Đồi 4648 Đà Lạt – Tranh: Trần Thanh Châu

Vượt lên đỉnh dốc Nhật ngừng lại để thở. Đã qúa  tuổi năm mươi, nhìn lên con dốc  hình như đã cao lại dài thêm. Chàng đang ngơ ngác nhìn quanh rồi vẫy cô hướng dẫn viên lại gần. Nắng chiều rực rỡ  trong không  khí lạnh làm tươi  thêm nụ  cười của  người con gái  xứ hoa đào và đôi má nàng hồng đỏ. Hai người lặng lẽ đi về phiá những căn nhà bao quanh  hàng rào dây kẽm. Nhật bồi hồi nhận ra một phần  quen thuộc của cảnh vật đã phai mờ trong ký ức. Chàng đánh vần từng chữ trên tấm bảng treo ngay cổng chính mà nước mắt rưng rưng. Doanh trại Quân đội Nhân dân. Màu  vàng của chữ nổi trên màu máu đỏ làm cho tim chàng như muốn vỡ tung ra.

Đúng thật rồi. Toà nhà cao lớn vượt hẳn lên những căn nhà lụp xụp nằm kia chính là bộ chỉ huy. Nhưng cái sân lớn rộng thênh thang của vũ đình trường dạo trước  giờ không còn nữa. Tất cả đều mang một màu ủ rũ dưới lớp bụi thời gian. Chỗ này đây chắc là vọng gác Anh Đào vì nó ở gần cổng chính. Xa xa dưới thung lũng kia chắc là vọng gác Rừng Thông,  giờ chỉ còn là đám cỏ cháy, loang lổ, hoang tàn , héo úa.

Nhật quay trở lại. Ô hay, phía sau lưng chàng phải là trường nữ trung học Bùi Thị Xuân mà sao chẳng thấy. Nó ở dâu trong những căn nhà san sát mọc lên như nấm dại. Cả một thung lũng quen thuộc yêu thương giờ còn đâu nữa. Như đoán được ý nghĩ của chàng cô gái lại cười, nụ cười  tươi như cánh hoa hồng , hình như có cả hương thơm

-Tôi thấy ông có vẻ quen đường. Từ nãy giờ tôi chỉ đi theo ông chứ chẳng  hướng dẫn được gì. Ở  phía bên kia con đuờng là trường nữ trung học Bùi thị Xuân đấy.Tr ường vẫn còn ở  chỗ cũ nhưng đã bị che khuất lấp  bởi  những căn nhà mới xây này đây.

Chàng thở dài buớc đến và ngồi xuống một chiếc ghế của quán giải khát bên đường. Cô gái theo sau, nhanh nhẹn tươi vui như con chim sáo nhỏ. Nhật thờ ơ để cô gái chọn cho thức uống. Đã gần ba mươi năm chẵn, cảnh vật đổi thay nhiều quá. Đôi mắt chàng triũ nặng. Trước mặt chàng chỉ là một màu tím mênh mông xen lẫn với màu vàng của những chiêc lá thu khô, héo hắt của một mùa thương  cũ  đã xa xôi.

***

Nhật nhớ rất rõ về nàng. Nhất là nụ cười tươi như hoa hồng thắm. Nụ cười có cả hương  thơm.

..Ngày ấy, những ngày tháng đầu đời nằm trong quân trường ở miền đất mù sương Đà lạt là những ngày tháng không thể nào quên. Ba mươi năm mà Nhật tưởng chừng như chỉ vừa mới đây thôi, thuở chàng  còn là cậu lính học trò. Một tập thể gần bốn trăm người sống một đời, nửa thư sinh nửa phong trần. Mà kỷ niệm thì đầy ắp trong những ngăn ký ức.

Nhật nhớ tới Loan, nguời con gái trong căn nhà nhỏ nằm khép dưới chân dốc phố, trước cổng trường mà bây giờ chàng chưa tìm thấy. Ngày ấy, Loan không đẹp sắc xảo, không được học nhiều để chàng  hãnh diện với chúng bạn có người yêu là nữ sinh Bùi thi Xuân hay những cô sinh viên bên trường Chính trị kinh doanh. Một cái mốt rất thịnh hành với lũ bạn chàng lúc bấy giờ. Loan chỉ là cô gái  hái hoa đem ra chợ bán. Nàng hiền lành, làm ăn chân chất, giúp cha mẹ nuôi nấng các em. Loan quê mùa đến nỗi mỗi lần chàng mời nàng vào dự dạ vũ trong trường, thấy các cô gái khác tình tứ khiêu vũ với  các bạn của Nhật  là nàng  nằng nặc đòi về. Nhật biết rằng Loan sợ vì nàng không hề biết khiêu vũ là gì. Sợ bị làm trò cười cho những  chàng sinh viên hào hoa, những cô nàng nữ sinh lúc nào cũng làm ra vẻ ngây thơ nhưng vô số tội. Thôi thì  Nhật lại đưa nàng về. Chàng hơi ngần ngại  bởi vì muốn được đưa Loan về nhà thì Nhật phải đành trốn phố. Suy nghĩ vài giây, khóac vội vào người bộ quần áo trận chàng tỉnh bơ đưa Loan ra cổng. Vừa đi Nhật vừa khe khẽ hát Đà lạt lạnh môi em vừa đủ ấm, thế nào khi về đến nhà Loan cũng đền cho chàng vừa đủ ấm.

Thật sự Nhật là một sinh viên sĩ quan  có kỷ luật. Chỉ có điều chàng hơi lè phè bởi cái tính học đòi làm nghệ sĩ. Nhật nhìn cuộc đời  như nhìn một bức tranh và thưởng thức đời sống như đọc một bài thơ. Thấy các bè bạn thường hay trốn trại mỗi đêm để đi với đào, chàng cũng bắt chước trốn phố một đêm dể tìm cảm giác .

Nhật nhớ lại cái đêm đầu tiên lần trốn phố. Chàng trốn phố chỉ là đua theo chúng bạn chứ Nhật biết rằng Loan là một cô gái đứng đắn, không bao giờ có thể cho chàng  chuyện ấy. Nhưng mà cần gì chuyện ấy. Đựơc nhìn và dạo phố Đà lạt ban đêm với một người con gái đã là sung sướng lắm rồi. Nhật không thể nào quên được khuôn mặt sững sờ của Loan trong đêm đầu tiên chàng  chợt hiện ra nơi khung cửa sổ. Rồi nỗi vui mừng và hãnh diện là Nhật đã vì nàng mà  trốn phố  to lớn đến nỗi Loan quên cả sự hiện diện của cha mẹ. Nàng chạy đến  ôm chầm lấy Nhật. Đêm hôm ấy Nhật  xin phép cha mẹ của Loan , dẫn nàng  đi ăn mỳ Ngọc Hiệp. Ăn xong là hai đứa chúi đầu coi xi nê. Trong rạp,  đôi lúc Nhật còn giả vờ quên, vô tình để tay lên đùi Loan mà vẫn thấy nàng im lặng làm chàng phân vân quá. Ra khỏi rạp, đưa nàng về nhà Loan hỏi.

-Anh về trường luôn bây giờ phải không?

Nhật chưa biết trả lời sao. Mới mười hai giờ khuya, mò về trường bây giờ rất  nguy hiểm. Mấy thằng bạn gác đêm có lẽ đang ngủ gật trên vọng gác. Leo rào trở vào giờ này, nó mắt nhắm mắt mở  không biết gì lại bắn hoảng vài phát thì xong đời. Mà chẳng lẽ lại la lên tao đây đừng bắn thì có khác nào bảo mấy ông sĩ quan trực là tôi trốn phố đây, bắt tôi đi. Chỉ có  mờ sáng trở về  là tiện nhất. Khi ấy, mấy thằng bạn gác đêm cũng vừa tỉnh ngủ, những ông sĩ quan cán bộ chưa vào. Anh chàng trốn phố cứ việc tà tà đi qua cổng chính. Cổ áo field jacket kéo cao lên để che chiếc Alpha. Tỉnh bơ như người Sài gòn, đừơng hoàng mà bước.

Nhật coi lại đồng hồ nhận ra bây giờ thì quá sớm. Hay là chàng đi lang thang một mình ngắm sao đêm Đà lạt. Nhưng khuya khoắt ở ngoài đường mấy ông quân cảnh lại tưởng quân gian hốt về đồn thì cầm chắc nắm sự vụ lệnh ra đơn vị sớm trong tay. Thấy Nhật đứng yên suy nghĩ. không trả lời, Loan lại tưởng chàng muốn nằm ở lại nên tội nghiệp.

-Hay là vào trong nhà nói chuyện với em một lát, nghỉ đến sáng hẵng về, được không.

Nhật sung sướng gật đầu. Chàng không ngờ mình gặp may đến thế. Hai đưá im lặng dắt nhau vào căn nhà tối đen, nhẹ nhàng như hai con mèo đêm. Mọi ngưòi hình như đã say ngủ chẳng để ý gì đến Nhật và Loan.Vào đến  giừơng Loan thì thầm .

-Anh nằm nghỉ đây một lát, em qua bên kia với mẹ.

Bóng đêm làm cho Nhật bạo dạn hẳn lên, chàng ôm siết lấy nàng, khe khẽ rót vào tai Loan những lời tha thiết.

-Qua bên kia với mẹ làm gì. Ở dây nói chuyện với anh. Nếu không anh đi về đây.

Loan ngan ngoãn ngồi xuống bên cạnh Nhật. Hai đứa lại nói với nhau  những câu ngớ ngẩn, lộn xộn không đầu, không đuôi để che dấu những rung cảm vừa chợt nổi lên trong thân thể. Chàng cố gắng vẽ cho nàng một bức tranh tương lai rực rỡ trong những lời  hứa hẹn. Cuối cùng thì Nhật liều lĩnh nằm dài xuống giường, kéo Loan xuống cạnh bên mình, chàng cũng gỉa vờ  vô tình đặt tay lên đùi của Loan. Lạ chưa, nàng vẫn yên lặng như không hề hay biết.

Đêm đó Nhật ngủ quên đến sáng bạch mới ngồi dậy được. Chàng cuống cuồng khi nghĩ đến lúc phải vào cổng trại. Không biết đêm qua chàng đã làm gì mà ngủ say đến thế. Nhật cố nhớ lại. Không, chàng có làm gì đâu ngoài việc đặt tay lên đùi nàng để ngủ.Chính Loan cũng ngạc nhiên  khi thấy chàng chẳng làm gì,  dù nàng không thất vọng.

Nhật quên cả hôn Loan giã từ  và lời hẹn gặp nhau trong ngày chúa nhật, chàng chỉ kịp vẫy tay rồi bắt đầu chạy bộ. Nhật thấy hơì kỳ  nhưng nỗi lo bị phạt làm chàng không còn cách nào hơn. Cuối cùng , sau khi qua mặt bao nhiêu người chàng cũng đến được cổng trường. Hai tay  đút vào túi áo fied jacket, kéo cho mũ lưỡi trai sụp xuống, chàng cố làm ra vẻ thản nhiên bước vào cổng trại. Bỗng có tiếng người từ trong vọng gác gọi to làm Nhật giật bắn người lên.

-Anh kia, anh kia, đứng lại!

Trời ơi, bỏ mẹ rồi. Dù không dám nhìn lại để đối diện với sự thực Nhật cũng biết rằng với cái giọng hách dịch như thế thì người  nói không phải là bạn bè hay khóa đàn em. Đúng như Nhật dự đóan, đó là ông đại uý già Đỗ văn Lưu làm ở Văn hóa vụ. Hôm nay không hiểu sao ông lại ra trực cổng ở đây.Với ông này vốn đã quá biết mặt chàng nên Nhật chẳng có thể nói láo hay giả vờ làm lính cơ hữu. Mà cái tội trốn phố đi nằm với gái thế này thì nhẹ lắm cũng vài chục ngày trọng cấm. Nhanh trí, Nhật đã nghĩ ngay ra một cách nói dối mà chàng hy vọng qua mặt được ông đại úy gà mờ. Nhật tươi cười quay lại, đứng nghiêm chào.

-Khỏe không đại uý . Sao bữa nay ông ra trực ở đây à?

Đại úy Lưu mặt vẫn nghiêm trang. Ông quên đi ngay những lúc khề khà cùng Nhật bên bao thuốc lá mà chàng mới mua, hay tách cà phê ở câu lạc bộ mà Nhật đã dành ghi sổ. Ông lạnh lùng hỏi lớn:

-Anh đi đâu về đó? Trốn đêm qua ra phố phải không?

-Đâu có, chết thật, tôi đâu dám trốn phố. Tôi vưà ra ngoài lúc nãy. Có anh sinh viên gác kia kià thấy đó – vừa nói Nhật vừa chỉ tay về phía người sinh viên khóa đàn em đứng gác với hy vọng phe ta làm chứng gian cho. Tối hôm qua tôi gác trên vọng Anh Đào  làm rơi thùng đạn ra phiá ngoài kia, phải đợi đến sáng mới dám đi ra ngoài này để tìm.

Anh Đào là tên một vọng gác ở gần ngay cổng chính. Thấy Nhật nói tỉnh bơ như vậy đại úy Lưu nửa tin nửa ngờ hỏi lại:

-Thế thùng đạn đâu?

-Dạ dạ. Đâu có thùng đạn nào đâu. Chẳng là tôi cứ tưởng là thùng đạn rớt ra ngoài, nhưng mà không phải. Trong lúc đang tìm thì thằng bạn nó thấy rơi ngay dưới chân  gọi cho tôi biết nên tôi vội vàng vào đây.

-Thế cái anh kia đâu?

-Dạ thưa anh nào?

-Cái nhà anh gác cùng với anh đó!

-Á à. Thằng đó nó về  liên đoàn rồi. Sắp đến  giờ tập họp rồi đại úy không biết à?

Đại úy Lưu lừ mắt nhìn chàng đe dọa.

-Anh chỉ bố láo bố lếu. Coi chừng cái xác anh. Tôi mà biết anh trốn phố là anh chết với tôi. Muốn làm sĩ quan không muốn lại thích làm lính thì mặc xác  nhà anh. Thôi đi đi.

Nhật mừng húm quay vào lòng sung suớng như mở hội. Chàng không ngờ với tài nói dối chàng đã qua mặt được ông đại úy già đáng tuổi bố mình một cách dễ dàng .Trong lúc sung suớng  Nhật quên nghĩ lại rằng có thể đại úy Lưu thấy chàng tội nghiệp như con nên tha cho không hạch hỏi. Nhưng mà sự sung sướng đến với chàng không quá  saú mươi giây. Vào đến doanh trại chàng thấy đại đội đã tập họp nghiêm chỉnh. Đứng trước hàng quân là  hung  thần ác sát Trân văn May, tự Kinh Nước Đen, Trung úy sĩ quan cán bộ đại đội trưởng của chàng. Chết thật rồi.

Nhật muốn chạy trốn nhưng không kịp nữa. Trung úy May ngước nhìn lên đã thấy chàng . Mọi người đang mặc đồ làm việc mùa hè, quần áo ka ky vàng, phu la xanh trên cổ, sạch sẽ sẵn sàng vào lớp. Riêng chàng  đang khoác trên người bộ đồ trận màu xanh, bẩn thỉu với bụi và bùn vừa không giống ai.

Trung úy May không thèm  nhìn Nhật, chỉ nói trống không.

-Anh vào thay đồ rồi ra trình diện.

Năm phút sau Nhật đã gọn gàng  trong bộ đồ đến lớp. Chàng xách cặp ra trước hàng quân trình diện. Trung úy May vẫn còn đứng chờ. Mặt ông lúc nào cũng hằm hằm dễ sợ.

-Anh đi đâu mà giờ này mới về. Trốn ra phố đêm qua phải không?

Nhật đã sắp sẵn những câu nói trong đầu nên bình tĩnh trả lới không chút ngượng ngập.

-Dạ đâu có trung úy. Tôi ngủ quên tại vọng gác.

-Anh gác vọng nào?

-Dạ ở vọng Rừng Thông.

-Hừ, thật vậy không? Sinh viên sĩ quan quân số đâu. Đưa sổ gác tôi coi.

Sự thực thì đêm qua Nhật có gác tại vọng Rừng Thông từ sáu giờ tối đến tám giờ. Sau khi bàn giao cho thằng bạn kế tiếp xong là Nhật dông luôn ra phố. Trung úy May biết có hỏi những sinh viên khác cũng vô ích. Chúng nó sẽ bênh nhau sẽ trả lời không biết. Không bắt được tại trận thì phạt về cái tội ngủ quên trễ giờ tập họp. Ông chợt nhớ ra điều gì nên gọi to:

-Sinh viên trung đội trưởng đâu? Sao lúc nãy báo cáo quân số đủ?

Sinh viên sĩ quan trung đội trưởng Văn đức Tường ú ớ không biết trả lời sao cho ổn nên đành nhận lỗi. Trên đường đi đến lớp nó cằn nhằn Nhật rồi chửi thề. Nói mãi cũng làm Nhật bực mình.

-Đù má, lỗi tại mày không đếm kỹ thì ráng mà chịu. Sao cứ nhè tao mà chửi.

-Tao mà đếm kỹ thì mày đã bị bắt tại trận rồi con ạ. Ông biết mày lặn từ tối hôm qua kia. Đù má, con nào nó cho ăn cái gì mà ngủ mê mệt thế. Đến giờ tập họp mới vác xác vào.

Nhật nhìn thằng bạn thầm cảm ơn vì nó đã hy sinh che  chở  cho. Chàng ân hận đã làm cho nó bị  phạt lây. Chiều hôm đó, sau giờ tan học, trên đường về doanh trại, đại đội B sinh viên sĩ quan chưa tan hàng ngay như các đại đội khác. Sinh viên sĩ quan đại đội trưởng  trịnh trọng lôi trong hồ sơ ra một cái lệnh phạt để tuyên đọc trước hàng quân. Sau khi hô nghiêm, nghỉ nó hét lên:

-Lệnh phạt!

Cả đại đội đang thao diễn nghỉ bỗng đứng nghiêm lại im phăng phắc. Đáng cố lấy giọng đày uy quyền đọc thật to.

-Nay tuyên phạt sinh viên sĩ quan Nguyễn bá Nhật số quân 67/806662 thuộc đại đội B trung đội 5 ba đêm dã chiến vì đã ngủ quên không tập họp đúng giờ.

Sinh viên sĩ quan trung đội trưởng Văn đúc Tường  hai điểm  trừ vì đã tắc trách trong nhiệm vụ

Liên đoàn sinh viên sĩ quan và hai sinh viên có tên nêu trên chiếu thi hành quyết định này

KBC 4648 ngày tháng năm,Trung úy Trần văn May. Đại đội trưởng đại đội B ấn ký.

Đến khuya khi các bạn ngủ say thì Nhật mò dậy chuần bị ba lô súng đạn. Đúng  mười hai giờ đêm trình diện dã chiến. Sĩ quan trực liên đoàn hôm đó là thiếu úy Nguyễn mậu Lộc khóa đàn anh của Nhật. Đứng trước đàn anh, Nhật tưởng gặp may, mừng rơn cố hét thật to trong lúc trình diện.

-Sinh viên sĩ quan Nguyễn bá Nhật, trung đội 5 đại đội B trình diện niên trưởng.

Không hiểu vì khó ở trong người hay là tại đào địch tới thời kỳ  chẳng cho mà Thiếu úy Lộc đâm ra cáu thằng đàn em. Ông hừ một tiếng rồi sửa lưng.

-Anh là sinh viên, phải kêu tôi bằng cấp bực. Không có niên trưởng niên phó gì hết. Mai mốt anh ra sĩ quan như tôi. Lúc đó tha hồ mà gọi niên trưởng. Rõ chưa?

-Dạ rõ.

-Anh có mang đủ  đạn dược và quân trang quân dụng không đấy?

-Dạ đủ.

Thiếu úy Lộc đi vòng quanh một lượt trong lúc Nhật vẫn đứng nghiêm. Ông đang tìm cớ để hành xác Nhật. Hơn ai hết, ông biết tỏng rằng Nhật đêm qua trốn phố. Là đàn anh  của Nhật nên ông đã rõ, đã qua cầu gió bay lận đận này rồi. Thì chính ông và các bạn cùng khoá chỉ  đường vẽ lối cho bọn đàn em chứ ai vào đây nữa. Nhưng mà thằng này ngu si và mê gái quá. Trốn  phố mà đợi sáng bảnh mắt ra mới chịu mò vào, thật là một lầm lẫn lớn không thể tha thứ được. Là đàn anh thì lúc nào chẳng thương đàn em. Không hại đời nó bằng những ngày phạt trên giấy tờ, nhưng phải dạy cho nó biết sợ mà chừa đi kẻo có ngày vác ba lô ra trường sớm. Mà thương thì phải cho roi cho vọt. Ông bà mình ngày xưa chả nói thế là gì. Nghĩ thế đột nhiên ông hỏi Nhật.

-Bi đông của anh có đầy nước không?

-Dạ đầy.

-Đưa đây tôi coi!

Nhật tháo bi đông đưa ra trình. Ông mở nắp mà không thèm nhìn vào.

Thế này mà anh bảo đầy à, Còn một mi li mét nữa mới lên tới miệng. Làm cho tôi một trăm cái hít đất trong năm phút, vừa làm vưà đếm to lên.

Nhật hô to hít đất vào thế, rồi  chàng chống hai tay bắt đầu vừa hít đất vừa đếm. Mới đầu chàng còn hét to, sau cứ yếu dần. Đến cái thứ năm mươi thì Nhật hết còn nói được. Đến cái thứ một trăm thì trời đất đã như quay cuồng. Tiếng đếm số không còn hùng dũng như trước nưã mà trở thành tiếng rên dài thảm não. Khi đủ một trăm cái, sắp sửa trình diện thiếu úy Lộc thì ông gạt đi.

-Tôi bảo anh làm trong năm phút thôi thế mà những tám phút mới xong. Bây giờ anh chạy cho tôi mười vòng sân liên đoàn. Vừa chay vừa la lớn lên. Tôi không trốn phố. Tôi chỉ ngủ quên trong vọng gác .

Nhật hô to tuân lệnh rồi chạy đi ngay như bị ma đuổi. Vừa chạy vừa la thật lớn .Chừng bốn năm vòng thôi là Nhật đã thở rống lên. Đến vòng thứ mười thì chàng gục ngay xuống đất. Nhưng niên trưởng Lộc vẫn chưa tha. Ông  kiên nhẫn chờ cho sức lực Nhật hồi phục lại để rồi lại ban những hình phạt khác cho đến khi chàng không còn nói được. Cứ như thế cho đến bốn giờ sáng. Tới khi được tha cho về thì Nhật đã đi không muốn nổi. Lúc ấy, thiếu úy Lộc mới ghé tai thằng  đàn em bảo nhỏ.

-Có cần nhắn gì với ngưòi đẹp không  thì về viết thơ. Mai tôi sẽ mang ra cho.

Nhật sợ hãi lắc đầu. Cả một đêm bị hành xác cỡ này khiến chàng ớn lạnh và hết cả ham muốn. Cố gắng bồng súng lên chào người niên trưởng, chàng lê tấm thân về doanh trại.Vừa buớc vào cửa  phòng là Nhật ngã đổ xuống như cây chuối bị người ta chặt. Lũ bạn vẫn còn thức, chạy ra khiêng chàng lên giường, đứa cởi ba lô, thằng thì cất súng, tên khác tháo giày. Nhật trôi nhanh vào giấc ngủ vì mệt nhọc mặc cho bạn bè thanh toán hộ bao nhiêu đồ đạc lỉnh kỉnh mà chàng đã mang theo. Họ đã quá quen thuộc với cảnh này nên làm rất gọn gàng, thứ tự. Thằng nằm bên cạnh sau khi lo lắng cho Nhật xong vớ lấy tấm hình của Loan mà Nhật đặt trên ngăn tủ, chià cho những đứa khác xem rồi lắc đầu thương hại .

-Mẹ kiếp, con ghẹ này xấu như ma lem mà cũng trốn phố làm gì cho khổ  tấm thân.

…Một khoảng thời gian  thơ mộng đã trôi nhanh, chắc chẳng bao giờ còn gặp lại trong đời. Rồi đến một ngày bọn chàng  phải rời xa Đa Lạt, bỏ lại sau lưng những kỷ niệm, những con đường. Ngày mà Nhật và bạn bè  qùy xuống vũ đình trường để gắn hoa mai lên  cổ áo,  chàng đã được hiên ngang bước ra khỏi cổng trường , thế nhưng không còn tìm được cái cảm giác hồi hộp quyến rũ của nhưng lần trốn  phố. Đêm cuối cùng, Đà Lạt ướt sũng nước mắt của Kiều Loan. Chàng đành phải dỗ dành.

-Nín đi em. Anh hứa chắc là anh sẽ trở về.

-Thật không anh. Về với em anh nhé. Em sẽ đợi anh trong suốt cuộc đời này.

Nhật thề non hẹn biển hưá chắc chắn sẽ trở về. Chàng nói để cho Loan yên lòng nhưng trong bụng buồn cười với lời hứa đợi chờ như trong một vở hát cải lương của người con gái. Thời gian mãi dần trôi. Nhật  vẫn nhớ  lời hứa ngày xưa nhưng không làm sao giữ nổi . Những cuộc  hành quân dài dằng dặc suốt năm này qua tháng nọ. Những đạn bom, mìn bẫy trên quê hương mịt mờ khói lửa đã ngăn cách lối về. Cho đến một ngày kia,  bọn chàng nằm trọn vẹn trong tay kẻ thù nơi một miền núi hoang vu, xa tít mù xa cuả  đất Bắc điêu tàn thì nỗi hờn căm đã thiêu cháy  những nhớ và thương. Khi được thả về thì những lo toan để trốn khỏi  đất nước nghèo đói xác  xơ ập đến.

Thoáng chốc mà đã ba mươi năm. Bây giờ chàng mới  giữ được lời hứa ngày nào với cô gái hàng hoa Đà Lạt  năm xưa. Đường về miền đất lạnh đầy ắp những kỷ niệm này  đây,  chàng phải đi gần hết cả  cuộc đời  mới  tới. Nhưng  người  năm xưa giờ đã lưu lạc  phương nào. Cảnh vật đổi thay, lạ lẫm. Chàng không thể  nhận ra, ngay cả lối vào ngõ cũ  mà trước đây chàng từng quen thuộc.

***

…Tiếng cười cuả cô gái nhỏ làm cho chàng chợt tỉnh. Nhật ngượng nghịu đưa tay lên dụi mắt. Chàng nhìn ly nước đá đã tan thành bọt muốn bày tỏ đôi lời phân trần thì nàng lại  nói.

-Ông vừa mới ngủ một giấc thật dài ngon lành trên ghế. Tôi đã nói rồi, leo giốc làm ông mệt lắm mà chẳng nghe tôi. Chắc cảnh vật nơi đây làm ông  chán chường mệt mỏi phải không?

Tiếng cô gái bên tai,  êm đềm như dỗ dành người khách phương xa.

-Ông biết không, nơi đây bây giờ trông hoang tàn thế này chứ  trước kia là một quân trường nổi tiếng  đào tạo sĩ quan cho chế độ cũ đấy. Trường ấy tên là gì nhỉ. Để tôi nhớ lại coi. Phải rồi, đó là trường Đại học Chiến Tranh Chính Trị. Ngày xưa nhà tôi cũng ở  gần đây.

Nhật  như chìm trong tiếng người con gái, chàng lẩm bẩm như hỏi chính mình.

-Gần đây, gần đây, thế  cô còn nhớ ai không?

-Tôi chẳng biết gì về ngôi trường ấy cả, nhưng mà chị cả của tôi thì biết rõ lắm vì chị đã nhiều lần vào đây để dự dạ tiệc với một người sinh viên  học ở trong trường. Ngày tôi mới lớn chị thường kể tôi nghe về những kỷ niệm đầu đời của chị.

Nhật giật mình ngồi ngay lên. Chàng thấy tim mình rung động mạnh song vẫn  cố giữ vẻ thản nhiên. Cô gái trước mặt chàng đã quen với một người của ngày xưa, người đã cùng  chia xẻ những kỷ niệm với bọn chàng. Thấy Nhật  có vẻ chú ý theo dõi câu chuyện,  cô gái lại bùi ngùi kể tiếp.

-Ngày ấy chị tôi  cứ chờ đợi mãi  một người  đã từ ngôi trường này ra đi và hưá với chị là sẽ trở về. Chị đợi  chờ lâu lắm. Bao nhiêu năm  tháng qua rồi , cha mẹ và các anh em tôi khuyên bảo mãi mà chị  vẫn không nghe. Chị  bảo với mẹ tôi rằng anh ấy hưá sẽ trở về và chị tin anh ấy sẽ giữ tròn lời hứa. Chờ mãi cho  đến  khi tuổi xuân  trôi theo năm tháng. Mà người ra đi thì mịt mù tăm cá. Cuối cùng  chị  xin tận hiến cuộc đời mình để giúp những người cùng khổ. Bây giờ chị tôi đang làm việc trong trại những người cùi ở Di Linh. Đã bao nhiêu năm nay chị không về nưã. Gia đình tôi đã mấy lần lên thăm chị nhưng không được gặp. Nghe nói rằng hình như chị đã bắt đầu lây bệnh nên cố tránh mặt mọi người.

Nhật  thấy mồ hôi  như  ướt đẫm trên thân thể. Chàng linh tính một điều gì, rõ ràng là gần gủi nhưng đớn đau xé nát tâm hồn. Nhật run rẩy trong cơn gió lạnh, cố gắng hỏi cô gái một câu, nhưng mong rằng cô bé sẽ chẳng trả lời.

-Thế ..thế chị cô tên là gì nhỉ..thưa cô?

-Kiều Loan.

Nhật thấy đôi môi mình nhạt đắng. Màu nắng chiều vàng vọt, thê lương. Chàng âu sầu bảo người con gái.

