Ảnh (Tác Giả gởi)

EM À EM Ạ EM ƠI

Hai đứa mình đi lên núi, anh hái cho em một gùi chỉ một thứ hoa mặt trời để về em cất em ngắm…

Em à,

anh yêu em lắm!

Em là bầu trời của anh.  Chắc chắn bầu trời màu xanh.  Buổi sáng ánh hồng bình minh.  Anh viết chữ Tình duy nhất…

Em hãy cầm gương soi mặt.  Mặt em, ngộ nhé mặt trời.  Em thấy cả người yêu quý trước em hôn đôi mắt em!

Hãy đọc từng chữ nha em!  Đừng ngắt chữ ra như lá.  Hãy nghĩ tình anh tất cả vì em mà có mỗi ngày…

Thơ anh là những đám mây.

Tình anh là cơn gió thoảng.

Tóc em là dòng năm tháng.

Là Thời Gian!  Tình Yêu Muôn Năm!

Anh biết khi em tay cầm đóa hoa và nâng niu nó em sẽ nghe hiu hiu gió:  Em ơi anh yêu quý Em!

*

Một chữ M thôi không thêm bởi vì em là trọn vẹn.  Trong đôi mắt em quyến luyến mây trời và gió hiu hiu…Ngay cả chiều nay buổi chiều Anh yêu Em bằng buổi sáng…

Biển đẹp vì biển lãng mạn. Lòng anh là hoa hướng dương, em là mặt trời dễ thương nằm trong thơ của Nguyễn Bính:  “Lòng anh là Hoa Hướng Dương trăm ngàn đậu lại một phương mặt trời!”.

Em à em ơi em ơi… Em là Mặt Trời Anh Yêu Quý Nhất ngang bằng Tình Yêu Tổ Quốc, ngang bằng Tình Yêu… Nước Non!

Anh yêu em tới hoàng hôn chúng mình dìu nhau xuống núi…  Đà Lạt chúng mình không tối vì đèn đã sáng Lang Bian!

CÂU CHUYỆN ĐÓ

LÀ VẬY

Bạn tôi gửi cho tôi email. nội dung nó thế này:

… tình cờ đọc được một câu chuyện có vị thiền sư đang ngủ thì kẻ trộm vô tính quơ đồ của ông. Vị thiền sư tỉnh giấc nhưng vẫn nằm im cho tên trộm lấy đồ đạc. Sau khi thấy chẳng có gì đáng giá tên trộm đến gần chỗ thiền sư ngủ thì thấy cái bát khất thực của ông, chắc ai đó cúng dường, bằng vàng. Tên trộm mừng rơn, rón rén, sợ thiền sư thức. Nhưng khi đến nơi, vị thiền sư ngồi dậy.

– Làm hết hồn!, tên trộm nói.

– Anh bạn cứ lấy cái bát này đi, ta cho anh, vị thiền sư nói

– Nhưng… nhưng… ông chỉ có cái này, tôi lấy thì ông đâu còn cái gì nữa? Tên trộm vừa sững sờ, vừa băn khoăn.

– Không sao anh đem nó đi đi, ta cũng không còn gì để cho anh nữa.

…

Tên trộm cầm cái bát vàng rời đi, lòng hoang mang lắm, hắn đi vài bước rồi quay lại thì nghe vị thiền sư lẩm bẩm:

– Ta vẫn còn có ánh trăng kia, cái mà chẳng ai có thể lấy được nhưng ai cũng có thể nhận được.

*

Tôi hiểu câu chuyện đó.

Và tôi nhận thức được nó.

Tôi hồi âm cho bạn, gửi nguyên cái tôi nhận được và thêm thắt vài lời cho đủ một bức thư.

Tôi tin thư đi rồi thư lại.  Chúng tôi có niềm vui như nhúm lên bếp lửa nấu ấm nước.  Rồi pha trà.  Mình uống một mình.

Mỗi buổi sáng sớm là một Bình Minh.

