-34494" src="https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/02/Những-vòng-đời-300x237.jpg" alt="Những vòng đời" width="314" height="248" srcset="https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/02/Những-vòng-đời-300x237.jpg 300w, https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/02/Những-vòng-đời-768x607.jpg 768w, https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/02/Những-vòng-đời-1024x809.jpg 1024w, https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/02/Những-vòng-đời.jpg 600w" sizes="(max-width: 314px) 100vw, 314px" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Những Vòng Đời &#8211; Tranh: Mai Tâm</strong></p>
<p>Già Phiệt ngồi một mình trên cái ghế đá lạnh căm ngoài lối đi dài suốt của một loạt nhà hàng, tiệm, quán&#8230; Già thở ra cả mùa đông trong làn khói trắng ru đời vào quên lãng. Rồi một bóng người ghé qua chỗ già ngồi, trò chuyện đôi câu&#8230; Người đàn ông còn trẻ có phong thái bao dung, cử chỉ khiêm tốn như chính già Phiệt của mười lăm, hai mươi năm trước. Dù sao thì người trẻ ấy cũng không ngồi lại với già Phiệt đến đông tàn, bởi mùa đông của già chứ không phải của anh ta.</p>
<p>Nên sau cái bắt tay từ giã, anh ta đi vào nhà hàng, rồi mất hút trong nhóm đồng hương chỉ cách già Phiệt một lớp kính có máy sưởi và bữa tiệc gây qũy cuối năm. Người đàn ông còn trẻ ấy cũng không xa lạ, anh ta mời tôi ngồi vì anh đi một mình mà tôi thì cũng không có ai đi cùng. Chúng tôi đã từng gặp nhau nhiều lần, nhớ ánh mắt đồng cảm bị bắt gặp về một việc chẳng liên quan đến cả hai chúng tôi, nhưng nhớ mặt nhau từ hôm bà già sắp xuống lỗ nọ, chẳng biết có uống lộn thuốc hay không mà bà mặc một cái váy thật ngắn, rồi xoay người vòng tròn trên đôi guốc thật cao… trong tiếng vỗ tay của những ông già răng long tóc bạc. Có lẽ họ đang tìm về kỷ niệm của một thời xa xưa; có trách thì trách thời gian không dừng lại, không gian không biết trở về nên hoạt cảnh làm não lòng những người trẻ.</p>
<p>Tôi và anh bạn kia đã bắt gặp ánh mắt thương cảm của nhau về cùng một sự lạ. Chúng tôi nhớ mặt nhau có lẽ từ lần đó, dù anh thường đến những bữa tiệc gây quỹ với tư cách mạnh thường quân, còn tôi đến như phó thường dân, ai có việc của người đó, chỉ chào hỏi nhau xã giao rồi thôi. Nhưng hôm nay thật thuận lợi vì tiệc không đông, anh ta mua một bàn nhưng chỉ có vài nhân viên của anh ngồi. Bên bàn báo chí cũng chỉ có mấy mống. Anh mời tôi sang ngồi với anh cho vui. Cả hai chúng tôi đều chưa già nên không có nhiều tiểu sử để làm mất thời gian của người khác. Anh tên là “anh” vì tôi cũng không nhớ tên anh, anh nói với tôi khi nghe bàn bên đang nói về tử vi năm Đinh Tuất: “Người ta chỉ khác nhau vài khắc về ngày sanh tháng đẻ mà cách nhau cả thế giới ưu phiền.”</p>
<p>Tôi cười lãng nhách vì không ra đồng thuận hay chống đối gì hết! Anh nói tiếp về việc gặp già Phiệt ngoài kia, trước khi anh ta vào đây! Tôi nhanh chóng tin anh là người tử tế hiếm hoi vì chỉ việc còn nhớ già Phiệt rất tin tử vi và thăm hỏi già Phiệt đã là người tử tế. Thời buổi này, dễ gì được nghe một người đang lên nhắc tới một người đã hết thời với toàn những lời ân trọn vẹn, không có lời oán nào hết. Một người chịu bỏ ra tờ trăm dúi cho già Phiệt, không có tiếng keng, không ai biết, trừ người duy nhất nhìn thấy là tôi. Chỉ mình tôi thấy trong cái thế giới người ta bỏ ra đồng tiền càng nhỏ mà tiếng keng càng lớn càng tốt, mới là khôn ngoan. Như ông quen kia, không đồng ý cho vợ bỏ tiền vào thùng quyên góp mà đích thân lên sân khấu, mượn micro của MC để thông báo chính thức với mọi người là vợ chồng tôi đóng góp một trăm đồng! Ông chẳng kể gì đến việc MC vừa thông báo một người ẩn danh gọi phone đến đóng góp mười ngàn đô-la. Tôi kể chuyện cho anh bạn tôi nghe về một buổi quyên góp hôm tháng trước mà tôi cũng có mặt.</p>
<p>Bên ngoài lớp kính nhà hàng, lờ mờ bóng già Phiệt vẫn ngồi đó. Ông đợi bình minh không bao giờ lên vì cứ ngồi như thế thì ông sẽ chết cóng trước khi mặt trời mọc. Già Phiệt như con tốt đã qua sông thì mong chi ngày về. Nên tôi lơ đãng câu chuyện xung quanh của những người ngán dầu mỡ vì sợ cholesterol, cao huyết áp, hay tiểu đường thì cứ bị mời đi nhà hàng Tàu là những nhà hàng nổi tiếng dầu mỡ hơn là nổi tiếng ngon. Trong khi nhà hàng Việt Nam thì bị người ta sợ mức độ xài bột ngọt. Dù chưa có bằng chứng khoa học nào xác định được mức độ độc hại của bột ngọt một cách đáng tin cậy. Trong khi thức ăn nhiều dầu mỡ ở nhà hàng Tàu thì đã xác định được sự độc hại của dầu mỡ và chất béo động vật, đặc biệt là dầu cũ, đã qua nhiều lần chiên xào mà không thay dầu mới nên dầu đen thui, chứa hàm lượng carbon trong đó thật cao, là nguyên nhân gây ung thư&#8230; Tóm lại, thức ăn ở nhà hàng Tàu làm tăng hàm lượng mỡ xấu trong máu thực khách, dầu cũ là một trong những nguyên nhân gây ung thư, hóa chất ướp tẩm thực phẩm không rõ nguồn gốc là nguyên nhân gây bệnh khó trị cho bác sĩ&#8230; Những người xung quanh đang lý luận khá đanh thép thì anh bạn tôi đưa ra nhận xét: “Ai nói là trên xứ Mỹ thì Tàu hết ép Việt Nam vì rõ là thực phẩm Tàu dầu mỡ, độc hại hơn thực phẩm Việt Nam nhưng lượng người Tàu vào nhà hàng Việt ít hơn lượng người Việt vào nhà hàng Tàu, cho thấy chỉ số thông minh của hai dân tộc!”</p>
<p>Tôi bắt đầu ngại ngồi kế anh bạn này vì thấy không khí bàn tiệc đã trở nên căng thẳng khi những thành phần chống cộng, chống Trung quốc trên bàn tiệc đã sửng cồ. Thật là quan ngại với thành phần cà chớn chống xâm lăng này, họ đả đảo Việt cộng với Trung cộng dữ lắm nhưng sau đó là âm thầm về Việt Nam. Nếu có ai hỏi đi đâu mà cả tháng không thấy mặt thì họ đi thăm bà con ở tiểu bang xa, nói láo tỉnh rụi như Việt cộng. Chỉ khi rượu vào dại ra, ai kể chuyện ăn chơi bên Việt Nam cũng thua họ hết. Họ về Việt Nam ăn cua mà không dính tay; chơi sao mà không bị bệnh mới tài&#8230; Tôi thật là đã biết ngán mấy ngày cuối tuần không được ở nhà mà cứ phải loanh quanh với cái máy chụp ảnh, rồi về lại viết bài phóng sự địa phương. Tôi gợi chuyện già Phiệt để anh bạn thoát khỏi vòng vây của những người đã ghim anh câu phát biểu thiếu tinh thần dân tộc ban nãy&#8230; Ai lại đem giòng giống con rồng cháu tiên đang hứng khởi đón năm mới Đinh Tuất đến rồi; một dân tộc có bốn ngàn năm văn hiến ra so kèo chỉ số thông minh với người Tàu.</p>
<p>Anh bạn tôi đã thoát vòng vây chụp mũ, ngồi kể tôi nghe tiếp về già Phiệt, ngày già còn làm chủ tiệm giặt, thì anh là người mới sang, được già nhận vào làm việc, nhưng anh chẳng biết làm gì nên già nói: “Mày làm được gì thì làm”. Không ngờ 10 năm sau, anh làm chủ tiệm giặt. Anh từng nói với già Phiệt: “Chú đến tiệm của cháu. Chú làm được gì thì làm, cho vui&#8230;”</p>
<p>Tôi cũng nhắc lại kỷ niệm với già Phiệt là ngày tôi mới sang, có đến tiệm giặt của già Phiệt xin việc. Được nhận. Nhưng chỉ làm cho già được một tuần thì đơn xin việc làm hãng được kêu. Tôi có trình bày với già để xin ý kiến. Già khuyên tôi mới sang thì nên đi làm hãng cho có bảo hiểm sức khỏe. Rồi thứ bảy, chủ nhật thì ra đây, già sắp xếp việc cho làm thêm&#8230; Tôi nhớ ơn đó của già nhưng chưa có dịp đền đáp.</p>
<p>Chúng tôi cùng nhớ cái tiệm giặt của già Phiệt năm xưa, cái tiệm không lớn bằng danh tiếng ông chủ Phiệt, một ông chủ ít ồn ào vào bậc nhất ở địa phương. Già không thích khoác áo mạnh thường quân lên sân khấu; cũng không xuất hiện nơi thờ tự công cộng như chùa chiền, nhà thờ&#8230; Chắc chỉ ít người biết được việc già Phiệt đóng góp hàng trăm ngàn đô la cho Hội Hồng Thập Tự hôm New York bị khủng bố năm 2001. Cũng có thể không ai biết việc đền ơn đáp nghĩa nước Mỹ của già nếu Văn phòng Khai thuế cho già không bất bình việc già Phiệt bị khùng, tự nhiên đi cho Mỹ cả trăm ngàn. Gặp tui có trăm ngàn không xài thì tui xây cái tượng đài Việt-Mỹ hay tượng đài thuyền nhân để lưu danh muôn đời chứ hơi đâu cho Mỹ. Thiệt là bó tay với ông khai thuế mà cả hai chúng tôi đều biết mặt, biết tiếng của ông.</p>
<p>Trên sân khấu, vị linh mục thấp người nhưng mạnh khỏe, đôi mắt sáng rực sự thông minh; gương mặt nghiêm nghị nhưng không khó tính. Cha có nét hóm hỉnh là đằng khác, chỉ cái áo thụng đen quá dài tương phản cô ca sĩ chân dài với cái váy trắng vốn ngắn càng thấy như ngắn hơn&#8230; Cha đang cảm ơn mọi người… mọi người cảm ơn cha đã nhường micro cho chân dài lắc xuân vui tết&#8230;</p>
<p>Bên ngoài chắc đã lạnh nhiều vì trời về đêm đã sâu. Chắc già Phiệt đang hoài niệm về một mối tình hơn là thuở vàng son: Ai chào ông chủ Phiệt trong tiệm ăn buổi sáng thì dường như khi người đó ăn xong, đi trả tiền đều được nghe cô thâu ngân nói là ông chủ Phiệt đã tính tiền cho anh, chị, ông, bà&#8230; Dạo đó ông chủ Phiệt nghe tiếng cảm ơn của nhiều người có đến hàng trăm lần mỗi ngày không chừng. Rồi hàng trăm người thôi nói tiếng cảm ơn ông chủ Phiệt từ khi nghe chuyện vợ ông bỏ nhà đi không từ giã. Từ đó ông buồn và buông bỏ làm ăn nên mới ra nông nỗi hôm nay. Một người tâm thần cũng không đúng, một người không nhà cũng không phải; một người thất tình thì hơi khắt khe, thất tình có nhiều cách sao lại chọn cách ngồi một mình để tăng phần trịnh trọng cho những ông chủ mới lên, áy náy cho nhiều người không biết làm được gì cho ông để lòng họ cũng bớt ray rứt phần nào về những ngày xưa thân ái&#8230;</p>
<p>Anh bạn tôi thì quả quyết, già Phiệt còn nhiều tiền lắm. Ông ta tự hành xác cho bà vợ động lòng quay về. Tôi gặp ông ta là đưa cho sư phụ chút đỉnh để tiêu vặt vì mình cũng không biết giúp gì hơn. Trong khi tôi biết là tiền cho ông ấy thì ông ấy cũng cho dân homeless, hay ai đó mà ông thấy khổ. Tóm lại là ông ấy khổ tâm về việc vợ bỏ đi không nói lời nào, đã khoảng chục năm nay&#8230;</p>
<p>Chúng tôi nổi máu tò mò về chuyện tình của già Phiệt nên tổ chức bắt cóc già đi quán khác. Tôi đi lấy xe, anh bạn cưỡng bức gần như tống già Phiệt lên băng sau. Vọt.</p>
<p>Đến quán nửa đêm vắng lạnh, nhưng không làm già mờ mắt đăm chiêu. Nét phong lưu của già còn nguyên khí khái: “Tụi bay dám bắt cóc tao thì uống đi. Hôm nay tao uống. Đừng hỏi nhiều&#8230;” Cứ thế, già nốc tì tì. Chuyện tình không suy tư chút nào thì làm sao khai thác! Già uống đến gục tại quán, chúng tôi đưa già về nghỉ ở nhà anh bạn.</p>
<p>Sáng hôm sau tôi đến đón già với anh bạn đi ăn sáng, rồi chia tay với già ở đó. Trên đường chở anh bạn đi lấy xe ở nhà hàng đêm qua, anh nói: “Có nghe già kể sơ sơ trong cơn mơ say là ngày xưa già rất nghèo, nhưng có người bạn thân lại rất giàu. Cả hai lại phải lòng mỗi một cô gái mới trớ trêu. Già biết mình yếu tình phí nên tự động rút lui. Nhưng cô gái lại thương người nghèo vì người giàu cùng lắm cũng còn có tiền để giải sầu. Nhờ thế già có hai đứa con với Phật bà. Rồi thì già không có lỗi gì hết, lỗi là ở Phật bà quá giỏi tính toán làm ăn nên già bị giàu. Trong khi tên giàu có kia lại nghèo vì thất tình nên Phật bà đi cứu độ cho hắn đã mười năm nay. Già tin là có Phật bà bên cạnh thì mười năm nay hắn đã giàu. Già cho hết của cải, bỏ làm ăn&#8230; chỉ để nghèo có mục đích là Phật bà sẽ về độ trì cho già đoạn cuối cuộc đời&#8230;</p>
<p>Chia tay anh bạn mà từ hôm bắt gặp được nhau qua ánh mắt đồng cảm về một hoạt cảnh dở khóc dở cười; chắc chắn là sau đêm qua đi quậy già Phiệt, chúng tôi sẽ còn gặp nhau thường hơn về sau này. Nhưng chuyện tình của già Phiệt với ba người đều đã lớn tuổi, con cái đã trưởng thành&#8230; Sao họ không về chung sống dưới một mái nhà cho vui. Sao cứ người đi-người ngồi đợi. Chờ em chờ đến bao giờ… khi quỹ thời gian của ai cũng đã như đèn cạn dầu. Sao cứ mùa đông của anh này là mùa xuân của anh kia.</p>
<p>Thương thân con én.</p>
<p>&nbsp;</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>©T.Vấn 2018</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-thuong-than-con-en/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Phan: Lộ đỏ ngày tết</title>
		<link>https://t-van.net/phan-lo-do-ngay-tet/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-lo-do-ngay-tet/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 10 Jan 2018 14:18:03 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=34166</guid>

					<description><![CDATA[Thủy Mặc &#8211; Tranh: Mai Tâm Con lộ đỏ chạy dọc theo bờ sông quê tôi là cả tuổi nhỏ đến trường với nắng bụi mưa sình. Nhưng sau hoà bình, hay tôi đã lớn khi biết quan sát những thay đổi xung quanh mình. Có một khúc sông không kè sát với con lộ [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/THủy-Mặc.jpg"><img decoding="async" class="aligncenter  wp-image-34167" src="https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/THủy-Mặc-225x300.jpg" alt="THủy Mặc" width="249" height="332" srcset="https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/THủy-Mặc-225x300.jpg 225w, https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/THủy-Mặc-768x1024.jpg 768w, https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/THủy-Mặc.jpg 600w" sizes="(max-width: 249px) 100vw, 249px" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Thủy Mặc &#8211; Tranh: Mai Tâm</strong></p>
<p>Con lộ đỏ chạy dọc theo bờ sông quê tôi là cả tuổi nhỏ đến trường với nắng bụi mưa sình. Nhưng sau hoà bình, hay tôi đã lớn khi biết quan sát những thay đổi xung quanh mình. Có một khúc sông không kè sát với con lộ đỏ mà sông với đường cách nhau một khoảng đất trống. Bọn trẻ chúng tôi thường chơi đá banh trên khoảng đất trống đó đến cỏ không mọc nổi với đám trẻ con vì đâu có gì chơi ngoài đá banh và tắm sông sau hoà bình.</p>
<p>Rồi một hôm tan trường, về ngang khúc sông quen, cái sân banh của tuổi nhỏ. Thay vì để cặp táp xuống làm gôn và chia phe đá banh, thì chúng tôi thích thú đứng xem chiếc ghe củi cặp bờ. Đứa nào cũng cười tấm bảng “Củi bán” viết sai chính tả thành “Cũi bán”.</p>
<p>Hôm sau vô trường, chúng tôi bàn với nhau: Bọn mình làm một tấm bảng “Củi bán” để tặng cho ông bà ghe củi… chắc là không biết chữ?</p>
<p>Trường làng đâu có mấy lớp nên hết bạn trong trường là bạn nhau. Thế mà đám nhóc con cũng làm nên chuyện. Hôm khệ nệ khiêng chung tấm bảng “Củi bán” bằng tấm tôn cũ sét. Chúng tôi sơn lại và kẻ chữ “đúng chính tả”.</p>
<p>Hồi tặng cho ông bà ghe củi, chẳng đứa nào ngờ được là bà vợ khóc khi cảm ơn chúng tôi. Họ đúng là hai người không biết chữ.</p>
<p>Câu chuyện tấm bảng “Củi bán” bỗng dưng trở thành bài học cho cha mẹ chúng tôi khuyên con cái phải chịu khó học chứ không biết chữ thì khổ cả đời! Rồi thì cả xóm mua củi của chiếc ghe củi đó để giúp ông bà mà cũng không ai biết là ông bà từ đâu tới?</p>