-Tôi chắc là người sinh viên ngày xưa dù rất muốn cũng không thể làm được những điều mình đã hứa. Đấy cô coi, ngay cả đất nước và chính  bản thân anh ta  mà còn không giữ được, thì ta cũng thông cảm cho cái anh chàng sinh viên ngu ngơ ngày ấy, không giữ được những gì đã nói trong lúc con tim đang đập loạn cuồng. Nếu cô có dịp gặp lại chị cô  thì xin  thưa rằng: người sinh viên ngày xưa xin được cảm thông và tha thứ. Và trong suốt cuộc đời còn lại, tôi chắc chắn rằng anh ta sẽ  không bao giờ quên được những ngày Đà Lạt, trốn phố rong chơi với một người con gái  ngây thơ, có một nụ cười tươi như hoa hồng mới nở. Nụ cười hình như có cả hương thơm.

THẢO NGUYÊN

©T.Vấn 2017

Tranh- Trần Thanh Châu

Thân tặng chị Trung, người đã ngâm cho tôi nghe bài thơ Ru em để tưởng nhớ Bùi thị Nhẫn thương.

                                                                                                                   Thảo Nguyên

1

Hòa đưa mắt nhìn mấy câu thơ của Kim viết tặng. Những lời lẽ thật bình thường mà như muối sát vào lòng. Anh  đọc lại  mà cảm thất trái tim mình như vỡ nát ra.

Tử sinh em rẽ lối rồi.

Còn ta đứng lại hỏi trời gần xa.

Đúng. Đúng quá,Thương  đã rẽ lối tử sinh  trong cuộc sống trần gian nầy. Nàng đã chết thực rồi, còn  anh đứng lại  đây, bơ vơ hỏi đất trời gần xa. Ba mươi sáu năm trong cuộc sống vợ chồng, nhục nhằn về những mưu sinh, chưa bao giờ anh nói  với Thương trọn vẹn được câu anh yêu em như bao nhiêu cặp tình nhân thường nói. Bây giờ thì cơ hội không còn nữa. Làm sao đây. Hòa muốn gào lên  vang vọng cả không gian để ở một nơi xa xăm nào đó Thương có nghe chăng. Hoặc có thể, ngay bây giờ anh muốn  chết, nếu sự chết cho anh cơ hội nói với Thương  một đôi lời, rằng anh yêu Thương hơn mọi thứ trên cõi đời này.

Nhưng Thương vẫn nằm yên, hai tay chắp lên bụng, gương mặt bình thản như chìm vào giấc ngủ giữa một rừng hoa. Hoa sao nhiều quá, đã chật cả gian phòng, chật cả hành lang mà vẫn còn nguời mang hoa đến. Giữa những tiếng kinh cầu  âm u vang vọng, trong những tiếng nấc nghẹn sụt sùi nàng có hay chăng.

Thương vẫn còn đây, rất gần để cho Hòa cầm tay, thuơng tiếc vuốt ve, nhưng thực sự nàng đã có một đời sống khác rồi, đời sống mà Hoà không cảm nhận, cũng không thể biết được. Đúng, con người không thể biết được đời sống đó như thế nào trừ những ai tin vào lời giải thich của  các vị chân tu. Hoà vừa đau đớn vừa kinh ngạc khi chợt nhận ra là Thương đã là người trong cổ tích. Từ bây giờ kể chuyện gì về nàng anh cũng phải bắt đầu bằng chữ ngày xưa.

Trời ơi, Tử sinh em rẽ lối rồi. Đây mới là sự thực, hoàn toàn thực như Thương  đang nằm kia, bỏ lại tất cả những ước mơ trần thế. Anh chắc bây giờ Thương đã biết hết những điều bí mật về những điều hai đứa thường thắc mắc và tranh luận vơí nhau ngày xưa về chuyện đi về đâu sau sự chết.

Ngày xưa…  mỗi lần thấy anh lơ là trong chuyện cầu kinh, Thương vẫn giảng giải cho anh về chuyện đời sau một cách chân thành và rành rẽ, hăng hái hơn cả mấy ông cha trong ngày lễ để  cố gắng thuyết phục chàng  niềm tin nơi Thiên Chúa, với sự phán xét cuối cùng. Niềm tin tuyệt đối vào tôn giáo của Thương làm Hoà thấy nàng trở thành ngây thơ đáng yêu hơn bao giờ hết. Anh thường hay giả vờ bướng bỉnh nói ngang để được thấy nàng giận hờn . Đôi khi chàng chỉ mỉm cười như kém phần tin tưởng, hoặc chế diễu về một câu chuyện kể cũng đủ làm Thương tức hồng đôi má.

-Ơ thế thì anh không tin vào thánh kinh, và  những điều mặc khải của Thiên Chúa ư?

Đó là một câu hỏi rất khó trả lời nên chàng phải xác nhận ngay nhưng lại  lòng vòng giải thích.

-Tin, anh tin chớ. Nhưng đai khái là nếu mình chết đi chắc sẽ hiểu được nhiều hơn. Ví dụ như tại sao ngoài trái đất mình đang sống đây có đầy con  người, thú vật, có sông biển núi rừng và đầy hoa thơm cỏ lạ, mà những hành tinh khác thì không. Chẳng lẽ chỉ một mình trái đất này có sự sống thôi sao. Thượng đế tạo nên các hành tinh và những tinh tú xa xôi kia chỉ để chơi, để cho con người nhìn ngắm hằng đêm thì quả là phí phạm . Anh nghĩ rằng  những hành tinh khác như  Kim tinh, Môc tinh, Thuỷ  tinh Hỏa tinh và ngay cả mặt trăng dầy huyền diệu kia chắc cũng phải có một sự sống, một đời sống khác mà không ai biết được.  Và khi chết đi, mình sẽ   biết  điều bí mật vô cùng đó.  Hoặc là mai sau khoa học sẽ khám phá ra tất cả. Phải không em.

Những câu trả lời đại khái như thế cũng phần nào  thuyết phục được Thương và tránh cho anh lâm vào ngõ bí khi phải trả lời là tin hay không những điều nghe giảng. Xa hơn nữa hai đứa còn giao ước với nhau là ai chết trước, biết được điều gì sẽ tìm bằng mọi cách báo cho người kia  được biết.

Thương vẫn cầu xin hai đứa được cùng chết trong một ngày như ông bà ngoại của nàng để cùng dắt tay nhau, khám phá ra những điều huyền bí của vũ trụ mà muôn đời con người không thể biết.

Không, Hòa không phải là con người vô thần, anh cũng như Thương, tin tưởng nơi Thiên Chúa. Ba mươi mấy đêm không ngủ, quỳ gối trên hành lang lạnh vắng của nhà thương để cầu nguyện ơn trên ban cho Thương qua cơn hiểm nguy, cho Thương giữ được sự sống, đủ biết anh đặt niềm tin vào đấng thiêng liêng như thế nào. Nhưng rồi Chúa chẳng thương mà thánh thần cũng chẳng đoái hoài tơí lời cầu xin trong đau đớn tột cùng của Hòa. Thương vẫn ra đi, ngàn ngàn, triệu triệu năm vĩnh biệt, dù rằng con người không thể sống được thời gian như thế để đợi chờ nhau.

Hoà bây giờ vẫn còn niềm tin nơi đấng thiêng liêng nhưng anh lại tin vào khoa học và niềm tin riêng biệt của anh. Anh tin  và vẫn chờ   Thương sẽ trở về , sẽ nói cho anh biết về các hành tinh chơ vơ đất đá đang xoay chuyển kia thực sự là một thế giới sinh động mà đời sống khác với con người, như khi nàng còn sống, hai đứa đã giao uớc cùng nhau.

Thánh đường trong buổi lễ tiễn đưa ngập đây nước mắt. Cô con gái út đọc lời chúa trong nỗi nghẹn ngào. Lời giảng của hai vị linh mục  cũng run run vì xúc cảm và nhất là Hòa phải dừng lại bao nhiêu lần trong lời từ biệt vì nỗi đau đớn mỗi lúc một nhiều hơn. Anh như mê đi rồi lại tỉnh trong hình ảnh đoàn người mắt mũi nhạt nhòa, đỏ au vì thương tiếc đi qua trước mặt, viếng Thương lần cuối.

2

Anh em và bè bạn vây quanh. Tiếng cầu kinh rồi cũng chấm dứt. Ba đứa con đã quỳ xuống, nước mắt lưng tròng, chờ Hoà bấm nút để đưa Thương về cát bụi. Chúa chẳng bảo là các con từ cát bụi sinh ra thì nay con sẽ trở về cát bụi. Anh nhìn quanh một lượt. Vẫn đông đủ các  khuôn mặt thân thương  dù trời lạnh ngắt. Hôm nay là chính đông và Thương ra đi không bao giờ trở lại. Anh biết Thương đi trong nuối tiếc. Sự phấn đấu để sống còn của Thương mãnh liệt đến độ các nhân viên trong bệnh viện ai ai cũng biết. Chỉ trong một thời gian ngắn, nơi bệnh viện Thương đã có một cái tên gọi. Các bác sĩ và y tá thương nói vơí nhau về Strong Lady là người đàn bà dũng cảm biết nén những cơn đau để đi bộ khi vừa mới giải phẫu xong để ruột non không bị rối. Nhưng con người làm sao vượt qua được sự an bài của Chúa  nên hôm nay, giữa bầu trời tuyết đông lạnh lẽo này, mọi người từ các nơi xa về tụ họp nơi đây đê tiễn một người đi.

Hoà đưa tay bấm nút. Dòng điện aò ạt luân chuyển. Nhiệt độ tăng mỗi lúc một cao hơn. Tiếng khóc bật lên nức nở. Ba đứa con và các cô em gái của anh, của Thương  với những đứa cháu đang kêu lên những lời thảm thiết. Hòa như muốn đứt hơi dù rằng anh đang cố thở dồn dập. Anh  nhìn chăm chăm vào ô vuông ghi nhiệt độ đang thay đổi, một trăm, hai trăm , năm trăm, bảy tám chin trăm. Con số vượt quá một ngàn làm anh cảm thấy như da thịt mình vỡ ra, cháy xém. Cơn đau xé làm anh gần như ngất đi. Anh nghiến răng thở sâu và dài tự nhủ. Cố lên, cố lên, đừng gục xuống. Còn hai đứa con chưa vượt qua tuổi trưởng thành cần anh sống để xây dựng cho chúng có một gia đình. Cố lên, Hoà thì thầm với chính mình. Lửa trần gian chỉ là lửa vẽ. Mai mốt này xuôi về địa ngục, lửa thiệt mà Thiên chúa đốt còn kinh sợ biết bao nhiêu. Ông thày Đang, dạy  giáo lý ngày nào nơi nhà thờ Thương lớn lên, đã bảo như thế khi Hoà theo ông học đạo để được kết hôn. Ôi, bao nhiêu người giả vờ học đạo để đến nỗi đời có câu thơ : con quỳ lạy chúa ba ngôi, con lấy được vợ con thôi nhà thờ  thì họ vẫn nhởn nhơ sống mãi bên nhau. Còn anh, hằng đêm kinh kệ, hằng tuần theo vợ đi lễ , chìm đắm trong nguyện cầu mà vẫn bị cắt chia, nửa đường đời đứt gánh. Hay Chúa biết rằng lòng anh chưa đủ chân thành nên gọi Thương về để thử thách, để phạt anh sống trong thương nhớ buồn đau.

Anh ngước lên nhìn đám đông vẫn còn đủ cả. trong đám người nhấp nhô, chí tình  kia anh thấy được những thằng bạn đồng ngũ, đồng khóa từ xa lắm, lặn lội trong mưa đá đến. Anh cũng thấy cả những người dưng, xa lạ với anh nhưng chắc gần gũi vói Thương bới vì họ đã khóc nấc lên. Những khách hàng của mười mấy năm về trước, trong cái xóm Việt Nam đầu tiên của Dallas, mấy chục căn nhà liên tiếp mà Thương đã xây lên, chỉ để bán cho người Việt Nam lưu vong đang muốn sống quây quần bên nhau. Hoà  biết Thương nhỏ bé, yếu đuối nhưng với sự chăm chỉ và thành thực, với lòng bao dung hay giúp đỡ và thương người, vợ anh đã làm được những chuyện thật lớn lao ở cuộc đời này. Mấy mươi năm làm việc của Thương, mà anh nếu được sống hai cuộc đời chắc gì đã làm được  nên như thế.

Biết bao nhiêu nuối tiếc, nhưng tiếc nhất là Thương chẳng nói được điều gì ngoại trừ khi lên bàn mổ, dặn anh nếu không may thì đưa nàng về nhà thờ để nằm dưới chân Đức Mẹ, như nàng ước mơ từ thuở còn thơ dại. Và hôm nay Hoà đã làm đúng theo lời trăn trối của nàng. Có người bảo rằng Thương ra đi vì hai người đã hết nợ nần nhau, chỉ còn chút duyên lưu luyến. Không, Thương đã là vợ anh, sẽ là vợ anh mãi mãi, muôn đời muôn kiếp. Anh tin rằng Thương sẽ trở về vì nàng còn nợ anh  câu trả lời đã giao ước ngày xưa.

3

Ba bố con cố  chờ đến tối để nhận lại nắm tro tàn được cẩn thận để trong chiếc hộp bằng đá trắng mua ở nhà thờ. Trong căn phòng vắng lặng. Hòa yêu cầu người nhân viên đi ra ngoài để cho ba bố con đọc cho Thương một chuỗi kinh. Xưa nay mỗi tối Thương thường xướng kinh và anh chỉ đọc theo. Bây giờ anh phải bắt đầu với hai đứa con không thuộc kinh bằng tiếng Việt. Có những đọan kinh anh vừa quên mất. Có những đoạn kinh anh không nhớ rõ. Cứ thế trong những ngập ngừng như lên ghềnh xuống thác ba bố con cũng đọc xong một chuỗi kinh cầu với lòng trang nghiêm, thành khẩn .

Cô con gái út ôm hộp đá ra xe. Hoà vịn vai thằng con trai lê bước. Cứ nghĩ đến Thương giờ chỉ còn là năm tro tàn lòng anh tê lại. Bước chân cứ nặng dần thêm.

Về đến nhà thì các em của Thương và của anh đã quay quần đủ cả. Hoà đỡ chiếc hộp đá từ tay con, đặt Thương lên bàn thờ, dưới chân tượng Đức Mẹ rồi thắp nến đốt hương. Cô em gái   bắt đầu xuớng kinh, tiếng rầu rầu buồn lạnh. Cả nhà đọc theo, âm vang  mênh mông thống thiết. Xong buổi cầu kinh mọi người lần lượt ra về.

Đêm khuya trong căn nhà lạnh vắng như rộng thêm nỗi buồn. Ba bố con không sao ngủ được. Mỗi người một thao thức suy tư riêng lẻ nhưng đều nghĩ về người đã ra đi. Cô gái út đang sưu tầm những bài kinh, in ra giấy, để từ nay ba cha con cùng đọc. Hoà hơi ngạc nhiên không hiểu tại sao cô biết được rành rẽ đọan nào đọc trước đoạn nào sau. Con gái thật là khó hiểu.

Anh đã quá mệt nhưng không dám bước vào phòng ngủ. Không phải Hoà sợ hãi  sự vắng lặng cô đơn mà là những đồ vật tràn đầy kỷ niệm. Chiếc gối, nệm chăn và manh áo ngủ vắt ngang khung cửa phòng tắm và bao nhiêu thứ khác như muốn chôn vùi tâm hồn anh vào biển nhớ. Khi các con đã vào phòng riêng Hoà vẫn ngồi yên trên ghế salon ở dưới bàn thờ.

Anh đứng lên, đưa hai tay nâng hộp đá rồi ôm vào lòng. Bùi thị Nhẫn Thương yêu kiều với nụ cười lôi cuốn ngày xưa bây giờ chỉ còn lại một chút này đây. Hoà đưa tay mân mê làn đá lạnh mà tưởng ngày xưa với những cơn sốt làm vỡ thịt da. Kỳ lạ chưa, anh vốn không phải là người bạo dạn, nhưng chắc vì tình yêu mãnh liệt đã làm Hoà không  còn sơ sệt dù biết rằng hai người đã cách biệt đôi ngả âm dương. Anh ôm lấy Thương với ước mong rằng nàng sẽ về, sẽ nói với anh đêm nay những chuyện nàng chưa kịp nói, và nhất là cho anh biết, xa xa ngoài không gian mịt mùng kia, Thương đang ở nơi đâu, có chờ anh sum họp một ngày sau.

Nhưng rồi trời lại sáng. Trong cơn mê tỉnh, Hoà vẫn ôm lấy chiếc hộp đá lạnh lùng kia suốt một đêm dài. Thương chẳng về như anh mong đợi, nhưng anh vẫn tin rằng một ngày nào đó anh sẽ gặp nàng.

4

Cô con gái út đã trở lại trường, căn nhà càng thêm vắng lạnh, nhất là những đêm khuya đứa con trai phải ở lại công sở để giải quyết cho xong công việc, chỉ một mình Hoà  quanh quẩn đi lại trong nhà như kẻ mất hồn.

Mà hồn anh mất thực rồi. Nó bay bổng lên cao, lẩn khuất trên các từng mây nương theo ánh trăng đi tìm Thương trong những vì tinh tú xa mờ. Lạ một điều là anh luôn luôn có cảm giác rằng Thương đang ở quanh đây nhưng chẳng bao giờ anh được thấy  một dấu hiệu nào, ngay cả trong giấc mơ.

Có những lúc  thắp hương và khấn vái, trong làn khói hương nghi ngút, anh nhìn lên chỉ thấy Thương cười. Trong phút chốc điên cuồng anh hét vang lên, to đến nỗi ông hàng xóm nếu có ở nhà  chắc cũng phải hốt hoảng chạy qua.

-Cứ lúc nào cũng cười cười mãi. Đi đây mà mấy mươi ngày không về. Đồ đàn bà hư thân mất nết.

Rồi anh lại oà lên khóc. Nưóc mắt  chảy dài trên khuôn mặt loang lổ khô ướt lẫn lộn. Hoà không thèm lau. Mà lau để làm gì khi không còn ai để ý tợi anh nữa trên cuộc đời này. Cả một khối u buồn đè nặng lên lồng ngực cần phải tuôn ra nên Hoà lại gào to hơn nữa. Nhưng sau đó tất cả lại chìm vào yên lặng mịt mùng như đang  trên đường về địa ngục.

Mấy ngày kế tiếp là một khoảng trống vắng mênh mông. Hai chiếc phone tay anh đang giữ cũng  không còn reo như trước đây. Cuộc đời như quên anh thật rồi. Ngay như cả Thương cũng chẳng thèm nghĩ đến anh. Nàng đã trở về không với anh mà đến với bao nhiêu người khác.

Hôm chủ nhật đi lễ xong anh ghé lại nhà người em vợ để ăn trưa. Cô cháu gái kể cho anh nghe chuyện  hôm mới mất, bác Thương về đánh thức người  chủ văn phòng nơi cô cháu làm việc, kể  mọi chuyện cho bà ấy nghe . Bà  chủ hãng chỉ giao thiệp với Thương qua điện thoại chứ chưa gặp mặt nhau bao giờ, thế mà bà tả lại hình dáng đúng là Thương. Bà đến nhà quàn thăm  viếng và nhận ra người trong giấc mơ chính là người đang nằm kia. Bà  thần người suy nghĩ và  thắp vội nén hương khấn vái.

Lại còn câu chuyện nữa mà Hòa nghe kể từ một người bạn quen thân của Thương. Đêm ấy, sau khi ở nhà thờ về người bạn đọc kinh lần hạt cầu nguyện cho nàng, bỗng cảm thấy  như có ai đang vuốt ve mái tóc, xoa nhẹ đôi bờ vai. Người ấy bang hoàng nhưng không sợ hãi. Cảm giác đó chỉ chấm dứt khi những lời kinh vừa dứt.

Nhưng đây là những chuyện mà anh  chứng kiến. Một đêm trời mưa, gió bão mịt mùng làm Hoà lo ngại quá. Anh vẫn thường đặt trên bệ đá cao chỗ để hài chốt Thương một bình hoa tươi bằng thuỷ tinh. Mưa gió  đổ cả cây cối thế này thì  chiếc bình hoa đặt trên bệ đá kia chắc đã rơi vỡ tan tành. Hoà rất  mong trời sáng, anh lái xe vội vã tới nhà thờ, chạy thẳng ra khu tường đá đen để tro cốt. Quá kinh ngạc nhận ra bình hoa tuy đã rơi xuống đất nhưng còn nguyên vẹn, và những cánh hoa  vẫn tươi đẹp lạ lùng giữa những cành cây gãy đổ vây quanh. Anh bồi hồi mường tượng rằng có lẽ Thương đã đưa tay đón lấy bình hoa rồi nhẹ nhàng đặt nó xuống   bức tường đá đen dưới chân nàng.

Nhưng có một chuyện làm anh suy nghĩ vẩn vơ mà khi kể ra lại làm cho những ngưòi khác rùng mình sợ hãi.

Hai vơ chồng Hoà có một căn nhà cho thuê  trước cổng nhà thờ. Người mướn nhà trả lại vì phải di chuyển đến một tiểu bang xa. Thương đã cho người sơn sưả lại để tìm người thuê khác. Không may nàng phải vào bệnh viện  và cả hai vợ chồng không còn nghĩ đến căn nhà ấy nữa. Một hôm tình cờ Hoà đi ngang qua thấy hàng rào  đã bị mấy đứa trẻ nghịch ngợm xịt sơn  lên loang lổ. Anh trở vào bệnh viện với Thương- Khi ấy nàng còn tỉnh, thuật lại sự việc cho Thương nghe , nàng chỉ nói :

-Kệ nó anh ạ. Khi nào em về sẽ cho sơn lại.

Nhưng Thương không bao giò về nhà nữa. Nhiều ngày sau khi Thương mất Hòa sực nhớ ra những vết sơn bẩn trên hàng rào, anh vội tới căn nhà coi lại màu sơn. rồi trở về bức tuờng đá đen  khấn vái, vừa khóc vừa nói với Thương như khi nàng còn sống.

-Em ơi, mấy hôm nữa   anh cố gắng sơn lại chỗ hang rào bị mấy thằng trẻ phá phách  rồi tìm người cho mướn. Em linh thiêng xin phù hộ cho anh và các con bình an  trong cuộc sống.

Hai hôm sau, khi Hòa và cậu con trai mua được thùng sơn về, đưa tới căn nhà chuẩn bị sơn lại, kinh ngạc nhận ra những vết bẩn, những hình vẽ lăng nhănh trên hàng rào không còn nữa. Tất cả đã được cạo rửa thật sạch sẽ trơ những thanh gỗ trắng đều. Cậu con reo lên vui mừng.

-Tốt quá, đứa nào cạo đi cho mình  thế này thật dễ dàng cho mình quá , khỏi phải sơn đi sơn lại mấy lần.

Hoà  thẫn thờ suy nghĩ. Ai đã làm chuyện này. Kẻ làm xấu trước đây hối hận nên làm lại cho sạch sẽ. Nhưng sao nó lại không sơn lấp lên cho đõ tốn công. Cạo bao nhiêu thanh gỗ của mấy mảng  hàng rào như thế này đâu phải chuyện dễ dàng. Và ai đã thúc đẩy một kẻ làm xấu biết hối hận. Mà cạo  hang mấy chục thanh gỗ như thế kia có phải là một hình phạt hay không. Nghĩ như thế anh vội vàng bảo cậu con trai.

-Cứ để như thế đi con ạ. Đây là một phép lạ  mà bố tin rằng má đã gúp bố con mình khỏi phải vất vả. Bố tin chắc rằng như thế.

Từ khi ấy, dù chưa bao giờ mơ hay nhìn thấy, Hoà vẫn có cảm giác rằng Thương đang ở quanh đây. Mỗi sang khi thức dậy sớm- Mà dạo này  ít ngủ nên anh dậy sớm từ ba bốn giờ, Hoà đốt nến và thắp hương  cho Thương rồi nói với nàng.

-Em ơi, trời sáng rồi. Bây giờ sắp tới mùa câu cá Bass rồi. Năm nay chắc anh chẳng đi câu nữa. Ai ăn cá  nữa mà câu.

Mỗi khi đi đâu về, mở cửa nhìn vào khỏang tối lờ mờ Hoà đều có cảm giác rằng Thương đang thấp thóang đâu đó. Anh nói to khi vừa mở cửa vào.

Em ơi, anh mới đi chợ về nấu cơm cho con ăn. Em muốn ăn món gì để anh nấu cho.

Đáp lại những lời  tha thiết của anh chỉ là sự im lặng. Bao nhiêu lần như thế Hoà không thể tự dối mình được nữa. Thương không còn trên thế gian này nữa. Trần gian xóa dấu em qua. Hay là không,  có nhạt nhòa nhớ quên. Anh òa lên khóc và bắt đầu thèm một ly rượu và hơi thuốc lá say nồng, dù rằng anh đã bỏ cả mấy chục năm rồi.

5

Cuộc đời của Hoà từ nay về sau chỉ còn là những giấc mơ thôi.

Trên cổng thiên đường ông thánh Phê Rô nói chuyện với một người đàn bà về muộn.

-Con đã được lên nước Thiên Đường sao thấy không vui. Ta đã cho 100 ngày để con trở lại. Cứ mỗi lần từ trần gian về ta  thấy con ngày một buồn hơn.

– Thưa, Con buồn vì có thể đến với tất cả mọi người nhưng con không thể đến với chồng con.

-Sao vây.

-Con còn thiếu chồng con một món nợ, mà con không thể trả lời.

-Món nợ gì đấy con.

Vợ chồng con có ước nguyện vói nhau, nếu ai chết trước, biết được điều bí mật là sau khi chết con người đi về đâu thì phải tìm cách thông báo cho nhau. Nay con đã hiểu hết những gì mà  con người trần gian không thể hiểu, những đời sống khác đang diễn ra ở các  vầng tinh tú kia nhưng không thể nói cho chồng con nghe đuợc, vì nếu con nói ra  sẽ phạm phải điều ngăn cấm của Chúa.

-Đúng đấy con ạ. Con không nên cho anh ta  biết, việc ấy là của các linh mục nơi trần gian. Tất cả những gì của trần gian con nên để lại. Con nay đã thuộc về nước trời rồi.

-Dạ.

-Anna, con mau mau bước vào. Trời đã về chiều. Con nghe lời ta dặn một lần nữa đây, đừng bao giờ quá mềm lòng vơi đám người còn ở trần gian mà cho chúng biết tất cả những gì Thiên Chúa không muốn cho chúng biết. Con sẽ phải sa hỏa ngục đời đời.

Anna  đứng  lên . Nặng nề lê từng bước chân lưu luyến  đi vào cửa ngõ thiên đường, nhưng được nửa chừng nàng dừng ngay lại, gương mặt u buồn quay về  phía dưới.

-Thưa ông thánh Phê Rô.

-Gì nữa đấy con.

-Con chưa muốn vào Thiên đường. Xin ông thánh Phê Rô cho con ở ngoài này chờ đợi chồng con .

-Sao vậy, sao con không muốn vaò cửa thiên đường à.

– Không hẳn thế, nhưng hồi còn ở trần gian con có  nghe cha giảng một dụ ngôn của Chúa về một người đàn bà Do Thái chết chồng, và theo tục lệ người ấy kết hôn với em trai của chồng. Sau đó người em trai lại chết và bà ta lại lấy thêm người nữa. Có người hỏi Chúa, mai sau lên nước Thiên Đường thì bà ấy sẽ là vợ của người nào. Chúa phán rằng  khi con người ở nước thiên đường thì đâu con yêu thương hờn giân luyến  lưu  gì như người trần thế, đâu còn tình cảm vợ chồng. Thưa, con sợ vào được thiên đường rồi con sẽ quên mất chồng con. Xin ông thánh Phê Rô cho con chờ đợi ngoài này, sẽ có một ngày chồng con sẽ phải bước lên đây để  chờ  phán xét. Chồng con  đang ước mong sẽ có ngày được cùng nhau bước lên chốn này

-Sao con biết là anh ta vẫn mong ước được cùng con về lại nước trời.

-Con đã về trước bàn thờ, con đã đọc được mấy câu thơ của chồng con nói lên niềm ao ước đó.

-Thôi tùy con đấy. Ta cũng thương hoàn cảnh của vợ chồng con lắm..

….Khi ấy dưới trần gian mưa như thác đổ. Hoà cầm bình rượu tu một hơi để đỡ mất công rót ra ly như trước. Anh cố gắng lắm mới sửa được tấm hình của Thương cho  ngay ngắn. Dưới tấm hình là bốn câu thơ viết nguyệch ngoạc trên tờ giấy trắng, loang lổ những vết rượu đã rót tràn ly..

Mênh mông mưa đổ ngàn hàng.

Xưa trong cổ tích có nàng Nhẫn Thương.

Mai kia gõ cửa thiên đường.

Có chăng Bùi thị Nhẫn Thương đợi chờ.

Sáng hôm sau Hòa mới tỉnh lại, ngó lên bàn thờ , tờ giấy chép mấy câu thơ đã thành than tự lúc nào. Cả một góc bàn thờ đã bị lửa thiêu cháy  xém. Duy chỉ có tấm hình Thương đang cười là còn nguyên vẹn. Hòa cố nhớ lại hình như trong mơ anh được nhìn thấy Thương,  nhưng miệng anh như bị dán chặt lại  không nói đưọc câu nào. Hoà  nghe Thương nói chuyện với một người đàn ông, mặc áo quần rộng dài, râu rậm , cuộn tròn vào cằm rất đẹp , có điều lạ lùng người đó  trông rất quen, hình như anh thường gặp đâu đó trong  những ngày đi lễ.

Thảo Nguyên

Sông Quê Hương- Tranh: Mai Tâm

Người giúp việc đưa Hoà vào một căn phòng rộng, đặt va li xuống rồi tiến về phía sau mở toang cánh cửa. Anh ta chỉ tay về phía chiếc cầu mới xây và một vùng cát vàng phía dưới.

-Đây là căn phòng đẹp nhất trong khách sạn. Đứng ở ban công này ông có thể nhìn thấy tất cả sông Trà. Từ cầu Trường Xuân bên kia nhà máy đường, đến khu cầu mới bây giờ rồi cả núi Thiên Ấn ngoài kia.

Hòa không nói chỉ gật đầu rồi đưa cho anh ta một tờ giấy bạc màu xanh rêu. Giữa một xấp bạc lộn xộn với những con số cao ngất ngưởng, Hòa chưa quen giá trị của đồng tiền nên tờ giấy đưa ra làm anh chàng giúp việc vui bất ngờ vì  đồng tiền lớn quá.