Mỗi lần tay đưa ra có một chút tình ve vuốt. 

Một chút thôi, mà còn…

Nó giống như vầng trăng khuyết; rồi đến đêm Rằm, trăng tròn.

Tôi nghĩ tới cái Hình Vuông.

Tôi nghe người ta hay nói “Chuyện Tình Nghĩa ở đời xử sự sao cho nó Vuông Tròn”.

RẶNG THÔNG GIÀ LẶNG CÂM

Hôm nay không ai nói trời mát như hôm qua!

Có lẽ cái tuổi già đang đeo theo ngày Hạ!

.

Thời gian giống người há… mỗi ngày một tuổi ngày…

Ba tháng sắp tới đây:  Tuổi Mùa Thu… Ai biểu?

.

Nhưng cái tuổi Niên Thiếu, đời người ta một thời:

Núi sông đổi hay dời, cứ đọc hoài báo nhé!

.

Hai trăm năm mươi Mỹ… chỉ là một bóng mây!

Không một ai vung tay hô “Muôn Năm Nước Mỹ!”

.

Tôi thấy tôi bí xị, phai phai lòng Việt Nam!

Không thấy thích ăn gian, nói hôm nay ngày mát!

*

Bốn mươi câu thơ lạc như mây lạc qua thềm…

Ô kìa ai êm êm bước nhẹ nhàng con chữ?

.

Cái dịu dàng quá khứ đến thơ cũng lỡ làng

Những con chữ lang thang như đàn bò kiếm cỏ!

.

Hôm nay nắng thật đỏ từng móng tay đàn bà,

Bao giờ trên ruộng cà hoa tầm xuân hết nở?

.

Ôi nước Mỹ ngộ chớ hai trăm năm mươi năm

“Bước từng bước thầm đi vòng rừng tuyết trắng…” (*)

Chữ Thơ thêm dấu nặng nó giống sao trên cờ…

Nó là nỗi bơ vơ tôi-bài-thơ-mùa-Hạ.

 (*) Thơ Kim Tuấn đã phổ nhạc (Anh Cho Em Mùa Xuân)

NƯỚC CHẢY ĐÁ KHÔNG MÒN

Buổi sáng.  Bình Minh. Lúc Rạng Đông,

bao nhiêu cách nói… một Phương Lòng.

Khi ta mắt ngó về phương Bắc,

người ở phương Đoài chắc nhớ nhung?

.

Người ở Phương Đoài đang gió thuận,

thổi êm êm nhé đám hoa vàng…

Ta làm con bướm về Nam lượn,

Vỗ cánh sương mù bốn phía tan…

.

Tất cả tình yêu… định nghĩa Hoa (*)

Em ơi, chữ đó có chan hoà.

Em cầm quả táo em đi rửa

Hoa, cúi đầu hôn, nghĩ tới xa…

.

Em thấy em thương từng chiếc lá

từng con chim nhảy hót trên cành.

Lòng em sao nhỉ khi trời sáng?

Có chút nào quên nghĩ tới anh?

*

Vọc chữ tôi chơi Thơ Buổi Sáng,

mây mềm tôi tưởng tóc thề em.

Chải mây tôi chải từng con chữ,

tóc của em mềm một chút thêm!

.

Rồi đó!  Hình em tôi mới tạc

một pho tương nhớ để đầu non…

Em ơi hai chữ Tình Yêu, ngộ:

“Nước chảy ngàn năm đá chẳng mòn!”

.

Cam Ly 58 tôi ngồi đó,

26 bây giờ Thế Kỷ sau… (**)

Vẫn đá hoa cương ngời buổi sáng…

Vẩn chùm thạch thảo nở chiêm bao…

 (*) Bạn hái một trái (cây, gì đó) trên cành, mời bạn của bạn ăn… Bạn của bạn cầm đi rửa hay móc khăn ra lau… cho sạch.  Nhưng… khi bạn chỉ cho bạn một nụ hoa hồng đang hé nở, bạn của bạn cúi xuống hôn ngay…

(**) Năm 1958, tôi lên Đà Lạt học, nhà tôi ở gần thác Cam Ly.  Tôi hay ra đó ngắm… nước chảy đá mòn.