<p>Cứ có người mua củi mà tự chở bằng xe đạp về nhà họ thì thôi. Còn những người không tự chở được củi về nhà thì ông chủ ghe sẽ gánh củi đến tận nhà cho người mua. Dĩ nhiên là trả thêm tiền công gánh cho ông.</p>
<p>Với tôi. Hình ảnh một ông già tóc bạc, da mồi còn phải còng lưng gánh củi dưới trời nắng chang chang, hôm mưa trơn trợt… Bà vợ nấu cơm trên ghe cứ cúi gằm mặt mà thổi lửa cái lò củi bé tẹo mà khói bao la, bà cứ phải kéo khăn quàng cổ lau nước mắt liên miên là một ký ức tuổi thơ khắc sâu vào tâm khảm tôi đến bây giờ.</p>
<p>Không lâu sau ghe củi cặp bờ sông sân banh của chúng tôi xuất hiện chiếc ghe thương hồ. Rồi nhiều ghe thương hồ nối tiếp cặp bến. Từ đó cả xóm khỏi đi chợ xa, hầu như mọi thứ đều có bán trên những chiếc ghe thương hồ. Những người đánh bắt tôm cá trên sông cũng khỏi phải cắp thúng đi bán dạo, hay đi bán chợ xa. Họ bày bán ngay trên sân banh của chúng tôi. Một người Tàu dựng sạp bán thịt. Thế là thành cái chợ chồm hổm vì nhiều sạp tiếp nối dựng lên.</p>
<p>Ba tôi bị thất nghiệp sau đợt đánh tư sản lần đầu vì ông làm quản lý ở xưởng làm xà bông cục. Ông chủ đi tù thì ba tôi cũng chân trong tù chân ngoài tù không biết ngày nào vì cứ bị họ thẩm vấn người quản lý để moi cho bằng hết tài sản của ông chủ&#8230; Má tôi lo tới phát bệnh.</p>
<p>Ba hoàn toàn không làm ra tiền nữa, ông trầm lặng một thời gian. Hình ảnh ba tôi những năm ấy mà tôi thường thấy là ông hay ngồi ôm đầu suy nghĩ. Nhất là những hôm thời ấy ưa bị cúp điện nên hình ảnh ba tôi ngồi ôm đầu im lặng trong bóng tối còn mãi trong ký ức tôi đến bây giờ…</p>
<p>Má tôi chỉ lo nội trợ, chắc là từ khi lấy chồng. Nhưng một hôm tôi đi học về, thấy trong nhà tôi rất nhiều muỗng, đũa, giá múc canh, mớ rổ nhựa nhiều màu sắc… Tôi hỏi má tôi: “Tết tới rồi! Má mua thịt, cá cho tụi con ăn đi. Má mua muỗng, đũa, với giá múc canh mà hổng có gì ăn thì má mua làm gì quá trời?”</p>
<p>Má tôi hiền lắm! Không bao giờ lớn tiếng với ai. Má tôi nắm cả hai tay tôi, nói tôi ngồi xuống. Má nói cho nghe… “Ba con bị mất việc làm mấy tháng rồi! Đâu có tiền cho má đi chợ mỗi ngày nữa. Bây giờ má chỉ còn đôi bông tai, sợi dây chuyền hồi đó ba con đi cưới má. Má bán để làm vốn. Má mua mấy thứ này để ngày mai, ba con dựng sạp cho má ngoài chợ chồm hổm. Má tập mua bán kiếm lời để có tiền mua gạo cho tụi con ăn. Má biết! Tết tới rồi. Nên giàu nghèo gì thì nhà ai cũng phải mua chục đũa mới, cái rổ mới thay cho cái rổ rách đã ráng xài từ giữa năm…”</p>
<p>Đêm đó. Tôi ngủ không được vì cứ nghĩ đến từ sáng ngày mai thôi. Hết bạn bè trong trường sẽ biết má tôi ra bán sạp muỗng, đũa, giá múc canh, rổ nhựa ngoài chợ chồm hổm. Tôi chưa hiểu được là điều nên vui hay đáng buồn; điều làm cho tôi tự hào hay xấu hổ với bạn bè. Tôi chỉ biết trong thâm tâm mình là từ ngày mai, má tôi sẽ dãi nắng giầm mưa, cực khổ như những người bán chợ chồm hổm. Tôi không muốn, nhưng cũng không biết làm gì để ngăn cản lại một việc mà má tôi đã quyết định làm. Tôi chỉ thấy lòng hơi buồn ba tôi vì nghĩ tới mấy người ba của các bạn tôi, họ không làm việc này thì đi làm việc khác cũng có tiền lương cho má của các bạn tôi mua gạo, đi chợ. Sao ba tôi không đi tìm việc làm khác mà cứ ngồi nhà ôm đầu suy nghĩ?</p>
<p>Chắc đó là lần đầu tiên tôi khó ngủ chứ cũng không phải là mất ngủ. Vì sáng hôm sau thức dậy là ngày Chủ nhật không phải đi học nên má để cho tôi ngủ tới chừng nào muốn dậy thì dậy. Má không đánh thức để đi học như ngày thường.</p>
<p>Tôi hồi hộp ra chợ chồm hổm để xem có ai mua muỗng, đũa… của má tôi không?</p>
<p>Chị Hai tôi phụ má bán hàng, nhìn chị nói cười vui như tết. Làm tôi cũng vui quá xá như tết đang về. Người ta ai cũng vui cười mua muỗng, đũa của má tôi. Ai cũng cười má với chị Hai tôi, nhưng cười thương mến chứ hổng phải cười khi dễ khi người bán chợ khác thì nói thách để người mua trả giá. Còn má tôi trả lời câu, “Cái này bán bao nhiêu?” của người mua bằng một câu duy nhất, “… Chị cho nhiêu cho. Cho nhiêu cũng được!”</p>
<p>Lần đầu tiên tôi thấy ba tôi cười sau nhiều tháng ba ôm đầu, lặng thinh&#8230; Ổng gôm đinh, búa, cây cưa tay mà ba tôi đóng sạp cho má tôi. Ba sai tôi ôm mớ cây vụn về nhà làm củi…</p>
<p>Con người ba tôi thay đổi hẳn từ hôm má tôi đi bán chợ chồm hổm. Ba tu sửa căn nhà đã quá cũ kỹ của gia đình. Nhà tôi hả? Trời mưa thì đi trong nhà phải uốn lượn như vũ công vì quá nhiều thau, chậu hứng nước mưa dột. Ba xin bạn ba được mớ gỗ vụn về đóng kệ sách cho chị em tôi, vì chúng tôi đã bắt đầu biết nhịn ăn quà vặt để mua sách lề đường về đọc.</p>
<p>Ngày ngày ông thay má tôi chuyện lo cho hai đứa con miếng gì ăn sáng, quần áo, sách vở để đi học. Ba dọn hàng ra sạp cho má xong là lật đật quay về nhà lột khoai lang, khoai mì do nhà nước phân phối thời đó. Hình ảnh ba tôi ngồi lau chùi cái kính lão của ông nội trên bàn thờ. Ba không muốn ai thấy ba phải đeo kính mới nhặt được bông cỏ trong gạo quốc doanh thời đó. Nên tôi nhớ ba tôi nhiều là con cái đi học về thì ông giấu giấu cái kính khéo léo vào túi áo… rồi nhặt gạo quăng ra sân cho gà ăn, trong khi bông cỏ thì chừa lại nấu. Tôi nhớ chị tôi ra chợ, kể chuyện đó cho má tôi nghe. Má tôi khóc. Hai chị em tôi chưa hiểu được vì sao má tôi khóc, nên tụi tôi cười.</p>
<p>Ba nấu cơm cho chị em tôi ăn trưa. Ba giỡ cơm ra chợ cho má. Ba đạp xe đi lấy hàng về cho má bán… Chắc là xa lắm vì hôm nào đi lấy hàng là tới tối ba mới về tới nhà. Chị em tôi đi học về mà nghe ba hối ăn cơm nhanh lên cho ba dọn dẹp vì hôm nay ba phải đi lấy hàng cho má, là chị em tôi vui lắm. Vì hôm đó má sẽ về sớm để nấu cơm chiều, và chắc chắn có món ngon cho ba vì ba tụi con đi lấy hàng cực khổ quá! Trong khi ba về thì nhường hết cho chị em tôi…</p>
<p>Tôi thương kính ba má tôi không phải vì giàu hay nghèo. Mà khi thắp cây nhang lên bàn thờ ba má tôi là tôi nhớ khoảng thời gian ba thất nghiệp, má phải ra bán sạp ngoài chợ chổm hổm. Má tôi cả đời không lớn tiếng với ai, chưa từng đòi hỏi chồng con một thứ gì. Ba thất nghiệp thì má bám cái sạp chợ chồm hổm để lo cho gia đình. Ngày mưa tháng nắng, hôm không khoẻ trong người má cũng không bỏ buổi chợ nào. Má chỉ nghỉ chợ đúng ngày mùng một Tết năm đó để lo cúng kiếng ông bà. Tôi chưa bao giờ thấy má cằn nhằn ba bất cứ chuyện gì.</p>
<p>Ba thì thôi hút thuốc lá, không uống rượu bia gì nữa từ khi thất nghiệp. Người chưa từng biết nấu cơm, giặt đồ mà phải cáng đáng hết chuyện nhà. Nhưng tôi cũng chưa bao giờ nghe ba cằn nhằn má tôi.</p>
<p>Năm đó. Trưa mồng một cúng kiếng ông bà xong, cả nhà ăn bữa cơm có bánh tráng cuốn thịt kho nước dừa, củ kiệu, bánh tét, khổ qua hầm… là thành tích của má tôi hai tháng trời trước tết đã ra bán chợ. Má xạm da nắng gió tới ba thở dài.</p>
<p>Nhưng ăn xong bữa trưa mồng một, má tôi dọn dẹp rồi ngồi xuống ghế uống tách trà, tay trái đỡ lấy cái dĩa. Tôi thấy lại phong thái của má tôi hồi xưa, thiệt ra mới có hai tháng má đi bán chợ nên tôi không thấy sự ung dung, có phần sang trọng của má nên tưởng là lâu lắm rồi.</p>
<p>Má tôi có quà tết cho hai con là mỗi đứa có bộ quần áo mới. Quà cho ba tôi là hộp thuốc để hút pipe. Ba tôi cảm động lắm! Tôi nghĩ vậy thôi chứ có thật không thì tôi không dám chắc.</p>
<p>Ba ngồi uống trà với má tôi. Công khai đeo kính lão, ba hết mắc cỡ với má và chị em tôi. Ba lấy ống pipe ra nhồi thuốc, rồi bập bùng cái quẹt Zippo, cũng là quà tặng của má từ khi chưa có chị em tôi. Tôi thấy lại ba tôi già háp nhưng phong độ vẫn như ngày nào… Ba má nói chuyện về quê tôi dưới Cao Lãnh. Chị em tôi thấy hạnh phúc rất nhẹ nhàng của một cặp vợ chồng biết tựa vào nhau lúc khó khăn, biết giữ niềm tin nơi nhau trong hoạn nạn… thì chúng tôi đã lớn để biết lặng lẽ rời đi chỗ khác cho ba má bên nhau.</p>
<p>Đâu biết đó là cái Tết cuối cùng của gia đình tôi ở quê nhà. Đêm đó cả nhà tôi lặng lẽ xuống ghe củi, rời lộ đỏ, bỏ lại cái sạp khắc sâu trong ký ức tôi về ba má.</p>
<p>Tôi lớn lên ở Mỹ với những khó khăn, nhọc nhằn, băn khoăn, âm ỉ những giấc mơ chưa thành sự thật… Nhưng sự nghiệp với tôi nhẹ tênh qua những đoạn đời thành công hay thất bại. Đường đời tôi vinh quang đoạn này thì đoạn khác khó khăn, lầm lũi. Nhưng không bao giờ tôi nản lòng từ khi hiểu ra ba đi lấy hàng cho má bán tới tối mới về là ba đi thu xếp chuyện vượt biên với bạn bè của ba. Ba đi kết hợp như vậy mới không bị công an và đám đánh tư sản để ý!</p>
<p>Tết rồi, những dáng người đi xuống bến sông mua mua bán bán với ghe thương hồ. Con lộ đỏ vẫn nắng bụi mưa sình. Sạp muỗng, đũa, giá múc canh, rổ nhựa của má tôi còn hoài, còn mãi… lòng biết ơn ba má nuôi con bằng giọt mồ hôi chân chính; dạy con bằng chính mình qua đối xử vợ chồng với nhau. Tôi thấy ba má tôi mỉm cười sau làn khói nhang trên bàn thờ. Chị Hai tôi vẫn như ngày nào, thích đeo cái kính đọc của ba, rồi ngậm ống pipe xệ xệ chọc cười tôi với má tôi lúc ba vắng nhà. Bây giờ chị vẫn làm vậy để chọc cười con cháu khi tết sum họp. Chị cười cũng nhẹ hều như má tôi mỉm cười với ba tôi cái tết năm ấy. Chị giống má tới giọt nước mắt rơi khi cười với người thân cũng nhẹ nhàng mà lắng đọng…</p>
<p>Lộ đỏ ngày tết bàng bạc trong lòng tôi như sương khói mùa này, nhưng không lạnh mà ấm áp vô cùng với ký ức về ba má tôi…</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>©T.Vấn 2018</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-lo-do-ngay-tet/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Phan: Thật khả kính</title>
		<link>https://t-van.net/phan-that-kha-kinh/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-that-kha-kinh/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Thu, 04 Jan 2018 15:54:46 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=34087</guid>

					<description><![CDATA[Thử Thách &#8211; Tranh: Mai Tâm Tết tới rồi! Trời hôm nay lạnh căm căm, lất phất mưa thêm não lòng những người đa cảm, luôn cả những người đang cảm thời tiết. Ai cũng dán mắt lên cái đồng hồ treo tường vì trông giờ về. Thế mà bà sếp thân thương lại đến [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/Thử-Thách.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter  wp-image-34088" src="https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/Thử-Thách-300x242.jpg" alt="Thử Thách" width="399" height="322" srcset="https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/Thử-Thách-300x242.jpg 300w, https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/Thử-Thách-768x621.jpg 768w, https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/Thử-Thách-1024x828.jpg 1024w, https://t-van.net/wp-content/uploads/2018/01/Thử-Thách.jpg 600w" sizes="(max-width: 399px) 100vw, 399px" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Thử Thách &#8211; Tranh: Mai Tâm</strong></p>
<p>Tết tới rồi! Trời hôm nay lạnh căm căm, lất phất mưa thêm não lòng những người đa cảm, luôn cả những người đang cảm thời tiết. Ai cũng dán mắt lên cái đồng hồ treo tường vì trông giờ về.</p>
<p>Thế mà bà sếp thân thương lại đến nhờ tôi với chị Hường ở lại, làm cho xong việc mới về vì hãng cần gởi hàng đi cho khách hàng ngay trong hôm nay.</p>
<p>Chị Hường lười nói tiếng Anh nên hất hàm ra lệnh cho tôi trả lời.</p>
<p>Biết nói gì đây? Khi hãng cần hàng gấp thì sếp năn nỉ lính. Nhưng khi lính cần sếp quan hoài lúc hãng ít việc thì… sếp đàn bà ưa để bụng! Nên tôi nói láo lòng mình, “Không có gì. Thưa bà. Tôi với bà Hường sẽ ở lại, và cố gắng làm xong sớm nhất cho bà.”</p>
<p>Sếp cảm ơn tử tế hơn cần thiết vì là sếp đàn bà mà. Chỉ khi sếp đi rồi, chị Hường mới nói: “Mẹ ơi! Mùa này ra hãng năm giờ rưỡi đã tối hù. Làm xong mớ hàng này cho mẻ thì sớm nhất cũng bảy giờ. Ra hãng chắc tưởng nửa đêm…”</p>
<p>Tôi nói với chị, “Em không cần giải thích nhiều với chị đâu, vì chị em mình biết nhau quá mà! Em cũng không ngại giờ về, thời tiết con khỉ khô gì hết. Nhưng em đói quá rồi, mới là chuyện  đáng lo! Bây giờ chị để em làm một mình, chắc chắn là nhanh hơn làm chung với chị vì em rành việc này hơn chị. Còn chị chỉ kiểm tra lại dùm em là mình vừa được nhanh để về, vừa an toàn hậu sự…”</p>
<p>Chị em tôi cắm cúi làm cho nhanh, nhưng cơn đói làm mờ mắt. Tôi nói với chị Hường, “Chị. Giờ này về. Trời thì lạnh. Người thì mệt. Em đang tưởng tượng tới cháo gà, dĩa gỏi xé phay… Trời ơi! Chị Hường ơi…!”</p>
<p>Cầu được ước thấy. Đâu ngờ chị trả lời, “Cầu được ước thấy hen. Sao biết tui nấu cháo gà, làm gỏi xé phay hay vậy?”</p>
<p>“Má ơi! Chị nấu gì ở nhà chị thì ông Táo biết chứ làm sao em biết!”</p>
<p>Chị nói, “Thôi làm nhanh đi. Ra khỏi hãng thì tui kêu con gái tui hâm cháo gà. Mình về tới nhà là có ăn liền cho bớt đói…”</p>
<p>“Chị mời em thiệt không đó? Chuyện đói bụng là chuyện sanh tử đó à nha…!”</p>
<p>“Làm đi…!”</p>
<p>…</p>
<p>Tôi lái theo xe chị Hường về nhà chị. Bước vô nhà đã thơm lừng mùi cháo gà. Chị bảo cháu ngoại: “Thưa ông đi con.” Tôi hết đói với suy tư… mình lên hàng ông thật rồi sao? Nhưng đến con gái chị khoanh tay, “Thưa chú” thì tôi hết muộn phiền tuổi tác vì đói quá sức rồi!</p>
<p>Thôi thì nỗi buồn nào cũng không hơn nỗi buồn khi cái bao tử rỗng. Bỗng nhớ nhà văn quân đội Lâm Chương hết sức, vì anh ấy viết một câu từ trong tù cải tạo như kinh điển: “Khi đói. Bộ óc người ta tuột xuống dưới bao tử để chỉ nghĩ đến cái ăn…”</p>
<p>Nhưng khi tôi đã phá tan dĩa gỏi gà, tung hoành xạch bách tô cháo nóng, và vài món cúng khác nữa, tôi mới thấy trên bệ lò sưởi có bình bông cúng, cái ly kiểu cách đến chỉ để cắm nhang thì nhang còn mới tới như nhang vừa tàn… Tôi hỏi chị Hường,</p>
<p>“Hôm nay nhà chị có đám giỗ hả?”</p>
<p>Chị trả lời, “Giỗ ba chồng tui hôm qua. Tui đi chợ. Về làm mấy món cúng mà ba tui ưa thích hồi còn sống. Rồi mệt quá nên tui đi nằm. Con gái tui gọi hoài mà má không bắt điện thoại nên nó chở con về nhà ngoại vì lo tui chết thúi trong nhà…”</p>
<p>“Vậy…! Anh nhà đâu? Em đói quá nên quên hỏi thăm anh…”</p>
<p>“Trời mẹ ơi! Ổng bỏ tui từ hồi con nhỏ này (tay chỉ con gái chị) mới chín, mười tuổi. Nay nó ba mươi mấy rồi! Con nó đi lớp một rồi!&#8230;”</p>
<p>“Nhưng…?”</p>
<p>“Tui nghe nhiều rồi, nên đừng hỏi nữa!”</p>
<p>“Dạ chị.”</p>
<p>“Con Hiền. Lấy chai rượu cúng hôm qua ra đây cho má!”</p>
<p>…</p>