• Dạ, dạ, cảm ơn ông nếu ông cần gì cứ gọi tôi sẽ tới ngay.

Anh ta lại đứng lại tần ngần, gãi đầu như muốn nói thêm một điều gì. Hoà vẫn đứng nhìn như khuyến khích.

-Ông có cần mấy cô mát-xa cho khoẻ không tôi gọi cho. Mấy cô trẻ đẹp lắm, chiều khách tới nơi luôn.

Hoà mỉm cười lắc đầu ra dấu cho anh ta đi ra. Chàng không khỏi ngạc nhiên  khi thấy chuyện thầm kín mà bây giờ người ta mời chào công khai như chào một món hàng. Hòa rút trong ví ra tấm hình Thương đang cười rất tươi, âu yếm nhìn nàng rồi khẽ nói.

• Không có em người ta đang quyến rũ anh đó.

Đóng cửa lại, Hòa đã nằm vật ra giường. Chàng đã quá mệt sau chuyến xe từ Qui Nhơn tới đây chỉ muốn nằm nghỉ ngơi một chút rồi còn phải đi thăm nhiều nơi nữa. Sao bây giờ ở Việt Nam sự dối lừa đã trở thành cuộc sống. Chuyến xe chàng đi hôm nay mà người bạn bảo là xe tốc hành, thật ra đã dừng lại cả vài chục lần để đón khách trên đoạn đường chỉ hơn một trăm cây số. Rồi đến khách sạn, người ta giới thiệu là đệ nhất gì gì đó rồi dẫn chàng vào căn phòng này sao nhiều bụi bặm và có mùi ẩm mốc.

Chỉ năm phút sau  Hòa ngồi bật dây. Cái mùi ngai ngái khó chịu của máy lạnh tư lâu không được mở cộng với nỗi háo hức, bồi hồi về lại nơi xưa làm chàng không tài nào ngủ được dù chỉ một phút. Nơi đây là đất của tuổi thơ, nơi chàng đã gửi một phần đời đẹp nhất. Xa cách quá lâu  rồi nay mới trở về  hỏi có ai yên tâm nằm yên để giỗ giấc ngủ trưa.

Chàng mở cửa sau tiến ra ban công nhìn ra bên ngoài. Từ tầng lầu cao Hòa nhìn được cả một khỏang trời bao la trên dưới. Cây cầu mới xây trước mặt chắc đã xóa đi con dốc cũ. Dưới bãi cát vàng dòng sông cạn chơ vơ đá cát chỉ như con suối lấp lánh chút nước dưới nắng chiều. Xa hơn nữa là một khỏang xanh của cỏ cây cao dần với ngọn núi trầm ngâm giữa cánh đồng mênh mông vàng vàng lúa chín. Đó là ngọc ấn của trời đóng xuống sông Trà Khúc. Thiên Ấn niêm Trà là một trong những thắng cảnh nổi tiếng của xứ Quảng  này đây.

Chàng quay vào bước vô phòng tắm. Nước lạnh rũ bụi đường xa làm tươi  thân thể, cho Hòa khỏe lại. Chàng thay quần áo vui vẻ bước xuống con đường vẫy một chiếc xe tắc-xi đang đậu ven lề bảo quay về phố. Vẻ quen thuộc, rành rẽ làm chẳng ai biết chàng là khách lạ. Gần bốn mươi năm rồi, cảnh vật có đổi thay nhưng các con đường chính vẫn chưa đổi tên, vẫn còn nằm trong ký ức của chàng.

Hòa bảo người tài xế cho tôi về trường Trần Quốc Tuấn. Thấy anh ta gật đầu , chàng yên tâm là sự thay đổi không nhiều. Con đường Quang Trung chạy dọc theo quốc lộ ngày xưa  có thể được sửa sang rộng hơn một chút nhưng không lạ lẫm. Xuống xe chàng ung dung bước vào  nói vài lời với người gác cổng. Tôi là học sinh cũ ở đây, chỉ có thế thôi mà nét hân hoan của người lao công đã hiện rõ trên khuôn mặt.Chàng với ông ta không hề quen biết nhau nhưng chắc cùng chung quá khứ. Thế là đã đủ vui cho những tâm hồn ở lứa tuổi về chiều.

Hoà bồi hồi ngồi xuống chiếc ghế đá được khắc chạm câu thơ của Chế Lan Viên “ Khi ta ở chỉ là nơi đất ở, khi ta qua đất đã hóa tâm hồn” mà chợt thấy lòng buồn. Trường xưa cũng chẳng thay đổi gì lắm. Vẫn sân cỏ cũ mà trong giờ hoạt động thanh niên bọn chàng phải ra ngồi xếp từng hàng nghe mấy thày cô kể chuyện hay nghe chị em cô ca sĩ Hồng Vân, Hồng Việt hò khoan, nhưng giờ sao hoang phế quá. Cây phương vĩ trước  cổng trường không còn nữa, chỉ có hàng phượng trẻ đầy những lá xanh trong sân, mùa hè mà chỉ lác đác mấy cánh hoa non.

Đi quanh một vòng, hút tàn mấy điếu thuốc Hoà mới bước ra ngoài cổng. Chàng  đi bộ dọc theo con đường Quang Trung rồi bước vào quán ăn Sông Trà không chủ định. Hoà không đói cho dù chỉ ăn ở nhà người bạn ở Qui Nhơn từ sang. Thấy cái tên Sông Trà hay hay gợi nhớ thì chàng bước vào, chẳng biết quán có ngon  có đẹp hay không vì trí óc chàng vẫn còn đang phiêu du trên những từng ký ức.

Sông Trà Khúc là con sông tuổi thơ của Hoà, là con sông trong tâm hồn của người dân xứ Quảng.

Mấy cô gái thấy khách bước vào , một bầy đua nhau chào đón. Cô nào cô nấy trẻ măng như chưa qua khỏi tuổi hai mươi. Thế này chẳng trách nào ở nơi chàng ở lắm người bỏ vợ, bỏ cả gia đình về đây để hái chùm khế ngọt. Chàng như thầm nhủ với Thương, em ở đâu, có cùng anh đi về  quá khứ. Hôm nay  giữa lòng đất Quảng, Hoà về đây trọn vẹn thương yêu nhưng chỉ thiếu một người.

Thực đơn được đưa ra nhưng Hòa chẳng nhìn vào. Cầm chai bia lạnh từ tay người con gái chắc còn thua tuổi đưá con gái út của chàng, với lời chào mời anh anh em em ngọt lịm làm Hoà hơi ngượng ngùng với mái tóc lốm đốm bạc của mình. Ăn cái gì bây giờ. Thịt thà thì ngán quá. Rau cỏ thì không biết có hợp vệ sinh. À phải rồi, chàng về xứ Quảng là để ăn don. Những bát don ngọt ngào sông nước của miền Trung ngày xưa đang vẫn đợi Hòa.

Chàng yêu cầu được ăn một bát don, thức ăn không có trên thực đơn làm cô gái tiếp viên ngơ ngác. Ngay chính cô, dù sinh ra ở đây  cũng không biết nữa. Cô hấp tấp chạy vào trong hỏi người trong quán. Có lẽ vì bực mình bị hỏi tới hỏi lui nên Hoà nghe rõ tiếng người con gái, có lẽ là chủ quán nói với cô tiếp viên còn nguyên chất Quảng.

-Hổng có. Mùa ni lồm chi mà có doong. Mi ra noái ổng eng mì Quảng đi.

Thế là Hoà đành ngồi uống bia, ăn mì Quảng mà nghĩ tới những bát don. Sông  Trà chắc là nơi độc nhất có con don vì chàng không thấy đâu bán món này. Con don là một loại nhuyễn thể nhỏ có lẽ đi từng đàn. Hoà không biết người ta bắt don ra sao chứ ngày xưa chàng  thường ăn don mỗi sáng trước khi đến trường vì don là thức ăn  dân giả, rẻ tiền rất hợp với những gia đình nghèo mà đông con như gia đình chàng.

Ngày ấy mỗi buổi sáng người ta thường thấy các cô gái, các bà gánh những lu don nhỏ nóng nghi ngút khói với một bên là chồng bát đũa và bánh tráng cao ngất. Muốn ăn cứ việc gọi tới, người bán đặt quang gánh xuống lấy bát ra múc trong lu một thứ nước màu hoàng yến cộng với những con don  nhỏ như con tép sơ sinh rồi đưa cho khách hàng với một chiếc bánh tráng nướng dầy. Người ăn chỉ việc bẻ bánh cho vào bát và đã có một bát don nóng hổi ngon lành. Hoà không thể hình dung con don hình dạng thế nào nhưng nước don thì ngọt lịm mà bánh tráng thì dòn như tiếng cười của cô hàng don mới chừng mười lăm mười sáu khi xưa.

Cô gái hàng don ấy khi xưa chắc thua Hoà vài tuổi. Mỗi buổi sáng đi ngang nhà Hoà là cô ghé vào chờ sẵn. Trong nhà chẳng ai ăn don ngoài Hoà nhưng cô vẫn đợi. Cha mẹ Hoà thường ăn thứ khác nhiều tiền hơn như bún phở, các em Hoà thường chọn xôi chè. Chỉ có mình Hoà là trung thành với mấy con don, có lẽ cả cô hàng don nữa.

Ăn riết thành ghiền. Mà cô hàng chỉ biết múc don cho Hòa chứ ít chú ý đến tiền. Lắm hôm vội vã cô  múc sẵn cho chàng rồi tất tả quảy gánh đi cho kịp khách. Có một buổi sáng Hoà đã chuẩn bị đến truờng mà cô chưa tới làm chàng đứng đợi bên ngoài cửa. Sắp đến giờ rồi mà bóng cô hàng don chẳng thấy đâu. Chàng đang tính nhịn đói đi học thì cô vừa tới.

Đặt gánh don xuống là cô múc ngay vào bát. Có lẽ vì vội vàng nên cô cũng không chú ý tới xiêm y. Hàng nút bấm vội trên cồn ngực vì thiếu sót hay tại ngực cô đã to hơn tự nhiên bật ra để hở cả một cồn ngực trắng ngần. Hòa thẫn thờ luống cuống đánh rơi cả bát don đang cầm trên tay mà cô hàng  cũng vừa chợt thấy thân hình của mình trên đôi mắt Hoà nóng bỏng. Cô hỏang hốt cài lại hai hàng nút gánh đi, quên cả múc cho Hoà bát khác. Hôm ấy lần đầu tiên Hoà chưa ăn sáng mà không thấy đói vì trong lòng rộn rã niềm vui.

Ngày xưa Hoà là học sinh Trần Quốc Tuấn. Một trường công lập mà học sinh phải thi tuyển mới đựơc vào học. Tỉnh nhỏ người thưa mà rất trọng chuyện học hành nên cái mác học sinh trường công lập đủ để cho Hoà dễ dàng nói chuyện với phái bên kia. Dĩ nhiên cô hàng don cũng biết vì có hôm cô nhìn lén mà Hoà bắt gặp, cô nói bâng quơ.

– Học sinh Trần Quốc Tuấn, giỏi dữ hông.

Rồi Hòa cũng biết tên cô là Mượt. Cái tên rất xứng với người vì  vất vả sớm hôm nhưng lúc nào trông cũng mượt mà.

Hai năm sau ngày thi trung học thì gia đình Hòa dọn ra Đà Nẵng. Hình bóng cô hàng don và niềm xao xuyến dần dần cũng thu nhỏ lại trong ngăn ký ức. Hoà biết cô có cảm tình đặc biệt với chàng vì đôi mắt cô nhìn ướt át quá làm cho Hòa không thể nào quên.

Năm năm sau, quê hương tràn đầy khói lửa, Hòa đã là người lính trận. Chàng vừa cưới Thương trong vài ngày phép ngắn ngủi trong thời chiến đã bị điều động ra đơn vị. Chuyến hành quân tăng phái cho sư đoàn 2 Bộ Binh làm Hòa trở lại sông Trà.

Một buổi chiều lục soát trên xã Sơn Kim người trung đội phó báo cho chàng biết vừa bắt được người giao liên khi dẫn đồng bọn băng ngang khu đồng cấm. Theo người trung đội phó cho biết người giao liên này rất nguy hiểm vì đã ngoan cố chống trả, cầm chân  binh lính của chàng cho đồng bọn chạy thoát về phía bên kia, vì hết đạn nên đành buông súng. Khi người lính dẫn cô giao liên về trung đội, Hoà đã sửng sốt nhận ra  người giao liên chính là Mượt, cô hàng don ngày ấy. Đôi mắt không lẫn vào đâu được, chỉ khác là ngực đã vun cao và mông tròn lẳn hơn ngày trước. Cô cũng mở to đôi mắt ngạc nhiên nhìn Hoà. Vẻ bối rối thóang  qua trên khuôn mặt nhưng thay đổi ngay, lạnh giá như băng. Chàng chưa kịp hỏi cô đã nói bâng quơ.

– Học sinh Trần Quốc Tuấn mà làm tay sai cho giặc Mỹ.

Nghe nói thế Hoà biết rằng Mượt cũng nhận mình và rất tiếc là nàng đã bị phía bên kia tuyên truyền lừa phỉnh, nhồi nhét những lòng yêu nước dối gian đỏ thẫm cả tim rồi. Chàng bối rối không biết làm sao khi trời đã về chiều. Giải giao lên đại đôi để chấm dứt trách nhiệm của mình hay thả nàng ra vì đôi mắt ngày xưa xem chừng còn rất ướt trong ký ức của chàng. Hay là giữ nàng lại ở đây với chàng đêm nay, cố thuyết phục giảng giải cho nàng đường ngay nẻo chính rồi báo cáo với cấp trên rằng nàng hồi chánh. Nghĩ thế, Hòa chưa vội báo cáo lên đại đội vì đêm nay câu chuyện mới thực sự bắt đầu.

Đích thân Hòa dẫn Mượt ra dòng suối cạn để nàng  chải sơ mái tóc rồi đưa nàng  lên chiếc võng trận duy nhất của mình. Người lính mang máy và người tà lọt cũng trải pa-no nằm phía xa xa. Mỗi lần đi kiểm soát lính gác xong Hòa lại ngồi ngay xuống đất, lưng dựa vào cột, đong đưa chiếc võng, thầm thì.

Hòa kể cho nàng nghe  tại sao gia đình chàng phải chạy từ bắc vào nam vì không thể chịu đựng được sự tàn nhẫn và dối gian có hệ thống của chủ nghiã và con người Cộng Sản. Chính ông nội, bà ngoại của chàng đã chết oan khiên trong những đợt cải cách ruộng đất đấu tố man dã ngoài kia. Rồi những lần pháo kích vào thị thành, trường học . Tết Mậu Thân người chôn sống người trên đất Huế tang thương còn đó để chàng phải dấn thân làm lính trận hôm nay. Chàng kết luận là người Cộng Sản không có quê hương hay dân tộc họ chỉ lợi dụng danh nghiã và không từ bỏ một hành động dã man nào để đạt được mục đích sau cùng. Cuối cùng Hoà ôn tồn nói.

-Nghĩ cho kỹ đi em, ai là người xâm lăng xìêng xích, giết hại  dân lành. Anh tiếc rằng chúng ta có ít thì giờ để nói cho em hiểu rằng anh đang chiến đấu cho quê hương cho đồng bào  chống lại cuộc xâm lăng của người Cộng Sản phương bắc, người Mỹ chỉ giúp các anh bảo vệ dân lành. Em  lầm lẫn lớn rồi Mượt ơi. Hãy quay về trước khi quá muộn. Anh sẽ giúp em hồi chánh.

Mượt chỉ yên lặng . Không ai biết nàng đang nghĩ gì. Hòa biết đêm nay cả hai đều không ngủ được. Đến gần sáng Mượt  mới ghé tai chàng nói nhỏ.

– Khó lắm anh ơi. Tay đã nhúng chàm rồi.

Hoà không nói gì thêm. Chàng dẫn nàng ra dòng suối, qua trạm gác giặc đêm rồi bảo Mượt.

– Thôi, em  đi đi..

Mượt ngạc nhiên, ôm chầm lấy Hoà và nước mắt đẫm ướt  trên ngực áo trận rằn ri. Chỉ một phút giây ngắn ngủi  đam mê, Mượt cuơng quyết buông tay rồi băng mình vào đêm tối, để từ đó cho đến khi buông súng Hoà không bao giờ còn gặp lại nàng.

Hôm nay, về lại sông Trà chàng muốn có một bát don để tìm lại dư hương ngày cũ và nhớ lại hương vị đậm đà trong  những bát don của cô Mượt ngày xưa…

… Chai bia đã cạn, rồi chai khác tiếp theo. Cô tiếp viên trẻ  cũng ngạc nhiên thấy Hoà chỉ uống chứ không ăn không nói, nhưng cô chẳng thắc mắc gì. Thời này thiếu gì người lạ lùng. Ông khách này chắc ở trong số đó. Bổn phận của cô là chiều chuộng, nói cho khách vui uống nhiều hơn để cô có thêm tiền thưởng. Nếu khách có tiền mà thích chuyện kia thì cô cũng sẵn sàng. Thời bây giờ ai còn để ý đến nhân cách hay đạo đức. Sự đói khổ nghèo hèn vây bủa khiến người ta có thể dùng bất cứ phương tiện gì, ngay cả xác thân để có được chén cơm manh áo. Cô là người được sinh ra trong mảnh đất cách mạng anh hùng này đây nhưng mà cách mạng chẳng cho cô đựợc no đủ, được học hành nên chưa lớn cô đã phải dấn thân.

Đã ba năm rồi kể từ ngày Thương  mất đi Hoà chưa biết đến đàn bà. Nhưng với chàng chuyện ấy phải bắt nguồn từ tình cảm chứ không thể đi mua. Hôm nay chàng về đây để tìm một chút hương xưa đã mất, không hứng thú mà cũng chẳng để ý gì đến cô gái vì  qúa trẻ quá, có muốn nói chuyện tâm tình hay mua vui cũng không đồng điệu. Thấy  Hoà cứ ngồi uống bia, chẳng nói mà tay chân cũng chẳng ngứa ngáy đụng chạm gì cô gái  xem ra cũng buồn, thở ra hết đứng lại ngồi.

Đang lúc lơ mơ ngất ngưởng Hoà nghe tiếng  hỏi to ở phiá những dãy bàn sát trong nhà bếp.

• Mi chỉ cho tau ông mô thích eng doong.

Hoà ngước nhìn lên thấy một cô gái mặc áo bà ba đen đang xăm xăm bước tới. Cô chừng trên dưới ba mươi, da  mịn màng, tóc đen óng ả và gương mặt đẹp não nùng. Hoà ngồi ngay ngắn lại nhìn sững vào cặp mắt. Chàng đã bị hớp hồn rồi.

Theo hướng chỉ cô gái áo đen tới bên bàn của Hòa. Cô gái trẻ đứng lên nhường chỗ. Khi thấy ánh mắt Hoà tha thiết quá cô lại ngại ngùng, ấp úng.

–Anh, anh. Chú hồi nãy kêu doong phải  hông?

Hoà biết rằng gọi bằng chú là một điều lạ lùng với các cô gái phục vụ trong quán bây giờ. Các ông lão sắp đem chôn, đi chơi cũng được các cô cháu gái gọi bằng anh ngọt ngào như đường mía huống hồ chàng  lưng chưa biết mỏi. Cô gái này đã thấy ở  đôi mắt chàng có điều gì không ổn, nên cô e dè gọi anh bằng chú. Cô ngập ngừng ngồi xuống khi Hòa  thiết tha nói nhỏ mà không ngượng miệng.

– Đừng gọi anh bằng chú.

Hòa  biết cô gái áo đen  tò mò ra đây chỉ để xem mặt ai bây giờ mà còn nhắc đến món don. Bao nhiêu năm rồi, vùng đất này sông đã cạn khô thì tìm đâu ra những con don để nấu những hũ sành thơm ngọt. Chính cô cũng rất mù mờ về món ăn này vì chỉ được nghe mẹ nói. Ngày xưa…

Nói chuyện với nhau một lúc Hoà được biết tên cô gái áo đen này là Trà Giang, cái tên gợi nhớ một dòng sông. Trà Giang cũng ngạc nhiên  thấy Hòa biết nhiều về đất Quảng, nhưng với giọng bắc và cử chỉ của  Hoà cô không tin rằng chàng là người ở xứ này.

Hoà vắn tắt nói cho cô hiểu một phần đời mình thuở trước. Chàng là học sinh của trường Trần Quốc Tuấn, dân Quảng ai mà chẳng biết ngôi trường nổi tiếng này. Hoà còn kể thêm về sông Trà ngày ấy có bến Tam Thương nước trong xanh để cho chàng những buổi chiều tắm mát. Hay là những ngày nghỉ học, ra tận chân cầu, nằm trên bãi cát dài. Có khi chàng lội xuống dòng nước cạn  và trong, nhìn rõ những con cá bống cát lặng yên, Hoà dưa tay thọc sâu vào cát từ từ nâng lên. Con cá bống cứ theo nắm cát trong tay Hòa nâng lên cao đến khi gần lên khỏi mặt nước là chàng nắm tay lại, thế là chàng đã tóm được một chú cá bống  cỏn con. Bãi cát chạy dài ven sông cho chàng rất nhiều thích thú với những ruộng dưa hấu trên bờ để chàng hái ăn tự nhiên như chính của mình và nhất là những bát don ngon ngọt của cô gái ngày nào  cho chàng lót dạ mỗi sáng cắp sách tới trường.

Hoà  nhìn người con gái đang say mê theo những bước chân dĩ vãng. Đôi mắt đẹp như quen thuộc với đời chàng.

Hôm sau và những hôm sau nữa, khi được biết Trà Giang sau mấy lần dang dở, bây giờ vẫn chưa có người yêu  Hoà mừng lắm. Chàng ngồi trong quán từ sáng đến chiều, từ tối đến khuya. Ăn sáng ăn trưa, ăn chiều ăn tối tại quán Sông Trà. Có sao đâu vì chính người mà chàng yêu cũng là chủ quán. Trồng cây si như Hoà, cộng thêm lối tiêu xài không đếm thường không lâu cây si kết trái.Vả lại tấm lòng chàng chân thành quá ai mà chẳng xiêu lòng. Chính Hoà cũng chẳng hiểu vì đâu chàng lại si mê cô chủ quán này. Vì cô xinh đẹp ư. Không, đất nước này có biết bao người xinh đẹp. Thôi phải rồi , chàng mê say chỉ vì đôi mắt.

Rồi vì công việc chàng phải ra đi và những ngày xa cách đó không mấy khi mà chiếc handphone được nghỉ. Hoà ngạc nghiên sao tình yêu cuối đến với chàng sôi nổi hơn cả tình yêu đầu tiên. Chàng lấy tấm ảnh của Thương trong ví ra thì thầm với người trong ảnh. Tha thứ cho anh. Anh vẫn yêu em nhưng anh cũng yêu người con gái khác.

Đến hôm Hoà trở lại đất Quảng thì cô chủ quán Sông Trà và chàng đã khắng khít như bóng với hình. Cô bỏ mặc quán cho người làm theo Hoà đi lang thang khắp dòng sông cạn. Dấu chân trên cát khô làm chàng nhớ tới những con bống cát ngày xưa. Bây giờ thì bống cũng chẳng còn, nói gì đến  những con don bé nhỏ. Hai người thuê xe đi vòng lên đỉnh núi Thiên Ấn, vào chùa lễ phật. Ra sân nhìn sâu vào giếng nước duy nhất được đào trên đỉnh núi. Đi bên Trà Giang vui đùa tươi trẻ nhưng Hoà không còn mặc cảm già nua. Cô hỏi Hoà tại sao yêu cô, chàng trả lời tại vì em đẹp quá nhưng cũng tại vì đôi mắt em sâu. Chàng hỏi lại cô sao lại bằng lòng đi chơi với mình, cô trả lời rằng buổi đầu tiên chàng hỏi món don làm cô chú ý. Tại vì chàng yêu sông Trà, dòng sông nuôi cô khôn lớn và cũng tại vì cô nhận thấy tình yêu của chàng bao la, sâu rộng và chân thật như  những giòng sông .

Một buổi sáng gặp nhau, Hoà vui mừng khi cô chủ quán ngỏ ý mời chàng về nhà. Nàng bảo có một sự ngạc nhiên dành tặng cho chàng. Hoà đoán rằng chắc cô muốn khoe chàng áo cưới vì hai người cũng đã bàn đến chuyện hôn nhân khi Hòa nói thực với nàng là Thương, vợ chàng mất đã ba năm, bây giờ chàng chẳng có gì ràng buộc cả.

Hai người thuê xe đi qua bên cầu Trà Khúc, rẽ xuống một thôn xóm nhỏ nằm cạnh bờ sông. Bước chân Trà Giang thênh thang như con chim sáo nhỏ. bao nhiêu năm cô đã tìm được người đàn ông thương cô chân thật, người đàn ông tôn trọng và trân quý tình yêu, không coi bọn đàn bà con gái  các cô là những món hàng giải trí. Cô đã nói nhiều lần với mẹ về anh ấy, mẹ rất mừng. Tội nghiệp mẹ cô mù lòa, câm lặng chỉ mong cho con tìm được người thương, có một gia đình êm ấm.

Cô hỏi mẹ làm sao nấu được món don anh ấy thích. Nhưng tìm ở đâu bây giờ những con don bé nhỏ khi dòng sông khô cạn chổng chơ. Cuối cùng  hai mẹ con bàn tính  là tìm những con hến nhỏ thay thế, người ta cũng có thể nấu thành những hũ don thơm ngọt như xưa. Đó là điều mà Trà Giang muốn làm Hoà ngạc nhiên. Hôm nay cô dẫn Hoà về cho mẹ biết và cũng để cho chàng được nếm lại món don xưa.

Đi qua những hàng rào thưa, lơ thơ mấy loại dây leo tàn úa bao quanh con đường mòn của một thôn nghèo quen thuộc như hồi trước chiến tranh khơi dậy trong lòng Hoà một cảm giác bồi hồi. Chàng lặng yên bên Trà Giang  tươi vui đang nói nhiều về mẹ.  Đến trước một căn nhà gạch nhỏ, khá xinh chàng thấy một bóng người ngồi trên ghế ở trước thềm mặt hướng ra phía dòng sông cạn nước.Trà Giang buông tay Hòa chạy đến bên người ngồi trên ghế, tiếng gọi reo vui.

-Mẹ ơi, con dẫn anh Hòa về thăm mẹ.

Bóng người đang ngồi lặng lẽ đứng lên. Hoà cũng đã tiến bước tới gần. Chàng bàng hoàng thấy hai mẹ con sao giống nhau lạ lùng, chỉ khác chăng là mẹ thì xác xơ héo úa còn con thì no tròn tươi trẻ. Trong một giây chàng nhận ra ngay vì sao chàng lại yêu Trà Giang đến thế. Phải rồi vì đôi mắt. Đôi mắt to tròn ướt át đã ngủ yên trong ký ức của chàng suốt mấy mươi năm. Người đàn bà kia, mẹ của người Hòa yêu bây giờ chính là Mượt, cô hàng don thuở trước, đã gửi cho con gái mình đôi mắt ngày xưa.

Trà Giang hớn hở nắm tay kéo Hòa vào trong nhà, lấy khăn múc nước vào chậu cho chàng rửa mặt rồi lấy ra chiếc ghế đặt bên cạnh mẹ cho Hòa ngồi xuống thưa chuyện với mẹ mình, xong xuôi nàng qua nhà hàng xóm để nhờ sửa soạn bữa ăn.

Hòa vẫn đứng yên hai tay bám vào thành ghế chăm chú nhìn người đàn bà. Đôi mắt vẫn như ngày xưa nhưng không còn ướt át. Nhìn về dòng sông nhưng chắc chẳng thấy gì vì Hòa cảm thấy nó vô hồn lạnh lẽo. Đôi mắt như có một tấm màn che khuất đến nỗi Hoà đang đứng đây mà  Mượt không hề hay biết. Thu hết can đảm Hòa khẽ gọi.

Mượt, Mượt ơi. Có phải Mượt đó không.

Như bị điện giật, người đàn bà đứng lên ngay quay mặt về phía Hòa. Nàng nghiêng đầu về phía âm thanh như cố lắng nghe. Hòa nghẹn ngào nói tiếp.

Tôi là Hòa ngày xưa học sinh Trần Quốc Tuấn mà mỗi sáng Mượt cho ăn don đi học. Rồi chúng ta lại gặp nhau trên chiến trường ở xã Sơn Kim  đêm ấy, Mượt còn nhớ không ?

Rất lâu, thời gian như đứng yên không trôi nữa. Hòa thấy những giọt nước mắt lăn tròn trên má Mượt. Nàng từ từ ngồi xuống.

-Thì ra đó là anh. Tôi quên anh sao được. Có điều tôi không ngờ rằng người yêu của gái tôi chính là thần tượng của tôi ngày  mới lớn. Ngày ấy anh biết không, hình ảnh của anh trong tôi to lớn lắm. Nhất là sau cái đêm chúng ta gặp nhau trên chiến trận thì anh lại càng vĩ đại biết chừng nào. Nó làm đổi thay ý nghĩ và cuộc sống của tôi từ khi ấy. Nhưng tôi đã nói với anh đêm ấy. Tay trót nhúng chàm rồi, khó mà rửa sạch. Sự thay đổi trong tư tưởng mà anh truyền đạt chỉ mang đến cho tôi hiểm họa to lớn này đây với thân thể tật nguyền và tàn tạ. Nhưng tôi chẳng cũng chẳng buồn vì biết mình làm đúng.

Hòa vẫn đứng lặng yên, không biết phải nói điều gì.Anh không ngượng ngùng khi đã yêu Trà Giang con gái Mượt. Ngày xưa đôi mắt ướt của Mượt mà anh ấp ủ trong tim thì bây giờ đôi mắt ấy làm anh si mê trong thân thể Trà Giang. Nhưng biết nói sao bây giờ. Mượt lại thong thả từng lời.