<p>Chị tôi say, nên tôi tin là phước phần có thật. Bởi chị có người con gái quá hiếu thảo với mẹ, khi từ cô kể ra, “Má con đã sáu mươi lăm tuổi rồi, con ba mươi sáu tuổi. Ba con bỏ nhà đi khi con mới mười tuổi. Hồi đó con tức giận ba con, vì thấy má con ban ngày đã cực khổ quá, đêm tới cứ khóc thầm hoài… Nhưng lớn hơn lên thì con khuyên má con đi bước nữa. Tại bác… (đó) là người làm chung hãng với má con. Bác thường tới nhà giúp cho má con những việc đàn bà không làm được như cưa bớt nhánh cây ngoài sân trước, sân sau. Bác sửa vòi nước bị rỉ trong nhà tắm, thay bóng đèn tuốt trên trần nhà, vô dầu mỡ cho cửa garage hết kêu kót két; bác sửa xe, thay thắng, thay nhớt ở nhà cho má con đỡ tốn tiền… Bác giỏi lắm, cái gì cũng biết làm. Còn nấu ăn ngon nữa. Bác mời mà má con không qua nhà bác ăn thì bác bưng luôn nguyên nồi sang nhà con ăn cơm chung cho vui… Con lớn rồi nên con hiểu được bác có tình cảm với má con. Trong khi vợ của bác thì chết bệnh cũng lâu rồi. Bác ấy hiền, đối xử tốt với má con và con. Nên con khuyên má con ưng bác đi cho con có ba.</p>
<p>Không biết má con nghĩ gì, kể ra cũng lạ lùng lắm chú! Vì mắc gì mà cứ cúng giỗ ông nội với bà nội của con khi cha con đã đối xử với má con và con như vậy? Nhưng má con suy nghĩ lâu tới bác đó chết già luôn cũng không chịu đi bước nữa, vì tao còn mặt mũi nào để nhìn ông bà nội mày! Ai già cũng phải chết. Hồi xuống dưới gặp lại nhau, làm sao nhìn mặt mà không xấu hổ?”</p>
<p>…</p>
<p>Tôi về.</p>
<p>Con gái chị Hường tiễn tôi ra cửa vì má đã ngủ ngồi với cháu ngoại của bà trên sofa. Con rể của chị cũng vừa đến. Vì, “tối nay em với con ngủ bên nhà ngoại thì anh ngủ nhà với ai…?”</p>
<p>Người trẻ thật dễ thương với đối đáp, nhưng người già thương dễ nhau hơn bởi đã không ít thì nhiều bị đời làm tổn thương nên mới biết tới tình-nghĩa. Tôi nhớ những lời say của người chị, “Ở đời, đâu có ai bắt mình qùy lạy ai đâu! Nên khi đã tự ý qùy lạy cha mẹ chồng cho mình được làm con dâu, thì họ sống, mình phải phụng dưỡng như cha mẹ đẻ của mình, họ chết rồi, mình phải giỗ quảy tới hết đời mình. Còn chuyện vợ chồng với nhau thì phước phần, duyên nợ, là chuyện riêng của hai vợ chồng. Đâu bất hiếu với cha mẹ chồng, cha mẹ vợ mình được. Cái thời của tui nó như vậy, không giống bây giờ.</p>
<p>Để tui kể cho nghe: Bà bạn tui, cũng cỡ tuổi tui. Nhưng bà ấy ốm đau bệnh hoạn rề rề… Sống với con trai thì con dâu than thở tốn kém, hầu hạ… mệt quá! Thằng con trai ráng nhịn vợ cho mẹ mình được ở nhà. Thì vợ nó đem con về ở nhà mẹ đẻ của nó. Có khác nào bỏ chồng?</p>
<p>Tới thằng con trai hết đường, năn nỉ thằng em rể cho đem mẹ qua ở với con gái. Thì cũng không được bao lâu, thằng rể than phiền tốn kém, nhà có người già, bệnh hoạn… Nó sống không nổi đâu vì không khí trong nhà u ám quá!</p>
<p>Thành thử hôm đưa bả vô nhà già, tui đến tiễn chân. Bả khóc thảm thiết như con nít đi học ngày đầu. Cứ níu áo hết con gái tới con trai, hết cháu nội tới cháu ngoại nhờ nói cho bà một tiếng! Nhưng người ta bây giờ lạnh lòng tới dửng dưng vậy đó! Ruột thịt mà coi như người dưng…</p>
<p>Rồi thì thời gian đầu ở nhà già, con cháu còn tới thăm. Từ từ tụi nó quên luôn là có mẹ ở nhà già. Đám cháu nội, cháu ngoại thì sợ bà như sợ bà phù thủy. Lần nào tui tới nhà già thăm bả tui cũng khóc lúc đi về. Tự bả cứ níu áo tui ở lại với bả thêm chút nữa… thấy tội nghiệp lắm!</p>
<p>Nên bả chết hồi năm rồi! Tui đi đưa đám ma bạn mà trang điểm, mặc quần áo như đi đám cưới. Con gái tui nói ‘má kỳ vậy má’. Tui kệ. Tự tui mừng cho bà bạn tui đã hết buồn. Tui buồn cho con trai, con gái của bạn tui khóc lóc thảm thiết với cái xác không hồn… Thời buổi này, tới chừng đi làm hết nổi. Tui cầu cho trời phật kêu tui cái một cho khoẻ thân. Tui chỉ van vái trời phật đừng cho tui bệnh. Còn chết thì đâu ai khỏi. Đúng không?”</p>
<p>…</p>
<p>Tôi ấn tượng với căn nhà quá sức đơn giản của chị Hường. Dường như chẳng có thứ gì để có thể gọi là đồ trang trí trong nhà. Nhớ những hôm thấy chị không vui, hỏi thăm thì y như rằng: Con gái với thằng rể mua sắm gì đó cho chị thì chị bắt đem trả. Nếu không phải chuyện đó thì là ngược lại, chị mới vừa cho bớt đồ gia dụng đã quá ít trong nhà, nên con cái cự nự…</p>
<p>Từ đó tôi hiểu ra những suy nghĩ đằng sau, bên trong những lời nói ra, hay những hành vi khác thường của chị trong hãng. Như sếp hỏi, “Tôi cần một người ở lại làm trễ để hoàn tất việc này. Ai có thể giúp?” Thì hàng chục cánh giơ lên! Trong khi chị cũng ngưng làm, nhưng không để giơ tay lên mà là… giấu hai tay xuống gầm bàn.</p>
<p>Nên tôi hết lạ với những điều chị nói cũng khác thường. Mấy người đàn bà rủ chị chơi hụi. Chị trả lời: Tui đóng hụi chết hết hơi rồi. Tiền đâu nữa mà chơi hụi với mấy bà. Hụi chết của chị là cho từ thiện đều đặn, cúng chùa mỗi rằm…</p>
<p>Người đàn bà phi thường trong đời thường, vẫn lặng lẽ đi làm để nuôi thân khi đã sáu mươi lăm tuổi đời; nuôi cả chút văn hoá dân tộc còn sót lại qua lòng hiếu thảo với tứ thân phụ mẫu. Thật khả kính.</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>©T.Vấn 2018</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-that-kha-kinh/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Phan: Người yêu Chúa nhất</title>
		<link>https://t-van.net/phan-nguoi-yeu-chua-nhat/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-nguoi-yeu-chua-nhat/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 19 Dec 2017 16:14:44 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[giáng sinh]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=33804</guid>

					<description><![CDATA[Vô Ưu &#8211; Tranh: Thanh Châu Cái tên đi học rất tân thời của Síu thì tôi không thích. Tôi thích tên Síu từ hôm nghe mẹ Síu gọi: “Síu ơi, con có bạn đến chơi kìa!” Tôi không muốn giải thích với bà là Síu nhờ tôi đến nhà để giúp Síu làm toán [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://t-van.net/wp-content/uploads/2017/12/vô-ưu.jpg"><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-33827" src="https://t-van.net/wp-content/uploads/2017/12/vô-ưu-300x236.jpg" alt="vô ưu" width="374" height="294" srcset="https://t-van.net/wp-content/uploads/2017/12/vô-ưu-300x236.jpg 300w, https://t-van.net/wp-content/uploads/2017/12/vô-ưu.jpg 600w" sizes="(max-width: 374px) 100vw, 374px" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Vô Ưu &#8211; Tranh: Thanh Châu</strong></p>
<p>Cái tên đi học rất tân thời của Síu thì tôi không thích. Tôi thích tên Síu từ hôm nghe mẹ Síu gọi: “Síu ơi, con có bạn đến chơi kìa!” Tôi không muốn giải thích với bà là Síu nhờ tôi đến nhà để giúp Síu làm toán hình học. Không phải tôi đến chơi! Cũng may là ông cụ non không tạo ra ác cảm với người mẹ hôm đó để có thể đến chơi bất cứ lúc nào từ đó về sau…</p>
<p>Mãi bốn mươi năm sau. Đêm lạnh tàn giấc mơ đông ngày cũ…</p>
<p>Tôi thường đến chơi nhà Síu. Tôi cũng tưởng mình có cảm tình với Síu nên thường đến chơi nhà sau cả buổi gặp nhau trong trường. Síu nói giọng khàn, tánh tình ngang ngược, bất chấp phải trái khi tranh luận cũng như sẵn sàng đánh lộn với con trai khi cần. Síu không phải loại người biết lắng nghe, chia sẻ với người khác. Từ Síu toát ra là một ngưới bạn đáng tin cậy khi mình không đủ sức, hơn là một người bạn thấu hiểu những suy tư, rung động đầu đời…</p>
<p>Những buổi tối trước sân nhà Síu, kẽo kẹt tiếng xích đu và lẽo đẽo con mèo theo cô chủ. Tôi thường ra về bâng khuâng như hương với khói. Khói trong hương hay hương trong khói. Hương khói đâu đây rất đậm đà, chưa bao giờ Síu tiễn tôi qua cánh cổng. Nhưng tối đó, Síu không khép cổng, cài then và nói lời tạm biệt thường quen. Síu đưa tôi mươi bước, ra tới bụi bông trang, vài bước nữa là tới đường xe chạy, Síu nói, “Tối mai, Giáng sinh vui vẻ nha.” Đôi bàn tay con gái lạnh như nước đá, áp vào mặt tôi nóng bừng. Không biết ở đâu ra kiểu tạm biệt này, nhưng những gì bám riết lấy tim tôi trên đường về lại không phải là cảm giác mà cảm nghĩ: Tối mai, hết bạn bè có hẹn ở nhà một người bạn. Sao Síu lại chúc riêng tôi: Giáng sinh Vui vẻ? Nghĩa là Síu không đến với bạn học? Chắc Síu đi chơi với bạn bè!</p>
<p>Bọn con trai đã chuẩn bị những món quà ngộ nghĩnh, tự làm nhiều hơn vì túi tiền học trò đâu cho phép ra phố mua quà với những thứ thích mắt thường nhiều tiền. Món quà của tôi-sẽ tặng ai đây? Món quà vừa xinh vừa gói trọn tình đầu…</p>
<p>Chiều tan trường hôm sau lâu đến lắm, tất cả chúng tôi cùng chờ đợi tiếng chuông quen thuộc reo lên để ra về với một đêm rộn rã tiếng cười, bữa tiệc nửa đêm không đầy bàn rượu thịt như trong phim ảnh. Nhưng bạn bè sẽ lớn hẳn ra trong y phục khác thường đi học, mấy đứa con trai vô tích sự lâu ngày sẽ có dịp trịnh trọng nhận trách nhiệm trước bạn bè là đưa người bạn gái nào đó về nhà lúc nửa đêm. Mọi việc đều quan trọng làm cho người ta thấy mình quan trọng hơn chính mình, quan trọng hơn hôm qua tẻ nhạt là đến trường, rồi ra sân banh tới tối mù tối mịt mới mò về nhà kiếm cơm. Xong lại long nhong đi chơi nhà bạn.</p>
<p>Tôi đến nhà tên bạn, phụ hắn trải khăn bàn, kê ghế… vài gương mặt bếp núc trong lớp đang khói lửa bập bùng dưới nhà bếp quanh năm rau cháo thời khan hiếm lương thực sau hoà bình. Mùi cà ri sực nức xoan mũi, là đóng góp của tên bạn nhà quê lên tỉnh học lớp Mười. Nó tha từ quê lên thành hai con vịt cho lần đầu tiên trong đời nó biết về lễ Giáng sinh. Mấy đứa làm gỏi đu đủ với khô bò (giả) ồn ào như vỡ chợ… Món khô bò thật thời ấy cũng có bán ở những nơi chúng tôi không léo hánh tới được vì quá mắc tiền. Nhưng trong lớp có tay đầu bếp trứ danh là cô bạn mồ côi, cha chết trận mất tiêu trong chiến tranh Việt nam. Mẹ buôn bán tảo tần ngoài chợ để nuôi mấy đứa con. Bạn tôi là chị Hai nên lo cơm nước ở nhà cho mấy đứa em. Lạ lùng là bạn bè lại thích ăn cơm nhà nó vì nó nấu ăn rất ngon, mới khổ thêm cho mẹ nó. Đầu bếp của lớp chúng tôi đã chế biến ra được món khô bò giả từ mì căn, nhưng ăn rất giống mùi vị khô bò thật. Trộn gỏi đu đủ với ít lá quế cây nhà lá vườn là hết sảy…</p>
<p>Người nhạc sĩ của lớp đang so dây đàn trong tiếng ồn không ngớt lẫn tiếng nói cười. Kẻ khéo tay đang cắm hoa (cắt hái từ bờ rào, vườn nhà), nhà ảo thuật đang cắt giấy xé từ quyển tập cũ, nhưng kéo ra thành dây, giăng mắc lung tung-thế mà lại ra không khí lễ hội rộn ràng…</p>
<p>Mặt trời đã lặn hay bị bọn trẻ dìm xuống biển cho đêm về, chút ráng đỏ nhạt dần theo bóng đêm… mọi việc chuẩn bị đã xong. Giờ xuất phát đi dạo Sài gòn một vòng đã tới. Kế hoạch được dặn dò tỷ mỉ: Nếu lạc nhau thì đừng tìm kiếm cho mất công! Tất cả sẽ gặp nhau tại nhà thờ Tân Định vào lúc 11 giờ đêm. Hiệu lệnh khởi hàng là tiếng then cửa rào bật mở.</p>
<p>Cả đoàn xe đạp sạch boon lên đường, không phải cặp bồ mà là nhiện vụ được chia trước trong lớp: Thằng A chở con B: đơn giản, dễ hiểu là xe nó vỏ cũ-thích hợp cho con B nhẹ ký, thế thôi.</p>
<p>Thằng tôi, chở cái thùng đồ nghề với cái ống bơm xe đạp. Tôi vá xe nhanh gọn, miễn phí lại an toàn nhất Sài gòn trong thời thau nước thử bánh xe của ông thợ vá xe đạp lề đường nào cũng đen ngòm vì trong thau nước… có cây kim!</p>
<p>Không bao giờ quên được những người bạn từ thuở bé đã biết tổ chức chu đáo mỗi khi cần. Chỉ tiếc là tôi tốn nhiều công sức để chế tạo ra những dây kiềng có khóa, có thể rịt chặt cái thùng đạn đại liên và cái bơm xe đạp vô khung xe: an toàn, thẩm mỹ, dễ tháo gỡ khi cần. Nhưng vô phương cho tay trộm, vì không biết những bí mật của tôi thì không lấy cắp được thùng đồ nghề và cái ống bơm của tôi đâu! Chỉ quên tính khi còn nhỏ tuổi là trộm lấy luôn cái xe đạp chứ hơi đâu tháo gỡ linh tinh cho mất thời giờ. Và cái bí mật của riêng tôi thì chỉ mình tôi biết, là cố chừa cái yên sau trống trải để chở một người, dù chỉ là hy vọng thôi! Bởi người ta có đi chung với bạn học thì cũng sẽ tự đạp xe của mình để phô diễn tài năng của một người con gái nhưng đi xe khung ngang như con trai, phóng lên xe như cao bồi phóng lên yên ngựa. Con gái mà đạp xe đứng nhiều hơn ngồi, khi xe không thể nhanh hơn được nữa thì cúi gằm mặt xuống ghi-đông cho bớt cản gió, như cua-rơ thứ thiệt. Xe không gắn yên sau, không vè, không thắng tay… chỉ xài cái thắng chân. Mỗi lần trở bàn đạp, nghiêng tay lái là thắng quay đầu, bụi lùng lên mới khoái…</p>
<p>Dù sao, đêm Giáng sinh ở Sài gòn mà đạp xe thui thủi một mình cũng buồn lắm chứ, tôi cầu trong bụng cho có đứa bạn nào bị bể bánh xe để mình có việc làm. Nhưng bạn bè đã săn sóc con chiến mã trước Giáng sinh tử tế để vui cho trọn vẹn. Tôi không có cơ hội được phô diễn tài nghệ vá bánh xe. Nên tôi đạp đến nhà thờ Tân Định trước, định bụng chờ bạn bè ở đó!</p>
<p>Bỗng đâu có lọn gió buồn, buồn ghê gớm lắm, buồn ngồi yên không được! Phải làm một việc gì đó, có lẽ càng khác thường càng đỡ buồn… Tôi đạp lòng vòng nhà thờ Tân Định, cuối cùng cũng tìm được một chỗ ngồi: thấy được tháp chuông, nhưng lại có bia uống và khô nướng, hột vịt lộn, ốc leng xào dừa… linh tinh, hấp dẫn; không như túi tiền rất chừng mực, đơn điệu. Chỉ đủ uống chai bia lên men rồi lên cơn, gọi thằng nhỏ lại mua thuốc lá, không có quẹt thì mượn.</p>
<p>Thằng nhỏ là hiện thân Sài gòn sau ba mươi tháng tư! Nó nói nhỏ với tôi: “Anh đi về đi, tụi nó đang tính cướp xe đạp của anh đó!” Nó nói thật nhỏ, rồi bỏ đi!</p>
<p>Tôi trả tiền, phóng lên xe-giông mất trong tiếng truy hô: Ăn cắp xe đạp&#8230;! Thế mới đểu, vừa ăn cướp vừa la làng. Nhưng giang hồ hiểm, lòng người nham hiểm hơn. Thằng nhỏ bảo tôi: chạy theo nó! Nó không biết là tôi cũng biết: Đó là con hẻm cụt! Nó dẫn tôi vô ổ của bọn nó. Nó quên là tôi cũng đã từng trốn học đi bán thuốc lá thùng gỗ với bạn giang hồ, từng đi đánh giày, đánh lộn khắp Đa Kao, từ Đinh Tiên Hoàng đổ ngược lên cầu bông… tới Lăng Ông Bà Chiểu. Từng bán báo Trắng Đen, Đại Dân Tộc từ khi nó mới thôi nôi hay dứt sữa. Khu nhà thờ, chợ Tân Định cũng đâu xa lạ gì với tôi. Hẻm nào thông ra đâu, hẻm nào là hẻm cụt, tôi biết mà! Chỉ buồn cho đám vỉa hè sau hoà bình không có khí độ của lớp đàn anh. Tôi nghĩ thế, chân đạp bâng quơ, về tới nhà Síu bao giờ không biết!</p>
<p>Ánh đèn vàng hiu hắt ra sân không người, tôi lòn tay qua cửa rào mở khoá. Dắt xe đạp vào sân, chỉ có tiếng lá rơi. Đêm Giáng sinh quạnh quẽ người chị tâm thần ngồi thêu cườm. Một mình. Trong căn nhà thênh thang trống vắng. Tôi hỏi: “Chị không đi lễ à?”</p>
<p>“Không đi. Ra nhà thờ, người ta cứ chọc ghẹo. Không thích.”</p>
<p>“Không thích đi nhà thờ thì ngồi chơi. Chị thêu tầm bậy tầm bạ. Bác về lại rầy chị vì phải tháo ra, làm lại đó…”</p>
<p> “Không có đâu. Coi nè…(Tay chị chỉ mẫu thêu trước mặt). Thì ra chị đang thêu con rắn trên áo dài con nít. Chắc cho tết năm 1977. Nhưng áo dài con nít thì người ta chỉ cần xanh xanh đỏ đỏ, lấp lánh, là được. Đúng là hành vi của kẻ tâm thần… Nhưng phải nói là chị thêu đẹp thật.</p>
<p>Những hạt cườm nhảy múa trên khung thêu. -Giờ này. Tôi nghĩ… chắc Síu cũng đang nhảy nhót trong một căn phòng bí mật-trong một biệt thự bí mật-với những người bạn bí mật! Chỉ mình tôi biết bí mật của Síu là mê nhảy đầm nên bỏ bạn học mà đi với bạn bè. Nhưng Síu không bao giờ biết bí mật của tôi đêm Giáng sinh năm ấy đâu? Một tấm lòng, một nỗi buồn như cánh chim trốn vào đêm; tôi chui vô cái vỏ chai bia lên men nên thấy Sài gòn đêm Giáng sinh năm ấy bớt lẻ loi nhiều…</p>
<p>Tôi hỏi người con gái tật nguyền: “Chị có muốn đi nhà thờ, bây giờ không? Em chở chị đi.”</p>
<p>“Nói thiệt hả?”</p>
<p>“…”</p>
<p>Người chị tâm thần, không son phấn nhưng cũng có quần áo mới. Niềm hãnh diện không phân biệt người bình thường hay tâm thần nên chị nói, chị cười, chỉ trỏ đủ thứ trên đường… Yêu thích tất cả những thứ người ta cướp đi của một người tâm thầm trong đêm Giáng sinh. Đặc biệt là giọi nước mắt người điên trước hang đá. Chị cởi chiếc áo khoác, móc bằng mấy sợi len thưa rỉnh, đắp cho Chúa hài đồng vì trời lạnh quá!</p>
<p>Nhưng người ta nói chị điên. Ném cái áo con điên vào đêm tối. Không ai thấy những giọt nước mắt ngà trong đêm Thánh vô cùng của người yêu Chúa nhất…</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>©T.Vấn 2017</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-nguoi-yeu-chua-nhat/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Phan: dòng nhớ…</title>
		<link>https://t-van.net/phan-dong-nho/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-dong-nho/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Tue, 12 Dec 2017 14:39:07 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=33676</guid>

					<description><![CDATA[Nhớ -Tranh: Mai Tâm Những lọn gió tàn thu rít ngọn cây vặt lá, lão Tự vặt tờ lịch Đông chí, không vứt vô sọt rác như thường ngày. Tờ lịch Tàu qua Mỹ đã bao năm vẫn tèm lem như in ở Chợ lớn ngày nào. Không biết bao giờ người ta mới biết [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/12/homesick-1.jpg?strip=all"><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter  wp-image-33677" src="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/12/homesick-1-300x236.jpg?strip=all" alt="homesick" width="376" height="296" srcset="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/12/homesick-1-300x236.jpg?strip=all 300w, https://cdn.t-van.net/2017/12/homesick-1-768x605.jpg 768w, https://cdn.t-van.net/2017/12/homesick-1-1024x806.jpg 1024w, https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/12/homesick-1.jpg?strip=all 600w" sizes="(max-width: 376px) 100vw, 376px" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Nhớ -Tranh: Mai Tâm</strong></p>
<p>Những lọn gió tàn thu rít ngọn cây vặt lá, lão Tự vặt tờ lịch Đông chí, không vứt vô sọt rác như thường ngày. Tờ lịch Tàu qua Mỹ đã bao năm vẫn tèm lem như in ở Chợ lớn ngày nào. Không biết bao giờ người ta mới biết quý trọng ngày tháng! Ngày tháng là thời gian. Có người Việt nào bỏ phí thời gian đâu, còn tờ lịch là tờ giấy, ghi ngày tháng, cho con người đừng lãng phí thời gian. Lão lẩn thẩn đi lau cái kính bụi mờ sau cả tháng không dùng tới vì bệnh lần này không đơn thuần thời tiết như mọi năm, sự buồn chán đã dâng lên đến óc, ối ra mắt mờ để thấy vạn vật chết từ trong mắt. Cái kính đã được vợ lau chùi từ hôm qua, khi lão hỏi: Cái kính tôi đâu, sau một tháng lão nằm liệt giường. Lão lãng phí một đời vô dòng lịch sử, mà tiếc gì một đời người với lịch sử của cả một dân tộc.</p>
<p>Hôm qua lão ngóc dậy được trước bình minh là chuyện phi thường, lão đã dùng buổi sáng thanh tịnh từ đất trời tới lòng mình để ra vườn cắt mấy mụ hồng còn sót lại tả tơi. Mới đầu, lão không chấp nhận được hình ảnh hoa hồng xơ xác. Hoa hồng là phải đẹp, không có hoa hồng tàn. Đừng để thế gian này phải thấy những cánh hồng tả tơi, đau lòng người ái mỹ. Thế mà lão lại đem mấy mụ hồng sứt càng gãy gọng vô nhà, cắm vô bình pha lê, lão trở thành người độc ác sau cơn bạo bệnh, ác nhất là tặng vợ bình hoa hồng héo. Không ngờ cuối đời người ta cạn đức. Chả hiểu sao lại lọt sổ Diêm vương nên vất vưởng thêm mùa đông này, tìm hoài không ra ý nghĩa nào khác hơn là sống chi cho chật đất.</p>
<p>Trước hôm lão nằm liệt giường, lão thường ngồi nhìn lá thu phai ngoài sân sau nhà. Lão thích ngồi ngoài trời, chỉ cách một khung cửa mà bên ngoài là không khí tự do, bên trong là máy điều hoà không khí. Sự can thiệp nào cũng có cái giá của nó. Lão nghe vợ trả  lời con gái là việc nhớ được cuối cùng trước khi lão nằm liệt giường cả tháng qua… “Bố mày đau nên mẹ mở máy hít sớm, con mày lớn hơn bố mày à?”</p>
<p>Thế là con gái đưa cháu ngoại đi gởi nhà trẻ, không gởi ngoại nữa. Nhưng vẫn trả tiền trông trẻ để bố mẹ có đồng chi tiêu. Lão để bụng sự bố thí lễ phép ấy để làm quà tặng Diêm vương. Nhưng thần chết từ chối nên neo mạng lão lại đến sáng nay… Bình tâm thấy thẹn.</p>
<p>Người bạn già đến quên mình tuổi con gì, ghé thăm lão hôm trước, đã kể khổ xin con chút tiền tiêu vặt mà chẳng đứa nào cho. Trong khi con lão tìm cách cho tiền cha mẹ còn trách cứ gì?</p>
<p>Lão ngồi yên đôi vai nhưng lồng ngực hằn học thời tiết và sức khoẻ, nghe máu chảy về tim lề mề như ký ức lười biếng. Cả đời sống thừa chứ đâu phải cuối đời mới thừa. Lão nhớ ra nhiều chuyện từ thời cố hỷ cố lai… Nhớ sao mà nhớ những điều xa lắc xa lơ từ kiếp nào. Lão muốn viết lại ký ức để giải khuây chứ có gì đáng kể về một người nói ra tên tự người ta còn không biết. Lão vào nhà, chọn đại cuốn vở trắng trong ngăn kéo. Cuốn vở này sẽ viết được chừng hơn ba ngàn chữ viết tay, nếu chia ra cho bảy mươi năm thì mỗi năm cuộc đời phải gói gọn trong năm mươi chữ viết. Những năm đầu đời sống dậy kỷ niệm với bản làng, gia đình, bạn nhỏ… làm sao viết kịp ký ức trào tuôn? Lão giận bàn tay chậm chạp như con nít tập viết lớp vỡ lòng, chỉ viết hai chữ “dòng sông” cánh tay, bàn tay đã mỏi nhừ, ký ức bay biến theo lời mời cơm trưa. Lão trả lời cộc lốc: “Tôi không đói”.</p>
<p>Người vợ nín lặng từ bao giờ không nhớ nữa, hình như sau khi lão đi tù về, vợ lão mất khả năng trò chuyện bình thường, chuyện vui mất tích, chuyện buồn không than, chuyện thường ngày máy móc từng công đoạn. Bà ấy là cái máy nhắc: Uống thuốc chưa? Đói chưa? Lạnh không? Không ngủ được à?&#8230; hoá ra lão ra tù có đã mấy mươi năm, chỉ nhớ bà ấy vào tù cùng ngày lão được tờ giấy ra trại. Người tù khổ sai chung thân, không ăn chay vì đời đã dư khổ hạnh. Chắc không ai hiểu điều này hơn lão, lão muốn nói, muốn chia sẻ với vợ. Nhưng miệng lại xin ly trà.</p>
<p>Ly trà nóng, thơm gừng được bưng tới. “Ông uống ly trà gừng tốt hơn trà xanh.”</p>
<p>Từ hôm nằm liệt giường, lão mới biết tới loại trà bà đẻ này, không có gì hứng thú với niềm tin khác phái. Bệnh đàn bà không cần thuốc gì ngoài niềm tin trị liệu, nên họ sống ngon chết ngọt. Lão không cãi lời từ đây để được chết êm như đàn bà. Chị lão vừa qua đời không lâu ở tuổi bảy mươi vì thuốc thang và trà gừng. Niềm tin mãnh liệt tới để lại những bài thuốc chết đẹp cho người em dâu là vợ lão.</p>
<p>Đầu óc lão thanh thản khi tìm ra được giải pháp cho những xung đột giữa người bệnh và người nuôi bệnh. Vợ lão đã bắt đầu đi vào tuyệt lộ từ hôm mua cái siu sắc thuốc, về sắc thuốc thang cho lão uống; dẹp trà xanh mà chỉ cho uống trà gừng. Lão vui vẻ uống cả tấm lòng mà đời này lão đã nợ.</p>
<p>Lão quay lại công việc đang làm, công việc ngẫu hứng của hôm nay, phút hồi dương của những thang thuốc không bao giờ tin được. Suốt thời thơ ấu của đời lão chỉ viết được hai chữ “dòng sông”. Ít nhất là từ khi có trí nhớ đến khi đi trường làng cũng vài năm, khoảng hai trăm chữ rút gọn còn hai chữ. Lão sửa “dòng sông” thành “dòng nhớ”. Dòng nhớ miên man trên những cánh đồng, bờ đê, khúc sông hiền hoà, giận dữ không báo trước…</p>
<p>Lão nhớ tới cái sân gạch nhà ông thầy dạy viết chữ Nho bằng mực tàu…</p>
<p>Lão nhớ tới mẹ lão, là người vợ thứ hai của người cha mịt mù trong trí nhớ. Người vợ cả của cha lão là người đàn bà từ tâm. Bà không có con trai nên đi cưới mẹ lão cho cha. Bà thương mẹ lão như chị em trong nhà, cưng lão đến độ chỉ vì để chân lão đạp phải bãi phân gà trên sân mà người vú em bị mất việc…</p>
<p>Rồi người ngày xưa tốt thế, bà vú phải đi làm ruộng chứ không cho ở nhà trông em nữa. Nhưng cuối ngày ruộng nương, bà thể nào cũng có quà cho lão sau một ngày đồng áng. Khi là cái kèn bằng lá quấn. Lão thổi te te tới mê hồn. Hôm về muộn, bà vú cũng cho lão con đom đóm đựng trong hộp đan bằng lá…</p>
<p>Lão khóc. Sao những người tốt chết cả rồi? Từ khi đời lão không còn trong vòng tay của những người thương yêu lão vô điều kiện. Đời lão chỉ còn điều kiện chứ hết yêu thương. Một quãng đời đẹp đẽ gói gém trong hai chữ “dòng nhớ” là lòng biết ơn chân thành của lão.</p>
<p>Lão bằng lòng với thời thơ ấu là “dòng nhớ”.</p>
<p>Đến những năm rong ruổi dậy thì mộng mơ, tập tành đàng đúm, trêu gái với bạn bè, không thể nào viết năm mươi chữ cho một năm, gồm đầu xuân lễ hội, sang hè vui chơi, nhớ mong…</p>
<p>Vào thu nhập học, gặp lại nhau ngỡ ngàng với đứa trai bể tiếng, đứa gái phổng phao…</p>
<p>Biết bao gương mặt không có tuổi, còn trong ký ức. Cái Thoa xinh đẹp đến mấy mươi năm trong thương nhớ của lão, cái Thoa chết trước lão từ hôm vô nhà thương thăm lão. Đi đứng còn mạnh khoẻ hơn lão, nhu mì, đoan trang vẫn vậy. Nhưng chỉ là một mẹ Thoa của con bà ấy, cái Thoa của lão đã chết sau mấy mươi năm đẹp đẽ trong thương nhớ vô bờ của lòng lão. Lão đặt bút viết về đêm Giáng sinh có máy bay của Tây nhả đạn xuống giáo đường. Lão với cái Thoa chạy trốn dưới căn hầm của nhà thờ tối om. Chưa bao gần nhau đến thế, đến nghe được hơi thở, tiếng thì thầm bên tai lão. Sao đạn máy bay lại rót vào người sợ hãi đến khóc than, rồi cũng bị chết. Sao không rót vào tình yêu đầu đời của lão để trở thành bất tử?</p>
<p>Cả đời lão chôn sâu mối tình vô vọng và người ấy có hy vọng gì không mà cuối đời mới đến thăm lão.</p>
<p>Lão sẽ viết về cái hôm, cái Thoa theo gia đình đi Nam, cả Hà nội sụt sùi trong mắt lão. Sau đó, gia đình lão cũng đi nam. Riêng lão đi tìm trong vô vọng. Ngày lão dứt áo thư sinh vào quân ngũ, bao nhiêu người tiễn đưa vẫn thiếu một người để tâm khảm dạt dào luyến nhớ thành đô…</p>
<p>Những nỗi buồn vô vọng nơi đèo heo hút gió. Chuyện tử sinh cách nhau một làn đạn… làm sao năm mươi chữ gói gém hết một năm gian khổ, hiểm nguy, vui mau, buồn dài theo mưa rừng, lạnh núi… Không thể, không thể nào viết năm mươi chữ cho một năm biến động từng ngày, mà đời lão có nhiều năm biến động. Rồi chiến tranh mịt mù, vác ba lô lên đường không biết địa danh, đi theo quán tính di chuyển liên tục làm người ta mất khả năng cảm nhận sự rời xa chỗ này, cảm giác đặt chân đến chỗ kia… Không thể, không thể nào năm mươi chữ ghi lại được một năm hành quân liên miên trong nỗi nhớ khôn nguôi. Năm mươi chữ càng không ghi lại được một năm sau khi giã từ vũ khí. Những lao đao tận cùng với sĩ diện và cái bao tử rỗng trong trại tù. Những hành tung bất tận của cơn đói làm người ta thức trắng, nhai khống mùi hương ký ức đến hao gầy&#8230;</p>
<p>Chiến tranh và hoà bình làm người ta mất mạng không tiếc bằng mất liên lạc là mất hết. Lão chẳng còn gì ngoài lời thỏ thẻ bên tai dưới căn hầm của nhà thờ là nhựa sống cạn dần trong xác thân mòn mỏi.</p>
<p>Hôm tưởng lão về trời nên người cũ đến chia tay lần cuối. Hoá ra chỉ là mê sảng từ cơn sốt.</p>
<p>Giá gặp lại nhau một lần trước khi nhắm mắt cũng không tiếc. Lão buồn hơn thời tiết xám ngoét ngoài kia, lão chìm vào cơn mơ dĩ vãng. Lão chết trong căn hầm nhà thờ, trong tiếng máy bay tây gầm rú trên bầu trời Giáng sinh…</p>
<p>Nhưng biên bản cảnh sát Hoa Kỳ ghi là lão chết trên chiếc ghế bành, tại nhà. Biên bản của bác sĩ trên xe cứu thương ghi là lão chết vì nhồi máu cơ tim.</p>
<p>Đến cái chết cũng không được ghi nguyên do đúng đắn. Chỉ có người bạn nhặt tờ lịch đông chí trên nền nhà đoán ra lão chết vì nỗi buồn…</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong></p>
<p></strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>©T.Vấn 2017</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-dong-nho/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Phan: phật phật ma ma…</title>
		<link>https://t-van.net/phan-phat-phat-ma-ma/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-phat-phat-ma-ma/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sun, 02 Jul 2017 14:06:10 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=31955</guid>

					<description><![CDATA[Tranh: Trần Thanh Châu Vợ chồng anh Hiếu được anh chị em ở địa phương gọi thân mật là “đôi bạn điểm mười”. Anh chị không phản đối vì anh gầy chính xác như con số một mà chị thì tròn như con số không. Nhưng anh chị thuộc loại người chấp nhận số phận [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/06/lunch-time.jpg?strip=all"><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter wp-image-31956" src="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/06/lunch-time-300x224.jpg?strip=all" alt="lunch time" width="346" height="258" srcset="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/06/lunch-time-300x224.jpg?strip=all 300w, https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/06/lunch-time.jpg?strip=all 600w" sizes="(max-width: 346px) 100vw, 346px" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Tranh: Trần Thanh Châu</strong></p>
<p>Vợ chồng anh Hiếu được anh chị em ở địa phương gọi thân mật là “đôi bạn điểm mười”. Anh chị không phản đối vì anh gầy chính xác như con số một mà chị thì tròn như con số không. Nhưng anh chị thuộc loại người chấp nhận số phận và vui tính, vui đến bạn bè được vui lây là sự xuất hiện của anh chị ở bất cứ nhà ai cũng quan trọng như nhau, vì chị làm thức ăn ngon. Lúc nào chị cũng cho anh chị em được thưởng thức lại những món gợi nhớ. Nhiều khi, nhiều người, chỉ mới nhìn thôi đã nín thinh luôn cả buổi vì hoài niệm chiếm cứ hết tâm hồn. Như người chị khác từng nói khi ăn bò pía của chị Hiếu làm, “Trời ơi! Từ hồi học xong trung học tới nay có cháu ngoại rồi, tôi mới được ăn lại món bò pía&#8230;” Là vậy đó, nghe “bà ngoại” nói bằng ngữ âm xúc động đến mọi người không dám nói đùa một câu cho vui. Rồi đến hôm chị Hiếu trộn một khay gỏi đu đủ bào với khô bò ướt, ít lá quế thơm sau vườn nhà và nước tương ớt chua chua, cay cay… nồng lên mũi, làm mọi người đều bồi hồi khi thưởng thức lại món ăn khoái khẩu của thời còn đi học ở quê nhà với biết bao kỷ niệm về trường lớp, thầy bạn…</p>