-Trà Giang chẳng biết gì về anh đâu. Nó thấy anh tiêu xài rộng rãi cứ tưởng anh làm ăn buôn bán lớn đâu đó trong nước. Nhưng bây giờ thì tôi tin chắc anh từ bên kia về.Tôi không hề ngăn cản hai người vì tôi biết Trà Giang yêu anh lắm. Nó đã nói với tôi điều ấy. Nhưng anh nghĩ lại xem, cuộc chiến tranh ngày xưa đã chấm dứt đâu. Nó còn đang tiếp diễn, chỉ thay đổi hình thức bên ngoài mà thôi.

Dừng lại như để cho Hòa kịp theo lời nói của mình, Mượt lại  thong thả nói.

Anh thấy đó, quê hương bây giờ vẫn xác xơ điêu tàn, người dân vẫn đói nghèo khốn khổ. Trai tráng đi làm lao nô, con gái bị bán buôn cho ngoại quốc, không còn phẩm hạnh chỉ là món đồ chơi. Có sung sướng chăng là lũ buôn dân bán nước đang cai trị và những người chạy theo đế quốc như các anh.

Mượt thở  dài ngước mặt lên trời. Nàng thấy gì, nghĩ gì Hòa không thể biết. Chỉ nghe giọng nào đều đều như tiếng than dài.

– Ngày xưa chúng nó nhân danh chiến tranh giải phóng để lợi dụng những người ngu dốt như  tôi, để cướp đi của người dân tất cả. Ngày nay chúng nó buôn dân bán đất, lại nhân danh xây dựng cho đất nước giàu đẹp mà cướp đi đất đai tài sản của dân.  Đất vườn nhà tôi trước kia không nhiều nhưng không phải chỉ còn cái mảnh đất cỏn con này.

Hòa chỉ biết cúi đầu như người học trò lầm lỗi bị cô giáo khiển trách ngày nào. Ngước về phía căn nhà anh đã thấy Trà Giang đang dừng trước cửa. Mắt cô mở to kinh ngạc về những điều đã nghe và thái độ cung kính của Hòa.

-Anh đi đi, đi về thế giới của anh để hưởng giàu sang phú quý. Đừng trở về dùng đồng tiền mua lấy cho mình sự sang trong giả tạo. Tôi van anh hãy để Trà Giang lại ở đây. Tôi chỉ còn có nó, tôi cần nó giúp tôi.

Như để giải thích cho Hòa  nàng lại nói thêm.

-Ít ra là trực tiếp phản kháng bọn cầm quyền thối nát đang sống trên mồ hôi nước nắt người dân. Chúng tôi vẫn tin rằng một ngày nào đó chúng nó sẽ ngã xuống để quê hương Việt Nam sẽ đầy đủ tự do và hạnh phúc.

Hòa vẫn lặng yên không nói một lời. Anh quay lại phía Trà Giang đang bưng mặt khóc như thầm nói lời xin lỗi. Ngày hôm sau chàng đón chuyến xe sớm nhất rời bỏ đất Quảng về lại Sài Gòn. Hơn một tuần bận rộn để lo giấy tờ và thủ tục chàng đã có mặt trên chuyến bay về Mỹ. Nhìn xuống mảnh đất chằng chịt những con sông phía dưới Hòa biết rằng đã từ lâu và cho đến khi nhắm mắt không bao giờ chàng quên được đất Quảng và sông Trà yêu dấu.

Dallas trời mưa.

Thảo Nguyên

©T.Vấn 2017

Ảnh-Lưu Na

                                                                                  Thương tặng Bùi thị Nhẫn Thương

 Người Việt tha hương ai mà không nhớ mùa xuân một chín bảy lăm. Đó là mùa xuân buồn thảm, tan vỡ và phân ly. Một mùa xuân đánh dấu  sự sụp đổ của chế độ tự do để thay thế bằng  một chế độ mà nhà thơ Nguyễn Tất Nhiên đã viết rằng :

Tình đã đến trong những ngày địa ngục.

Trong những ngày cướp của sát nhân

Trong những ngày nhãn hiệu nhân dân

Dán bừa bãi lên những hành vi bạo ngược .

Cả một trời thơ và mộng không còn nữa. Em đã bỏ chiếc áo dài trắng học trò dưới đáy rương và sân trường  vắng tiếng nô đùa để đi ra nông trường  đào kinh, cuốc đất. Cả một nửa nước vừa mới đây rộn rã tiếng cười mà chỉ trong mấy ngày cuối tháng Tư đã chìm sâu trong nỗi lo âu lên từng mỗi con nguời.

Nhưng đối với những chàng trai trong Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa  thì mùa xuân 1975 còn mang một ý nghiã khác, đó là  mùa Xuân tạ ơn người. Tôi muốn nói đến những nỗi truân  chuyên, đau khổ của những bà vợ trẻ người lính Việt Nam Cộng Hòa khi ấy.

Người đàn bà Việt Nam hy sinh và chịu đựng. Nàng sinh ra để lo cho cha mẹ, chồng con. Đã có biết bao nhiêu văn nhân , thi sĩ thời danh trong văn học  viết lên điều này. Ta hãy nghe  thi sĩ Hồ Zếnh  nói về cô gái Việt Nam.

Cô gái Việt Nam ơi.

Từ thuở sinh ra đã khổ rồi

Tôi muốn nam vàng muôn khổ cực.

Cho lòng cô gái Viêt Nam tươi

Xa hơn nữa, hơn nửa thế kỷ trước nhà thơ Trần Tế Xương cũng đã viết về người vợ đảm đang, khốn khổ của mình

Quanh năm buôn bán ở mom sông

Nuôi nổi năm con với một chồng

Lặn lội thân cò khi quãng vắng

Eo xèo mặt nước buổi đò đông

Nhưng cô gái trẻ thời ông Tú Xương, đi về nhà người ta làm vợ, thành những bà mẹ Việt Nam, hy sinh lặn lội nuôi chồng tuy có khổ cực nhưng được sống trong  thanh bình, vẫn đuợc ngợi ca. Khác hẳn với những cô gái trẻ làm vợ, trở thành bà mẹ Việt nam sau năm1975. Cũng lặn lội thân cò nuôi con nuôi chồng  nhưng bị bạc đãi, kỳ thị và khinh rẻ bởi một chế độ quái đản phi nhân như Cộng Sản. Tuy vậy, những nàng dâu của quân đội miền Nam vẫn đi trọn vẹn con đường làm vợ, làm mẹ của mình  dù  trải qua bao nhiêu chông gai trên dòng đời Xã Hội Chủ Nghiã Việt Nam. Nàng  đã đi vào văn học sử  với những dòng thơ.

Nàng về tắm lại dòng sông mộng

Giặt áo chàng phơi dưới nắng mơ

Sông nước miền Nam dù biến đổi

Nàng dâu năm ấy  vẫn là thơ

Tôi có một anh bạn thân, di tản từ miền Trung về đến Sài gòn. Sau 30 tháng Tư, mời tôi đến nhà mừng anh cưới vợ. Cô dâu vừa tròn mười tám tuổi. Ngày cưới anh chàng vẫn mặc quần đùi, bận bịu cùng người nhà nấu nướng. Cô dâu cũng chẳng hơn gì. Khi giới thiệu chàng và nàng cùng hai họ, cô dâu chỉ mặc một chiếc áo dài trắng  còn thêu tên một trường nữ trung học ngoài Đà nẵng. Mười ngày sau, anh lên đường đi cải tạo. Tình yêu của họ đáng thương hơn cả người chiến sĩ chống Pháp Hữu Loan ngày trước. Tôi xin sửa vài chữ  trong bài thơ Màu tím hoa sim cho hợp với tình cảnh của anh

Nàng cười xinh xinh

Bên anh chồng thua trận

Chàng  ở miền Trung  về.

Cưới nhau xong là đi.

Từ trại tù xa..nhớ về ái ngại.

Lấy chồng đời tù binh

Mấy người đi trở lại

Ngày xưa Hữu Loan cưới vợ xong thì đi chiến đấu. Bây giờ anh bạn tôi cưới vợ xong là khăn gói vào tù. Ai đau đớn hơn ai. Trong tù tôi thấy anh ngồi bó gối im lặng, thỉnh thoảng kéo một hơi thuốc lào vang sòng sọc. Một năm sau địch đưa chúng tôi ra Bắc. Thôi thế là xong. Tôi nghĩ mà thương cho mối tình của hai người thật là ngắn ngủi. Nhưng mà tôi đã lầm lẫn lớn, bởi vì mấy năm sau khi kẻ thù cho thăm nuôi, anh bạn tôi đã sung sướng hãnh diện được cô vợ trẻ lặn lội từ Nam ra Bắc, săn sóc lo lắng tận tình. Chị vẫn giữ đựơc tấm lòng thuỷ chung son sắt, vẫn đi qua được những cám dỗ của cuộc đời đầy những nhiễu nhương bất trắc.

Hơn sáu năm sau anh bạn tôi mới trở về. Hai vợ chồng chung lo cuộc sống. Chị không quản ngại lo lắng đỡ đần mỗi khi anh trở bệnh. Căn bệnh mà Cộng sản thân tặng cho anh với những tháng ngày đói ăn mà làm cho kiệt sức. Bây giờ nơi đất lạ, anh chị đã có ba cháu rất ngoan. Chị trông rất trẻ khác hẳn với anh già yếu hom hem nhưng chẳng hề gì, cuộc sống của họ vẫn vô cùng hạnh phúc. Mỗi lần tâm sự với tôi anh thường bảoXin cảm ơn người vợ Việt Nam. Nếu không có phong tục văn hóa phương Đông mà chị đã thấm nhuần từ khi khôn lớn, thì gia đình anh khó có ngày hạnh phúc như hôm nay.

Ta hãy nghe dòng thơ của một anh chàng cải tạo viết tặng vợ hiền:

Có những nàng dâu hiền năm ấy

Một thời son trẻ tặng cho chồng

Gánh gạo nuôi anh,  ngừơi chiến bại .

Má hồng phai sắc, chẳng phai lòng

Còn một anh chàng nữa tôi quen, là dân  Biệt Động Quân của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa. Chị thương anh  vì những câu thơ tình cờ đọc ở trên báo ngày xưa.

Đòan chiến sĩ mũ nâu

Lùng giặc giữa rừng sâu

Quên đi mùa xuân đến

Hoa mai nở trên đầu

Cái hình ảnh lùng giặc giữa rừng sâu  quên cả mùa xuân đến của anh  làm chị thương thương quá. Gặp gỡ rồi yêu nhau. Đám cưới của họ hoãn đi hoãn lại mấy lần vì đến ngày cưới rồi mà  tiền đồn của chàng bị địch quân vây chặt, trực thăng không thể đáp xuống để mang chú rể đến với cô dâu. Rồi cũng có một ngày chàng được trở về. Ngày cưới đúng y chang như trong thơ Hữu Loan  thời đi kháng chiến.

Ngày hợp hôn..

Nàng không đòi may áo cưới

Chàng mặc đồ quân nhân

Đôi giày đinh bết bùn đất hành quân.

Nàng cười xinh xinh

Bên anh chồng  Biệt động.

  Năm ba tháng một lần gặp nhau cho đến ngày buông súng thì họ đã có hai con. Trình diện vào tù  anh để lại cho người vợ hiền hai đứa con nhỏ dại. Đứa thứ nhất mới hơn một tuổi và đứa thứ hai vừa tròn hai tháng. Chị đi dạy học ở xa nhà nên phải gửi hai con cho nội, ngoại, cuối tuần mới được gặp con. Trăm thứ khổ đổ lên đầu người cô phụ. Ở trường bọc cán bộ miền Bắc lên lớp, nhiếc móc hàng ngày. Bọn giáo sư nằm vùng ghen ghét vì chị là vợ sĩ quan Biệt Động Ngụy. Bà mẹ chồng hoài nghi  mai mỉa. Có một anh chàng  kỹ sư  cầu cống còn rất trẻ, thông cảm và xót xa cho hoàn cảnh chị, đem lòng yêu thương muốn bảo bọc  cả ba mẹ con và toan tính vượt biển ra đi.

Chị vẫn lắc đầu chờ đợi chồng về, cho dù người đi không hẹn ngày trở lại. Chàng tuổi trẻ đành vượt biển một mình nhưng vẫn không quên người thiếu phụ yêu dấu ở quê nhà. Chị càng trung trinh chờ đợi, càng làm người yêu chị mê say. Những lá thư hối thúc hứa hẹn đôi lúc cũng làm chị xiêu lòng. Giữa  lúc tâm hồn mềm yếu nhất thì may thay anh được trở về. Chị mừng hơn anh tưởng  vì chính ngày về của anh đã cứu chị thoát khỏi sự sa ngã của cuộc đời. Hai vợ chồng toan tính chuyện ra đi ngay sau đó .

Nhưng định mệnh vẫn còn đeo đuổi và thử thách chị. Chuyến đi chỉ thành công một nửa. Chị và một đứa con thoát được lên tàu trong khi anh và đứa con khác  còn lại trên bờ. Thôi thế là xong, ngàn trùng xa cách. Thuở ấy năm 1981, giữa Mỹ với Việt nam cách nhau như thiên đàng và địa  ngục, mong gì còn gặp lại. Nhất là  anh chàng  kỹ sư trẻ tuổi yêu chị ngày xưa, vẫn chờ vẫn đợi sẵn sàng  đón chị về dinh .

Thế nhưng thời gian và thử thách không hề làm chị thay lòng. Ba năm sau chị và đưá con trai lớn hân hoan đón chồng và đưá con thứ hai đoàn tụ. Sau nhiều lần vượt biển gian nguy, cuối cùng anh tìm được vợ hiền. Sáu năm anh ở tù và ba năm xa cách, như thế vợ chồng anh chị đã chia lìa hết chín năm. Rồi họ  có thêm một cô con gái nữa. Bây giờ tóc cả hai đã bạc. Anh thuờng ngâm nga những vần thơ tặng chị.

Xin một phút giây trong dĩ vãng

Để nhìn mái tóc mượt nhung xưa

Xin viết ngàn câu thơ lãng  mạn

Để thương mái tóc bạc bây giờ.

Hạnh phúc ngay trong tầm tay. Hạnh phúc quẩn quanh đâu đó trong gia đình anh chị, nào phải tìm đâu xa. Xin tạ ơn nàng.

Lại còn một câu chuyện nữa mà tôi muốn kể. Đây là chuyện thực mà nghe như tiểu thuyết. Nói theo kiểu của Xã Hội Chủ Nghiã Việt Nam bây giờ là bởi vì nó lãng mạn cực kỳ.

Chàng và nàng không chơi tìm bạn bốn phương, không có email như bây giờ để mà có cảnh “You,re got mail”. Chỉ là một bài thơ mà chàng đọc được trong thư viện của một  quân trường đại học trên đất Đà Lạt mù sương  rồi anh cố tìm đến người viết những dòng tình thơ đó. Họ gặp nhau sau nhiều tháng gian nan tìm kiếm ở Sai Gòn. Sau đó chàng tốt nghiệp xuống núi đi vào nơi lửa đạn như bài hát trữ tình của cụ Phạm Duy.

…Anh sẽ ra đi về miền cát trắng, nơi có quê hương mịt mờ thuốc súng. Anh sẽ ra đi về miền mênh mông…Anh sẽ ra đi chẳng mong ngày về.

Nơi thủ đô cô nữ sinh Gia long vẫn đợi. Chàng đi xuyên suốt mùa chinh chiến cho đến ngày buông súng rồi đi thẳng vào trại tù cộng sản. Chao ôi đau đớn quá. Tưởng có ngày vinh quang “gìặc tan đón em về” nào ngờ giặc tan anh đi cải tạo. Thế mà người con gái Việt Nam vẫn chờ vẫn đợi, vẫn thăm nom an ủi anh trong những bước bần cùng. Hơn một năm sau chàng trai vượt ngục vì không chịu nổi những phét lác, phỉnh phờ của người Cộng Sản. Chàng và nàng hội ngộ trong nỗi phập phồng lo sợ không có ngày mai. Chàng chỉ muốn trở về để từ giã nàng lần cuối để lên đường đi chiến đấu, vì biết rằng lần đi này sẽ không bao giờ trở lại.

Để xác định lòng chung thuỷ của mình nàng muốn hai người làm lễ thành hôn. Họ là người có đạo nên phải tìm một vị linh mục ban cho bí tích hôn nhân. Đám cưới chui vừa lãng mạn lại vừa bi thảm. Nó là một bi kịch mà chỉ ở Việt Nam Xã Hội Chủ Nghiã mới sản sinh ra được. Thuở trước tôi  có coi phim  Africa Queen do Katherine Hepburn và Humphey Bogart thủ vai chính trong đó  có cảnh hai người trước khi bị quân Đức xử tử, xin kẻ thù cho đuợc cử hành lễ cưới để thành chồng vợ. Bấy nhiêu thôi đã làm tôi xúc động. Nhưng đó là chuyện trong phim. Gìờ đây là chuyện thật của chàng trai Việt Nam thời chiến và cô gái  học trò Gia Long. Sống động và  bi thảm hơn nhiều.

Nhưng chuyện  không dừng ở đó. Tôi muốn kể thêm đọan cuối cho đẹp lòng người đọc. Chàng  đi vào rừng nhưng không gặp được những người đồng chí, đành lầm lũi quay về tìm con đường khác ở một miền ven biển. Đêm cuối cùng rời khỏi Việt Nam chàng bế nàng lội qua những vũng lầy, đặt nàng vào con thuyền mong manh trong biển Đông dậy sóng. Họ đến được bờ biển Nam Dương  năm ngày sau đó. Còn chiếc thuyền hoa nào hạnh phúc hơn chiếc thuyền vượt biển của đôi uyên ương mà tôi vừa kể. Xin cảm ơn nàng  với những dòng thơ.

Biển dâu thay đổi đời đen trắng

Nàng dâu năm cũ vẫn bên chồng

Vẫn mơ giặt áo trên sông mộng

Để nhớ vườn dâu kỷ niệm hồng

Mùa xuân đã đến đây rồi. Mùa xuân này nhớ đến giọt nước mắt của mùa xuân trước. Những mùa xuân đày đọa quê hương, đọa đày em tôi, mẹ tôi trong lầm than cùng khổ. Xin tạ ơn em, tạ ơn  bà mẹ Việt nam đã gìn giữ cho tôi có một mái ấm gia đình. Đó là một nền tảng vững chắc cho đất  nước  và những thế hệ mai sau.

                                                                       Thảo Nguyên

©T.Vấn 2017

Sánh đôi – Tranh : Trần Thanh Châu

Trời rét căm căm thế mà trên người bố mồ hôi nhễ nhại. Ông đang hì hục đào bới những cây hoa hồng vừa mới trồng  hôm qua để dời đi nơi khác. Đó là theo ý của bà mẹ, đang ngồi coi TV và cằn nhằn về sự ngu dốt của ông chồng. Tường thấy thế xăn tay áo chạy ra giúp bố. Vừa làm chàng vừa nói nhỏ:

-Mới hôm qua lúc trồng cây, mẹ cũng đồng ý ở đây. Hôm nay lại bắt mang đi nơi khác rồi còn đổ lỗi cho bố. Thế mà bố cũng chịu được, con phục bố qúa.

Ông bố nhìn cậu con trai chưa vợ, âu yếm giảng giải:

-Người ta nói rằng  muốn cho gia đình  hạnh phúc thì người vợ phải câm ngưòi chồng phải điếc. Nhưng mẹ mày thì cái gì cũng giỏi nên bố vừa phải câm, vừa phải điếc luôn cho yên ấm gia đình con ạ.

Tường ngẩng lên nhìn bố, trách nhẹ:

-Thế mà bố cứ giục con lấy vợ. Con nói cho bố biết, con không muốn bị câm hay điếc như bố đâu.

Ông bố cười xòa bảo con:

-Vợ chồng là cái duyên số.Vả lại mày chưa gặp ai đấy thôi. Đôi khi người ta không những phải câm, phải điếc mà còn phải mù luôn. Nhưng đừng sợ con ạ. Vợ chồng làm nên nhân loại đó. Phải can đảm lên chứ ai cũng sợ như mày thì làm gì có con người.

Hai bố con hì hục đào xới. Hơn một tiếng đồng hồ sau công việc hòan tất. Những cụm hồng nhung được trồng liên tiếp gần nhau hơn tạo thành một tấm thảm đỏ trên bãi cỏ xanh rì. Bà mẹ mở cửa bước ra thích thú reo lên:

-Đẹp quá!Thấy chưa, nghe lời tôi trồng lại gần nhau thế này có phải đẹp mắt hơn không. Mình trồng tòan hoa hồng rực rỡ thế này,  ai nhìn vào  cũng biết nhà nầy đầy tràn tình yêu và hạnh phúc.

Ông bố chỉ cười nhạt, không nói quay đi. Ai chẳng biết rằng trong những cánh hoa hồng xinh đẹp kia đầy những  gai nhọn sắc. Màu đỏ tươi thắm phủ bên ngoài căn nhà đủ che dấu một bãi chiến trường đổ nát bên trong .Từ ngày sống cuộc đời tị nạn. Không , kể từ ngày quân thù đẩy ông vào tù ngục đã làm ông quen câm nín. Thế mà cũng hóa hay. Ít nhất từ gia đình ông, bạn bè nhìn vào đều thấy vô cùng hạnh phúc.

Nhưng đừng tưởng là ông dễ dàng. Đối với cậu con trai quý thì ông nghiêm khắc lắm. Đôi lúc ông còn độc đóan khi quyết định. Đành rằng vợ chồng là duyên là số, nhưng ông lại nghĩ thêm rằng hướng dẫn giáo dục cho con đôi khi cũng cải được số trời. Bởi vậy ông  luôn luôn ngắm chỗ này, nhìn  chỗ nọ để tìm  người bạn đời cho cậu cả Tường nhà ông, năm nay vừa tròn hai mươi tám tuổi.

Ông đã tìm được một cô mà vợ chồng ông rất vừa lòng. Bố của cái con bé ấy là bạn đồng học của ông khi xưa. Cả hai người đều là lính chiến đấu cũ nên xem ra  rất môn đăng hộ đối. Chỉ ngặt một điều là hai đứa trẻ chẳng biết mặt nhau. Đã một lần ông nói với Tường về ý muốn của mình, nó liền nhăn mặt cự nự ngay:

-Bây giờ mà bố còn muốn cha mẹ đặt đâu con ngồi đó. Đây là đất Mỹ chứ có phải  ở Việt  nam đâu. Con nhất định  không bằng lòng. Vả lại con chưa muốn lập gia đình.

Ông bố cũng trợn mắt lên, giả bộ tức giận, nhưng lại mắng yêu thằng con:

-Mày già cái xác rồi chứ bé bỏng gì. Phải lo chuyện lấy vợ rồi còn tu tỉnh làm ăn. Cứ nghe lời tao xuống dưới đó một chuyến. Hai bác ấy cũng bằng lòng rồi.

Tường bất mãn, giơ hai tay lên trời rồi vào phòng thay áo quần ra xe chuồn thẳng, không nói một lời. Mấy ngày sau chàng mới bò về, thấy mặt ông bố buồn thiu. Tường biết rằng ông còn đang giận nên lễ phép, nhẹ nhàng thưa  với bố:

-Không phải con muốn cãi bố đâu. Nhưng nhìn thấy cảnh bố mẹ cãi nhau hàng ngày con sợ lắm. Có phải đó là hậu quả của việc cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy hay không. Bố  muốn cho con mai này cũng thế hay sao?

-Mày lầm to rồi con ạ. Tao với mẹ mày có bị ép uổng bao giờ. Trái lại cả hai gia đình đều ra sức cản ngăn mà không được. Nhưng đúng là yêu nhau lắm thì cắn nhau đau.

Ông thở dài, yên lặng nhớ lại cái buổi ban đầu lưu luyến cũ. Hai ông bà thương nhau không ai ngăn cản nổi. Bao nhiêu chỗ lệch cũng ráng kê lại cho bằng, vượt qua bao nhiêu thử thách để lấy được nhau. Ông lẩm bẩm nói với con mà cũng như nói với chính mình:

-Tao với mẹ mày cứ cắn cấu nhau ngày hôm nay là do hậu quả cãi cha cãi mẹ ngày xưa đấy.

Tường nghe rõ cả nhưng chẳng tin gì ông bố. Trong thâm tâm chàng  nghĩ bố  đang dùng mọi cách để ép Tường phải xuống Houston,  coi mặt cái cô gái nào đó mà ông thích. Cứ độc thân như thế này có phải là tự do, thích thú hơn không, vợ con làm gì cho vướng bận.

Tạt về nhà,  ở qua loa mấy bữa cho cha mẹ vui lòng, Tường lại đi ngay với bạn bè cùng sở. Không phải Tường thích đàn đúm vui chơi  quên cả gia đình. Chàng sợ những lời dọa nạt của ông bố, sợ luôn cả cái cảnh cha mẹ  cãi vã mỗi ngày như cơm ăn mỗi bữa.

Một buổi sáng, vừa bước chân đến sở, Tường được bà thư ký cho biết là ông chủ muốn nói chuyện với chàng ở văn phòng. Đóan là có chuyện quan trọng chàng vội vã đi ngay. Mà đúng là chuyện quan trọng  thật, vì từ nay trong  department mà chàng đang phụ trách sẽ có thêm một người làm việc nữa. Đó là một sinh viên  mới xin vào thực tập mà chàng có nhiệm vụ phỏng vấn ngày hôm nay. Trước khi đứng lên ông xếp bảo:

-Tôi hy vọng  người nhân viên mới này sẽ gíup anh được nhiều việc tốt.

Trái với sự hân hoan của ông chủ, Tường không vui lắm. Trong phạm vi chàng đang phụ trách rất thiếu người, phải xin mãi nay mới được cấp trên đáp ứng. Nhưng mà nhận một sinh viên mới vào thực tập Tường phải mất rất nhiều thì giờ và công sức để chỉ vẽ, đó là chưa kể chàng phải chịu trách nhiệm về việc làm của họ. Giá mà được một kỹ sư đã có nhiều kinh nghiệm  thì đỡ biết bao nhiêu. Nghĩ thế thôi chứ Tường  vẫn vui vẻ chào và cám ơn ông chủ. Chàng đứng lên theo chân bà thư ký ra phòng tiếp khách .

Tới nơi, Tường vô cùng thích thú khi nhận ra người đang chờ phỏng vấn là một cô gái trẻ.Vẻ xinh xắn dễ thương của nàng cuốn hút Tường ngay. Chàng luống cuống  ngồi xuống ghế lòng chợt thấy một niềm vui, pha lẫn sự hồi hộp như chính bản thân mình  đang đợi chờ phỏng vấn. Tường buồn cười  khi thấy hình như chàng mong đợi  sự chấp thuận của người con gái chứ không phải chính mình đưa ra quyết định.

Chàng giở tập hồ sơ xin việc của nàng  chăm chú đọc, cố làm ra vẻ nghiêm trang để che dấu niềm xúc động. Câu hỏi đầu tiên để xác nhận lý lịch, thông thường như bao lần trước đây mà sao bây giờ Tường thấy run run.

–Duyen.your name is Duyen Le.

Hỏi xong Tường ngẩng đầu lên để nhìn thẳng vào đôi mắt đang mở to. Đôi mắt long lanh, trong sáng trên khuôn mặt diễm kiều của cô gái đã làm chàng rung động ngay khi gặp gỡ. Tường ngây người đợi chờ đôi môi hồng tươi như hoa đào kia sẽ nói với chàng dù chỉ là một lời xác nhận.

-Vâng, thưa ông tôi tên là Duyên. Lê thị Tú Duyên.

Trả lời xong nàng  nhìn chàng mỉm cười chờ đợi. Chỉ một thoáng nhìn thôi đủ làm Tường ngây ngất. Chàng lại ngạc nhiên đọc tiếp trong hồ sơ để biết thêm rằng  nàng cũng đang theo học ở mái trường mà chàng đã tốt nghiệp ba năm về trước. Tự nhiên Tường thấy thân mật gần gũi với nàng hơn.

-Cô cũng theo học tại College Station  à? Tôi rất buồn vì vừa qua trường chúng ta đã xẩy ra một tai nạn lớn và mừng cho cô đã được bình an.

Chàng cố tình nhấn mạnh chữ  trường chúng ta  để gián  tiếp cho nàng biết rằng mình cũng đã một  thời lăn lóc trong những giảng đường ở đó. Người con gái không tỏ vẻ ngạc nhiên nhưng vui vẻ hơn. Hai người  nói với nhau về tai nạn không may  vừa mơi xẩy ra  làm thiệt mạng một số bạn bè. Và rất nhanh, cả hai trở nên tương đắc.

Được thể Tường lại kể cho nàng nghe về những kỷ niệm thời còn đi học trong trường, những hành lang dài, sâu, ngập đầy xác lá. Những giảng đường rộng thênh thang trống vắng. Những buổi tự học miệt mài trong thư viện mà khi chợt nhớ thì đêm đã khuya rồi. Người con gái vẫn yên lặng, ngoan ngoãn ngồi nghe làm cho Tường không biết chàng đã nói quá nhiều. Đến khi có tiếng ồn ào của các nhân viên sửa soạn bữa ăn trưa ở phòng bên ngoài Tường mới giật mình  đứng lên.

-Chết. Xin lỗi cô…đã trưa lắm rồi.

Người con gái cũng đứng lên. Vẫn nụ cười duyên dáng pha chút tinh nghịch, nàng hỏi:

-Thưa ông, tôi chưa biết là tôi có được nhận vào làm việc ở đây không ạ?

Tường ngây người ra ngượng ngùng. Nãy giờ chàng chỉ ba hoa những chuyện đâu đâu chẳng để ý gì tới công việc  chính của mình. Đưa tay lên tỏ vẻ hân hoan Tường tươi cười nói:

-Tôi rất vui mừng được nhận cô vào làm việc. Nếu cô có thể thu xếp được thì ngày mai chúng ta sẽ bắt đầu. Bây giờ xin cô cho phép, tôi được mời cô dùng bữa.

Nàng ngoan ngoãn gật đầu. Hai người ra xe tìm một quán ăn Việt nam. Duyên tự nhiên gọi món ăn, so đũa, lau chén  xới cơm cho Tường  làm chàng cứ ngơ ngẩn trong lòng. Những kỷ niệm về ngôi trường cũ lại được hai người khơi dậy. Cả hai đều coi đó như một dĩ vãng thân thuộc chung của họ. Tường say sưa kể cho nàng nghe những ngày tháng vô tư vui đùa cùng bè bạn và nỗi lạnh lùng, cô độc mỗi khi về lại phòng mình. Dù  cho đến bây giờ, khi những lo âu về bài vở đã qua đi, cuộc sống dần thay đổi nhưng chàng vẫn cứ cô đơn. Duyên cười vui hỏi lại.

-Anh Tường khéo nói thế mà bảo rằng cô đơn ai mà tin được. Hỏi thực hồi học ở Texas A&M anh quen được bao nhiêu cô, nói cho Duyên nghe với.

Tường đưa tay lên như để thề hứa. Chàng nhìn Duyên thành thực phân bua.

-Tôi chẳng quen được cô nào. Nhưng mà bố tôi thì quen nhiều cô cho tôi lắm.

Tú Duyên tròn mắt ngạc nhiên hỏi lại.

-Bố anh quen nhiều cô cho anh. Nói gì mà Duyên không hiểu.

-Có gì đâu mà không hiểu. Chẳng là  bố tôi có nhiều bè bạn. Những người cùng học với ông ấy ngày xưa trên Đà lạt. Rồi mấy ông bạn cùng ở trong quân đội thuở chưa mất miền Nam. Bây giờ họ gặp nhau đây, mỗi năm họp mặt vài lần chuyện trò dứt ra không nổi. Bạn của bố tôi nhiều người có con gái lớn. Vì thế bố tôi cứ bắt tôi phải lập gia đình, đòi đi hỏi hết cô này đến cô khác cho tôi.

-Thế hai người đã quen biết nhau chưa. Duyên tinh nghịch hỏi.

-Tôi có biết mặt ai đâu, nhưng bố tôi thì biết tất cả. Ông kể hết con gái ông bạn này tới ông bạn khác rồi bắt tôi chọn một cô.

Tú Duyên ngạc nhiên, đôi lông mày cau lại vẻ như khó chịu. Mà nàng khó chịu thực rồi.

-Chọn một cô? Đã chắc gì người ta chịu mà anh đòi chọn.

Tường khổ sở phân trần:

-Thì thế đấy. Tôi cũng nói với bố tôi như thế, mà ông ấy cứ khăng khăng bảo vệ ý mình. Ông bảo rằng người ta là con nhà gia giáo, cha mẹ bảo sao thì các cô ấy sẽ nghe lời. Cha mẹ các cô ấy lại là bạn thân thiết của bố tôi nên bố tôi đi hỏi là sẽ được ngay. Dĩ nhiên là tôi đâu có chịu, thế là bố tôi la toáng lên. Mỗi lần gay go như thế là tôi chỉ còn cách đi luôn, ba bốn hôm mới dám mò về. Thật là buồn cười phải không cô. Thời này mà bố tôi cứ đòi cha mẹ đặt đâu con  phải ngồi đấy.

Tú Duyên cũng cười theo khi nghe Tường kể chuyện mình .  Chàng bạo dạn hơn lên nhìn Duyên âu yếm hỏi:

-Còn cô thì sao? Cô..cô đã có bạn trai chưa?

Tú Duyên trả lời Tường với đôi mắt long lanh:

-Duyên ấy hả? Duyên thiếu gì bạn trai cùng học chung trường. Bạn trai đúng nghĩa như ở Việt nam chứ không là boyfriend như các cô gái ở đây. Anh cũng biết là đang đi học  mà có boyfriend thì làm sao mà ra trường nổi.

Chiều hôm đó Tường giúp Duyên dọn vào một căn phòng mà chàng  đã cùng Duyên đi tìm mướn sau bữa ăn trưa. Công việc làm ở sở thì quá dễ dàng với Duyên, vì có bao nhiêu Tường đã dành làm hết. Chàng chỉ giảng giải cho Duyên hiểu rõ rồi làm luôn phần mà đáng lẽ nàng phải cáng đáng. Buổi trưa hai người thường đi ăn chung. Chiều tan sở là Tường tình nguyện chở Duyên về căn phòng trọ, chờ nàng sai vặt. Có hôm  Duyên bảo Tường  ra chợ Việt nam để mua thức ăn về cho nàng nấu nướng. Tường sung sướng vui vẻ đi ngay, cứ chiếu theo danh sách mà Duyên đã biên cho,  chàng khuân cả mấy giỏ đồ ăn về. Nấu nướng xong  hai người cùng ăn chung. Tường chưa bao giờ có được những bữa ăn ngon như thế dù rằng chàng cũng ít ăn những món Việt nam mà mẹ nấu. Cơm nước xong, Tường  la cà nấn ná ở lại cho đến khuya, có khi Duyên phải nhắc mới mò về nhà cha mẹ.

Thấm thoắt đã hơn một tháng trời trôi qua. Mùa đông giá lạnh tái tê không làm cho Tường quản ngại ra đường. Những ngày về nhà cha mẹ thưa dần. Mẹ Tường lo lắng vì những sinh hoạt thất thường của con trai. Bà lai nghĩ rằng cậu quý tử  ham mê công việc quá nên dung nhan vàng võ. Một buổi sáng, thức dậy sớm  Tường tình cờ nghe mẹ than với bố:

-Ông ơi, dạo này thằng Tường gầy và xanh quá. Nó cứ mê công tiếc việc quên cả ăn với ngủ.

Ông bố hừ lên một tiếng:

-Nó mà mê công tiếc việc. Thôi bà đừng nói nữa. Nó mê gái thì có.

-Sao ông biết. Nó nói với ông à?

-Cần gì phải nói. Nó là con tôi sao tôi lại không biết. Tôi đi guốc trong bụng nó ấy chứ..

Mẹ Tường lo lắng chỉ sợ Tường rước một cô Mỹ tóc vàng nào đó về làm vợ thì thật là vô phúc. Bà vội xúi chồng:

-Thế ông xem trong mấy  người bạn của ông, ai có con gái lớn thì hỏi đại cho nó đi. Cứ thế này cũng có ngày nó cũng dắt Mỹ về  nhà cho coi.

Tiếng ông bố quả quyết, nghe chắc như đinh đóng cột.

-Thì rôi đã nhắm rồi. Tôi định nhân dịp tết này sẽ gông cổ nó đi với tôi xuống nhà anh Khiêm. Tôi biết cô con gái lớn của anh chị Khiêm khéo léo và ngoan lắm. Tôi sẽ hỏi con bé ấy cho nó.

Mẹ Tường tỏ ra lo lắng.

-Biết anh chị Khiêm có chịu không. Cả con bé nữa, chắc gì nó đã bằng lòng. Với lại thằng Tường nhà mình khó bảo lắm. Tôi đã nói chuyện vợ con với nó mấy lần mà nó cứ lờ đi.

Ông bố cũng cảm thông cho nỗi lo lắng của vợ. Ông quả quyết để bà yên tâm.

-Tôi đã nói chuyện với anh chị Khiêm từ lâu rồi. Ông bà ấy  vui vẻ bằng lòng lắm. Còn cái con bé ấy thì cũng đừng lo. Người ta dạy bảo con cái đâu vào đấy chứ không nuông chiều hư thân như  cái thằng Tường nhà mình. Kỳ này tôi bảo mà nó không nghe thì tôi nện cho một trận, tống cổ nó ra khỏi nhà, ở đâu thì ở.

Bà vợ đã yên tâm một chút, giờ lại thêm lo lắng.

-Thôi thôi ông ơi, nó có muốn ở nhà đâu. Tống cổ nó đi thì nó lại càng thích. Đời nào nó nghe lời ông.

-Sao lại không nghe. Tôi biết thằng đó lắm. Nó chưa gặp cái con bé ấy chứ nếu gặp một lần rồi nó sẽ mê tít. Chừng đó có cấm cản nó cũng chẳng được. Cha nào mà chẳng biết con.

Từ nãy giờ Tường vẫn im lặng nằm nghe. Mồ hôi trán chàng từ từ ứa ra. Tường vốn thương bố dù rằng hay cãi. Nhưng bao giờ cũng vậy, đến khi bố giận dỗi là Tường đành chịu thua. Tết này mà bố cứ nhất quyết bắt chàng phải xuống Houston coi mắt vợ thì không biết phải trốn tránh thế nào.

Chàng ngồi bật dậy, bước ra khỏi giường. Bên kia  phòng cha mẹ nghe tiếng động biết Tường đã thức nên không bàn tán thêm nữa. Chàng vào phòng vệ sinh vội vã đánh răng rửa mặt rồi chui vào xe đến sở. Tường đang rất nóng lòng muốn  gặp Duyên. Chàng muốn cho Duyên được biết tin tức nóng hổi quan trọng  này để nhờ nàng cố vấn  phải làm sao. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại Tường thấy rằng không thể được. Cho nàng biết chuyện này chẳng khác nói lời từ giã. Mà giã từ thì Tường sợ lắm. Chỉ tưởng tượng ra thôi cũng đủ  làm cho chàng tối tăm mày mặt.

Buổi sáng xe đông, đường chật như nêm cối. Tường phải vất vả luồn lách để tới sở  đúng giờ. Vừa lái xe vừa suy nghĩ làm cho đầu óc Tường muốn  vỡ tung ra. Chàng oán hận ông bố độc đoán, lúc nào cũng bắt con cái phải nghe theo mình. Nhưng nghĩ lại cuộc đời bố, Tường thấy hãnh diện và thương cảm. Thời trai trẻ, bố nhập cuộc,  chiến đấu cho độc lập tự do của đất nước. Thất bại, bị đẩy vào tù ngục rồi lưu vong nơi xứ lạ, bố chẳng còn gì ngoài gia đình và bè bạn. Quê hương, tổ quốc và cả màu áo bố mặc ngày  xưa chỉ còn trong trí nhớ. Có lần thấy bố nói  sôi nổi về một lá cờ, Tường thực tế bảo bố hãy quên đi. Bố kinh ngạc, sững sờ nhìn chàng như nhìn vật lạ và nước mắt ông ứa ra.

Sau lần đó bố thân mật gần gũi với chàng hơn. Ông chăm chỉ và kiên nhẫn chỉ dạy cho chàng  lịch sử và tiếng Việt nam. Cuối cùng  của những bài giảng ông luôn nhấn mạnh.

-Con chim có tổ, con người phải có cội nguồn. Mình là người Việt phải biết lịch sử và đất nước Việt nam.

Bố có rất nhiều bạn. Họ tốt nghiệp chung một quân trường mẹ năm xưa. Ngôi trường đã hằn sâu vào ký ức để cho họ cùng hãnh diện. Ai học khóa trước bố, chàng  kêu bằng bác, ai học khóa sau  phải kêu bằng chú. Nhớ mà kêu cho đúng kẻo bố buồn. Lại có những bác cùng chung đơn vị chiến đấu, tuổi đời tuy đã lớn, nhưng mỗi khi ngồi chung với bố, nhắc lại những lần vào sinh ra tử ai cũng bừng bừng sôi nổi như đang ở tuổi hai mươi.

Việc gì chàng cũng chiều bố được, trừ việc của con tim. Nhất định là Tường không thể vâng lời  bố khi mà trái tim chàng hôm  nay đã thuộc hẳn về Duyên. Đến sở, Tường đã thấy Duyên ngồi sẵn trên bàn làm việc. Có điều trên bàn không phải là những tập hồ sơ mà là một tờ báo Việt ngữ hàng tuần. Nàng đang chăm chú đọc, khi thấy Tường đến Duyên ngẩng mặt lên  âu yếm hỏi.

-Tết này cộng đồng Dallas tổ chức hội chợ xuân ở Fair Park. Em muốn đi mà không biết chỗ. Anh có muốn chở em tới đó không?

Nghe đến chữ tết là Tường giật mình. Tưởng đến ngày phải đi xuống Houston để coi mắt vợ mà buồn. Chàng nhìn Duyên chăm chú, phân vân không  dám nói những điều đang nghĩ trong lòng, quên cả trả lời. Duyên lại hỏi:

-Anh có đi chợ tết với em không? Hay là anh bận thì em nhờ người khác.

Dĩ nhiên là chàng muốn lắm, dù từ trước đến nay chưa bao giờ Tường đi chợ tết. Bố có khuyến khích hay giục giã chàng chỉ ừ ào cho qua chuyện. Có bao nhiêu chỗ vui hơn cái nơi chật hẹp mà chứa cả ngàn người, đầy những hơi thở, âm thanh và khói thuốc. Nhưng lần này thì khác hẳn. Tường sẽ sung sướng đi bên cạnh một người đẹp như Duyên để về với cội nguồn.

Đến ngày hội chợ, Tường nắm lấy bàn tay thon nhỏ của Duyên, kéo nàng len lỏi đi giữa đám đông. Cả một ngôi nhà rộng lớn thế này mà không đủ chỗ chứa cho một khối lượng đông đảo người đi chợ tết. Ấy là không kể những người chậm chân còn đứng bên ngoài, đang sắp hàng chờ mua vé.

Tường và Duyên đi đến những gian hàng đầy kín người bao quanh. Nhất là nơi sân khấu. Người ta xô đẩy, chen lấn để  được nhìn, được hòa mình vào những âm thanh đang trào ra từ cô ca sĩ đến từ Cali. Cô vừa hát, vừa gào, vừa hất nẩy mình lên chào đón mùa xuân. Nơi đây mùa Xuân đang đến, dù rằng ngoài kia giá rét kín trời. Tháng giêng, đất Mỹ mới là chính đông, nhưng có sao đâu. Mùa xuân đang đến trên quê hương, dù cách xa nửa vòng trái đất vẫn giao cảm đến lòng người viễn xứ. Thế nên nơi đây dù là tuyết đông lạnh lẽo người ta vẫn thấy ấm áp và rộn ràng chào đón mùa xuân.

Cứ nhìn những gian hàng, những cảnh trí xung quanh là ta đã thấy xuân về. Ánh sáng chan hòa, sắc màu rực rỡ. Đây  một cành mai nở rộ. Màu vàng  tươi quý phái đứng trên những chậu quýt lá màu xanh . Kia kìa những lá cờ vàng  treo  trên những khẩu hiệu chữ đỏ tươi. Chào đón xuân sang, nhưng đừng quên đất nước đang chìm đắm trong cảnh tối tăm tù ngục của bọn vô thần. Từ sáng đến trưa, Tường cứ dắt Duyên đi không mệt mỏi trong một mùa xuân bằng giấy và những lá cờ.

Duyên dù đi đã mệt nhưng lại rất vui. Năm nào nàng cũng có thú  đi chợ tết.  Ở Houston, nơi gia đình nàng đang cư ngụ người Việt rất đông nên tổ chức hội chợ tết quy mô lắm. Tưởng rằng tết này vì công việc phải xa nhà thì không còn dịp nữa. Nàng có ngờ đâu tết ở Dallas cũng đông đảo không kém. Hôm nay bất ngờ  tìm được niềm vui, Duyên nắm tay Tường nói:

-Tết ở Dallas cũng vui ghê anh nhỉ, chẳng kém gì ở dưới Houston. Em có cảm tưởng như đang được ở nhà.

Nhắc đến Houston, Tường lại đâm lo. Nhưng chỉ một giây thôi chàng lại quên ngay. Hình như khi ở bên cạnh Duyên chàng quyên đi tất cả. Chỉ thấy trái tim rộn ràng, rung động  thiết tha. Chàng vui vẻ bảo nàng:

-Thế thì khi ra trường  em có trở lại nơi này xin việc không  em? Anh chắc người ta sẽ hân hoan mở rộng vòng tay đón em trở lại.

Mắt Duyên long lanh tình tứ nhìn Tường. Nàng hỏi chàng,giọng hơi nũng nịu:

-Còn anh thì sao? Anh có muốn em về đây làm việc với anh không ?

Tường ngẩn ngơ xúc động. Nếu không có đông người thì chàng đã quỳ ngay xuống dưới chân nàng để tỏ lòng ngưỡng mộ. Chàng nâng bàn tay nàng lên đặt nhẹ một nụ hôn để bày tỏ lòng rung động thương yêu. Nhưng còn cái vụ phải xuống Houston để coi mắt một người Tường chưa biết tính sao. Từ chối thẳng với bố là con không đi, nhất định không đi thì chàng không nỡ. Mà vâng lời bố để lấy một cô gái, con ông bạn cố tri nào đó của bố mà chàng chưa biết mặt, thì tức biết chừng nào.

Đang mải mê suy nghĩ, Tường lại nghe Duyên hỏi về một gian hàng đối diện. Đó là gian hàng của hội cựu tù nhân chính trị. Tường giật mình  thấy bố đang lui cui sửa lại mấy lá cờ vàng. Bố mặc bộ quân phục màu xám đậm trông oai như mấy ông tướng trận. Có lần bố bảo với Tường đó là bộ đồ ngày xưa ông thường mặc đi dạo phố mùa đông, khi còn ở quân trường. Những lúc ấy Tường thấy bố như trẻ lại. Ông hãnh diện kể cho Tường nghe về tuổi thanh xuân, về một lý tưởng  mà bố đeo đuổi suốt cả một đời .

Chàng vội vã nắm tay Duyên kéo đi như chạy trốn. Thôi đi cho lẹ kẻo bố thấy được thì phiền. Chàng tưởng tượng nếu bắt gặp chàng đi với một cô gái, bố sẽ lo lắng hỏi thăm lý lịch. Chắc chắn bố sẽ chỉ vui khi biết được người con gái đó là con  của một trong những người bạn hay ít ra cùng chung  một chiến tuyến khi xưa. Có thể bố bắt buộc chàng phải đi xuống Houston ngay lập tức trước khi quá trễ.

Nhưng Duyên lại trù trừ không muốn đi nơi khác. Nàng chỉ sang gian hàng của mấy bác cựu tù nhân bảo Tường:

-Đi qua bên kia đi anh. Mình đến xem mấy bác lính làm gì mà phát nhiều cờ. Lại có cả sách chất đống cho không kia kìa.

Tường quýnh lên, không biết giải thích làm sao với Duyên. Chàng thấy chợt đau ở bụng. Mà Tường đau bụng thực rồi. Chàng chỉ về phía phòng vệ sinh  lấy cớ tìm cách  không gặp mặt bố khi tay trong tay với một người con gái lạ.

-Anh phải vào phòng vệ sinh một chút. Em muốn sang bên chỗ mấy bác lính thì cứ đi một mình. Xem xong đợi anh ở phòng tranh ảnh phía  dãy đối diện bên kia.

Chỉ cho Duyên xong Tường vội vã đi ngay. Đau bụng thì ít mà chàng sợ bố trông thấy thì nhiều. Duyên mỉm cười chờ Tường đi khỏi. Nàng bước thẳng tới gian hàng cựu  tù nhân. Đến trước mặt bố Tường, Duyên chào lớn:

-Dạ thưa bác, bác gái có khỏe không ạ? Vì nghe lời bác nên cháu chưa đến chào bác gái. Mong bác  thưa với bác gái thông cảm cho.

Ông bố Tường vui vẻ vỗ vai cô gái. Nhớ đến hơn một tháng trước đây chính ông chở Duyên đến sở thằng con ông để xin vào thực tập. Chuyện này ông phải thuyết phục mãi ông bà Khiêm mới để cho cô con gái cưng của họ lên Dallas xin việc. Vả lại cũng do số trời may mắn. Trường Đại học Texas A&M lại xếp chỗ cho Duyên được đi thực tập ngay trong hãng Tường đang làm. Ông đã dấu vợ, dấu luôn thằng con khó bảo của ông, thử xem nó có đủ gan để lắc với một cô gái xinh đẹp ngoan hiền như Duyên. Ông thân mật hỏi nàng:

-Bao giờ cháu về dưới ấy? Bác định xuống chơi với ba mẹ cháu ngày đầu năm này. Cháu thấy thằng Tường nhà bác thế nào?

Duyên e thẹn cúi xuống, lấy chân di di những bông giấy màu trên sàn gỗ. Nàng lí nhí trả lời:

-Dạ mấy hôm nay công việc hơi bận, tết này cháu định không về. Nhưng nếu bác xuống chơi thì cháu sẽ về Houston ăn tết.

Thoáng thấy bóng Tường từ phòng vệ sinh bước ra, Duyên vội cúi chào từ giã. Nàng chạy đến bên Tường. Chàng kéo cô gái đi ngay kẻo không bố sẽ nhìn thấy. Đi giữa giòng người xô đẩy, chen lấn vui xuân, Duyên khẽ bảo Tường:

-Em nghĩ lại rồi. Em sẽ về Houston ăn tết với gia đình.

Tường cũng  bất ngờ  sung sướng. Đây là dịp để chàng đưa Duyên về cho biết nhà và cũng là dịp tốt nhất để nghe lời bố. Tường tự nhủ cứ vâng lời bố trước cho ông bớt giận rồi mình sẽ thưa thực với bố sau. Có thể mình sẽ thuyết phục, cố mời bố tới thăm nhà Duyên để tỏ tình thân thiện. Chàng sôi nổi bảo Duyên:

-Anh cũng có chuyện phải đi Houston trong dịp tết này. Em có dám cho anh đến nhà để giới thiệu anh với ba mẹ em không?

Duyên cười tươi để lộ hàm răng trắng ngần trên đôi môi màu hoa đào lợt.

Sao lại không dám. Chỉ sợ anh chê nhà em không thèm đến như bao lần trước.

Tường vô tình không hiểu. Lòng chàng đang vui như mùa xuân trước mặt. Ngay chiều hôm đó trở về nhà, thấy bố đang lui cui để dọn lại mảnh vườn. Chàng chạy tới giao hẹn:

-Con sẽ đi Houston và sẽ tới nhà ông bạn của bố coi mắt cái cô gì gì đó. Nhưng con nói trước là con sẽ không cùng đi với bố đâu. Bố cho con địa chỉ con sẽ ghé sau. Con đi lần này cho bố vui, lần sau con có yêu cầu  bố đi đâu thì bố cũng phải đi theo với con đấy!

Ông bố không nói, chỉ cười rồi gật đầu. Ông viết cho thằng con cái địa chỉ của người bạn, hẹn ngày giờ gặp nhau ở đó. Cái địa chỉ ông cho với địa chỉ nhà Duyên chỉ là một mà thôi. Khi Tường đứng lên đi khỏi rồi ông bước vào nhà bảo vợ.

-Rồi bà coi, thằng Tường sẽ ngoan ngoãn vâng lời tôi, ngay cả việc đi hỏi vợ.

THẢO NGUYÊN 

©T.Vấn 2017

Ảnh- Lưu Na

 Gặp Kim lần đầu tiên tai phòng mạch, Nhược đã đứng ngây người, yên lặng nhìn. Trời ơi cái dáng dấp, cái hình ảnh này chàng đã gặp được ở đâu rồi. Mái tóc ngắn.  Chiếc quần Jean bạc màu, gói gọn trong chiếc áo Pull trắng là một thân hình tràn đầy sinh lực với vẻ nhanh nhẹn nói cười. Dĩ nhiên nàng không phải là cô gái đôi mươi, nhưng đối với Nhuợc thì nàng trẻ lắm.  Chàng cố lục lọi trong ngăn ký ức để rung cảm vơí một hình ảnh nào xưa.

Nhược liếc nhanh về phía người con gái lần nữa. Mái tóc ngắn, gọn gàng xinh đẹp này làm chàng nhớ đến một câu thơ của Nguyên sa “ Em ở đâu, hỡi mùa thu tóc ngắn, giữ hộ anh màu áo lụa Hà đông”.

Mùa thu tóc ngắn, thôi, chàng nhớ ra rồi. Đó là một hình ảnh trong phim mùa thu lá bay mà  Nhược đã say mê thưả còn đi học của bốn mươi năm về trước.

Chuyện phim thì những người ở lứa tuổi như chàng ai ai cũng biết. Nhưng có lẽ nàng thì không. Nhược xem  ra nàng còn trẻ lắm. Dám thua chàng đến hai mươi tuổi không chừng. Thế thì cô bé này làm gì biết được chuyện tình mùa thu lá bay. Nhược ao ước một ngày nào đó sẽ có dịp kể cho nàng nghe.

Nhưng dịp nào bây giờ. Trí óc Nhược làm việc thật nhanh. Phải nghĩ  ngay ra một cách để làm quen cô nàng này mới được,  nếu không con chim sẽ bay xa thì không biết đến bao giờ gặp lại. Nhược cười buồn, ngay cả đến tên nàng chàng  còn không biết thì  nói chi đến chuyện mộng mơ gặp lại . Không khéo, khi gặp lại cũng chẳng biết còn nhớ được nhau không?.

Chàng lắng nghe nàng đang nói về mình. Ồ thì ra cô nàng là một ngưòi thân của ông xếp của Nhược. Thế thì cũng có một chút gì gần gũi. Vớ lấy vẻ gần gũi đó chàng bạo dạn tìm ra một cớ dể làm quen, một lúc sau khi có dịp Nhược  hỏi nàng.

-Cô có thích đọc sách không? Tôi muốn tặng cô cuốn sách vừa mơí được xuất bản. Đây là cuốn sách của một ngưòi bạn thân tôi viết, hay lắm, mới in ra có gần nửa năm mà đã chuẩn bị tái bản lần thứ hai rồi đó.

Nhược  không dám nói mình là tác giả. Bởi vì chàng muốn quảng cáo thêm cho cuốn sách. Nhược bắt chước ông Hồ chí  Minh, giả danh một người khách để ca tụng mình  để nếu lỡ có bị chê bai thi cũng đỡ ngượng. Cái điệu này thật là thiếu ngay thẳng, nhưng nó cũng chẳng hại cho ai. Ông Hồ chí Minh là cha già của dân Cộng sản mà còn làm được thì chàng là cái thằng vô danh tiểu tốt, có gì mà sợ. Từ nhỏ Nhược đã được dạy dỗ sống trong sự khiêm nhường, nên cứ hay suy nghĩ, phân vân và mặc cảm có tội khi làm một việc gì không chính đáng. Nhưng mà việc này thì chẳng hại cho ai, nói dối mà chỉ có lợi cho mình thì cũng châm chước được. Nếu không quảng cáo cuốn sách hay thì biết đâu nàng chẳng rỗi hơi mà bớt chút thời giờ ra đọc sách.

Đúng như Nhuợc đự đoán, cầm cuốn sách dày hơn bốn trăm trang nàng hơi ngần ngại. Chắc nàng không muốn nhận. Thì giờ ở cái đất chạy theo vật chất bạc tiền này rất hiếm. Đào ở đâu ra khoảng trống vài ngày để đọc một cuốn sách mà chắc nhiều chán ngán. Nàng kín đáo liếc mắt về phiá Nhược, thấy gương mặt khẩn khoản của anh chàng, nghĩ rằng từ chối  cũng tội nghiệp cho cái mặt suốt đời thất tình kia. Thôi thì nhận cho hắn vui, xem ra như làm phước cho cái anh chàng đáng thương  này. Nàng cầm lấy cuốn sách  bảo Nhược:

-Kim cám ơn anh , nhưng  nói thật, Kim sẽ đưa cho ông cụ đọc trước rồi Kim sẽ đọc sau. Phải mất nhiều ngày lắm Kim mới trả lời anh đuợc.

Nhược thở phào nhẹ nhõm và khoan khoái. Thế là tốt rồi. Bưóc đầu như thế là đã có cơ hội làm quen, và biết đâu cho đến một lúc nào đó  sẽ có cơ hội thân nhau. Giữa lúc đó ngoài xe có người gọi nàng, chắc là chuyện cần . Kim vội vã bỏ lại cuốn sách hấp tấp bước ra xe. Nhược nhìn cuốn sách của mình quả thật thấy nó vô duyên, vô duyên như chính cái thân phận không may của chàng.

Nhược nghĩ rất nhanh đến truyện ngắn cuốn sách bỏ quyên của  văn sĩ Thạch Lam mà chàng đã đọc trước đây, truyện kể về một người tập tễnh viết văn, cố gắng bỏ tiền ra in một cuốn sách mà chẳng ai thèm đọc, bán cũng chẳng ai mua. Một hôm trên đường đi xe điện về nhà, anh chàng tập làm văn sĩ sáng mắt lên khi thấy người con gái cầm một cuốn sách của mình. Chàng sung sướng vì thấy rằng mình cũng được đời biết đến.  Mà đời ở đây lại là một cô gái đẹp hơn hớn thế kia thì quả thật là phước đức. Nhưng nỗi vui chưa nở đã vội vã héo tàn vì sau đó chàng  thấy nàng chỉ dùng cuốn sách để làm chổ ngồi cho êm vì ghế xe điện làm bằng gỗ thô nhám quá, và khi bước xuống ga nàng không thèm lấy lại cuốn sách đã cố ý bỏ quên.

Đó là chuyện ngày xưa, năm sáu chục năm về trước.  Chàng văn sĩ ngày ấy chỉ muốn được đời biết tiếng, còn Nhược bây giờ thì chỉ muốn quen nàng. Mà Nhược có bé bỏng gì cho cam, chàng đã bước vào tuổi hoàng hôn mà sao khi thấy nàng  Nhược thấy lòng rộn  rã, vẫn  như tuổi đôi mươi.

Chàng quay sang người bác khi thấy ông nói một vài điều về người con gái. Chắc ông không biết lòng Nhược đang rung cảm, đang muốn nghe rất nhiều chuyện về nàng.

-Cái con đó cũng tội nghiệp, sang đây tuy muộn nhưng cũng có chí học hành nhưng phải gia đình, tình duyên trắc trở, một mình lo lắng cho mấy đứa con, bây giờ  cô ấy làm kỹ sư cho hãng AT&T.

Nhược xót xa nghĩ đến thân phận mình. Chàng chẳng có gì được như nàng. Thậm chí ngay cả học vấn. Những ngày mới sang đất Mỹ, Nhược phải lăn lộn để kiếm sống vừa phải đối phó với nghịch cảnh của chính mình. Chuyện đời chàng  xẩy ra như trong tiểu thuyết. Vừa đặt chân lên đảo, chưa thấy được tự do đã có người viết thơ tự do hỏi  cưới vợ mình. Mấy ngày đầu làm Nhược choáng váng nhưng sau đó chàng chỉ cười buồn. Chàng đã kinh qua những nỗi đau bất ngờ, choáng váng và dữ dội như sau ngày  ba mươi tháng tư thì những nỗi đau như thế này có nhằm nhò gì. Nhưng dù có nói thế nào, dù có coi thường ra sau nỗi đau đó cũng làm phiền Nhược, nhất là những khi phải tự lo lấy một mình tất cả. Một mình lo lắng không được ai giúp đỡ trong buổi đầu tiên đến xứ người. Không phải ở đây không có hội thiện nguyện, không có những người đồng hương tốt bụng, mà đơn giản là chàng  tuy là một người mới đến nhưng có vợ ở đây đã lâu nên chắc là được lo đầy đủ.