<p>Ngoài tài làm những món ăn gọn nhẹ nhưng mang nhiều hoài niệm, gợi nhớ kỷ niệm chung cho mọi người của chị Zero thì anh chồng số Dzách của chị lại độc đáo món khác! Anh bao giờ cũng cất công sưu tầm, tìm đọc đủ thứ để giải đáp thắc mắc cho anh chị em, bạn hữu…</p>
<p>Lần trước gặp nhau, anh ta thán anh em cứ ép cạn hết ly này tới chai kia mà không ai nỡ gắp cho anh một miếng, không hoài niệm thì cũng cần đưa cay chứ!</p>
<p>Cái ông anh Hiếu này rất khó đoán là anh ta thán thật, hay chỉ là thấy mọi người khen vợ mình làm gỏi khô bò ngon nên anh khen theo để lấy điểm; Hay khẳng định tài nghệ của vợ nhà với thiên hạ như thế thì thật là cao minh! Có thể nói những gì anh Hiếu nói ra, ai muốn hiểu sao hiểu. Nên cánh đàn ông nói về anh thường là: Ông Hiếu phật phật ma ma…</p>
<p>Hôm đó. Anh biết là mọi người nói đùa nhưng nghĩ ra cũng đúng khi họ nói, “Cho anh ăn uổng. Ăn sáu bảy chục năm rồi cũng ốm tong như cây tăm nhang.” Tôi thì khoái châm chọc anh để có chuyện vui vì anh là người cũng hiếm gặp nên qúy, anh không biết giận! Lần trước tôi bảo anh, “anh cứ phật phật ma ma thì ai mà biết anh ăn chay hay ăn mặn để gắp cho anh. Thôi uống chay đi, rồi về nhà ăn trứng! Bảo trứng là chay hay mặn thì tùy anh!”</p>
<p>Chuyện cuối tuần ấy mà, đâu biết anh về tìm tòi nên lần gặp này anh giải thích cho tôi câu cửa miệng người ta thường nói nhưng mấy ai hiểu là câu, “phật phật ma ma”. Có lẽ tôi cũng trong nhóm người bảo giải thích thì không biết, nhưng nghe thì hiểu ngay về một người cứ… phật phật ma ma như anh Hiếu.</p>
<p>Thôi thì cứ nghe anh bạn tôi kể chuyện, “Phật và ma”. Tôi thì nghĩ ngay đến câu, “phật phật ma ma” của lần gặp trước. Nhưng qua chuyện anh số Dzách kể thì mỗi người lại có suy nghĩ riêng chứ không chung nhau ý nghĩ một cách chung chung nữa…</p>
<p>Anh kể chuyện Phật và ma như sau,</p>
<p>Có người họa sĩ rất nổi tiếng, ông ta muốn vẽ Phật và ma, nhưng không tìm được người mẫu thích hợp. Kỳ thực là vì đầu óc ông hoạ sĩ không hình dung ra được hình dáng của Phật!</p>
<p>Nhưng trong một lần tình cờ, ông vô tình nhìn thấy một hòa thượng. Khí chất vị hòa thượng khác hết mọi người nên người họa sĩ bị thôi miên bởi sự thanh thoát. Vậy là ông liền trò chuyện với vị hòa thượng đó, hứa cho ông ta một số tiền để chịu làm người mẫu cho hoạ sĩ vẽ tranh Phật.</p>
<p>Khi tác phẩm hoàn thành đã không ngớt lời khen của muôn người. Đó là bức tranh ai nhìn thấy cũng tin là Phật. Bởi khí chất thanh thoát, an lành của vị hòa thượng lại được nhân cách lên thêm qua nét cọ điêu luyện của họa sĩ; làm xúc động bất kỳ ai. Nên mọi người không còn gọi ông là họa sĩ nữa, mà gọi ông là “họa Thánh”.</p>
<p>Bẵng đi một thời gian, họa thánh bắt tay vào việc vẽ ma, nhưng điều này lại khó không ngờ hơn cả vẽ Phật vì ít nhiều hoạ sĩ cũng đã xem qua những tranh Phật của người đi trước. Còn ma thì chẳng ai biết hình tượng ra sao, ở đâu? Nên chỉ có chuyện kể…</p>
<p>Hoạ thánh đi tìm kiếm nhiều nơi. Gặp nhiều người có vẻ ngoài hung dữ, nhưng không ai vừa ý hoạ thánh vì ma phải hơn hung dữ một hay vài bậc mới là ma chứ. Ông nghĩ thế!</p>
<p>Cuối cùng, ông tìm được trong nhà tù một tù nhân rất… ma. Họa thánh vô cùng mừng rỡ, nhưng khi ông đối diện phạm nhân đó, người này đột nhiên khóc lóc đau khổ trước mặt ông.</p>
<p>Họa thánh lấy làm kinh ngạc nên thăm hỏi cho rõ ngọn ngành.</p>
<p>Người phạm nhân đó nói: <em>“Tại sao lần trước khi người mà ông tìm để vẽ Phật là tôi, bây giờ khi vẽ ma quỷ, người ông tìm đến vẫn là tôi?”</em></p>
<p>Đến đấy người họa sĩ mới giật mình, ông nhìn kỹ lại người phạm nhân đó, rồi nói: <em>“Sao lại có thể chứ? Người mà tôi tìm để vẽ Phật ấy khí chất phi phàm, còn ông xem ra chính là một hình tượng ma quỷ, sao lại có thể là cùng một người được? Điều này thật kỳ lạ, quả thật khiến người ta không thể nào hiểu nổi!”</em></p>
<p>Người tù đau khổ nói: <em>“Chính là ông đã khiến tôi từ Phật biến thành ma quỷ”.</em></p>
<p>Họa thánh nói: <em>“Sao ông lại nói như vậy? Trước sau, tôi đâu có làm gì đối với ông đâu!”</em></p>
<p>Người tù nói: <em>“Kể từ sau khi tôi nhận được số tiền quá lớn của ông cho, tôi biết làm gì khác là ăn chơi để tìm thú vui, mặc sức tiêu xài. Nhưng đến khi tiền hết thì tôi đã quen với cuộc sống đó rồi, dục vọng đã khởi phát mà không thể thu hồi lại được. Thế là tôi phạm tội, thậm chí giết người để có được tiền ăn chơi, trác táng…, chuyện xấu gì tôi cũng có thể làm, kết quả là tôi đã thành ra hôm nay đây”.</em></p>
<p>Họa thánh nghe hết tâm sự của người tù. Ông ngộ ra bản tính con người trước dục vọng có thể biến đổi nhanh hơn cả thời tiết. Không ngờ con người yếu nhược đến vậy! Thế là ông buông cọ vẽ, từ đó về sau không còn vẽ bức tranh nào nữa. Nên trong dân gian đâu đâu cũng thấy treo ảnh Phật, thờ Phật; chứ không đâu có ảnh ma quỷ để treo… mà thờ phượng.</p>
<p>Ngay cái kết của người kể đã thấy người kể rất phật phật ma ma, ai muốn hiểu sao hiểu! Nhưng ai chối cãi được khi con người rơi vào dục vọng thì lạc mất mình trước, sau đó là hệ lụy. Sa ngã dễ bao nhiêu thì khi muốn thoát ra khó khăn sẽ hơn nhiều. Điển tích thì nhiều nhưng chung quy bản tính con người khó thoát vòng nghiệp chướng của dục vọng. Dù ai cũng biết điều đáng sợ nhất trên cõi đời là dục vọng, vì dục vọng làm mê đắm con người hơn hết những những triết lý, đạo lý mà người ta nghĩ ra được. Ai chả biết tiền tài tựa như gông xiềng, lòng tham là mộ phần. Tranh danh đoạt lợi cuối cùng chỉ phiền não, mệt thân. Nhưng buông bỏ tham dục để trở về bản chất thì con người vô thường; khi hiểu được niềm vui vô tận của sinh mệnh là tự tại tiêu dao thì người ta chỉ còn linh hồn cô lẻ vì thể xác đã tiêu tan…</p>
<p>Dục vọng là thứ đáng sợ nhất trên cõi đời thì ai cũng biết. Nhưng để thắng được lòng tham là căn bản nhất của dục vọng thì con người nhỏ bé và yếu đuối trước cám dỗ đến dường nào. Một người bạn khác kể chuyện “bạn-vàng” tiếp ý anh Hiếu khi bỗng dưng anh chị em quay sang những chuyện triết lý nhân gian…</p>
<p>Anh nọ kể,</p>
<p>Một vị tăng nhân hốt hốt hoảng từ trong rừng chạy ra, vừa khéo lại gặp được hai người quen đang trên đường. Họ hỏi vị tăng nhân: <em>“Chuyện gì mà ông hốt hoảng quá vậy?”</em></p>
<p>Vị tăng nhân nói: <em>“Thật là kinh khủng, tôi đi đào củ sâm nhưng lại đào phải cả đống vàng ở trong rừng!”</em></p>
<p>Hai người bạn nọ không nhịn được tò mò thì ít mà lòng tham trỗi lên thì nhiều nên họ nói với nhau: <em>“Thật đúng là tên đại ngốc! Đào được vàng, việc tốt như thế mà ông ấy lại cho là kinh khủng, thật là không thể hiểu nổi!”</em></p>
<p>Thế là họ hỏi vị tăng nhân kia, <em>“Ông đào được vàng ở đâu? Chỉ cho chúng tôi xem với!”</em></p>
<p>Vị tăng nhân nói: <em>“Thứ xấu xa như thế, các ông không sợ sao? Nó sẽ giết người hàng loạt đấy!”</em></p>
<p>Hai người bạn đã động lòng tham nên nói: <em>“Chúng tôi đây không sợ, ông cứ chỉ chỗ cho chúng tôi xem sao?”</em></p>
<p>Vị tăng nhân nói: <em>“Dưới gốc cây ở bìa rừng phía tây”.</em></p>
<p>Hai người bạn liền lập tức tìm đến chỗ vị tăng nhân chỉ, quả nhiên hoa mắt với vàng! Người này liền nói với người kia,<em>“Ngài tăng nhân đó đúng là ngốc thật, thứ vàng bạc mà mọi người đều khao khát đã ở trong mắt, trong tầm tay ông ta. Thế mà lại cho chúng là quái vật ăn thịt người.”</em> Người kia cũng gật đầu đồng tình.</p>
<p>Thế là họ bàn với nhau làm thế nào để chuyển số vàng về nhà. Một người nói: <em>“Ban ngày ban mặt mà đem nó về thật không an toàn chút nào. Hay là đêm đến thì mình mới vận chuyển, vậy sẽ chắc ăn hơn. Tôi ở lại đây canh chừng, và đào hết lên để thôi lại phí của trời. Ông hãy về mang chút cơm rượu, rồi trở lại. Chúng ta ăn cơm rồi đợi đến trời tối mới chuyển số vàng này về nhà”.</em></p>
<p>Người kia liền làm theo lời bạn nói. Trong khi người ở lại đào bới cả khu rừng nhưng đầu óc chỉ nghĩ: <em>“Nếu như số vàng này đều thuộc về sở hữu của riêng ta thì hay biết mấy!”</em></p>
<p>Thế là khi người bạn đem cơm rượu đến khu rừng, người bạn đợi liền từ phía sau đánh gậy gỗ mạnh vào đầu bạn, khiến ông ta chết ngay tại chỗ. Chút ân hận lói lòng nên ông nói cho nguôi ngoa mình: <em>“Bằng hữu ơi! Chính là số vàng này buộc tôi phải làm như vậy!”</em></p>
<p>Sau đó ông ta vớ lấy thức ăn mà người bạn mang đến, ăn ngấu nghiến vì đói. Nhưng chưa no đã cảm thấy khó chịu trong bụng như lửa đốt. Khi đó, ông ta đã biết muộn rồi là mình bị trúng độc trong cơm.</p>
<p>Người chết vì tiền tài, chim chết vì miếng ăn. Đều là họa của dục vọng mà lòng tham mới là chánh. Nếu không thì tăng nhân đâu nói thứ vàng bạc đó là thứ giết người hàng loạt…</p>
<p>Có thế chứ! Người tử tế bao giờ cũng kết thúc câu chuyện mạch lạc chứ không phật phật ma ma… để ai muốn hiểu sao hiểu!</p>
<p>Nhưng ra về đường xa, đôi tay tịnh trên tay lái. Tôi thử nhìn lại quanh mình thì dường như thời buổi bắt mọi người cứ phải thật thật giả giả; phật phật ma ma… để vẫn truyền đạt được ý mình, nhưng khi mất lòng nhau quá thì vẫn còn lối thoát! Nghĩa là người ta sợ mất quan hệ hơn mất chính kiến. Một thời đại có đáng để xét lại những quan hệ khi cán cân quan hệ và chính kiến đã nghiêng lệch vì lòng tham lớn nhỏ trong từng người…</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>©T.Vấn 2017</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-phat-phat-ma-ma/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Phan: cổ tích &#038; đời thường…</title>
		<link>https://t-van.net/phan-co-tich-doi-thuong/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-co-tich-doi-thuong/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Sat, 24 Jun 2017 13:37:28 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=31895</guid>

					<description><![CDATA[Cổ Tích &#8211; Tranh: Thanh Châu Thế giới cổ tích luôn hấp dẫn những chú bé giàu tưởng tượng mà tôi là một trong số bạn bè thuở nhỏ thích thả trí tưởng theo những trang cổ tích dưới ánh đèn dầu về đêm, thả ước mơ vào giấc ngủ bay theo những cánh diều [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/06/vien-trai-truong-va-nguoi-tu-cai-tao-1.jpg?strip=all"><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter size-medium wp-image-31901" src="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/06/vien-trai-truong-va-nguoi-tu-cai-tao-1-300x219.jpg?strip=all" alt="vien trai truong va nguoi tu cai tao-1" width="300" height="219" srcset="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/06/vien-trai-truong-va-nguoi-tu-cai-tao-1-300x219.jpg?strip=all 300w, https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/06/vien-trai-truong-va-nguoi-tu-cai-tao-1.jpg?strip=all 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Cổ Tích &#8211; Tranh: Thanh Châu<br />
</strong></p>
<p>Thế giới cổ tích luôn hấp dẫn những chú bé giàu tưởng tượng mà tôi là một trong số bạn bè thuở nhỏ thích thả trí tưởng theo những trang cổ tích dưới ánh đèn dầu về đêm, thả ước mơ vào giấc ngủ bay theo những cánh diều trên đồng nội để mơ theo những đôi cánh thiên thần trong cổ tích.</p>
<p>Nhớ về tuổi nhỏ, tôi chỉ nghĩ đến việc phải làm sao, làm bằng chất liệu gì để có được cánh diều bay cao nhất xóm. Nhưng nỗi buồn hằng đêm của tuổi thơ ấy cứ len lỏi vào tâm can như màn đêm sẽ phủ trùm không gian sau mỗi chiều; Và ngày mai thức dậy cũng đâu có gì ngoài giấy báo cũ, cơm nguội làm hồ dán, thanh tre chặt ở bờ rào là hết những gì trong tầm tay có được của trẻ quê. Càng quan trọng hơn hết là cuộn chỉ của bà cho, mẹ cho. Đó là tài sản quý giá nhất của tuổi nhỏ vì có đứa trẻ nào khi bị diều băng mà không khóc? Ước mơ về cánh diều của tuổi thơ chan hoà vào những trang cổ tích cố đọc cho hết vì trí tưởng thăng hoa ngoài sức tưởng tượng của thời thơ dại nhưng hai con mắt cứ ríu lại vì buồn ngủ. Nên giữa hư và thực của tuổi nhỏ là những trang cổ tích và những giấc mơ…</p>
<p>Rồi tuổi thần tiên ấy qua đi khi va đập với đời thường là những sáng thức dậy không còn có cánh diều nào trong mơ nữa; khi người ta hiểu được những đôi cánh thiên thần trong cổ tích chỉ là cổ tích trong đời thường phải tự lo lấy miếng ăn trong ngày vì không còn được ở nhà với cha mẹ nữa. Khi cuộc đời giáp mặt với những sáng sớm, chiều buông… thường bắt đầu bằng cảm giác nhớ nhà rất mới mẻ nên thẫm đẫm tâm can khi nhớ về ngôi nhà chẳng giàu có gì hết mà sao luôn có cái ăn khi đêm về. Bây giờ đêm vẫn về nhưng cái ăn đã trở thành ước mơ; ước mơ mới quá sau cuộc đổi đời nên ước mơ không song hành cùng cổ tích nữa mà song hành với đời thường &#8211; là đời không như là mơ.</p>
<p>Nhìn lại đã bao năm không nằm mơ từ khi xóm làng chuyển mình vào những ngày hoà bình lập lại ở Việt nam, những giấc mơ tuổi thơ tan biến theo sự đói nghèo và tan tác của gia đình để chú bé mộng mơ gói ghém hành trang phiêu bạt chỉ là những trang cổ tích dưới ánh đèn dầu, mùi manh chiếu nhớ người nằm, ánh trăng lẻ bạn, cây ngọc lan bên ngoài cửa sổ…</p>
<p>Biết làm sao được khi lịch sử sang trang, chi phối lên từng gia đình và mỗi phận người. Tôi đã bắt đầu có ý thức về sự thay đổi của hoàn cảnh sống nên những giấc mơ cũng thay đổi để đưa tôi đi vượt biên trên một cánh diều bất hoại như đôi cánh thiên thần trong cổ tích đã mang tôi bay cao hơn nóc nhà tuổi thơ là bay qua biển Đông để thật xa lạ với một sáng thức dậy ở đâu đó trên hành tinh mà tôi hỏi, “Đây là đâu?” thì những người lạ hoắc không biết tiếng Việt để trả lời tôi. Trong khi họ nói với tôi thật nhiều bằng một ngôn ngữ mà tôi không hiểu…</p>
<p>Tôi bắt đầu thời kỳ lạ lẫm với chính những giấc mơ của mình. Tôi kể luyên thuyên với hai người bạn cùng đi uống cà phê sáng sớm trước khi ra đồng làm việc. Tôi còn nhớ người bạn ngang tuổi rất hào hứng với giấc mơ đêm qua của tôi. Anh ta cũng kể về giấc mơ của anh ta đêm qua. (Vì anh là người Công giáo thuần thành, gia đình ở Giáo xứ Tam Hà &#8211; Thủ Đức) nên anh mơ thấy Đức Mẹ che sóng, chắn gió cho con thuyền vượt biên nhỏ nhoi như chiếc lá trên biển cả mà anh không sợ hãi gì hết vì đã có Đức Mẹ chở che…</p>
<p>Chúng tôi trò chuyện luyên thuyên buổi sáng trước một ngày đồng áng cực khổ lắm; chúng tôi thân thương với nhau vì là người cùng thời, cùng là những chú bé bước ra đời thường từ những trang cổ tích. Chỉ người thứ ba ngồi cùng bàn cà phê sáng là người cai quản chúng tôi thuở ấy, anh là bộ đội phục viên, anh chẳng biết một chuyện cổ tích nào để ước mơ. Anh chỉ biết “lao động là vinh quang”, nên anh nói chúng tôi: nhảm nhí!</p>
<p>Rồi trời đã sáng tỏ mặt người. Anh chủ quán bước đến bàn chúng tôi để thổi tắt cây đèn dầu cho đỡ hao dầu. Lọn khói trắng bốc lên từ tim đèn rất huyễn hoặc nên tôi nói: “ Thần đèn hiển linh rồi kìa! Ngài cho mỗi người một điều ước. Tôi ước thần đèn cho tôi như làn khói mỏng để tan biết khỏi nơi này!”</p>
<p>Người bạn tôi vỗ bàn tay anh ta lên bàn cà phê để ra oai, giả giọng thần đèn phán truyền, “Ta sẽ cho con toại nguyện!”</p>
<p>Thế là tôi bỏ ghế cóc, ngồi xụp xuống đất. Coi như tôi đã biến mất!</p>
<p>Người bạn tôi nói ước nguyện của anh ta với thần đèn, “Con xin thần đèn cho con được đi học… giáo lý. Con sẽ không trốn lễ, bỏ lễ nhà thờ nữa,…”</p>
<p>Tôi vói tay lên vỗ bàn, truyền lệnh, “Ta sẽ cho con toại nguyện!”</p>
<p>Thế là anh bạn tôi cũng ngồi xụp xuống đất. Coi như biến mất!</p>
<p>Chúng tôi cười ngất với nhau. Trên bàn chỉ còn mỗi anh bộ đội phục viên ngồi ngẩn ngơ, hỏi: “Bọn mày làm gì thế?”</p>
<p>Người bạn tôi không trả lời mà nói, “Đến anh, ước gì thì nói mau lên. Thần đèn không biết vượt chỉ tiêu đâu! Mỗi ngày chỉ cho thế gian ba điều ước. Anh còn không mau… tranh thủ!”</p>
<p>Có lẽ là lần đầu tiên trong đời anh bộ đội được tiếp xúc với thần linh trong những truyện cổ tích của trẻ em miền Nam nên anh bỡ ngỡ thưa rằng, “Con xin thần đèn đưa hai chúng nó ra đồng, chứ mình con thì không thể đạt chỉ tiêu được giao hôm nay đâu thần ạ!”</p>
<p>…</p>
<p>Từ đó tôi hiểu biết hơn về người bộ đội, thấy thương thương anh dù vẫn giữ khoảch cách bắt buộc của ý thức hệ. Nhưng lòng riêng cứ thương anh chỉ có bác Hồ chứ không có thần thánh trong cổ tích nên không có ước mơ; thương anh chỉ bị nhồi nhét vào đầu tuổi nhỏ “5 điều bác dạy thiếu nhi” chứ không có truyện cổ tích nào cả nên cả đời dài sau tuổi thơ anh chỉ biết phấn đấu để đạt chỉ tiêu…</p>
<p>…</p>
<p>Đã nhiều năm không gặp lại nhưng lại ở trong nhau theo từng vốc cơm vãi ra sân cho chim trời ăn. Những hạt cơm ngày nào là ước mơ lúc nửa đêm bụng đói đến ruột lộn lên đầu nên không ngủ được, nay thừa mứa đến cho chim ăn để khỏi mang tội phung phí thức ăn. Nhưng sao lại nhớ quá những con người gặp nhau vì hoàn cảnh nhất thời, nhưng lưu lại trong nhau nhiều khuất tất của lịch sử và ý thức hệ. Có lẽ người bạn sùng đạo của tôi vẫn bình an dưới thế nhờ Đức tin vững chắc. Nhưng người anh em bị đánh cắp tuổi thơ thì đã khắc phục được gì chưa? Sao quê nhà vẫn tăm tối như chính cái chủ nghĩa hoang tưởng mà anh chỉ là nạn nhân, vì thật ra anh chỉ lớn hơn chúng tôi vài tuổi. Thật tiếc cho người anh em được sinh ra lành lặn như trẻ em miền nam chúng tôi, chỉ vì lớn lên cùng chủ nghĩa xã hội ở miền bắc nên không có tuổi thơ được chấp cánh với thiên thần để chiến đấu với ác quỷ, để được lớn lên từ cổ tích mà biết phân biệt giữa thiện và ác, để chọn lối sống cho riêng mình…</p>
<p>Chiều tháng sáu nắng tàn, mấy con chim quen ghé lại sân sau nhà kiếm ăn. Nhà hết cơm thì tôi ném cho chúng vốc gạo. Ngồi nhìn lũ chim vô ưu thấy tâm mình thanh an hơn nhìn vào đời thường để lại sống lại những trang cổ tích thuở bé làm giao động tâm tư khi những chuyển biến tư duy, tâm thức theo thời gian đã có thời gian nhìn lại. Khi cổ tích là những ước mơ sau khi gấp sách lại, chú bé nào cũng thành dũng sĩ vì cổ tích mới là thật, những ước mơ mới là lẽ sống; Đời thật của người lớn, không dính dáng tới trẻ em. Nhưng khi thời gian chứng minh được cổ tích không đi chung đường với ước mơ nữa mà cổ tích bị ném vô đời thường nên tàn lụi hào khí, cạn kiệt tin yêu… cổ tích vạch trần ra chân tướng con người trong đời ráo hoảnh mà Nguyễn Bính có lần đã nhìn thế nhân đến rướm lệ than rằng, “thế nhân mắt trắng như ngân nhũ…”</p>
<p>Nhìn lại cuộc đời khi trang sách đọc đã là cổ tích mà lại úa vàng theo thời gian nữa, tức là lâu lắm rồi! Nhưng ở một ý nghĩa nào đó là từ cổ tích tới hiện tại thì cuộc sống con người vẫn không thay đổi. Ta thử đọc lại truyện “Diều hâu và thỏ con”…</p>
<p>Con diều hâu đậu trên cành cao cả ngày, biếng nhác. Thỏ con trong hang chui ra thấy thế bèn hỏi: “Cháu có thể ngồi một chỗ và không làm gì như bác được không?”</p>
<p>Diều hâu trả lời: “Được chứ, sao lại không?”</p>
<p>Thế là thỏ con ngồi dưới gốc cây, nhìn diều hâu đậu ngủ trên cành cao mà thêu dệt bao nhiêu những ước mơ&#8230;</p>
<p>Bỗng cáo từ đâu nhảy ra, ngoạm hết ước mơ của thỏ con, đến nhúm lông, nhúm da, chút xương thịt của thỏ con, cáo cũng không bỏ qua!</p>
<p><em>    </em>Câu chuyện ngày xưa tôi chỉ hiểu theo giải thích của người lớn là đừng có đứng núi này mà trông núi nọ, phải biết liệu cơm gắp mắm mà sống ở đời! Nhưng nay đọc báo trong nước lại thấy người lớn bây giờ dạy bọn trẻ khác xưa: <em>“</em><em>Để ngồi chơi hưởng lợi, bạn phải ngồi ở trên một vị trí rất rất cao.”</em></p>
<p>Tôi vỡ lẽ ra được cái xã hội nhân bản mà người Việt nào cũng tự hào với bốn ngàn năm văn hiến đã bị xoá sổ. Quê tôi bây giờ chỉ còn con người cỡi cổ nhau mà sống. Khi người ta sống vì cái <em>“vị trí rất rất cao”</em> để <em>“ngồi chơi hưởng lợi” </em>thì xã hội ấy đã không còn là xã hội Việt nam như văn hiến đã lâu. Nên xin đừng Giỗ tổ Hùng Vương bằng bánh chưng, bánh dày mà số đo tính mét, trọng lượng bánh tính bằng tấn nữa. Tinh thần dân tộc không thể nuôi dưỡng bằng kỷ lục đạt được!</p>
<p>Thôi. Sống kiếp tha hương, lắm đau thương… như nhạc Lam Phương, còn hơn đọc báo trong nước. Tôi lên mạng để tìm lại câu chuyện nhỏ từ hồi còn nhỏ mà tôi nhớ mãi nhưng không gặp. Chỉ là còn lại trong trí nhớ thôi, chuyện về chú chim nhỏ đang bay về miền Nam trốn tuyết. Trời quá lạnh nên chú bị cóng và rơi xuống một nông trại. Chú chim non nằm thoi thóp, chờ chết. Nhưng cơ duyên có bác bò đi ngang qua, bác vô tình thải phân lên chú chim…</p>
<p>Chim nằm trong đống phân bò, chú bắt đầu cảm nhận được sự ấm áp, rồi niềm hạnh phúc lan toả sự phục sinh, nên chú chim non bắt đầu cất tiếng ca vui mừng…</p>
<p>Nhưng một con mèo đi ngang qua, nghe tiếng chim hót nên thám thính! Cuối cùng, mèo lôi chú chim non ra khỏi đống phân bò… để mèo được no nê một chiều đông giá buốt với món thịt  chim trốn tuyết!</p>
<p><em>   </em>Ở tuổi thơ thích đọc cồ tích vì nhiều con vật ngộ nghĩnh, chúng lại mang những suy nghĩ như người nên trẻ nhỏ thích thôi chứ làm sao hiểu nổi triết lý, đạo lý hàm chứa trong chuyện…</p>
<p>Nhưng thời gian sẽ trả lời cho những cô, chú bé theo thời gian là không phải ai ném phân vào mình đều là thù, vì người kéo ta ra khỏi đống phân cũng chưa chắc là bạn.</p>
<p>Chiều tháng sáu mưa mau nắng vội. Dòng đời trôi tuổi thơ lũ trẻ đang giỡn cười ngoài ngõ như những trang cổ tích nhảy múa; những trang sách úa vàng, lũ trẻ hết mộng mơ với đời thường giáp mặt.</p>
<p>Chiều tháng sáu. Vạt nắng cuối cùng tan vào hư không…</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p><strong> </strong></p>
<p>©T.Vấn 2017</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-co-tich-doi-thuong/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Phan: Tạm biệt tháng năm…</title>
		<link>https://t-van.net/phan-tam-biet-thang-nam/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-tam-biet-thang-nam/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 02 Jun 2017 01:47:00 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=31707</guid>

					<description><![CDATA[Sáng nay trên đường xuôi nam về Houston. Xa lộ 45 South ngập nắng vàng, những cánh đồng bất tận cỏ mới như tuổi trẻ vui hè về cùng nhau cười với gió. Cỏ làm sao biết gió vô tình từ vạn đại sẽ làm cỏ khô thành những vuông cỏ tháng mười cho lễ [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/05/phuong1.jpg?strip=all"><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter size-medium wp-image-31708" src="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/05/phuong1-300x150.jpg?strip=all" alt="phuong1" width="300" height="150" srcset="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/05/phuong1-300x150.jpg?strip=all 300w, https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/05/phuong1.jpg?strip=all 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p>Sáng nay trên đường xuôi nam về Houston. Xa lộ 45 South ngập nắng vàng, những cánh đồng bất tận cỏ mới như tuổi trẻ vui hè về cùng nhau cười với gió. Cỏ làm sao biết gió vô tình từ vạn đại sẽ làm cỏ khô thành những vuông cỏ tháng mười cho lễ Ma quỷ hàng năm; tuổi trẻ làm sao biết trong nụ cười tháng năm vào hạ đã chứa sẵn mầm nắng vỡ tháng tám, rồi nhạt phai tháng mười như những hồn nhiên, ngây thơ, và chân thiện của tuổi học trò sẽ bụi mờ thời gian…</p>
<p>Những ý nghĩ chợt đến vì trước mắt là tháng năm mùa về trên tay cô bé tôi đã gặp ở cây xăng. Có lẽ cô cùng gia đình từ Houston đổ ngược lên Dallas để cùng họ hàng, bà con nghỉ lễ Chiến sĩ trận vong. Cô cầm trên tay nhánh phượng hồng, phe phẩy thay cho cây quạt giấy. Nhớ bài thơ “Chút tình đầu” của Đỗ Trung Quân. Mới đó đã nhiều năm không gặp. Hôm tình cờ nhắc đến anh, người bạn đồ hoạ đưa cho tôi xem bức ảnh anh mới về Việt nam và chụp chung với Đỗ Trung Quân bên bàn nhậu. Biết rằng ai cũng già đi theo thời gian, nhưng làm sao tránh khỏi ngậm ngùi với thời gian và chút tình văn thi hữu trong thời mạt vận ở quê nhà. Còn chăng chút lòng vui vì anh vẫn giữ được nụ cười hồn nhiên của tâm hồn thi sĩ, và nghe bạn kể về anh, vẫn vui tính và qúy mến bạn bè như xưa… Thôi thế cũng an lòng.</p>
<p>Cô gái phe phẩy mãi nhánh phượng hồng thay cây quạt giấy cho đến lúc lên xe, rồi mất hút trên xa lộ 45 North hướng về Dallas. Làm tôi nhớ,</p>
<p><em>Những chiếc giỏ xe chở đầy hoa phượng<br />
Em chở mùa hè của tôi đi đâu?<br />
Chùm phượng vỹ em cầm là tuổi tôi mười tám<br />
Thuở chẳng ai hay thầm lặng mối tình đầu…</em></p>
<p>Rồi tôi cũng phải lên xe để tiếp tục chuyến xuôi nam theo dòng sống là lo toan bất tận của đời thường. Nhưng hoài niệm miên man như những đồng cỏ xuôi nam hai bên đường…</p>
<p><em>Chỉ một cơn mưa bay ngoài cửa lớp<br />
Là áo người trắng cả giấc ngủ mê<br />
Là bài thơ cứ còn hoài trong cặp<br />
Giữa giờ chơi mang đến lại mang về</em><br />
<em>Mối tình đầu của tôi là anh chàng tội nghiệp<br />
Mùa hạ leo cổng trường khắc nỗi nhớ vào cây<br />
Người con gái mùa sau biết còn có gặp lại<br />
Ngày khai trường áo lụa gió thu bay&#8230;</em></p>
<p>Nhớ Đỗ Trung Quân một đêm ở nông trường xa thẳm. Thời “đôi dép râu giẫm tan đời trai trẻ/ vành nón tai bèo úp gọn cả tương lai”, nhưng với cây đàn nhỏ trong trí tưởng, anh đã cất lên được tiếng hát, (nỗi lòng) của một thời hoa mộng của bao thế hệ lần lượt giã từ mái trường, thầy cô, bạn học… để đi theo ngã rẽ của cuộc đời mỗi người theo định mệnh, theo nghiệp dĩ, theo lý lịch (sau hoà bình) nữa chứ!</p>
<p>Cảm ơn anh lời thơ mộc mạc nhưng gói trọn tâm tình một thời tuổi trẻ mà ai cũng trân qúy, càng trân qúy hơn giữa bể dâu đổi đời lúc bấy giờ; càng trân quý nhất khi quỹ thời gian của đời người không còn nhiều mà quê nhà thì như thơ Nguyễn Bính, “quê nhà xa lắc xa lơ đó/ ngoảnh lại tha hồ mây trắng bay…”</p>
<p>Thơ Đỗ Trung Quân (thuở ấy) không giàu hình tượng, thơ từ cũng chẳng cao siêu. Mà để làm gì những chất liệu không cần thiết cho bài thơ cứ còn hoài trong cặp/ giữa giờ chơi mang đến lại mang về… Nói cách khác là thơ từ của chân tình, ngây thơ thật tuyệt đến rung động lòng người.</p>
<p><em>Chỉ một cây đàn nhỏ<br />
Rất vu vơ nhờ bài hát nói giùm<br />
Ai cũng hiểu chỉ một người không hiểu</em></p>
<p><em>Nên có một gã khờ ngọng nghịu mãi thành câm</em><br />
Hình như trong lời nhạc phổ thơ, nhạc sĩ đã thơ hơn cả thi sĩ nên sửa thành “Nên có một gã khờ ngọng nghịu đứng làm thơ”. Nghe thơ hơn…</p>
<p>Dù sao,</p>
<p><em>Những chiếc giỏ xe trưa nay chở đầy hoa phượng<br />
Em hái mùa hè trên cây<br />
Chở kỷ niệm về nhà<br />
Em chở mùa hè đi qua còn tôi đứng lại<br />
Nhớ ngẩn người tà áo lụa nào xa.</em></p>
<p>Giá Đỗ Trung Quân ở Mỹ, chắc anh cũng ngậm ngùi thôi chứ biết nói sao với văn hoá cách quê nhà nửa vòng trái đất, cô bé mặc áo hai dây với quần cộc không thể cộc hơn. Thay cho những chiếc giỏ xe (đạp) trưa nay chở đầy hoa phượng, là chiếc xe van Toyota mới toanh. Nhưng em vẫn chở (được) mùa hè đi qua còn tôi đứng lại/ nhớ ngẩn người tà áo lụa nào xa… như Đỗ Trung Quân đã nhớ về thời còn đi học. Tôi thì đứng ngẩn trông vời nhớ Huy Cận, “một hôm ngọn gió tình yêu lạ/ đứng ngẩn trông vời áo tiểu thơ…” Cả Huy Cận và Đỗ Trung Quân đều không biết ở Mỹ chỉ có làn da trắng ngọc trong ngà, không nhiều vải vóc như quê xa… Riêng (hoài niệm) tôi bềnh bồng sông nước về tới Hậu giang vì nhớ giọng hát mượt mà của thằng bé bán vé số trên phà Bình minh mà tôi đã gặp năm xưa, nó chỉ hát một lần để cho tôi nhớ cả đời mấy câu nhạc chế, “chiếc áo bà ba quê mùa em không mặc, bởi đua đòi em mặc áo hai dây, nó đứt một dây tay nào em vói vịn, vói tay nào lông nách cũng đen thui…” Trời ơi! Trong tâm khảm của một người bái biệt quê hương trong thầm lặng vì đi về Rạch Sỏi để vượt biên mà, lặng lẽ chào bái biệt từ cây đòn gánh trên vai người bán hàng rong, chào khóm lục bình như chào tương lai vô định; chào vô danh tiếng hát lạc loài… Chả biết thằng bé lớn lên đã làm nghề gì vì phà không còn nữa thì bán vé số cho ai?</p>
<p>Có những tháng năm không hẹn trong đời thì gặp lại; để tháng năm mong chờ lại gặp hư không khi gió mang mùi tanh rong rêu của biển, vị mặn trong không khí thấm vào khứu giác, những cây phượng vỹ bên đường Houston như những người bạn nhỏ gặp lại. Nhớ tháng năm Dallas với những con đường hun hút lá xanh cây, tìm đâu cho thấy màu hoa phượng, biết gởi về đâu nhớ nhung này; khi nhớ tháng năm quê nhà, hoa phượng rợp trời, bằng lăng rụng tím con đường tình ta đi… Ôi, những con đường dài suốt như đêm dài thao thức, khi tình yêu đã là sự thực, có cánh tay nào che khuất mặt trời đâu, em có về ngang hoa úa tình sầu, hoa lìa cánh rụng vàng trên mặt đất, có tâm sự cùng cỏ xanh những gì đã mất, em chưa một lần tâm sự với anh. Nên chỉ còn điệp vàng chấm phá bầu trời xanh tháng năm và nỗi nhớ. Nắng vàng nghệ và gió hanh hao gầy tiếng ve sầu khúc hát chia xa…</p>