Ai cũng chắc là chàng đang sung sướng với nỗi vui đoàn tụ, chắc là chàng được lo đầy đủ. Người ta chẳng biết đến những đêm đông , buốt giá đến đau người, Nhược nằm trong xe, đắp hai ba cái chăn mà không đủ ấm. Người cảnh sát đi tuần đêm thấy hai chân chàng in trên kiếng xe tưởng rằng một xác chết nào nên vội vã gọi xe cứu thương trước khi mở cửa. Và khi thấy chàng lồm cồm ngồi dậy anh ta vội lùi xa tưởng rằng ma quỷ hiện về. Sau khi nghe Nhuợc trình bày hoàn cảnh người cảnh sát chỉ lắc đầu thương hại. Anh ta chẳng biết nói gì hơn ngoài hai tiếng Take care man, rồi đi thẳng. Người ta cũng không biết  những lần  chàng năn nỉ xin quá giang  những người cùng làm để nhờ họ chở thi bằng lái xe phần lý thuyết, và khi có được cái giấy chứng nhận bé nhỏ đó chàng phải tự mình lái xe để thi lấy bằng, tự mình lái xe đến chỗ làm dù trong tay chưa có mảnh bằng chính thức. Đó cũng là nhờ một anh chàng tốt bụng bán chịu cho cái xe mà không có thì giờ tập lái. Nhưng Nhược không cần. Mới có mươi năm, chàng còn nhớ những lần về phép, ôm vô lăng chở Thục đi chơi. Bởi thế hôm nay mới có chuyện tự lái xe mà chẳng có bằng.

Bây giờ nghĩ lại Nhược thấy mình liều lĩnh,  cái liều lĩnh của kẻ cùng đường. Suốt trong mười mấy năm chàng không hề cảm thấy lòng mình ngập ngừng, bâng khuâng, rung động. Chàng sống như một nggười máy, bởi nỗi đau lớn quá mà chàng phải nuốt, dấu kín vào tận đáy lòng.

Và cho đến hôm nay, Nhược cảm nhận ra rằng, dù chàng nghĩ về cuộc đời thế nào chăng nữa thì mùa thu lá vẫn bay bay.

Thảo Nguyên

©T.Vấn 2016

     

Sông Quê Hương – Tranh: Mai Tâm

Nhược chui vào trong xe, bật chiếc ghế lật ngửa ra sau rồi lăn dài trên ghế trong tư thế nửa ngồi nửa nằm. Chàng lục lọi trong hộc xe, tìm ra mảnh giấy cứng,  gạch một đường để đánh dấu những lần phải ngủ ngoài xe. Lòng chàng cực kỳ xúc động, không biết tính toán ra sao.  Nhược nhớ lại khuôn mặt Thục khi tức giận, đằng đằng sát khí căm hờn nhìn chàng, muốn ăn tươi nuốt sống như đối với kẻ thù truyền kiếp, như không phải là một người vừa mới đây thôi Thục còn anh anh,  em em ngọt ngào mỗi khi cần nhờ vả hay sai bảo Nhược chuyện gì.  Chàng nghiệm ra rằng Thục rất dễ dàng tức giận, dễ dàng mất hết cả lý trí chỉ vì một chuyện nhỏ nhoi không theo ý muốn của nàng. Mà ý muốn của Thục thì vô lý, rất nhiều sự kỳ khôi và cao vời, to lớn  như chuyện dời sông lấp biển. Nhược dù có cố gắng giảng giải hay phân trần chỉ làm cơn điên của Thục dễ dàng nổi lên. Thế là hết, cả nhà của Nhược, từ cha mẹ đến anh em, dù không ở chung nhà và không ai biết gì cũng được Thục dựng lên, rủa sả bằng những lời đầy gai nhọn và đau đớn. Thế nên có tức tối đến thế nào Nhược vẫn phải im lặng. Chàng chỉ còn mỗi con đường sống trong nhẫn nhục, thân xác khô héo, mỏi mòn chờ đợi thần chết đến mang đi.

Nhược chưa già lắm, mới gần sáu mươi, còn đủ sức yêu trăng, yêu gió, yêu mây. Tay chưa run để viết những giòng thơ tặng cho đời nên chàng chưa muốn chết. Vậy thì chỉ còn một cách ra đi, bỏ hết, bỏ của chạy lấy người.

Thực ra, trong thâm tâm Nhược chỉ muốn  bỏ đi ít ngày cho Thục nghĩ lại rồi anh sẽ trở về như bao lần trước. Thế nhưng lần này khác hẳn. Lời vu khống khôn khéo và tài tình của Thục đã làm anh không còn lối trở về, đã làm anh nghĩ suy suốt buổi. Thục muốn gì trong chuyện thế này. Nhược cũng biết Thục không hề ghen tuông và cũng không hề nghĩ rằng chuyện anh và cô bạn Thục lén lút vói nhau là sự thực. Vài ngày trước, cô bạn  Thục đã từ thành phố khác tới đây với một gã tình nhân mới rồi gọi nàng ra đón. Thế thì chuyện Thục bảo Nhược tằng tịu với cô bạn của nàng chỉ là một dự tính, một âm mưu  vu khống  Nhược mà Thục đã sắp sẵn trong đầu. Cứ xem như chuyện Thục khôn khéo nói với người chồng cô bạn và dùng anh chàng ngu si này gọi đến những ngưòi bạn của Nhược để than vãn, rêu rao anh quyến rũ vợ hắn, Nhược mới biết vợ mình quả thật cao cờ. Mà cái đòn bêu xấu ấy quả nhiên có nhiều hiệu quả. Mấy thằng bạn từ tiểu bang xa gọi Nhược tới tấp, ân cần hỏi han đủ thứ chuyện. Rồi cuối cùng chúng nó bắt Nhược kể lể mọi chuyện mà chúng xem là bất chính của chàng. Ngày nào cũng có thằng gọi đến, vô hình chung xô đẩy Nhược vào cái thế phải nói xấu vợ để bảo vệ chính nghĩa của mình. Có những đưá không tin lời phân trần của Nhược, hay có thể chúng tin mà vẫn bảo rằng không, để được nghe Nhược gân cổ chửi thề, để  hả hê cười vui trong nỗi đau khổ của chàng.

-Thôi mày ơi, không có lửa làm sao có khói, chắc mày cũng nham nhở tán tỉnh con bạn vợ mày gì gì đó nên thằng chồng nó ghen tuông mới ly dị chứ gì. Chúng tao tin sao được cái bản mặt gian xảo của mày.

Biết chúng bạn chỉ đùa và trêu chọc Nhược vẫn tức ưá gan. Mà ra cớ sự này chỉ tại cô vợ “yêu dấu” của mình. Càng nghĩ Nhược càng thấm thía, càng đau đớn vô cùng. Chàng tự nhủ trong lòng. Nhược ơi, từ nay trở đi mày chỉ có từ chết tới bị thương mà thôi nếu mày cứ tiếp tục trở về sống đời nô lệ mà chẳng được xót thương. Phải tìm cách ra đi, đi thật xa để tránh khỏi bao nhiêu phiền luỵ.

Nghĩ lại quãng đời đã qua Nhược càng giận vợ. Đúng, chàng chỉ là một tên nô lệ  chẳng đưọc xót thương vì đã bao lần làm việc nặng nhọc, mệt mỏi mà than thở là Nhược bị Thục nói gần nói xa là vờ vịt lười biếng. Chuyện xẩy ra hàng ngày đến nỗi chàng không còn để ý, cho đến một hôm có người em trai của Thục vừa ở Việt nam sang, sau mấy tháng nghỉ ngơi,  chỉ mới bắt đầu một tuần làm việc, đã than lên thở  xuống  kêu mệt mỏi mà làm Thục cuống cuồng, lo lắng, săn sóc làm chàng thấy buồn cho số phận mình. Dần dần về sau đối với cả những người em rể, trong cùng một công việc vẫn nhận được lời an ủi của Thục  làm Nhựơc thấy rõ những bất công  của vợ đối với mình. Chàng nhận ra một điều là Thục luôn luôn tỏ ra lịch thiệp, dễ thương    khi giao dịch với mọi người, một người vợ khôn ngoan biết  lo toan cho gia đình con cái  trước mặt bao người. Ai cũng khen ngợi sự đảm đang của Thục rồi bảo chàng tốt phước có được người vợ biết lo toan. Nhược thấy rằng Thục càng vui vẻ hoà nhã với người ngoài bao nhiêu thì nàng lại đọa đày anh bấy nhiêu để bù lại những lúc mà nàng phải đóng kịch trước người khác. Nói chẳng ai tin, ngay cả với con cái đứa nào cũng cho là mẹ chúng tuyệt vời, chỉ có bố là bê bối, lười biếng với bao nhiêu tật xấu hàng ngày. Dù rằng đang sống trong một đất nước tự do, đầy đủ vật chất chàng vẫn thấy cuộc đời tăm tối quá

Lần tức tối này thì Nhuợc quyết ra đi, đi luôn và đi thật xa. Chàng chán ngán đến độ không thèm thanh minh về việc bị vu khống  của mình. Nói làm sao được, thanh minh làm sao đây khi sự bịa đặt và dàn dựng của Thục hợp lý và chu đáo quá. Một người chồng của bạn Thục đích danh tố cáo Nhược tằng tịu với vợ anh ta và xui người ấy bỏ chồng thì còn cãi vào đâu được. Thục có cần nói lời nào đâu mà ai cũng tin rằng chuyện Nhược bỏ đi chỉ là mê gái, theo cô bạn của vợ và xúi cô ta bỏ chồng để ở với mình. Ai cũng thấy ghê tởm và khinh bỉ Nhược. Ngay cả những đứa con ngoan hiền của chàng cũng an ủi mẹ nó mà thực ra là để trách Nhuợc.

-Thôi má quên bố đi, để cho ông ấy sống ra sao thì sống. Mai mốt thế nào lại chẳng mò về. Hai người đều thế sống với nhau sao lâu được.

Hai người đều thế có nghiã là đều cà chớn, đều bất chính như thế. Nhược biết các con còn thương mình không nỡ nói điều nặng nhẹ. Nhưng rõ ràng là chúng đã nghĩ không hay về  Bố.

Những ngày đầu tiên bỏ nhà đi lang bang qủa là một sự khổ sở đối với Nhược. Nằm trong căn phòng  “share” chung với ngươi đồng đội cũ, nóng bức và dơ bẩn hơn cuộc sống hàng ngày. Những mùi khó ngửi làm chàng suốt đêm  dài trằn trọc. Nhược cởi hết  quần áo nằm  lăn  trên chiếc giường quá cũ, qua lưng không biét bao nhiêu ngưòi. Có một cái gì buồn buồn, nhột nhạt bò qua ngực Nhược. Anh với tay chộp lấy nút đèn bật lên,  rùng mình thấy cả hàng đàn dán bò trên người mình. Nhược hỏang hồn vùng dậy lấy hai tay phủi khắp người. Càng sợ, càng  buồn Nhược càng giận vợ. Giận luôn cả chính mình sao không biết nhịn đi cho qua cơn sóng dữ. Nhưng có lúc chàng lại nghĩ nếu mình nhịn quá thì Nhược chẳng còn là Nhược ở trên đời này nữa. Nghĩ  tới nghĩ lui, giận quanh  giận quẩn Nhược giận luôn cả cha mẹ đặt cho chàng cái tên là Nhược để nó vận cái sự ươn hèn nhu nhược vào mình.

Mấy hôm sau thì Nhược đã nghe phong thanh có người nói rằng chàng đang sống chung với một ngưòi đàn bà, sang đây theo diện con lai ở khu downtown. Nhược phì cười ngán ngẫm đợi chờ những đòn phép khác ghê gớm hơn nữa của Thục. Rồi khi Nhược tìm đưọc một chỗ ở khá hơn  trong một gia đình người bạn thì lại có điều tiếng là anh đang mê mệt vợ người chủ nhà đang cho anh ở tạm.

Nhược không muốn làm phiền đến bất cứ ai trong cuộc sống của mình nên chàng lại khăn gói rời nhà người bạn ra đi.  Đi đâu bây giờ để thoát khỏi tầm ảnh hưởng của Thục. Đi thật xa ra khỏi tiểu bang này thì lấy ai trông chừng đứa  con gái  mỗi khi nó cần đến. Đứa con gái, ôi,  đứa con gái mà Nhược nghĩ đến và thương mến  thật nhiều. Đây là nhược điểm duy nhất của chàng mà Thục đã nhìn thấy, đã lợi dụng và ép buộc chàng phải đầu hàng mỗi lần hai người xẩy ra những chuyện bất hòa, xô xát. Nhưng lần này thì không, chắc chắn là không, chàng sẽ không đầu hàng, không thể quay trở về bụi gai nhọn được che phủ bởi những cánh hoa hồng, được nguỵ trang bằng những danh từ tình yêu và hạnh phúc. Bụi gai nhọn, trời ơi bao nhiêu năm trời rồi chàng đắm mình, đớn đau mà tưởng rằng hạnh phúc.

Gần một tháng qua, Nhược chẳng bao giờ dám nghĩ đến việc check email của mình vì chàng biết trong đó có  những câu chửi rủa căm hờn của Thục, chàng cũng không mở phone mỗi khi có số của Thục hiện lên. Năm lần bảy lượt như thế tưởng đã đưọc yên cho đến một hôm trên  phone của chàng hiện rõ số phone của cô con gái. Dĩ nhiên Nhược mở phone ngay. Đầu dây bên kia không phải tiếng con gái chàng mà là tiếng Thục. Giọng  nói của Thục êm ái dịu dàng như cô Dạ lan nói với các anh chiến sĩ ở tiền tuyến năn nào. Nàng kể lể cho Nhược nghe những ngày gian lao khổ cưc khi phải một mình nuôi con trong lúc Nhược ở trong tù. Những kỷ niệm một thời chinh chiến ngày xưa theo chàng đi đây đó, cùng chia nỗi nhọc nhằn trong nẻo đường hành quân gian khổ. Nhiều, nhiều lắm mà Nhược chỉ nghe chứ không nói được câu nào. Một điều làm Nhược ngạc nhiên là hầu như Thục quên hết cả. Quên tình trạng hiện tại của hai người là đang giận nhau và chàng đã thoát ly. Nàng nói với Nhược cứ như hai người đang ngồi gần nhau để nghe nàng sụt xùi tâm tình kể lể. Nhược có cảm tưởng rằng Thục đang khóc. Chàng đã toan mềm lòng nhưng vội nghĩ ngay đến những hành động, những lời nói phũ phàng của Thục trước đây mà nhủ lòng đừng có dại để chui vào bụi gai lần nữa.

Nhưng rồi ngày ngày cứ qua đi, phone tay của Nhược cứ reo vang liên tục, bây gìờ thì dù có số của Thục hiện lên Nhược vẫn cứ đóng phone, chàng nghe trong lòng vừa cảm động vừa nhủ rằng nên tỉnh táo. Đến một ngày lo sợ rằng mình sẽ bị cám dỗ trở về, Nhược thẳng tay vứt chiếc phone tay xuống đất.

Không còn phone nữa cũng chẳng sao bởi vì một  chiều vừa ra khỏi sở làm là Nhược đã thấy Thục và con gái ngồi đợi trong xe chàng. Thục đã dùng chìa khóa riêng mở cửa xe để hai mẹ con ngồi trò truyện trong xe. Thục thản nhiên bảo chàng  rằng chiều nay nàng đã mua món ăn mà chàng vẫn thích. Nàng còn nói những dự tính làm ăn và những chuyến đi xa khi con vào đại học xa nhà. Nhược tuy vẫn nhớ những  lời gai góc mà Thục hắt vào mặt chàng trước đây, những uất ức vì bị vu khống trắng trợn, vẫn nhủ lòng phải cứng rắn mà chân vẫn bước đi theo Thục. Nàng đưa chìa khóa xe của mình cho con gái lái rồi ngồi bên cạnh  Nhược. Trước mặt Nhưọc chỉ còn mỗi con đường về nhà, chui vào bụi hoa hồng đỏ thẫm những đam mê nhưng đầy gai góc

Hơn  một tháng Nhược được sống trong êm ái nhưng lòng  đầy gượng gạo bởi vì nó quá lạ lẫm với chàng. Bao nhiêu năm trong cuộc sống gồ ghề trăn trở, Nhược đã không quen được những êm đềm chiều chuộng của đàn bà, nhất là người đàn bà đã  theo sát bên  Nhược trong suốt cuộc đời.

Một đêm của tuần tiếp theo Nhược  lại đối diện với cơn giận, cơn điên của Thục. Rồi những lời nói bỏng rát như nước sôi lại hắt vào mặt Nhược. Chàng thở dài bước ra khỏi nhà để khỏi phải nghe những tiếng sục sôi căm hờn của Thục đang trút lên đầu chàng. Nhược bước vào xe, hất chiếc ghế ngả ra phía sau trong tư thế ngủ ngồi. Chàng  sờ thấy mảnh giấy cứng mà mỗi lần chàng bước ra khỏi nhà, phải ngủ ngoài xe là Nhược  gạch thêm một cái. Mảnh giấy đã đầy kín những vết vạch ngang dọc, mỗi một vết gạch là một kỷ niệm đớn đau, uất ức.

Dòng sông gai góc vẫn chờ Nhược trầm mình  để hưởng cái thú thương đau cho đến cuối cuộc đời.

Thảo Nguyên

©T.Vấn 2016

Thảo Nguyên: Qua Đồi Trinh Nữ

nhân đọc một người lính

viết về chiến tranh 

( Trích đoạn bài nói chuyện trong buổi ra mắt truyện dài Qua Đồi Trinh Nữ của nhà văn Thảo Nguyên Nguyễn Bá Thuận ngày 20 tháng mười một năm 2004 tại thành phố Dallas – Texas và 6 tháng ba năm 2005 tại thành phố San Jose- CA.)

. . .Truyện dài QUA ĐỒI TRINH NỮ của Thảo Nguyên là tác phẩm viết về chiến tranh của một người trong cuộc, theo cái nghĩa trung thực nhất và giản dị nhất của người trong cuộc. Cuộc chiến 30 năm đã chấm dứt cách đây 30 năm. Khoảng thời gian 60 năm một đời người ngắn ngủi chưa đủ dài hay sao để ngày hôm nay, cách xa bãi chiến trường cũ hàng nửa vòng quay quả đất, những người sống sót sau một cuộc chiến  vẫn còn tiếp tục nói và viết về nó. Tôi gọi đây là thảm kịch chưa từng có tiền lệ trong lịch sử hàng ngàn năm chiến tranh của đất nước chúng ta. Tiếng súng đã im từ ngày 30 tháng 4 năm 1975, nhưng cái ngày quê hương thanh bình  mà những nhân vật nửa thực nửa hư trong Qua Đồi Trinh Nữ – còn sống hay đã chết – mong đợi ấy, mà tất cả chúng ta mong đợi ấy, chưa hẳn đã đến. Chính vì thế, mà chúng ta – những kẻ sống sót – phải lưu vong quê người, sau nhiều năm tháng bị lưu đầy ngay trên chính quê hương của mình. Cơn lốc chiến tranh, tàn bạo như chính tên gọi của nó, đã không chừa một ai trên đường đi hủy diệt con người, từ thể xác – những người đã nằm xuống -, đến tâm linh – tức chúng ta, những người còn sống sót. Chính vì thế, viết về cuộc chiến tranh ấy, không phải là nhắc đến những ngày vinh quang cũ – làm sao gọi là vinh quang cho được khi đồng bào máu mủ của mình ở cả hai miền đã chịu bao tang tóc điêu linh chỉ vì sự ngông cuồng của một thứ chủ nghĩa vay mượn từ bên ngoài nay đã hoàn toàn dãy chết vì chính sự ngông cuồng của nó. Viêt về cuộc chiến tranh ấy, không phải chỉ nhắc đến cái hào hùng của một thời vó câu yên ngựa. Đã đành là hào hùng, nhưng cái hào hùng trọn vẹn thuộc về những người đã nằm xuống. Những người còn sống, đã từng mặc chiếc áo trận của chính mình, nhưng không phù hiệu đơn vị, không cầu vai, không cấp bậc, lê bước chân trần lưu đầy trên khắp nẻo quê hương từ Nam Quan cho đến Cà Mau qua các nhà tù tiền sử dựng lên vội vàng sau ngày miền Nam thua trận, thì cái hào hùng ấy, dù chúng ta thú nhận hay không thú nhận, cũng phần nào không được gọi là trọn vẹn. Và chắc chắn đó chẳng phải là trọng tâm khi người lính cầm bút viết về những ngày tháng ấy. Càng không phải sự nuối tiếc một thứ quá khứ mà có người đã khuyên chúng ta hãy quên nó đi. Có ai lại đi nuối tiếc một quá khứ gian khổ nhọc nhằn, ranh giới giữa sống và chết chỉ cách nhau có một hàng rào kẽm gai, và bao khổ đau mất mát không một thứ bút mực ngôn ngữ nào có thể diễn đạt đầy đủ.

. . . . . . .

Giá trị nhân bản của một tác phẩm viết về chiến tranh như Qua Đồi Trinh Nữ nằm ở chỗ nó chuyển tải được nỗi đau của nhân vật, lính cũng như dân, sự khủng khiếp của chiến tranh, đến người đọc. Người đọc Qua Đồi Trinh Nữ, khi gấp trang cuối cùng lại, không thể không ngậm ngùi tưởng tượng hình ảnh nhân vật chính quỳ xuống hôn từng ngôi mộ đắp sơ sài bên đồi Trinh Nữ. Trong những ngôi mộ ấy là hình hài đẫm máu của người con gái rất mực yêu thương, là thi thể không toàn thây của những người lính thuộc quyền, thà chết, không chịu lùi bước trước bạo lực, không chịu bỏ rơi bạn đồng ngũ. Hình ảnh ấy, qua sự khắc họa của Thảo Nguyên, đã trở thành Sử Thi và mang một giá trị vượt thời gian và không gian, vì qua đó, người ta sẽ làm hết sức để tránh cho những nỗi đau ấy, sự khủng khiếp ấy, tái diễn.

Chúng ta đã trải qua một cuộc chiến tranh, và hai cuộc lột xác đổi đời: một lần là lưu đày quê nhà và một lần là lưu vong quê người. Ngần ấy tuổi đời và thương đau, chúng ta hiểu hơn ai hết rằng, chúng ta có thể chôn cất hận thù, chúng ta có thể chôn cất quá khứ, như chúng ta đã chôn cất người chết,  nhưng chúng ta không thể chôn cất những nỗi đau. Đã bao nhiêu năm rồi, đâu phải mới hôm qua, đâu phải mới tháng trước, vậy mà, mỗi khi trái gió trở trời, mỗi khi nghe tiếng khóc quen thuộc, những nỗi đau từ dưới đáy mồ đã chôn cất từ lâu, lại thức dậy nhắc nhở, tra tấn, hành hạ, đay nghiến và than van. Người lính già chấp nhận nỗi đau ấy cho riêng mình. Ông sẽ mang theo nó xuống mồ một ngày không xa. Nhưng ông không muốn thế hệ con cháu ông phải đau nỗi đau của ông, và ông tin rằng, không quản ngại những nhọc nhằn cuối đời lưu lạc, một chút đóng góp nhỏ nhoi của mình, biết đâu, có thể góp phần cứu chuộc được cả một nhân loại đang bước dần đến ngày Phán  Xử Cuối  Cùng. Theo tôi, đấy là giá trị và chỗ đứng của Qua Đồi Trinh Nữ. Tác phẩm, viết cho hương hồn những người đã nằm xuống, cảnh tỉnh người còn sống, để cho sự nằm xuống ấy, không trở thành vô nghĩa. . .

T.Vấn

Tủ Sách T.Vấn & Bạn Hữu

Trên Đỉnh – Tranh: Mai Tâm

Khi máy bay chuẩn bị chào phi đạo để đáp xuống phi trường Kuala Lumpur vào lúc nửa đêm về sáng ,tôi đã biết mình không còn thời giờ để nghỉ. Những chiếc đèn màu thấm đẫm sương đêm, nhoẹt nhòe, lóng lánh mỗi lúc một gần hơn.Phi cơ giảm dần cao độ , mang đến cho tôi một cảm giác hồi hộp bâng khuâng .Đây là vùng đất lạ .Lạ cả người lẫn cảnh mà sao lòng tôi vẫn cảm thấy thân thương như ở quê nhà thuở còn bé dại.

Tôi lớn lên trên đất Mỹ,nhưng vẫn mang trong hồn mảnh đất phương đông .Có lẽ vì thế mà dù rằng đặt chân đến Mã tôi đã có cảm tưởng rằng mình đã về lại quê cha. Ngày tôi vừa đủ trí khôn để nhớ,đã nghe hơn một lần bài hát của những người cùng một quê hương, nhưng không hẳn là mình “Xưa tôi yêu quê vì có hoa có bướm.Có những lần trốn học chịu đòn roi. Nay tôi yêu quê vì trong từng nắm đất. Có một phần xương thịt của em tôi”. Thì ra nơi nào ta sinh ra, nơi nào người thân gửi nắm xương tàn, nơi ấy đất đã hóa thành tâm hồn và có thể gọi là quê hương .

Máy bay đã xuống đầu phi đạo. Những chiếc đèn màu chạy dài liên tiếp về phía sau vùn vụt nhanh hơn gió thổi. Bánh xe vừa chạm trên mặt đất, máy phản lực đã đổi chiều rú lên kéo thân phi cơ chậm lại. Chưa vào bãi đáp mà hành khách đã xôn xao hẳn lên, kẻ đứng người ngồi trông chờ được xuống. Ai cũng hớn hở vừa qua một chuyến bay dài mệt nhọc và sắp gặp lại người thân. Tôi không có gì để mà vội vã ngoài cái cảm giác bâng khuâng vừa chợt đến. Không, không có ai chờ đợi tôi ở ngoài quầy hành khách giờ này. Tôi đến đây chỉ có một mình, và sẽ đi thật xa để có thể đến một nơi mà hai mươi năm trước tôi đã đặt những bước chân đầu tiên ở đất nước này.

Cô tiếp viên người Mã gốcTàu xinh đẹp đến gần để tôi vừa kịp nhận ra hành khách đã xuống hết cả rồi . Dòng suy tưởng của tôi tạm ngừng khi tiếng người đẹp vang lên.

May I help you,Sir.

-Ồ không . Xin lỗi tôi quên rằng đã đến lúc phải rời khỏi nơi đây.

Tôi vội vàng lấy chiếc va li từ trên giá xuống rồi bước đi ngay.Ra khỏi máy bay tôi mới có đủ chỗ căng hai bánh xe trong chiếc va li để kéo.Cô tiếp viên xinh xắn cũng rời khỏi thân tàu đi về cùng hướng. Tôi cố ý đi chậm lại, song song với cô gái rồi bạo dạn hỏi thăm.

-Thưa cô, tôi muốn chờ ở phi trường đợi sáng để đến một nơi xa.Tôi có thể thuê taxi để đi ngay ở phi truờng này có được không cô?

Cô gái hơi ngạc nhiên, hỏi lại.

Ông không định vào Kuala Lumpur à? Không có ai đón ông sao? Mà ông muốn đến nơi nào?

Tôi định đến tỉnh Terengganu. Bây giờ đã hơn bốn giờ sáng.Vào thành phố cũng không còn thời gian để ngủ. Tôi định nếu có thể thuê xe được ngay ở đây thì tôi sẽ đi luôn cho kịp.

Đến tỉnh Terengganu à.Xa lắm,cả bốn năm trăm cây số, có xe taxi nào chạy tới.Mà họ có chịu chạy thì ông cũng phải trả một món tiền rất lớn.Ông chỉ có thể thuê xe taxi ở đây tới bến xe Kuala Lumpur rồi từ đó mua vé xe đò để tới Terengganu thôi.Hoặc là ông mua vé máy bay rồi chờ ở đây nếu còn chỗ trống ,nhưng mà đắt lắm.

Tôi phải đành tính toán lại dự định của mình . Mới học xong và đi làm được gần một năm nay.Tiền bạc còn rất nhiều thiếu thốn.Nhưng tôi không thể không tới Terengganu được .Phải đành chọn lựa một cách nào để đỡ tốn kém hơn.Tôi nhìn cô gái nói thật hoàn cảnh của mình .

Tôi không có nhiều tiền như những người du khách khác.Cô làm ơn chỉ cho tôi cách nào để đến Terenggnu mà đỡ tốn kém nhất không ?

Cô gái nhìn tôi dò xét.Rồi không nén nổi tò mò cô lại hỏi tôi.

Ông từ đâu tới đây,và đến Terengganu để làm gì ?

Tôi là người Việt nam định cư ở Mỹ.Hai mươi năm trước đây Mã lai là mảnh đất đầu tiên cho tôi trú ngụ để tìm được tự do.Tôi muốn về lại nơi mà hai mươi năm trước tôi đã đi qua.

Cô gái reo lên vui vẻ.

-Thế ra ông là một thuyền nhân của hai mươi năm trước đây .Chắc ngày ấy ông còn bé lắm.

-Cô nói đúng .Ngày ấy tôi chỉ là cậu bé tị nạn nghèo nàn vừa tròn tám tuổi.Thời gian đi nhanh quá .Mới đó ngày nào mà đã mấy mươi năm.

-Từ đây tới Terengganu đường còn xa lắm.Nếu ông muốn tôi có thể giúp ông về tới bến xe thành phố.Từ đó ông có thể mua vé rẻ hơn.Nhưng sao ông không ở lại nghỉ ở Kuala Lumpur một ngày cho khỏe.Mai hẵng ra đi.Tôi chỉ cho ông tới một hotel không đắt lắm.

-Xin cảm ơn cô.Nhưng tôi muốn đi ngay.Vả lại tôi cũng không có nhiều tiền để nghỉ đêm trong khách sạn.