<p>Tháng Năm ký ức chập chùng nắng gắt mưa mau trên những tấm lưng thợ cấy bán mặt cho đất bán lưng cho trời trên những cánh đồng quê xa như ẩn hiện lại những giọt mồ hôi lao khổ xa xưa là oan khiên thời đại của người nông dân có sung sướng gì đâu mà đổi đời còn thêm đổ máu, tù đày với cường quyền cướp đất, chiếm ruộng của nông dân trong nước bây giờ.</p>
<p>Tháng năm lại nhớ những cơn mưa rào nặng hạt xé toạc áo tơi dân nghèo, chênh chao bao mái nhà xiêu vẹo dọc bờ biển miền trung vì gió mưa đột ngột, không ngờ thường đến vào tháng năm. Gió nam Lào tháng năm vượt Trường sơn phả xuống dải đất miền trung làm phai áo mẹ, bạc tóc cha… Tháng năm vẫn về miền trung thương khó, gió nam Lào mùa nhớ dõi mùa đi…</p>
<p>Những dòng nhớ như muôn sông tuôn ra biển mẹ lòng trắc ẩn: Ta từ ấy ra đi, nhưng chỉ còn là con mèo lười hải ngoại, nằm tắm nắng sau gió mưa bạc lòng trước bạo lực cường quyền đang cuồng lũ nơi quê nhà. Nỗi nhớ tháng năm thật khó quên vì kỷ niệm êm đềm khi đời chưa vướng bận, ký ức trong veo trước bạo lực, cường quyền… Để tháng năm chai sạn luyến thương tuổi nhỏ mà ai cũng chỉ có một lần trong đời dài áy náy khi ký ức về mái hiên, hè phố đã đụt mưa với người trăm năm cũ; nụ hôn đầu nhạt nhoà theo gió mưa bay, lòng người đi đổi thay, kẻ ở hao gầy. Những hoài niệm tháng năm luôn đẹp với kỷ niệm khi tay trắng mộng đầy, hoài bão mênh mông. Để chỉ còn nỗi buồn đọng lại ký ức những cảm xúc đầu đời và tâm khảm gào thét trên mui xe như cơn mưa rào Houston nhớ mưa rào cố thổ…</p>
<p>Nhưng không đi làm sao thấy, chẳng có khoảng thời gian nào êm đềm bằng ký ức tháng năm với bạn bè trong trắng qua từng cái nắm tay chia xa, khi đời chưa phải cân đo đong đếm những thiệt hơn trong cõi người, khi đêm về không phải vắt tay lên trán mà nghĩ suy về trách nhiệm với người thân, gia đình, quê cũ… để mệt mỏi riêng một góc trời ấp lẫm suy tư, hành động sao cho xứng đáng với cơm cha áo mẹ công thầy đã ban tặng suốt thời tuổi trẻ, nhưng mãi hoài ta vẫn chỉ là đứa con nít sống lâu năm khi nhìn lại mình, nhìn lại quê nhà mà ta đã từ đó ra đi…</p>
<p>Chút kỷ niệm học trò như mưa vẫn mưa bay qua làn tóc rối, tháng năm lại về cho lá xanh cây, chỉ quê nhà mùa phượng vỹ rợp trời tháng năm đã là màu máu con tim của đồng bào ở lại với hoà bình cộng sản.</p>
<p>Tạm biệt tháng Năm mãi hoài là tạm biệt vì hơi ấm bàn tay chia chung cơn mưa hạ còn hoài trong ký ức, ánh mắt thay lời mãi mãi… xa nhau; nỗi nhớ học trò mong manh như cánh phượng nên tháng năm gió mưa về bất luận. Nhưng tháng năm là mãi mãi của ngày mai và hy vọng, vì hầu như ai cũng đã gần chạm tới ước mơ của tháng năm xưa cũ để thương hoài những tháng năm lại về, rồi tháng năm khép lại êm đềm vì hiển nhiên của đời sống không như là mơ. Đời người khép lại không như là mơ thì tháng năm vẫn nhẹ nhàng đi qua như thế, không ồn ào cũng không tĩnh lặng, chỉ hết bon chen nhưng vẫn dại khờ khi bằng lăng phai màu tháng sáu, những cánh phượng đỏ ối cả bầu trời tạm biệt tháng năm…</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>&nbsp;</p>
<p>©T.Vấn 2017</p>
<p>&nbsp;</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-tam-biet-thang-nam/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
		<item>
		<title>Phan: Tháng Năm ngồi đó…</title>
		<link>https://t-van.net/phan-thang-nam-ngoi-do/</link>
					<comments>https://t-van.net/phan-thang-nam-ngoi-do/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Phan]]></dc:creator>
		<pubDate>Fri, 12 May 2017 05:32:16 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Góc Văn]]></category>
		<category><![CDATA[PHAN]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://7076e870b2.nxcli.io/?p=31496</guid>

					<description><![CDATA[Tranh: Trần Thanh Châu Ai cũng biết Hạ chí là ngày hai mươi mốt tháng Sáu hằng năm, ngày sanh của những thiên tài ngồi ôm sợi tóc thì ít ai biết, người ta chỉ biết đó là ngày mùa hè bắt đầu khống chế nhân gian trong cái nóng tùy vùng xích đạo. Riêng [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[<p style="text-align: center;"><a href="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/05/Clock-in.jpg?strip=all"><img loading="lazy" decoding="async" class="aligncenter size-medium wp-image-31500" src="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/05/Clock-in-300x262.jpg?strip=all" alt="Clock in" width="300" height="262" srcset="https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/05/Clock-in-300x262.jpg?strip=all 300w, https://eqhsih9ofx5.exactdn.com/2017/05/Clock-in.jpg?strip=all 600w" sizes="(max-width: 300px) 100vw, 300px" /></a></p>
<p style="text-align: center;"><strong>Tranh: Trần Thanh Châu</strong></p>
<p>Ai cũng biết Hạ chí là ngày hai mươi mốt tháng Sáu hằng năm, ngày sanh của những thiên tài ngồi ôm sợi tóc thì ít ai biết, người ta chỉ biết đó là ngày mùa hè bắt đầu khống chế nhân gian trong cái nóng tùy vùng xích đạo. Riêng nơi tôi ở thì tháng Năm đã nóng như con gà trống mới đạp mái, đó là câu ngạn ngữ của người bản xứ Texas. Riêng người di dân tôi thấy tháng Năm thật giống thời tiết quê nhà là cây lá xanh um, mưa mau nắng vội như hè về. Nhưng chỉ còn tiếng ve trong ký ức,hơi ấm bàn tay ở sân trường, nỗi nhớ tháng năm dài như năm tháng chia xa… Đặc biệt là những sáng tháng Năm có sương mù nơi tôi ở thì hơi khó lái xe đi làm hơn sương thu tháng Mười khô khan, sương tháng Năm ướt át nhưng tiết trời mát lạnh, không gian lá mới lãng đãng trong hơi sương, nên trong lòng người được sưởi ấm với ly cà phê nóng đầu ngày thấy yêu đời thiết tha; càng xa hoa hơn ở Mỹ là mới cũ gì thì ai cũng lái xe hơi. Ấy, cái không gian riêng tư nhất của mỗi người nên mở nhạc tùy thích mà không cần phải giữ lịch sự với ai thì quả là thiên đàng có thật trên mặt đất. Nếu lỡ bị kẹt xe thì tâm hồn sẽ thăng hoa lên thành một niềm hạnh phúc. Bởi trễ một tiếng làm việc cũng chẳng giàu nghèo gì, mà cuộc đời ngắn ngủi có thêm được một giờ hạnh phúc thì tiền lương một giờ làm có xá chi đâu?</p>
<p>Tôi ngồi đó! Trò chuyện với người đồng nghiệp mà lại đồng hương nữa. Sáng nay anh bị kẹt xe lửa nên đi làm trễ mười lăm phút mà kể lể như khánh tận gia tài tới nơi. Kết quả là tôi được nghe lời không vui lắm sáng sớm, “tại ông có chỗ ngồi rồi nên tâm hồn lãng mạn, chứ tôi còn chạy rong cho người ta sai vặt nên chỉ nghĩ tới đồng lương thôi…”</p>
<p>Tôi ngồi đó tháng Năm đã về trên tờ lịch. Nghĩ về một chỗ ngồi của người di dân đã từng chạy vắt giò lên cổ khi bỏ nước ra đi thì quan trọng thật! Vì thế tôi thấy chiếc ghế tôi được ngồi nơi hải ngoại này là phần phước hơn là tài năng. Nên chiếc ghế đã từng chịu đựng những thân xác mấy trăm cân Anh, nó cũng mệt mỏi như người di tản buồn nhiều rồi! Nên có những hôm chẳng có việc gì để làm như hôm nay thì tôi lau chùi chiếc ghế với lòng trả ơn cưu mang chiếc lá đã bay từ Việt nam sang. Ghế không còn than thở kẽo kẹt mà đưa tôi vào mùa theo tiết bản xứ. Mùa đông cứ rụt người sâu vào ghế như con trẻ rúc vào lòng mẹ, ghế ấm như tình mẫu tử thiên niên. Sang xuân ghế cũng bừng lên sức sống là mấy cái bánh xe lăn dễ hơn đông lạnh lùng vì khô dầu còn bị lạnh. Tháng Năm hạ về ghế cũng mát mẻ ghê, hở lưng, sờn váy… Nghĩ vậy đi cho gợi cảm không hơn là suy nghĩ tủi thân như bà chị đồng nghiệp lại đồng hương ngồi bên cạnh tôi thường mặc cảm, “sao ghế mới hãng mua về toàn trang bị cho khối văn phòng trước, ghế sứt càng gãy gọng, cũ rách mới lùa xuống xưởng cho đám nhân viên!”</p>
<p>Ừ thì sáng nay rỗi việc, tôi chăm sóc lại cái ghế của mình, sẵn vô dầu mỡ bánh xe cho cái ghế của bà chị ngồi để đỡ bực mình lúc làm việc với những cái ghế muốn nó tới một chút cho vừa tầm tay thì nó lì ra đó không nhúc nhích. Nhưng kéo cạnh bàn để tới thì cái bàn lại đi lui chứ cái ghế vẫn bắt người ngồi phải bước xuống, bưng nó đi, dù là ghế có bánh xe.</p>
<p>Còn bà chị thì tha hồ ngồi kể chuyện riêng nhưng được ăn lương…</p>
<p>“Con trai của chị đã lập gia đình cả chục năm rồi, nhưng mấy năm nay nó chạy theo việc nên phải dọn nhà đi tiểu bang khác. Vậy chứ, ngày Hiền Mẫu vẫn gởi hoa và quà về nhà tặng mẹ. Thường thì sau khi đi làm về hôm trước ngày lễ một hay hai hôm, chị sẽ nhận được quà. Nhưng chị thường để đến sau cơm chiều mới gọi cảm ơn con trai cho có thời giờ nói chuyện lâu. Với chị, đó là buổi nói chuyện qua điện thoại quan trọng nhất trong năm, vì bao giờ con trai của chị cũng vui vẻ với mẹ như thuở nó còn bé. Rồi lần lượt đến con dâu cầm điện thoại để chúc mừng, chúc sức khoẻ mẹ ngày Hiền Mẫu, đến ba đứa cháu nội lần lượt thăm hỏi bà, chúc bà nội sống lâu trăm tuổi. Cuối cùng là con trai của chị nhận lại điện thoại để tiếp tục trò chuyện với mẹ, trả lời những câu hỏi chị đặt ra với con trai trong năm, thì phải cho nó có thời gian suy nghĩ để trả lời chứ!”</p>
<p>Người chị đồng nghiệp của tôi, như một người rất biết điều là hỏi con thì biết cho con có thời gian suy nghĩ trước khi trả lời. Nhưng ở những chuyện kể khác, chị lại hỏi quá sâu vào đời sống riêng tư của vợ chồng con trai.Chị làm tôi mất thiện cảm với chị, nhưng lại học hỏi được từ người con trai của chị tính kiên nhẫn và cách trả lời phụ nữ những câu hỏi khó!</p>
<p>Từ những chuyện nói cho qua giờ làm, nhưng chính những chuyện kể không dính dáng gì tới việc làm ấy lại theo ngày tháng mà vẽ nên chân dung bà chị trong quan hệ với đồng nghiệp, ngoài xã hội, về tôn giáo… Khiến tôi nhìn lại đời sống, ai cũng có mặt hay, điểm dở. Nhưng điều học được từ chị là cách chấp nhận điểm dở của người bên cạnh thì mới có cơ hội học hỏi được điều hay từ họ. Tôi nhìn ra được đồng nghiệp nữ không có gì vui vẻ hơn là chịu khó lắng nghe những chuyện kể của họ. Vì thế tôi lờ đi người đồng nghiệp nam thù vặt, ban sáng giận tôi chuyện xe lửa làm anh đi làm trễ, thì trưa trả đũa chuyện ghế ngồi! Thẳng thừng nói tôi lắm chuyện với đàn bà. Nhưng anh nói ra câu ấy đã cho thấy cái đầu của anh thiếu óc quan sát, suy luận; cái miệng anh tùy tiện như miệng quan trôn trẻ. Vì anh có thấy tôi nói đâu? Tôi chỉ nghe thôi mà. Mà nghe thì vẫn làm việc được, chả ảnh hưởng gì hết! Lại được vui vẻ, hoà thuận với đồng nghiệp trong việc làm. Hơn nữa. Đàn bà họ lạ lắm! Cũng chỉ là miếng bánh, miếng trái những người nữ đi làm thường đem theo, nhưng không ăn vì sợ mập. Thế mới là phụ nữ! Và nữ tính đặc trưng là thích mời, cho cánh đàn ông; Chứ đàn ông đi làm mà không đi lộn hãng đã là hay lắm rồi! Nên có đem theo thì cũng chỉ đem theo cái miệng ăn tạp nói phét, cứ chê bai đàn bà ăn vặt, nhưng họ cho cái gì cũng không từ chối. Sao không để ý để thấy người nữ cho những người nam (kiểu đàn ông ấy) miếng bánh chỉ vì lịch sự với đồng nghiệp, đồng hương trước mắt người bản xứ và nhiều dân tộc khác không cùng tiếng nói; nó khác xa mà lạ nữa với tình thân mà cho, như: “Nè, chị cho cái này. Đừng cho ai biết nha!” Hoá ra bí mật chỉ là một miếng khô bò không bõ công nhai, nhưng gói ghém thân tình nên nhai hoài không nuốt! Chị có hỏi thì cứ nói, “miếng ăn quá khầu thì tàn mà chị. Em nuốt hết tình nghĩa chị em mình được sao?” Thế là chị lại cho. Đàn ông cho còn lưỡng lự khi móc ví chứ đàn bà đã cho khô bò thì cho luôn cả cái túi ny-lon.</p>
<p>Thì ra sáng nay chị tôi kể lể để dọn đường cho một câu hỏi khó! Chị kể mà như hỏi, “… Từ hồi chồng chị qua đời tới nay đã mười mấy năm rồi. Năm nào chị cũng chỉ nhận được mỗi bó hoa của con trai chị thôi, mới mấy năm nay có thêm bó hoa của thằng con rể. Nhưng năm nay tới ba bó lận em? Chị khó nghĩ quá!”</p>
<p>“Rồi, rồi, rồi… Em biết ai rồi!”</p>
<p>“Ông ấy thì lạ gì với em. Nhưng em nói thiệt chứ?”</p>
<p>“Em thề luôn. Chị thà coi như chiếc lá bay*, chị cứ tưởng tượng chị theo chồng, hết mấy ông già trong hãng này sẽ nghỉ hưu hết cho coi. Hết thèm giành việc với đám trẻ, không chịu về hưu dù xương cốt ông nào cũng như cột mọt thế mà cứ đi nhuộm tóc mỗi tuần cho không thấy bạc. Tất cả là vì chị hết đó! Nhưng mấy khứa lão chỉ khi lai rai mới khai ra hết! Mà nói gì, tới bọn nhóc con tụi em còn mê chị như… khô bò!”</p>
<p>“Thằng quỷ này, hôm nay là tháng Năm Hiền Mẫu rồi nha em! Nói chuyện tử tế với liền chị chút coi!”</p>
<p>“Vậy em nói nghiêm túc. Anh tuy hơi già nhưng còn ham vui, chị vui sẵn nên hơi lớn tuổi chút thì… cũng đâu có sao!”</p>
<p>“Thằng cà chớn.”</p>
<p>“Thì coi như ngày Hiền Mẫu năm nay chị có đủ… ba hoa. Cái bó hoa thứ ba là ba hoa nhất, vì già còn… ba hoa. Nhưng em quen biết anh ấy hơn hai chục năm nay rồi, vợ anh chết vì ung thư, em có đi đám ma cũng chừng mười lăm năm rồi. Vậy mà bây giờ anh mới ba hoa với chị, thì phải tin anh không phải là dân xỏ lá! Em không quen biết anh nhà, nhưng theo chị kể thì anh nhà cũng đi làm rể xứ lạ hơn chục năm rồi. Chị với anh ba hoa, hai người đơn lẻ đủ rồi, hai người nương tựa nhau là phải, góp gạo thổi cơm chung cho vui tuổi hưu đã về. Tiếng đời, rổ rá cạp lại thành cái sàng, người ta đã ganh tỵ. Nói gì rổ rá biết liệu cơm gắp mắm mà thành cái nia, thì miệng đời càng ác. Thói đời, trâu buộc ghét trâu ăn. Chị cứ lờ đi. Hơi đâu bận tâm.”</p>
<p>“Cảm ơn em hiểu chuyện. Dù chị chưa nhận được hoa ngày Hiền Mẫu năm nay vì còn sớm. Nhưng nghĩ tới chuyện ổng đi mua bó hoa về tặng chị thì ổng ngại; mà đặt hoa qua internet cho người ta đưa tới nhà thì ổng dở internet tới tội nghiệp. Là chị nghe người bạn của ổng kể cho chị nghe: Ổng đặt hoa thế nào mà bị tụi trộm thẻ tín dụng lấy hết mấy ngàn tiền thẻ. Bạn ổng phải nói chuyện với nhà băng để ổng không phải trả đồng nào. Thế là ổng nghe lời bạn, không đặt hoa qua internet nữa mà ra tiệm hoa đặt trước người ta, trả tiền trước, cho tên người nhận với địa chỉ nhà, ngày giờ muốn người ta đưa hoa tới…”</p>
<p>“Tóm lại là anh dở internet, nhưng không dám nhờ con đặt hoa cho má Hai của bay. Chị thì khoái tới xổ mũi rồn rột mà cứ đổ thừa cho hoa dại làm dị ứng. Thật ra là hoa lòng đã nở với tháng Năm về. Chỉ không biết ăn sao nói sao với con trai chứ gì? Cứ điện thoại là hỏi con quá nhiều chuyện riêng tư của con nên đến khi phải nói chuyện riêng tư của mẹ với con trai thì ngậm ngải sái quai hàm… Nhưng ở Dallas này, muốn tham khảo tư vấn phải lấy hẹn, trả tiền trước đó chị!”</p>
<p>“Phách chó mày…”</p>