Cô gái hình như bằng lòng với lời nói thành thực của tôi.Cô mỉm cười thông cảm .Khi cả hai bước tới quầy quan thuế dành cho hành khách, cô gái quay sang bảo tôi.

Thôi được , kiểm soát hành lý xong ông chờ tôi một chút.Tôi sẽ chở ông tới bến xe vì trên cùng một đường về nơi tôi đang ở.

Nói xong cô bước vào phòng vé.Tôi mừng qúa ngồi xuống hàng ghế trong phòng đợi .Bước đầu tiên như thế đã là may.Đáng lẽ ra tôi phải chờ một vài năm sau mới có thể đi đến nơi này với tiền bạc dư thưà một chút.Nhưng không thể đợi lâu hơn nữa.Hai mươi năm đã là một khoảng thời gian rất dài cho một việc mình muốn mà vẫn chưa làm.

Một lúc sau cô gái đi ra.Trên tay cô kéo một chiếc xách to,chắc là đồ đạc cá nhân.Đã xong mọi việc,tôi nhanh nhẹn đứng lên bước theo ngay.Đến chỗ đậu xe dành riêng cho phi hành đoàn , tôi mau mắn khiêng giúp chiếc va li của nàng lên xe rồi xin phép được ngồi bên cạnh. Vẻ rụt rè và lễ phép của tôi làm cô gái cảm động , thân mật hơn.

-Tôi sẽ giúp ông mua được vé xe trong ngày hôm nay.Nếu đi từ sáng sớm như hôm nay thì buổi chiều chắc sẽ tới nơi.Xin lỗi ông tôi hơi tò mò một chút.Ông tới Terengganu vì một chuyện của hai mươi năm về trước.

-Vâng ,thưa cô tôi muốn đi tìm một chút bình yên cho tâm hồn.

-Ngày còn đi học tôi vẫn được nghe chuyện về những thuyền nhân liều chết vượt biển ra đi hàng đoàn hàng loạt.Tôi chẳng biết vì lý do gì mà họ sợ hãi không thể sống trên mảnh đất mà mình đã sinh ra .

-Có nhiều thứ làm người ta sợ hãi.Nhưng nỗi sợ hãi ghê gớm nhất là mất hết tự do.Đất nước tôi giàu có tài nguyên.Dân nước tôi thông minh, chăm chỉ nhưng vẫn đói nghèo vì không được tự do làm những gì mình muốn .

Đường về thành phố nữa khuya về sáng loang lổ ánh đèn.Trời đêm Kuala Lumpur trong xanh qúa.Thành phố hiện đại không kém gì đất Mỹ,nhưng đằm thắm tình người .Tôi may mắn đã gặp được một người thuần túy đông phương , nhân hậu ,tin người như cô gái đang lái xe bên cạnh .Nàng dễ dàng giúp đỡ những người đang cần được giúp.Tôi muốn nói một đôi lời ca ngợi để tỏ lòng biết ơn cô.

-Đất nuớc Mã lai giàu đẹp,dân Mã lai sung suớng quá.Chắc chẳng bao giờ cô thấy được nỗi khổ sở,sự nghèo nàn của một đất nước sau chiến tranh ,dẫy đầy thù hận như nứơc chúng tôi.

-Tôi nghe nói dân tộc của ông anh hùng và thông minh lắm.Đất nước ông lúc nào cũng là đề tài quyến rũ chúng tôi.Nếu có thể được ,xin ông kể cho tôi nghe một vài câu chuyện về mình .Đường về còn xa lắm . .

….. Tôi lớn lên trong đói rách ,nghèo nàn,của những ngày thơ cùng khổ.Được chăm lo bởi đôi tay gầy yếu của ông bà nội,với các cô chú còm cõi thiếu ăn trong một xã hội mà người cai trị lúc nào cũng dòm ngó,kỳ thị đổ xuống gia đình tôi.Thuở mới lọt lòng ,mẹ đã gửi tôi cho ông bà nội để đi làm việc ở xa.Thỉnh thoảng một thoáng đôi lần mẹ mới đến thăm .Vì thế cái sạp cũ kỹ trong những buổi chợ chiều là không gian quen thuộc.Tôi thường luẩn quẩn bên bà nội với gánh hàng rau tàn héo.Khi nhớ mẹ hay nhìn những đứa trẻ khác được mẹ nó âu yếm tôi lại hỏi bà.

-Bà nội,sao má cháu đi lâu quá không về.

Mỗi lần như thế bà lại ôm lấy tôi ,xoa đầu an ủi.

-Tại bây giờ đi cách mạng giải phóng miền Nam.Ai ai cũng phải vào đội vào đoàn làm việc bằng hai nên bận lắm,làm gì có thì giờ để lo cho con cái nữa.

Tôi lại hỏi bà.

-Thế còn bố cháu đâu rồi bà nội.

Bà tôi thẫn thờ, nghẹn ngào trả lời rất nhanh .

-Bố mày là ngụy,bị công an bắt đi tù rồi.

Một ngày đã lâu tôi không còn nhớ nữa,chú Khôi đi đâu về ghé tai bà nội thì thầm những gì tôi không được rõ.Rất lâu bà ngửng lên nhìn tôi rồi rơm rớm nước mắt.Khi tôi chạy tới,bà ôm chầm lấy tôi rên rỉ.

-Tội nghiệp cháu của tôi,Còn cha còn mẹ mà cũng như mồ côi.

Ngày ấy tôi còn nhỏ qúa,chẳng hiểu gì nên hỏi lại bà.

-Mồ côi là sao hở bà.Sao cháu lại mồ côi.

Bà nội không nói,cứ ôm chặt tôi vào lòng .Từ đó về sau tôi chẳng bao giờ được mẹ tới thăm.Thật lâu tôi mới biết được rằng mẹ tôi đã vượt biên đến một nơi nào xa lắm.

Năm tôi lên bảy tuổi,phải cố gắng lắm bà nội tôi mới có thể cho tôi đi học.Tuy là lớp vỡ lòng nhưng tôi đã biết đọc và tính tóan vì chú Khôi thường dạy ở nhà.Sau buổi học tôi thường ra chợ giúp bà nội bán hàng và sai vặt.Thỉnh thoảng bà nội thường cho tôi xem lại ảnh một người lính mặc áo màu hoa rồi bảo.

-Đây là bố mày đó.Bố mày là sĩ quan ngụy nên bị chúng nó bắt đi rồi.

-Sao bố cháu mặc đồ không giống mấy ông bộ đội.Mặc quần áo này sao giống mấy thằng Mỹ qúa.

-Giống Mỹ nên mới bị bắt đi tù

Sự cách biệt giữa tôi và những thằng cùng lớp để tôi hiểu thêm rằng cha tôi là một người lính của chế độ miền Nam thua trận , đã bị bắt đi tù khi tôi vừa tròn hai tháng .

Cuộc đời chúng tôi trôi trong mệt mỏi.Những bữa ăn trộn đầy khai sắn và thức ăn hôm nào cũng giống hôm nào.Buổi tối ăn xong tôi thường quanh quẩn bên bà,học bái ê a dưới ngọn đèn nê ông duy nhất.Chú Khôi hay dạy tôi làm toán và cô Trâm thường đắt tôi ra bể nước rửa ráy tay chân trước khi đi ngủ.

Cho đến một hôm vừa đi học về bụng đói,tôi định chạy ra chợ đòi bà mua bánh .Hình như có ai đang thập thò trước cửa.Tôi ngước nhìn lên để thấy mot người đàn ông gầy gò trong bộ quần áo màu xanh sọc trắng .Thấy tôi ông vội hỏi.

-Không có ai ở nhà sao cháu.

Tôi mau mắn trả lời.

-Dạ,bà nội còn ở ngoài chợ.Cô Trâm cô Ái đi bán bánh chưa về.

-Thế còn ông nội.

-Ông nội đi kinh tế mới với chú Hoà rồi.

-Thế mẹ cháu đâu?

Mẹ cháu vượt biên sang Mỹ lâu rồi

Ông yên lặng nhìn tôi một lúc thật lâu,lâu lắm rồi lại hỏi tôi.

-Có phải cháu tên là Hiếu không .

Tôi ngạc nhiên nhìn ông nói lớn.

-Dạ cháu là Hiếu đây.Sao ông lại biết tên cháu.

Người đàn ông ngẩn người ra .Một lúc sau ông chạy đến,quỳ xuống ôm chặt tôi vào lòng kêu lên như muốn khóc.

Bố của con đây.Hôm nay bố được về ở với con đây.

Tôi ngỡ ngàng nhìn cha .Chưa bao giờ tôi thấy đuợc mặt người ngoại trừ tấm ảnh áo hoa mà bà nọi thường đưa tôi coi mỗi khi nói về người tù thân thiết .Nhưng nét mặt quen thuộc và một mãnh lực vô hình nào đó siết chặt lấy tôi.Đúng cha thật rồi.Tôi ôm chặt lấy ông nức nở.

Bố ơi ,sao bố đi lâu qúa.Ở nhà mấy thằng con nhà cán bộ chúng nó bắt nạt con.

Hai cha con ôm nhau thật lâu.Rồi tôi dắt cha tôi ra chỗ bà nội bán rau.Tình cờ có cả cô Trâm cô Ái đi bán bánh mới về ở đó.Tôi vưà kéo tay cha vưà la lớn.

-Bả nôi ơi,bố cháu về đây rồi bà nội.

Bà tôi và hai cô chỉ một thoáng ngỡ ngàng cùng la lên rồi bỏ cả hàng chạy ngay lại vây quanh rồi ôm lấy cha.Bà tôi khóc rống lên,hai cô tôi đầm đìà nước mắt và tôi cũng khóc theo.Bao nhiêu giọt nước mắt nhỏ giữa khu chợ chiều hiu quạnh .

Từ ngày có cha về cuộc sông của tôi thay đổi hẳn.Tuy vẫn cơm độn ngô khoai nhưng trong nhà đã có tiếng cười.Ông nội và chú Hoà lâu lâu lại về thì thầm với cha.Mặt bà nội đã thôi ủ dột buồn bã như dạo trước.Chú Khôi,chú Hoà và hai cô đã có lúc vui đùa.Tôi không còn cảm thấy sợ mấy thằng con nhà cán bộ thường hay bắt nạt bắt tôi nộp kẹo..Có cha tôi cảm thấy can đảm hơn lên

Cha tôi chỉ nghỉ ngơi vài ngày rồi lại bắt đầu làm việc kiếm sống .Không có chỗ nào cho một người tù chính trị trở về ngoài những việc phải đổi sức người lấy miếng cơm.Một người chị họ của mẹ tôi đi buôn hàng chuyến cần người đẩy xe ba-gác để giao hàng .Thế là cha tôi hân hoan nhận công việc ấy.

Tôi thích được đi theo giúp cha đẩy xe trong những ngày nghỉ học .Nói là giúp chứ thực ra tôi trèo lên xe cho cha đạp.Thỉnh thoảng gặp chỗ giốc cao hay ổ gà tôi mới phụ thêm sức lực .Đó là những ngày thơ vui nhất trong đời không bao giờ tôi còn tìm lại được.Có đi với cha , tôi mới thấy được những khổ sở nhọc nhằn trong công việc hàng ngày của người.Những kiện hàng nặng chất cao trên xe,đẩy qua những khu chợ hẹp,bừa bộn quang gánh và hàng hóa .Những ngày đầu chưa quen việc ,làm đổ cả gánh cá của người ta.Bà bán cá tiếc hàng , tiếc của nhảy lên chửi rủa.Hai cha con cuống quýt sợ hãi bắt cá bỏ lại và năn nỉ bồi thường thiệt hại.Lại có lần làm đổ cả gánh hàng rau.Cô bán rau vốn có cảm tình với cha .chỉ mắng yêu thôi.

-Gớm cái nhà bác này mới ra nghề,chẳng biết lái xe gì cả ,làm đổ cả gánh của người ta .

Mỗi lần như thế tôi lại hỏi cha về mẹ.Bố không trả lời mà chỉ vuốt tóc tôi an ủi.

-Tại cuộc sống con ạ.Tại thời thế đổi thay,mẹ cũng đâu muốn thế.

Tôi thường khoe với bố thành tích đạt được trong trường.Nào là cố gắng phấn đấu làm cháu ngoan bác Hồ để được quàng khăn đỏ.Tôi say sưa hát cho bố nghe những bài hát được dạy trong lớp học

Em mua một cây bút chì

Vẽ ngay một tên giặc ngụy

Em tô đôi mắt đỏ kè

Cái mặt nhăn nhó thấy ghê

Nó đang kêu khóc lạy van

Chú giải phóng quân miền nam

Cầm súng chúng đứng hiên ngang

Bắt tên ngụy giơ tay hàng ,

Cha tôi lặng người đi một lúc không nói gì.Từ đó về sau ngày nào cha cũng giảng giải cặn kẽ cho tôi nghe về cuộc đời của ông và những người lính miền Nam xưa chiến đấu cho tự do của người dân Việt.Nhưng không may đã bị bỏ rơi,bị tù tôi và lăng nhục.Về sự ngu dốt bạo tàn của người cộng sản mang đến đói nghèo cho đất nước bây giờ.

Thỉnh thoảng cha tôi phải lên đồn công an để trình diện chính quyền.Viết bản tường trình hàng tháng nộp cho họ.Mỗi lần như thế ông trở về nhà ngồi buồn bã hàng giờ .

Một ngày ông nội tôi và chú Hòa lại về.Ông ngồi nói chuyện với cha thật lâu , kể về những mưu chước của những người cộng sản .Họ thường giả làm những người của chế độ cũ,dò hỏi,dụ dỗ những người lính miền Nam đi vào rừng kháng chiến.Nhưng thật sự đó chỉ là cái bẫy để bắt những ai còn có tư tưởng chống đối mà thôi.Ông nội thở dài bảo cha

-Chỉ có cách ra đi thôi con ạ.Ra đi mới tìm được con đường sống để có thể trở về.

Một buổi chiều cha đi làm về sớm hơm thường lệ , lôi ra một chiếc ba lô đã cũ,khoét hai cái lỗ dưới đáy rồi bảo tôi xỏ chân vào.Ông nhấc bổng tôi lên rồi đeo ba lô vào vai.Tôi thích qúa vì được cõng trên lưng cha mà tay chân vẫn được tự do.Thử đi thử lại mấy lần cha dục tôi đi ngủ sớm.Mờ sáng hôm sau bác Phú-một người bạn tù cùng với cha tôi- đến nhà và rủ cha con tôi đi ngay.Buổi trưa chúng tôi đến Vũng tàu và có người dẫn ngay vào một căn chòi nhỏ.Suốt từ đó đến đêm chúng tôi không được ra ngoài.

Chúng tôi được đánh thức dậy vào lúc nửa khuya.Bác Phú và cha tôi đã chuẩn bị từ lúc nào.Tôi không dám hỏi nhưng được cha giải thích rằng ở đây gần kề bãi biển lại nhiều đá lớn.Thuyền không vào sát được ,chỉ neo ở xa và mọi người phải cố gắng bơi ra .Đó là lý do tai sao bố bỏ tôi vào ba lô để đeo trên vai.Chỗ này vì nguy hiểm thế nên công an thường không nghi ngờ canh gác.Chỉ một lúc sau có người vào ra hiệu cho chúng tôi đi theo xuống ngay bờ biển.Ở đó đã có một tốp nguời toàn đàn ông con trai chờ sẵn.Có lẽ tôi là đứa bé duy nhất trong cuộc trốn chạy này.Khi ánh đèn pin trên con tàu ra hiệu là nhửng đọan dây đã đuợc móc xong , mọi người cùng ào ra ngay.

Đến bây giờ tôi mới thấy sợ sự cuồng nộ của thiên nhiên.Từng ngọn sóng cao quá đầu người làm sợi dây chìm sâu trong nước.Mọi người đều chỉ đi người không ,còn cha thì phải đeo tôi trên vai vượt sóng nên không thể nhanh nhẹn được.Ra được nửa chừng tôi sợ qúa.Trong cái ánh sáng mờ mờ như địa ngục của những chòm sao đêm,bao nhiêu bóng người nhấp nhô trên sóng dữ.Mấy lần chìm sâu trong nước.Sợ qúa tôi khóc ầm lên.

-Thôi đi về đi bố ơi.Không bơi ra được đâu,chết mất.

Đang lúc ấy thì trên bờ tiếng súng nổ vang.Tiếng la hét chửi bới của mấy thằng công an có lẽ còn to hơn tiếng sóng vỗ.Con tàu vôi vã bỏ bây xuống biển,chặt neo chạy vội ra xa bỏ mặc cha con tôi và những người chậm chân chìm trong hỗn loạn.Chỉ còn một con đường sống là trở lại bờ đá để nạp mạng cho mấy thằng công an đang chửi rủa trên bờ.Cha bảo tôi yên lặng .Ông buông dây lần ngang con sóng .Tôi hiểu ông không thể nạp mình .Phải đi vào cái chết tìm con đường sống .Tôi nghiến răng nhắm mắt ôm chặt lấy cha,mặc cho sóng biển đưa đi.Trời còn tối qúa nên cha con tôi lần được vào bờ ,cách xa chỗ mấy thằng công an đang đứng ,lẫn bên những tảng đá to.Núp trong bờ đá đến trưa mới lần ra đường tìm tới bến xe.

Sau lần vượt biên hụt ấy cha tôi không dám trở về nhà bà nội nữa.Ông lang thang ,trốn tránh trong vùng ven biển để cố gắng tìm đường ra đi.Một may mắn tình cờ cha đươc một người quen của ông nội mướn ở trên thuyền.Từ đó ông học lái thuyền,đi cào,đi câu hàng ngày.Mấy tháng sau cha lại trở về dắt chú Khôi chú Hòa ,cô Trâm và tôi vội vã đi ra Bà rịa,để bắt đầu một cuộc phiêu lưu khác .

Đêm hôm ấy chúng tôi ra khơi trong giông tố hãi hùng .Tháng mười hai ,sóng to gió lớn.Không có tàu nào dám vượt biên nên công an cũng lơ là canh gác.Vì thế chúng tôi thoát ra được khỏi cửa biển không mấy khó khăn,nhưng thiên nhiên thì hung dữ qúa.Từng ngọn sóng cao như những căn nhà lầu mấy từng ập lên con thuyền mong manh bé nhỏ.Bấy giờ tôi mới thấy được cái uy dũng của người cha.Ông điều khiển con thuyền chống sóng .Mọi lệnh đưa ra mọi người đều phải thi hành tuyệt đối.Suốt đêm hôm ấy và ngày hôm sau chỉ là những chống đỡ để khỏi chìm,và khi đêm đến ,sóng gió dịu dần nhưng con thuyền đã lạc mất hướng đi.

Cha tôi gọi người tài công phụ và chú Khôi lên cabin để góp thên ý kiến.Ông đăt nhiều giả thiết về vị trí của con tàu rồi chọn một hải trình tuơng đối an toàn hơn cả.

Cả ngày hôm sau con thuyền trôi trên những lượn sóng khổng lồ ,màu nước đã trở nên đen thẫm.Chiều đã xuống rồi mà không gặp gì ngoài một chiếc phao và đôi guốc đàn bà.Không khí ghê rợn chết chóc bao quanh từng mỗi con người.

Ngày thứ ba và thứ tư con thuyền vẫn lầm lũi trôi trong vô định .Một vài người góp ý nên đổi hướng đi nhưng cha cương quyết giữ ý định của mình .Cha bảo chú Khôi,chú Hòa rằng nếu ông tính đúng thì đêm nay hoặc sáng mai con thuyền sẽ đi vào đường băng Hồng kông –Singapore.Chừng đó sẽ đổi hướng đi theo hải trình này,an toàn và dễ được tàu vớt hơn.

Đến nửa đêm lúc tôi còn đang ngủ bỗng có tiếng ai đó la lên.

Trông kià có ánh đèn.Chúng ta đã tới đất liền.

Thật ra đó không phải là hải đảo hay lục địa.Đó chỉ là con tàu lớn bỏ neo dừng lại.Bố ra lẹnh cho chú Khôi,chú Hoà và những anh thanh niên lấy quần áo thấm dầu làm thành những cây đuốc vẫy trong đêm tối, cầu cứu đến con tàu và tiến lại gần.Những buồn thay, cái ánh sánh hy vọng kia lại chạy đi xa rồi mất hút.Sau mấy giờ hy vọng tôi nghe thấy tiếng thở dài buồn bã của cha.Suốt đêm trong giấc ngủ chập chờn tôi cứ nghe thấy cha và các chú bàn tán mãi vền con đường thuyền đã đi qua.

Sáng sớm hôm sau trời quang đãng hẳn.Gió nhẹ nhàng thơm tho mùi biển mặn.Để tiết kiệm nhiên liệu cha tôi ra lệnh căng buồm .

Mười mấy người kéo giã cào ra dựng cột buồm.Sáu người con trai đứng phiá dưới nâng giã cào lên lắp vào lỗ đã đục sẳn ở giữa thuyền .Một đám khác leo lên nóc cabin kéo cho cột đứng lên.Mảnh buồm kết lại bằng những bao cát ngày xưa được luồn vào một cây ngang rồi kéo lên cao.Buồm căng lộng gió.

Cha bảo với chú Khôi là hôm nay gió nhẹ có thể căng buồm lên để tiết kiệm nhiên liệu vì đường còn mịt mùng xa thẳm.

Người ta yêu mẹ bởi những nét hiền hậu dịu dàng ,nhưng người ta yêu cha bởi những nét oai phong lẫm liệt.Tôi thương cha-dĩ nhiên-nhưng càng thương kính và hãnh diện hơn bởi những lời nói của cha được mọi người thi hành tuyệt đối.

Một lúc sau tiếng người reo hò như vỡ chợ.Một chiếc tàu xuất hiẹn phía trái chúng tôi mỗi lúc một rõ dần.Trời càng sáng hơn ,chúng tôi càng thấy nhiều tàu cứ mỗi lúc gần hơn đi cùng hướng với chúng tôi.Cha và chú Khôi vui mừng quá vì đã tính đúng đường đi.Ông hãnh diện ra lệnh cho người tài công phụ.

Đổi hướng tàu đi 270 độ.Mình sẽ theo các con tàu kia để đi tới Singapore.

Nửa giờ sau thì con tàu đi phiá sau dần dần hiện rõ.Có lẽ đó là một chiếc tàu buôn mang cờ Nhật bản.Mọi người đều dùng đủ mọi cách vẫy cờ cầu cứu nhưng xem ra không có kết qủa gì.Con tàu thản nhiên vượt qua như không thấy sự hiện diện của chúng tôi.Rồi rất nhiều tàu hiên ra ở chung quanh nhưng khoảng cách quá xa .Chắc chắn là họ đã thấy chúng tôi nhưng chẳng có tàu nào lại gần.Đế khoảng hai giờ chiều thì có một chiếc quay ngang dừng lại.Đó là một chiếc tàu mang cờ Pháp.Mọi người reo lên mừng rỡ.Sau năm ngày mệt mỏi ai cũng vui mừng bàn tán.Trên chiếc boong tàu kia là bờ bến của tự do.

Nhưng không ,khi chúng tôi hồ hởi tới gần thì những chiếc thùng ,những kiện hàng đã được móc dây thả xuống .Đầy đủ thực phẩm và dầu chạy máy.Cam táo nho lê đủ cả với giòng chữ chúc mừng giáng sinh bằng tiếng Pháp.Đến lúc ấy mọi người mới nhớ ra hôm nay là ngày chúa giáng trần.Xong xuôi tàu lại rời xa ,vội vã như hkông muốn nghe lời năn nỉ cầu cứu của chúng tôi.

Đến đêm tàu qua lại ,đèn sáng một khỏang đêm.Chúng tôi lại dốt bao nhiêu quần áo để xin được vớt .Đến nỗi mỗi người chỉ còn một cái quần mà vẫn chẳng thấy một tia hy vọng nào.

Sáng hôm sau đã sang ngày thứ sáu lênh đênh trên biển đột nhiên chúng tôi gặp đuợc ba chiếc tàu chiến mang cờ Mỹ đi ngược lại.Cha tôi đặt ống dòm xuống la lên.

Tàu mỹ,tàu Mỹ kia kià.Chắc chúng ta sẽ được vớt rồi.

Mọi người đều reo hò sung sướng .Mà thật vậy.Khi tàu Mỹ thấy chúng tôi là hụ còi vang lên ầm ỹ.Rồi cà ba chiếc tiến lên theo đội hình bao quanh chúng tôi.Một chiếc lớn nhất ở giữa ra hiệu cho chúng tôi lại gần và chạy vòng quanh tàu.Xuồng cấp cứu được thả xuống ngay.Ba quân nhân Mỹ mang máy truyền tin,dụng cụ y khoa cấp cứu chạy đến chúng tôi.Họ bước lên tàu đếm số người rồi đi vào hầm máy.Sau đó người mang máy gọi đi,chắc là báo cáo cho chiến hạm chỉ huy.Một lúc sau một chiếc thuyền nữa được thả xuống .Ai nấy đều reo hò mừng rỡ. Xuồng tiến gần lại.Họ mang đến cho chúng tôi bao nhiêu thực phẩm,áo quần với lời chỉ dẫn cứ chạy thẳng sẽ tới Mã lai hoặc Singapore.Cả thuyền đều chưng hửng bất ngờ hỏi tại sao tàu Mỹ mà không vớt người tỵ nạn.Họ giải thích rằng tàu đang bắt đầu đi công tác.Vả lại trên tàu không có ai đau yếu cần cấp cứu.Lại nữa là tàu còn chạy nhanh và chạy tốt có thể đến được Mã lai.

Cha tôi kinh ngạc đến sững sờ.Ông cấm mọi người không được nhận bất cứ một món đồ gì của người Mỹ mang xuống với hy vọng khơi dậy lòng thương hại.Nhưng cha tôi lại lầm lẫn nữa vì dù chúng tôi không nhận ,hai chiếc xuồng lại chất những kiện hàng trở lại rồi thản nhiên quay về tàu lớn.Một lúc sau cả ba chiếc đều hụ còi vội vã ra đi.

Trước cảnh này, cha tôi có lẽ là người đau đớn nhất.Ông lại tiếp tục cho tàu chạy về hướng cũ.Đến mờ sáng ngày thứ bảy thì chúng tôi tới đã thấy mờ xa là những núi non,và bao quanh không biết bao nhiêu tàu lớn nhỏ mang đủ loại cờ. Phiá trước mặt chúng tôi là một vùng ánh sáng lớn, chắc chắn là Singapore.

Đột nhiên có hai chiếc máy bay nhỏ hướng về chúng tôi rồi giảm dần cao độ.Họ bay sát trên đầu.Cha tôi vội gọi bác Châu,bạn của cha là một sĩ quan không quân dạo trước.

Ông ở không quân,biết thủ hiệu xin cấp cứu không .Làm đi xin tụi nó vớt chúng mình.

Bá Châu nằm lăn xuống khoang tàu đưa cả tay chân ra làm hiệu.Hai chiếc máy bay lộn đi lộn lại nhiều vòng rồi bay thẳng .Một chặp sau hai chiếc tàu sắt nhỏ tiến tới chúng tôi.Thôi thế là thoát rồi,chắc họ tới để đưa tất cả lên bờ.

Khi hai chiếc tàu tới gần họ quăng giây ra hiệu cho chúng tôi buộc lại.Trên tàu toàn là lính với đầy đủ súng ống ,chắc họ đang đi tuần tiểu. Nhưng lạ quá, sao mấy người lính cứ chiã súng vào chúng tôi như sẵn sàng nhả lên đạn.Thôi chết rồi họ kéo chúng tôi ra biển .

Bao nhiêu người quỳ xuống ,chắp tay vái lạy những người lính Singapore tha cho , tất cả đều quay mặt đi không nhìn lại,nhưng súng vẫn cứ chiã về chúng tôi.Họ bắc loa giải thích rằng đất Singapore không nhận người tỵ nạn.Chúng tôi muốn đi tới đâu thì tới ngoại trừ Singapore.

Đến đây ai cũng đầy tuyệt vọng .Có rất nhiều người bật lên tiếng khóc.Kéo trở ra biển chừng hai giờ sau họ dừng lại chỉ cho chúng tôi đi về hướng tây để tới Mã lai.

Không còn cách nào hơn ,con thuyền lầm lũi đi về đất Mã.Nhưng chỉ một tiếng sau thì tai họa đến với chúng tôi.Thuyền không thể tiến thêm , máy dần chậm lại.Ngưòi tài công phụ la lên.

Chân vịt vướng lưới giăng câu của tụi Mã lai rồi.

Chúng tôi đang ở gần bờ.Những lượn sóng to ngoài khơi võ ra nâng con thuyền lên cao rồi rơi xuống thật mau.Không ai dám nhảy xuống nước bây giờ để gỡ những mảnh lưới kia ra.Chúng tôi không còn thời gian nữa vì mỗi cơn sóng giập ngang,con thuyền ọp ẹp như muốn vỡ tung ra

Mọi người đều sợ hãi, cái chết như đã lởn vởn quanh đây.Tuy vậy không ai dám lặn xuống biển để gỡ lưới ra dù trên thuyền rất nhiều dân đi biển.Không còn thì giờ để suy tính nữa,cha tôi lao đầu vào cơn sóng sau khi dặn dò chú Khôi ,chú Hòa và những người gìữ lái ở trên thuyền.

Tôi ngừng kể,nhắm mắt để nhớ lại hình ảnh hào hùng của người cha lao vào cơn sóng giữ để cứu những người đang chờ chết ở trên thuyền.Cô gái vẫn lặng yên nghe nhưng mắt không rời đường phố.Co giảm dần tốc độ cho xe trở ra khỏi xa lộ.Đêm đã nhạt màu khi trời đang đợi sáng .Những vì sao muộn cũng đã lẩn khuất trong mây.Hồi lâu cô mới nói.