<p>Chị mắng yêu tôi. Nhưng nhìn chị mắc cỡ rất dễ thương nên tôi nói,“Những người tới tuổi đẹp lão thường móm móm nên gương mặt hiền ra như người đang yêu và được yêu…”Lời khen không mất tiền mua nhưng lại làm chị tôi lên mây sáng tháng Năm! Đó là những người ưa cười một mình với cái điện thoại chít chát lúc giờ nghỉ, rồi thở dài như lên cơn suyễn vì nhắn tin cho người này thì lại gởi cho người khác, nhưng hô hoán đàn em cứu mạng thì không dám vì sợ đổ bể chuyện cá nhân! Chỉ còn tự hát một mình “đời tôi côđơn” suốt hành lang dài trở vô làm lại cũng không hết thắc mắc “sao không thấy hồi âm?” mà chả bao giờ hiểu, “…tin gởi đi tức thì, thì hồi âm làm sao thấy?” Thế mà lại còn gởi lộn người này với người khác nữa thì hỏi sao không bặt vô âm tín cho được. Rồi trách hờn vu vơ số phận, trách người sao hững hờ&#8230;</p>
<p>Nhưng mấy hôm sau, sáng sớm chị đã hí hửng cho tôi xem cái tin nhắn trong điện thoại của chị. Dĩ nhiên cũng vẫn câu mở đầu, “Chị cho coi cái này nè! Nhưng đừng cho ai biết nha thằng quỷ!”</p>
<p>Đó là tin nhắn của con trai chị: “Mẹ nói chuyện điện thoại với con tối hôm qua… giống bạn gái của ba con quá! Con tưởng tượng, chắc mẹ đang đỏ mặt như ba uống hết thùng bia. Mẹ ơi! Hết con cháu của mẹ thương mẹ lắm! Em gái của con ở chung thành phố với mẹ thì đã đặt nhà hàng cho lễ Hiền Mẫu năm nay. Vợ con đã tủm tỉm cười từ lâu khi ngắm nhìn những thứ vợ con mua sắm cho mẹ y chang như mẹ mua sắm cho vợ con hồi tụi con đám cưới! Chúc mừng mẹ làm cô dâu trong lễ Hiền Mẫu năm nay với lời chúc hạnh phúc nhất của hết con cháu của mẹ. Riêng con, chưa gặp chú bao giờ, nhưng tình thân đã đủ thương mến chú… vì mẹ nhắn tin cho chú nhưng gởi (lộn) cho con đã bao lần rồi, mẹ biết không?”</p>
<p>Thế là bà già trầu lên xe hoa lần nữa trong lễ Hiền Mẫu năm nay. Nhưng tôi không phải đi mua sắm bộ <em>complet</em> màu đen vì chị tôi không ra nghĩa trang mà về bên bển; bên người anh dễ mến ở địa phương sẽ hát bài, “từ ngày có em về, nhà mình tràn ánh trăng thề…” Chắc chắn nhà anh chị không phải là lời nhạc chế, “từ ngày có em về, nhà mình toàn tiếng chửi thế!”</p>
<p>Bởi tôi quen biết anh từ lâu lắm rồi! Khi có việc làm ăn chung thì gặp nhau thường hơn để trao đổi về công việc. Khi xong việc anh vẫn gọi hỏi thăm, có dịp anh em vẫ bù khú trong tình thân hữu. Nên tôi biết tới chuyện anh là người con thứ ba trong gia đình anh, và tên Que do cha mẹ đặt. Anh làm nghề sửa máy lạnh có hơn ba mươi năm ở Mỹ, và nghỉ hưu rồi. Nhưng chỗ thân tình nên tôi vẫn gọi anh hôm hè về năm ngoái, “Đại ca ơi, trời nóng rồi mà sao máy lạnh nhà em không quớt (work)? Nhờ anh ghé coi dùm, để biết chính xác là hư hỏng gì thì em kêu thợ. Cảm ơn trước hen.”</p>
<p>Chiều cùng ngày đã thấy hai cha con anh đến nhà tôi. Nghe anh Ba ra lệnh thấy sướng lỗ tai, anh nói với con trai anh, “Mày coi cái máy lạnh nhà chú mày bị gì thì sửa cho chú mày.” Con anh trả lời, “Dạ ba”, nghe cũng đã. Anh thì nói với tôi, “Mày coi nhà có gì xào, nướng được thì làm một dĩa. Anh em mình nhậu. Anh có chai rượu ngoài xe. Lâu quá không nhậu với mày hen…”</p>
<p>Gió rừng chiều sau nhà vương vướng gió xuân sót lại, gió hè sớm đến như quân trộm nên trốn lẹ theo mặt trời ngả về tây. Cây nhà lá vườn có rau thơm nhiều loại thì trộn với khô lù đù nướng cho giống anh Ba… Tôi cứ gặp là thích chọc ghẹo anh vì anh có lối đối đáp rất thâm thúy! Tôi cứ ghẹo cái thân anh còm như tay nghiện, giò cẳng như đôi đũa chống về Tàu mà khoái mặc quần cộc, lại chống gậy những hôm không khoẻ thì rõ là ông ba chân. Nhưng chỉ những anh bạn ngang hàng mới dám gọi tên cúng cơm của anh Ba là thằng cha “ba Que”; còn đàn em thì gọi là“cầu ba cẳng”! Ai muốn sao hiểu sao hiểu. Tại anh cao như cầu vượt ba tầng mà chân chống khẳng khiu như cẳng cò thì trời không gió mưa cũng đã thấy ớn. Đâu biết bà chị hiền lành của tôi lại dám đi qua chính cây cầu ba cẳng này trong lễ Hiền Mẫu năm nay…</p>
<p>Anh Ba thì gặp bạn là vui như tết. Anh ghẹo lại tôi cũng hóm hỉnh như anh! “Mày bào dưa leo đi… vì sọc dưa thì ai hơn nhà báo cho được! Rồi xắt mỏng cho anh.”</p>
<p>Anh em tôi làm bếp chung thật vui với thịt ba chỉ luộc có sẵn trong tủ lạnh bởi biết tính anh Ba ghé nhà là có nhậu, và phải có món gì ăn với nước mắm chua ngọt… rồi đưa cay chung <em>cognac</em> bạn hiền để giải thích sao cổ tích có nhiều truyện thần tiên trốn xuống phàm.</p>
<p>Tôi bào dưa, xắt dưa; anh đứng xé khô, lừa xương cũng còn khéo tay lắm! Chuyện trò như người thân ở xa về… Tôi nói: “Anh Ba nghĩ coi, như cái món dân giã này thôi chứ có cao lương mỹ vị gì đâu? Người gọi là gỏi dưa leo, người khác lại gọi là món dưa trộn, (nhưng ai cũng hoài niệm ngắc ngứ trong cổ họng một lát mới trào ra được sau đó là trộn với thịt, cá gì?), Và ai cũng đồng ý là trộn với khô cá đù là ngon nhất; ai cũng đồng ý là nếu có thêm mấy lát thịt ba chỉ xắt mỏng thì tuyệt! Cho thấy ngay một cái tên đàng hoàng trong làng ẩm thực thì món dưa trộn là món của dân nghèo. Ai có thịt cá gì để trộn thì gọi là dưa trộn với thịt cá đó, nên cái món tuyệt cú mèo này mà lại không có tên chính thức trong làng ẩm thực là vậy!</p>
<p>Ai nghèo cũng biết món dưa trộn với cá khô, rau thơm, dưa leo… là đàn ông đã có một món nhậu, cả nhà đã có một món để ăn cơm. Món dễ làm, mà tiền chợ cũng không nhiều, chỉ cần con khô cá lù đù rẻ tiền, nướng than bếp nồi cơm chín tới. Ra vườn nhà lắt mấy trái dưa leo, rau thơm cứ ngắt mỗi loại vài đọt là đủ. Vào bếp lại chỉ cần chế biến sơ sơ; dưa thì bào sọc dưa, xắt mỏng theo khoanh tròn; cá khô xé theo thớ nhỏ ra là được; rau thơm xắt nhống ra là xong. Trộn hết các thứ vào nhau đã nghe mùi dân dã. Đi pha chén nước mắm chua chua, ngọt ngọt; giã tép tỏi, trái ớt thả vào. Chén nước nắm hấp dẫn hẳn lên tới thấy thôi đã bắt thèm. Nhưng chan vào dưa trộn nửa chén thôi, nửa chén để chấm thêm khi ăn thì ngây ngất linh hồn. Ăn quên thôi tới nồi cơm sạch loáng. Hồi nhỏ em ở dưới quê mà, đò xe cách trở, chợ búa xa xôi, nên chỉ thế thôi đã là món đưa cay của đàn ông với chung rượu chiều và người hàng xóm; chỉ hôm gặp may như có nhà trong xóm mổ heo thì mới chia được miếng thịt ba rọi về luộc rồi xắt mỏng trộn vào thì ngậm mà nghe; dưa giòn mới ngắt, lại bào sọc dưa để còn nghe được vị chát của vỏ dưa còn nhựa, nhưng không đắng vỏ nếu không bào sọc dưa. Rau thơm đủ loại đưa khứu giác vào mê hồn trận của mùi hương. Miếng khô mằn mặn biển, giòn giòn mới chiên lại thơm ngọt như bỏ được cả biển trời vào miệng; bấy giờ mới suýt soa với nước mắm chua mặn tới chân răng mà ngọt lịm tình quê như tỏi ớt nồng lên mũi… Nhiều khi trong tiềm thức chợt về một mùi hương làm nhớ cả đoạn đời; nhiều khi dao thớt vô tình xắt thái cả tâm can niềm thương nỗi nhớ khuất lấp trong lòng người…”</p>
<p>…</p>
<p>Chiều thơm phức cá khô nướng than hồng như một góc quê nhà mang theo đời dạt trôi. Chiều lơ thơ tóc trắng anh Ba ngồi hoài niệm, “Hồi nhỏ tao cực lắm mày ơi! Ba tao làm thợ hồ, ổng cứ đi theo mấy công trình xây dựng, có khi mấy tháng mới về nhà. Nên tao có hai chị em thôi, mà anh chị em cùng cha khác mẹ thì đếm không hết mười ngón tay. Ba tao cứ đi miết rồi không về nhà luôn, coi như bỏ vợ con, ổng sống với bà khác. Chị Hai tao bị bệnh khờ dại từ sanh ra, nên hơn mười tuổi mà như con nít năm, sáu tuổi từ thể tạng nhỏ còi, bệnh rề rề quanh năm. Cuối cùng má tao phải về nương nhờ nhà ngoại chứ một mình lo hai đứa con không nổi. Chị tao bệnh quá rồi mất ở nhà ngoại. Hàng xóm họ gom thùng đạn đại bác xin trong căn cứ lính về làm củi. Nhưng mấy người đàn ông trong xóm gom xin lại, họ xúm nhau đóng được cái quách, chôn chị Hai tao, là chuyện tao nhớ nhứt hồi nhỏ&#8230;”</p>
<p>Con trai anh như biết cha khi nhậu hay nhớ và kể chuyện buồn nên người thanh niên đã ngoài ba mươi, cũng có vợ con rồi nhưng hiếu thảo lắm. Anh ngừng tay sửa máy đến an ủi cha anh thật cảm động. Nhưng dòng nhớ trong người lớn tuổi khi đã chảy thì trơ đáy không thôi chiều hải ngoại thương về xóm nhỏ. Anh Ba chiêu chung rượu ngọt sớt, gắp gắp đưa cay điệu nghệ vì chỉ hai đầu đũa, gắp gắp vừa miếng mà có đủ thứ trong dĩa mới tài tình như hoài niệm miên man cuốn thành gắp nhớ, ăn thương, nuốt từng kỷ niệm. Anh khề khà kể, “Bà ngoại tao cho chút vốn. Má tao cất cái chòi ngoài bờ sông, coi như mở được cái sạp bán tạp hóa cho xóm nhà dân nghèo. Rồi mấy người chạy xe ba bánh chở hàng, xích lô đạp chở người cũng ghé ngang lại muốn uống ly trà đá, ăn trái chuối… Nên sạp bán tạp hoá thành quán ven đường.</p>
<p>Vậy mà má con tao sống được. Má tao cho tao đi học đàng hoàng. Nhưng hồi xưa học có nửa buổi. Trưa ra trường là tao vội về nhà nấu cơm chứ không đi chơi được như bạn bè. Tao mới hơn mười tuổi đầu mà đã biết đi chợ, nấu cơm, nấu canh, kho cá mỗi ngày cho má tao ăn. Cứ tao nấu xong cơm trưa thì dở cơm ra sạp cho má tao ăn trước. Ai mua gì thì tao bán để cho má tao ăn cơm. Má tao cười cười hoài à, làm tao vui lây nên không thấy cực. Còn kiếm ra chuyện làm cho má tao vui. Trưa, má tao ăn xong thì tao mới về nhà ăn sau. Rửa chén dĩa, là đã nghĩ tới cơm chiều, nấu món gì cho má ăn đây?</p>
<p>Sống ở cái chái nhà ngoại vậy mà vui. Không ngại dượng rể không muốn má con tao sống ở nhà ngoại vì ổng sợ ngoại chết sẽ chia đôi nhà đất cho má tao một nửa thì ổng với dì tao còn có một nửa. Nhưng ông trời dìm ổng. Ổng đi đám giỗ bên sông về bị chìm xuồng bởi mưa giông tới tìm không thấy xác luôn. Dì tao theo người khác đi biệt xứ vì chồng mới chết đã theo trai. Những việc xảy ra hồi nhỏ mà đôi khi đêm nằm tao nghĩ như mới hôm qua! Sao đời ai cũng không có mấy chuyện vui để nhớ mà lòng buồn muốn quên hết đi thì lại nhớ mênh mông…”</p>
<p>“Thôi thì anh Ba bằng lòng với hiện tại là nguôi ngoai nhất! Chị Ba lớn thì phần số đã an bài, chị Ba nhỏ của em hiền như ngụm nước mưa, con anh không bác sĩ, kỹ sư thì đã sao; con theo nghề cha thì đã bằng ba người cùng thời với kinh nghiệm gia đình. Anh có anh em, bạn bè ở địa phương thương mến, kính trọng anh là đã đủ hưu rồi, thôi quên quá vãng đi anh Ba!”</p>
<p>“Chú mày nói phải, nhưng biết một mà không biết hai. Những đêm trở trời, anh nhớ má anh đau nhức vì bị phong thấp tới cắn răng chịu đựng tới toát mồ hôi. Anh xoa bóp bắp chân bắp tay cho má anh tới anh ngủ gục. Những giọt nước mắt hạnh phúc của má anh mà hồi nhỏ anh chỉ nghĩ là đau nhức. Tới mình đau nhức về già mới thương má anh cắn răng chịu đựng chứ thời đó thì tiền đâu mà nói tới thuốc thang…”</p>
<p>Anh Ba chết ngắc theo dòng hoài niệm đầy cảm xúc, chứ tửu lượng của anh chưa đến lúc có vấn đề. Tôi nhìn qua công việc, con mắt nghề nghiệp của anh đang theo dõi người con làm ăn có đặt để lương tâm vào nghề nghiệp không? Ước gì cha ông bác sĩ người Việt gian lận bảo hiểm, mẹ cô dược sĩ người mình buôn bán thuốc cấm… có được chút lương tâm như người đồng hương làm thợ sửa máy lạnh không xúi dại con cái thì trên mặt báo đã không có những chuyện gian lận làm xấu hổ cả cộng đồng.</p>
<p>Dòng hoài niệm của anh Ba lại bất tận chiều tàn, “Má tao cũng ngộ! Sợ ớt mà lại thích ăn cay. Thèm mía hấp chấm muối ớt sau chỉ một lần được ba tao dẫn lên Sài gòn mới được ăn món đó! Tao nhịn tiền má cho con ăn sáng, để giấc trưa hai giờ chiều, tao mua mía về tự hấp, đâm chén muối ớt cho thật cay ra sạp cho má, ‘má ăn đi, cay quá con không ăn được! Má ăn rồi ngủ chút đi, con coi hàng cho. Con học bài, làm bài nên má đừng hỏi gì nha…’ Má tao xuýt xoa vì cay nhưng khoái chí lắm, rồi có ngủ nghê gì đâu, vì làm sao tin tao biết bán hàng… cái nào tao không biết giá thì cho không người ta luôn.”</p>
<p>Chúng tôi im lặng lâu lắm! Chỉ khi con trai anh Ba đến báo cáo: “Máy lạnh nhà chú không hư gì. Con chỉ bảo trì lại thôi. Máy còn tốt, chú yên tâm.”</p>
<p>Cảm ơn người cháu tử tế vì tâm chú an hơn cả máy lạnh không hư hỏng khi nghe cha cháu chảy tiếp dòng miên viễn của hoài niệm tuổi già chợt về tháng Năm…</p>
<p>“Tao mới mười hai tuổi đầu mà lo cơm nước ngày ba bữa cho cho má, cho ngoại luôn vì dì đã bỏ nhà đi. Ngoại ăn cơm phải đút vì ngoại muốn chết vì xấu hổ chuyện của dì tao nên không muốn ăn nữa! Nhưng tao nhớ bà nội trong âm thầm nên bà nội linh cảm được mà tới thăm tao.</p>
<p>Bà nội với cô của tao dẫn đường lặn lội từ trung vào nam để thăm thằng cháu nội. Tao đi học về đã thấy bà và cô mình ngồi trong chái nhà ngoại chờ đợi thằng cháu nội. Tao vừa nói vừa hướng dẫn cho cô lo cho nội đi tắm rửa, nghỉ ngơi, rồi cô cũng vậy nha vì má con còn bận buôn bán ngoài sạp. Tao đập ống heo để dành, chạy bộ qua sạp cho má tao hay tin, cũng là cho má tao biết điều tao mơ ước đã thành sự thật &#8211; có ngày bà nội tao sẽ tìm tao cho xem! Tao thường nói với má tao như vậy. Nên cái quyết định đập ống heo mới nhanh chóng, dứt khoát bởi tình máu mủ mà, bà cháu gặp nhau lần đầu đã không tiếc mày ơi! Nhưng cũng đâu có bao nhiêu tiền, chỉ đủ mua được con cá lóc bằng bắp chân để nấu canh chua cái đầu với đuôi cho bà nội tao ăn, mấy khứa cá mình thì kho khói vì gặp hôm mưa nên bẹ dừa chụm củi khói um…</p>
<p>Bà nội với cô tao tắm bụi đường ra thì nồi cơm chín tới, Tao chạy ra sạp nói má, “Má về nhà ăn cơm với bà nội, bà ngoại, với cô của con đi. Con coi sạp cho&#8230;”</p>
<p>…</p>
<p>“Hồi má tao te te ra ngõ nhà ngoại, tao bỏ sạp chạy về lo rửa chén. Nhưng tao đứng trong vòng tay của bà nội lần đầu. Nội nói gì thì bà ngoại tao còn không hiểu nói gì tới má tao với cái giọng miền Trung của nội. Tao chỉ cảm thấy là không muốn buông bà nội tao ra vì không còn gặp lại.</p>
<p>Mà đúng vậy đó mày! Bà nội tao chỉ nói, “con nấu canh, kho cá ngon nhất trên đời mà bà nội được ăn. Bà nội tao hun tao tới tao mắc cỡ, nhưng nội về rồi thì má con tao mới biết nội để lại vàng cho má con tao vượt biên.</p>
<p>Giờ, tới má tao cũng không còn thì bà nội tao là ai, quê nội tao ở đâu ngoài trung?”</p>
<p>Anh Ba bưng chai cognac nốc một hơi chứ không thèm rót ra ly nữa…</p>
<p>Tháng Năm lại về cho con nhớ mẹ, cháu nhớ bà lặn lội vào thăm. Ôi thương người bà miền trung mùa đông thiếu áo hè thời thiếu ăn mà lặn lội vô tới miền tây nam bộ để tìm gặp thằng cháu rơi, trao hết gia tài cho tương lai hậu duệ. Ba miền quê xưa khác nhau phong thổ nhưng lòng mẹ, lòng bà đâu kể giọt máu rơi với ruột rà ruột thịt vì con cháu là máu mủ.</p>
<p>Tháng Năm ngồi đó, những người đi muôn phương ngồi bất cứ đâu trên địa cầu, nhưng lòng tháng Năm luôn nhớ mẹ, nhớ bà…</p>
<p><strong>Phan</strong></p>
<p>&nbsp;</p>
<p>©T.Vấn 2017</p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://t-van.net/phan-thang-nam-ngoi-do/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>

<!--
Performance optimized by W3 Total Cache. Learn more: https://www.boldgrid.com/w3-total-cache/?utm_source=w3tc&utm_medium=footer_comment&utm_campaign=free_plugin

Page Caching using Disk: Enhanced 

Served from: t-van.net @ 2026-11-18 07:47:52 by W3 Total Cache
-->