-Nghe chuyện ông kể tôi hồi hộp và cảm động quá.Đúng là một thiên anh hùng ca trên biển.Chính các ông đã viết vào lịch sử nhân loại một trang sử vĩ đại,hào hùng hơn cả những người Pilgrims tìm về đất Mỹ ngày xưa.Trang lịch sử của những thuyền nhân vượt biển bằng những con thuyền mong manh .Anh tôi học về xã hội ở đại học Kuala Lumpur này.Đang làm luận án tiến sĩ về những thuyền nhân như ông đó.Nếu anh tôi có dịp gặp được ông để mà phỏng vấn thì thật là may mắn.Chắc ông có thể giúp anh tôi biết được nhiều điều bổ ích trong luận án tốt nghiệp này.Khi nào xong công việc,nếu có thì giờ xin mời ông ghé nhà chúng tôi chơi.

-Vâng ,cảm ơn cô đã có lòng .Nhất định là tôi sẽ ghé lại nếu cô cho phép.

Một lúc sau chúng tôi đã tới bến xe.Cô gái nhanh nhẹn và quen thuộc dẫn tôi vào phòng vé.Bến xe ở đây cũng sạch sẽ và ngăn nắp như những bến xe Greyhound bên Mỹ.Nhìn những hàng xe chờ theo thứ tự,mới mẻ gọn gàng làm tôi nhớ lại những chuyến xe than đầy bụi cát , chìm đắm trong những bến xe loang lổ ổ gà của quê huơng Việt nam ngày sau giải phóng .Thủa ấy mỗi khi theo ông nội về Long khánh tôi phải bước lên những chiếc xe than không có chỗ ngồi.Phải đứng trong tất cả những cuộc hành trình .Chao ôi,cũng cùng trên một giải đất Đông nam á mà sự cách biệt qúa xa vời.

Nửa giờ sau tôi đã ngồi trên xe , ngay bên cửa sổ.Cô gái đặn dò tôi kỹ lưỡng vì biết tôi xa lạ với xứ sở này.Cô đưa cả cho tôi danh thiếp,có địa chỉ và số điện thoại cả hai nơi rồi mới quay trở lại chỗ xe nàng đang đậu.

Tôi đọc vội danh thiếp để biết tên cô là Amy Chen.Xe sắp sửa rời bến đột nhiên Amy quay trở lại, nói nhỏ với tài xế điều gì rồi lại vụt chạy đi.Tôi ngạc nhiên thấy xe dừng hẳn như chờ đợi điều gì.Một lúc sau cô quay trở lại với một gói trên tay.Amy đưa tất cả cho tôi rồi nói.

-Tôi mua cho ông bánh bao và nước ngọt.Trên đường đi ông khó mà kiếm được thức ăn vừa ý vì hàng quán dọc đường chỉ toàn đồ ăn Mã.Tôi đã dặn tài xế giúp đỡ ông nếu cần.Ở xứ này ai cũng nói được tiếng Anh nên ông đừng ngại.Thôi chúc ông đi đường bình an.

Tôi cảm động trưóc sự chu đáo của cô gái mới quen.Gương mặt cô bầu bĩnh hồn nhiên và trắng ngần,tương phản hẳn với những người Mã lai bản xứ.Với tôi bây giờ cô đáng yêu và nhân hậu như những bà tiên trong chuyện kể.

Xe đi qua nhũng con phố hẹp,bỏ Kuala lumpur hiện đại dàng sau.Đường xuyên bang ở đây chỉ có hai lane ngược xuôi nhưng được tráng nhựa bằng phẳng và sạch sẽ,không hề có dấu vết loang lổ hay ổ gà nào.Nắng mai đã chói chang bên khung cửa xe.Từ Kuala Lumpur phải đi về hướng đông để tới Terengganu.Đất nước Mã lai rất nhiều đồi núi.Con đường nhấp nhô lên dốc xuống đèo.Hai bên là những cánh rừng cao su ngút ngàn với những hàng cây thẳng tắp.Có những đoạn đèo cao phủ mờ mây trắng .Nhìn về phía đông ,cả một vùng ánh sáng trong không gian trong suốt, lóng lánh như thủy tinh .

Đến xế chiều xe bắt đầu đổ dốc xuống miền đông .Làng mạc thôn xóm hiện ra trong tầm mắt.Ở đâu cũng thấy cây xanh,một màu xanh tươi đẹp hiền hòa.Những người đàn ông Mã cởi trần,quấn xà rông và đội nón trên đầu.Chiếc nón màu đen,hình ống như những cái ly to úp xuống .Lũ trẻ mặc những chiếc áo sặc sỡ ,vui đùa trong những hàng cây.Những đền thờ hồi giáo mái tròn như những cũ hành tây, khổng lồ vàng chóe cong vút như toát ra cả sự màu nhiệm vào không gian.Ôi quê hương ngừơi ta sao thanh bình êm ấm quá .Đã không có chiến tranh mà cũng chẳng có hận thù.

Tôi lại nhớ đến quê hương Việt nam dưới tay người cộng sản.Tuổi thơ lê la đầu đường xó chợ.Tuổi thơ đang trốn chạy khỏi quê hương trong những đêm tối hãi hùng đạn bay súng nổ trên đầu.Ngừơi ta dạy chỉ dạy cho tôi toàn những hận thù.

Em mua một cây bút chì

Vẽ ngay một tên giặc ngụy.

Chính vì thế mà cha con ,chú cháu chúng tôi phải bỏ nước ra đi.

Đến xẩm tối xe mới tới Terengganu.Tôi thuê phòng ngủ ngay tại bến xe để ngày mai đi về bến tàu Marang thật sớm.Tôi dự định sẽ dừng lại ở đây xin giấy phép và mướn một vài người giúp đỡ.Từ Marang theo những chuyến tàu tôi sẽ ra khơi.

Đến Marang ,thật may tôi gặp được một sĩ quan quân đội chính quyền Mã lai gốc Tàu giúp đỡ.Đó là ông Đại úy chỉ huy Task force miền duyên hải Marang .Khi biết tôi là một cựu thuyền nhân và muốn đi ra hải đảo,ông mỉm cười nói lớn.

Trại đã dẹp lâu rồi.Không còn ai trên đảo nữa.Paulo Bidong bây giờ hoang vắng lắm.Chỉ có sóng biển và chim trời với một tiểu đội Task force luân phiên canh giữ .Ông định tìm ai trên đó?

Khi tôi nói rõ mục đích chuyến đi của mình ,ông đại úy yên lặng nhìn tôi cảm động .Một lúc sau ông nói.

Tôi sẽ giúp anh trở lại Paulo Bidong nhưng phải chờ thêm hai ngày nữa.Nếu anh không có gì gấp,tôi sẽ cho đi theo chuyến tàu tiếp tế.Như thế anh đỡ tốn tiền thuê tàu.

Tôi bằng lòng ở lại,sung sướng với sự may măn không ngờ.Tôi gọi ngay cho Amy để nhờ xác nhận chuyến bay nhưng không gặp.Nàng đã theo máy bay về lại Mỹ.Nhưng không sao,tôi có đủ thời gian.

Buổi chiều chờ đợi tôi đứng trên bến tàu Marang nhìn ra biển cả.Hàng dừa non tươi xanh ru hồn tôi về một không gian đớn đau.Hai mươi năm trước đây,một nơi nào đó trên bến tàu này tôi không nhớ rõ.Người ta đã chở một cậu bé thuyền nhân ốm yếu gầy còm ,vừa đi vừa khóc.Cậu đang lo sợ sẽ mất đi một tình yêu thiêng liêng và cao cả nhất trên đời.Cả chú Khôi,chú Hòa cô Trâm và nhiều người đi theo cũng khóc.

Những cây dừa năm ấy rũ rợi ngả nghiêng theo gió tháng mười hai.Những cây dừa già nua tang tóc in đậm trong hồn tôi cho đến cuối cuộc đời.

Hai hôm sau,khi ở trên chuến tàu đổi phiên của tuần duyên Mã,tôi đã chuẩn bị đầy đủ hành trang cho chuyến trở về Paulo Bidong .Bây giờ là tháng tư,trời yên lăng gió.Biển xanh tĩnh lặng như mặt nước hồ thu.Con tàu lướt trên mặt nước nhẹ nhàng khác hẳn ngày xưa.Gần ba tiếng đồng hồ sau một người lính Mã chỉ cho tôi một khoảng lờ mờ giữa trời mây nuớc bao la.

Paulo Biđong kia rồi.

Tôi hồi hộp nhìn theo không nén nổi bồi hồi.Vết lờ mờ hiện rõ hơn trongtừng phút.Không lâu thì mảnh đất trần trụi với những cây dừa gãy đổ ngày xưa hiện ra trọn vẹn .Đó là hòn cá mập đứng án ngữ ngay trước cửa Bidong .Chúng tôi ngày ấy thường đứng từ hải đảo Paulo Bidong nhìn ra hướng này, để mơ đến một vùng trời xa lạ ,giàu sang và hấp dẫn.Đó là hướng nhìn hy vọng .Hy vọng những con tàu đến chở đến nước uống và thực phẩm tươi.Chở theo những phái đoàn phỏng vấn nhận người,rồi từ đó chở người đi định cư về những phương trời xa lạ.

Ngày xưa đảo cá mập xác xơ với những hàng dừa gãy đổ,bây giờ đã trở lại tươi xanh .Những cây dưà non ,chắc mới được trồng đang bừng lên sức sống .Tàu qua hòn cá mập.Paulo Bidong ở kia rồi.Tôi hỏi người lính đi cùng .

-Chút nữa tàu sẽ cập vào cầu Jetty phải không ông .

Người lính ngơ ngác nhìn tôi như không hiểu.Có cầu Jetty nào nữa.Anh ta còn quá trẻ nên chẳng biết gì về Paulo Bidong ngày ấy.Có một chiếc cầu đầy ắp tình thương và hy vọng ở gìữa Biđong nối đi muôn hướng .Nó được bắt đầu từ cổng chính chạy dài ra biển hằng năm chục thước để cho tàu đến và đi ghé sát vào.Tử Jetty mang đến cho người bao nhiêu mơ ước.Vượt biển đến được Jetty là như đã đến cổng thiên đường .Từ Jetty người ta ra đi để đến thiên đường của những xứ xở tự do.Buổi chiều dân tỵ nạn thường ra đây câu cá ,ngóng chờ và hóng mát.Riêng tôi thường ra đây để khóc ,để nhớ người thân

Hai mươi phút sau tôi được đặt chân lên đảo tuy rằng chẳng còn cầu Jetty thuở ấy.Sau hai mươi năm dấu vết chẳng còn gì ngoài những ngọn đồi.Tuy cỏ cây đã phủ mờ lối cũ nhưng tôi vẫn nhận ra ra dốc đá dựng đứng.Phía dưới là bãi biển cát trắng ngần với nước yên lặng trong veo mà tôi thường tắm.

Tôi lần theo dấu vết xưa để trèo lên dốc đá.Từ trên đỉnh cao này tôi có thể nhìn bao quát Paulo Bidong .Những lán nhà ,trường học,chùa chiền rộn rịp khi xưa đâu còn nữa.Cả một tập thể sống động mấy chục ngàn người chen chúc trên một hải đảo chu vi chừng vài ba cây số.Một xã hội Việt nam lưu lạc ngay trên xứ người có biết bao nhiêu tâm tình,bao nhiêu đời sống giờ đây đã trôi vào thời gian để hoàn tòan im vắng .

Tôi quay sang mỏm đồi xanh phía trái.Những hòn đá to ,khắc những tên người và những lời nhắn gửi,nỗi vui mừng khi tới đất tự do hay những lời than óan chia lìa không biết có còn hiện hữu tới hôm nay.Lần theo sườn dốc,tôi huớng về đất thánh.Đó là nơi tôi đã ngồi yên lặng hằng giờ đe nhìn ra biển cả khóc thương cho một kiếp con người.Bước chân tôi hôm nay bồi hồi,chậm rãi để xác định lại những dấu vết khi xưa.Đây rồi,tôi cúi xuống cùng người phụ giúp phủi đi cát bụi bám trên phiến đá.Hàng chữ mờ nhạt qúa.Nó đõ gần như mòn nhẵn trong nắng mưa dù rằng năm ấy chú Khôi,chú Hoà đã cố đục cho sâu.Hôm nay tôi vẫn còn đọc được.Những hàng chữ này đưa tôi về cái ngày đau thương ấy..

..Chiếc thuyền không thể tiến về đằng trước,cũng không thể quay ngang tránh sóng .Máy kêu xành xành từng tiếng như đứt hơi dù chưa tắt hẳn.Nó sẽ bị sóng đánh chìm nếu chân vịt không còn quay được.Những mảnh lưới dày cộm của dân đánh cá Mã lai đã quấn vào làm chân vịt ngừng quay.Con thuyền gần như chết máy.Từng con sóng lớn vỡ ra ập đến làm con thuyền sắp vỡ tung ra..Biển đang cuồng nộ.Ai dám lao vào biển bây giờ.

Cha tôi đứng lên dặn chú Khôi và người tài công phụ vài điều rồi lao ngay xuống biển.Ông lặn thật sâu bám vào chân vịt lôi ra từng mảng lưới.Nhưng cứ gỡ được cánh quạt này thì hai cánh kia lưới lại bám vào.Sức và hơi người chỉ có gìới hạn nếu không nghĩ ra một cách nào.Tôi vất xuống cho cha một sợi dây thừng lớn và nói với ông cột những mảnh lưới kia vào để người trên thuyền giữ chặt.Sau hai giờ vật lộn với sóng gió,những mảnh lưới đã được gỡ ra khỏi cánh quạt của con thuyền.Trong lúc mọi người đang quá đỗi vui mừng thì một con sóng nhấc bổng thuyền lên.Nước ào qua tạo thành khoảng trống để cho con thuyền gần như rơi tự do xuống mặt nuớc trong khi cha tôi đang vùng vẫy cố ngoi lên.Máu loang đỏ ra ngay.

Cố đưa tay cho người trên thuyên nắm lấy cha tôi ngất liền sau đó.Chân vịt đã quay lại được,con thuyền bây giờ đã lấy lại được thăng bằng hướng mũi vào bờ.Hơn nửa tiếng sau chú Khôi và người tài công đưa được con thuyền vào bãi cát.Mọi người vui mừng ào ngay xuống mặt đất tự do,chỉ riêng cha tôi vẫn không tỉnh dậy.Những người dân Mã ở ven biển chạy đến nhìn chúng tôi với vẻ lạ lùng .Khi biết chúng tôi là dân Việt nam vượt biển họ reo hò cười nói.Người đổ tới mỗi lúc một đông hơn để xem chúng tôi.Có cả quân đội không biết từ đâu cũng đến.Người chỉ huy nói chuyện với bác Châu và chú Khôi rồi đến chỗ cha tôi đang nằm bất đông trên thuyền.Tôi với chú Hòa cô Trâm vẫn ở bên cha chờ người ta khiêng xuống .

Hai giờ sau nhân viên hồng thập tự Mã lai ở hội trăng liềm đỏ mang thức ăn và quần áo đến rồi chở chúng tôi đi ngay.Tôi không thiết tha gì đến áo quần và thức ăn dù thiếu thốn nhiều ngày.Tôi chỉ nắm lấy tay cha để khóc.cả chú Khôi,chú Hòa ,cô Trâm và nhiều người cũng khóc .

Đến chiều, chúng tôi đến Marang ,cha tôi được đưa vào bệnh viện nhưng người chẳng bao giờ thức dậy.Cuối cùng nguời ta đưa cha tôi về lại Bidong để yên nghỉ nơi đây ,trong nghiã trang buồn cho những người không may mắn trước khi tới cổng thiên đường .Mới ngày nào mà nay đã hai mươi năm chẵn..

Tôi vẫn đứng đây, nơi đất thánh Bidong ,nhìn bao quát quanh vùng .Hải đảo cô đơn giữa biển cả chập chùng này có một lần nhà văn Duyên Anh đã gọi là quán trọ trước cửa ngõ của thiên đường .Đây là nơi trú ngụ đầu tiên của mấy trăm ngàn người đi tìm tự do dạo ấy.Đối với tôi Paulo Bidong đã hóa thành tâm hồn,đã là một phần quê huơng vì đã cưu mang tôi trong những ngày đầu bỡ ngỡ.Đã gìn giữ xương cốt cha tôi mấy chục năm trời.

Tôi bảo người phụ giúp bắt đầu công việc.Những xẻng đất chìm sâu trong ngôi mộ đã mang tầm mắt tôi đến gần cha.Một mảnh trăng trắng lẫn trong xẻng đất vừ mới được hất lên.Tôi bồi hồi nhận ra đó là chiếc lược bằng nhôm mà cha tôi đã làm ở trong tù để đem về tặng mẹ.Chiếc lược đó không bao giờ đến tay người nhận.Chính tôi đã bỏ xuống đây trả lại cho cha khi mọi người khác ném những hòn đất cuối cùng .Không có ai xứng đáng chải chiếc lược mà cha tôi đã hằng ngày mài dũa.

Tôi nhớ đến một đọan thơ trong cuốn nhật ký của cha mà chú Khôi đã trao khi tôi khôn lớn.

Xin có đôi lời gửi đến con.

Đời cha nợ nước vẫn chưa tròn

Thì xin trao cả giang sơn ấy.

Con gánh giùm cha những nỗi buồn.

Từng nắm đất được xúc lên.Khi nắp áo quan vừa bật mở,nhìn lại xương thịt của cha,tôi bật khóc.Hôm nay tôi có mặt nơi này là để mang hài cốt của người về cố quốc .Tôi thì thầm khấn nguyện,tin rằng nơi đào nguyên xa xăm nào đó cha tôi nghe được.

-Thưa cha,con sẽ gánh nỗi buồn của cha để lại và cố gắng đi trọn con đường dang dở của cha.

Buổi chiều Paulo Bidong buồn trong quạnh vắng .Gió biển mơn man lùa vào thịt da sao quá lạnh lùng .Tôi nhớ tới Amy với tấm lòng nhân hậu.Hy vọng sẽ gặp được nàng trong chuyến trở về.

Thảo Nguyên 5/2001

©T.Vấn 2016

 Trường Xưa – Tranh: Mai Tâm

 Em nghiêng nón lá,

Cho ta nhìn thấy quê hương.

Em phất cờ bay.

Cho ta mơ lại chiến trường

Thuở còn đi học, tôi rất mê đi chơi. Có lẽ vì vậy mà tôi học kém. Năm nào đi thi cũng hai lần mới đậu. Đã thế gia đình tôi thường hay di chuyển chỗ ở vì cha tôi là một người lính trận.

Tôi chẳng biết gì nhiều về nơi chôn nhau cắt rốn, nhưng những thành phố mà gia đình tôi đi qua thì tôi không thể nào quên được. Nhất là Đà nẵng, là nơi mà tôi gửi trọn cả tuổi thanh xuân.

Tuy sống trong thành phố nhưng tôi thường đi về miền quê mỗi khi có dịp. Dù trong lứa tuổi học trò tôi thường theo bạn bè đi nghỉ hè ở các miền quê xa. Thế nên tôi biết rất nhiều về Đà nẵng và các miền lân cận. Ngoài ba quận nội thành tôi thường đi quanh Non Nuớc, để được nhìn công trình tạo hóa với Ngũ Hoành sơn kỳ vĩ. Nếu ai đã vào một trong những động của Ngũ hành mới thấy cái cảm giác thần tiên lạ lẫm. Nó như được thoát ra khỏi vòng tục lụy của trần gian để suốt đời không thể nào quên. Tôi đã qua Sơn Chà đến bãi biển Tiên sa tắm nắng. Tôi đã đến NamÔ nhìn hoàng hôn xuống và lên đỉnh đèo Hải Vân để ngắm mây phủ lưng đèo. Thuở ấy, tôi là con trai đầu lòng, nên hay được theo cha đi khắp đó đây. Tôi được đến ngay cả bãi biển Lăng cô dạo chơi và ăn bún cá thu, để nghĩ rằng không nơi nào có thể nấu ngon hơn. Tôi cũng biết luôn cả thành phố Hội An trong những lần đi thăm người chú họ. Dĩ nhiên tôi biết luôn các quận Điện bàn, Hoà vang và sau này trong chiến tranh tôi đi qua tất cả, Nông sơn Tiên phước, Thường đức.Quế sơn.

Thế nhưng, tôi vẫn không phải là người Đà nẵng, cho dù Đà nẵng đã là một phần của mảnh tâmhồn tôi.

Người Quảng Nam Đà nẵng thường hay tự hào về nơi đất ở. Họ cố công làm những điều tốt để nếu không hơn thì cũng chẳng thua người. Một trong những điều ta thường được thấy nơi đây là sự đoàn kết để có một hội đồng hương lớn mạnh ở đất tạm dung. Và hàng năm, ngày vui xuân của hội cũng tưng bừng nhất so với các hội đoàn khác.

Muà xuân năm nay, mùa xuân Quảng Nam Đà nẵng rực rỡ sắc màu, và lạ lùng thay, giữa mùa đông nơi đất Mỹ, những ngày tết bỗng dưng mát mẻ, đủ để lòng người xao xuyến với hương Xuân.

Khi tôi bước vào hội trường trong ngày hội Xuân Quảng Nam Đà nẵng thì cuộc vui bắt đầu hào hứng. Anh Nguyễn trọng Tuấn bảo tôi “ Sao muộn thế, hết cả thức ăn rồi”. Biết làm sao hơn khi buổi sáng chúa nhật mà mình vẫn cứ phải đi làm. Nhưng không hề gì, tôi được biết vợ chồng ông bạn nối khố đang vật lộn trong nhà bếp thì lo gì chuyện ăn với uống. Ngày xưa trong trại tù bạn tôi là người nổi tiếng là kiếm ăn giỏi, chuyên môn vác đồ cải thiện từ ngoài đồng về trại cho tôi nấu . Bây giờ ở cái xứ thừa mứa thức ăn này lẽ nào ông ấy lại để tôi ngồi không . Nghĩ vậy nên tôi đi thẳng vào trong bếp. Và đúng như tôi dự đoán, một lúc sau là tôi có một điã thưc ăn đầy ắp.

Trên sân khấu, bây giờ nhạc sĩ Nguyễn đức Quang đang khen những món ăn xứ Quảng được làm bởi các bà nội trợ khéo tay rồi anh bắt đầu những bài hát đấu tranh. Nhìn một khối lượng đông đảo người tham dự, hơn hẳn bất cư một hội đoàn nào, tôi bỗng thấy mình may mắn vì đã kinh qua một đoạn đường dài với những thủ tục của lễ nghi. Bây giờ tôi được thoải mái ngồi đây, bên chai bia đầy, bóng tối đủ để chẳng ai để ý đến tôi đến muộn và nhìn lên một sân khấu rực rỡ những ánh đèn và màu sắc. Tôi thầm phục ông Nguyễn đức Quang thật khéo nịnh đầm. Khéo ở chỗ là có lời khen quá đúng, đủ để người được khen có quyền hãnh diện, có quyền lên mặt với ông xã mà không phải bị chê là dị…hợm, các món ăn hôm nay sao mà hấp dẫn , ngon miệng lạ lùng.

Ong Quang hát xong, khán thính giả được thưởng thức một một vũ khúc thật dễ thương của các em gái nhỏ. Những chiếc nón lá xinh xinh chao qua đảo lại đều dặn trên sân khấu như những cánh bướm chập chờn bay giữa mùa xuân. Thì đây là mùa Xuân Quảng Nam Đà nẵng. Tôi nhìn những chiếc nón và những thiên thần nhịp nhàng trên kia mà nhớ tơí quê hương.

Nghĩ đến quê huơng tôi lại giật mình và đau nhói. Quê hương tôi ở nơi nào nhỉ. Trên đất Bắc xa xôinhư trong giấy khai sinh đã ghi, hay ỡ giòng sông Hàn luợn lờ trôi quanh thành phố cảng miền Trung. Rời nơi chôn nhau cắt rún ở tuổi lên bảy tôi không nhớ được gì ngoài cây gạo đỏ, và Đà nẵng có phải là quê hương khi tôi gửi trọn cả tuổi trẻ và những rung động đầu tiên khi vừa học xong trung học.

Đến khi người con trai xứ Huế hát bài “Đà nẵng một thời dấu yêu” để đưa chân các cô gái qua những phuờng khóm thân yêu xưa thi thì tôi thực sự ngẩn ngơ và xúc động. Những cái tên Thạc gián, Thanh bồ, Chợ Cồn, Nại hiên nghe sao quá thân yêu làm tôi muốn khóc vì giờ đã xa rồi. Những cô gái Đà thành yêu kiều một thuở xưa kia có phải giờ đây đã dấu mặt, để cho những đứa con yêu của mình rực rỡ nới đây. Ông thì sĩ Luân hóan có làm một bài thơ xin nhận mình làm một cưụ học sinh của trường Trần Cao Vân, Tam kỳ cho dù ông chỉ học có bốn mươi tám tiếng đồng hồ rồi nghỉ. Thế thì tôi gửi cả tuổi hoa niên cho Đà nẵng, có thể được nhận là dân Đà nẵng hay không?

Đà nẵng ơi, sao tôi nhớ quá những lần trốn học, từ trường Sao Mai đi lang thang bên bờ sông Bạch đằng . Những lần hẹn hò, cố để dành tiền để rủ người ta vào ăn kem Diệp Hải Dung hay chui vào rạp xi nê Trưng vương vừa rẻ tiền , mà vẫn tưởng như mình sang trọng lắm. Những kỷ niêm đã trở thành đớn đau mở đầu cho một lần tình phụ, tôi đi dưới mưa rơi trên con đường Nguyễn Hoàng đầy bóng cây, rũ rợi theo những cơn gió lạnh, qua nhà ngưòi ta mà không dám nhìn lên.

Đà nẵng ơi, tôi nhớ lắm những lần cùng mấy thằng bạn học trò tập làm người lớn, nhậu thịt bê thui trên con đường dẫn xuống Chợ Hàn, mặt đỏ gay, coi mọi chuyện trên đời không đựng đầy bồ rượu. Và trời ơi, nhớ lắm một lần đớn đau bỏ lại bạn bè, bỏ lại súng đạn, bỏ lại Đà nẵng để trốn chạy lên tàu ra biển.

Đà nẵng từ đó không còn là của tôi nữa, phải không người?

Tôi nhìn lên sâu khấu trong một khoảng thời gian bị che tối lại bởi người ta đứng lên chụp ảnh. Tôi cũng lăng xăng đưa chiếc máy cũ mèm ghi vội những hình bóng thật dễ thương này trước khi người xướng ngôn viên giới thiệu qua mục khác. Ong bạn đến bên tôi hể hả như ngầm hãnh diện về sự tổ chức mà ông có dự phần. Tất cả những màn trình diễn hôm nay có được là do sự cố gắng của rất nhiều người, là một kết hợp hài hoà của những tài tử không chuyên và những ánh đèn.

Tôi thích nhất mội vũ điệu đấu tranh với những cô gái Quảng Nam Đà nẵng phất ngọn cờ vàng. Cho đến bây giờ tôi không còn nhớ bài hát, nhưng tôi cứ nghĩ đến bản hùng ca ba mươi mấy năm về trước” Cờ bay, cờ bay oai hùng trên thành phố thân yêu vừa chiếm lại đêm qua bằng máu, Cờ bay cờ bay tung trời ta về với quê hương, đón chào”. Quả thật màu cờ và những người con gái phất cờ mang đến, không chỉ cho tôi mà bao nhiêu trái tim già nua, héo khô sôi bừng lên rộn rã. Em phất cờ bay, để ta mơ lại chiến trường.

Chiến trường xưa ngập đầy tiếng súng. Quê hương Quảng nam xưa ngập đầy khói lửa đạn bom nhưng thật không thiếu những anh hùng. Những địa danh như Nông sơn, Tiên phước, Thượng đức làm tôi nhớ lại một thuở làm lính biên phòng, hy sinh tuổi thanh xuân với lời thề giữ nước. Những trận đánh kinh hoàng của những người lính miền Nam đã làm nên những thiên anh hùng ca để cho hôm nay và muôn đời sau còn hát. “Anh không chết đâu em, anh chỉ về với mẹ mong con”. Ba mươi năm, nhìn lá cờ xưa ta vẫn cứ loanh quanh câu hỏi mà chẳng được trả lời thoả đáng. Tháng ba ai bẻ gãy súng ta, tháng tư ai xé cờ vàng để tơi tả rụng.

Nhưng lá cờ ấy, vẫn được phất lên hôm nay bởi những tinh hoa cũa quê hương xứ Quảng, dù trên đất người nhưng với lời thề sẽ phất cao trên đất nước Việt nam ngày mai. Ta dù đang và sẽ già nua, nhưng sung sướng mỉm cười vì thế hệ kế tiếp vẫn vẫn theo bước chân ta. Tôi nhớ một bài thơ xưa gửi về Đà lạt. Nay muốn đọc lên giữa trời Xuân để nhớ về Đà nẵng.

Đà nẵng ơi, ba mươi mấy năm xa,

Mà biển thương yêu vẫn còn đang dậy sóng.

Nhớ nhung xưa vẫn dạt dào như biển động,

Nhưng em đâu còn đứng ở bên ta.

Ngày tháng nơi đây, rất xa và rất lạ,

Đêm không ngọt ngào như thuở ta yêu nhau.

Đà nẵng ơi, tóc ta dù có đổi màu,

Vẫn một đời nhớ em và ngày tháng cũ.

Ta sẽ về xua đi loài quỷ đỏ

Tô hồng môi và chải lại tóc em xưa.

Xin cảm ơn muà xuân Quảng nam Đà nẵng. Xin cảm ơn chị Lập , Bác sĩ Hào và ban tổ chức, đã cho chúng tôi, những người đã sống với Quãng nam, với Đà nẵng một ngày tưng bừng mùa xuân chứa chan và hy vọng.

Lẽ ra những dòng chữ này đã được gửi đến quy độc giả ngay sau khi hội Xuân vừa dứt, nhưng vì nhiều bận rộn tình cờ không thể tránh được nên cho đến hôm nay Đà nẵng một thời yêu dấu mới được gửi đến người đọc. Dù sao, những nhớ thương và kỷ niệm với tôi đâu chỉ đến vào mùa Xuân . Trong tháng năm dài lưu vong buồn bã, Đà nẵng dấu yêu đã đến với tôi, dù trong bất cứ mùa nào, thì cũng sẽ là những niềm thương yêu sôi nổi, thiết tha, vương vấn như thủa ban đầu.

Thảo Nguyên

©T.Vấn 2016