Năm nay, năm 2026, tôi ở xa, hình chụp thác Cam Ly đăng báo, vẫn thế, Nước Chảy Đá Không Mòn!

LẬY TRỜI MƯA XUỐNG

LẤY NƯỚC TÔI UỐNG

Không có gì là không phải thơ!

“Trời đang nắng nóng, ước gì mưa”

Một câu cầu nguyện không nhang khói!t

Một ước mơ không có bệ thờ!

.

Tôi nói bạn tôi:  “Mày có Chúa

nên mày mơ ước có nơi xin,

phần tao thì chẳng đâu ngồi tựa,

mày được, chia tao nhé chút tình!”.

.

Bạn cười… “Tao chỉ mong, mong ước

chớ chắc gì mà sắp có mưa?

Mày với tao cùng binh lính cũ

đã chan hoà biết mấy ngày xưa…”

.

Hai đứa chúng tôi đều cựu lính

đã già nua áo hết đeo lon

chia từng củ sắn sau tàn cuộc

giờ sắp chia thêm cái mỏi mòn!

*

Bạn tôi có Đạo, tôi không Đạo

mà lại cùng thờ cái viễn vông!

Trời nắng hay mưa nằm ở lịch

Thơ thì nằm ở cái mơ mong…

.

Tôi mong lát nữa mưa như giặc

Hai đứa bỗng là hai bé con:

Hồi nhỏ… tan trường chơi với nước

Tàn đời thấm thía cái… tha hương! 

TIỂU THUYẾT

VÀ THƠ

Mười hai giờ trưa… mau ghê!

Mình dậy từ bốn giờ mười phút sáng…

Thời gian đi nhanh như viên đạn

bắn vào rừng ngày xưa!

.

Hồi đó cũng giữa trưa

Đại Đội mình dừng quân

sau tám tiếng đồng hồ băng bờ lội ruộng…

từ Ma Lâm, vòng vèo, tới Nora…

.

Rồi mặt trời xuống tà tà…

Đại Đội mình lại sẽ về lại

chắc đúng nửa đêm!

Một ngày sinh tử trôi qua…

.

Sáu mươi năm hơn

mình “nhớ nhung” như thế!

Đạn kẻ thù chỉ xé lẻ tẻ cánh đồng quân mình đi!

Phật phù hộ người từ bi…mình có vài huy chương thôi, cũng đủ!

Có người chết vì nhớ nhung người yêu quý.

Mình sống để nhớ nhung Nước Non kiều mỵ!

Hai Thế Kỷ!  Trời ơi hai Thế Kỷ!

Thời gian trôi qua mau mà giọt lệ của người  thì lăn… tăn!

.

Ngàn… ngàn năm đau đớn!

Bà con chưa sung sướng

Vì ai biết chuyện ngày mai?

Chúa nói rồi:  “Sự đau khổ của ngày nào đủ cho ngày đó!  Ngày mai không có…”.

.

Hồ Biểu Chánh có bộ tiểu thuyết hay hay…

Ngọn Cỏ Gió Đùa.

Tôi thường làm thơ

chưa có bài nào Hay hơn bốn chữ đó!

ÔNG THẦY CHÙA

ĐANG QUÉT LÁ CHÙA

Tháng Sáu mù sương tháng Sáu sương!

Câu thơ như thẩn nghe buồn buồn…

Bây giờ tôi ở quê người lạ

Trời trắng mù sương như Cố Hương!

.

Tháng Sáu hừng Đông không mặt trời

Hàng cây xếp lá nắng đâu phơi?

Đèn đường đã tắt theo giờ định

Phố xá xe vài cái ngược xuôi…

.

Chuông đổ boong boong rồi đã dứt

Tiếng chuông cầu nguyện dễ thương mà!

Ai kìa đang đứng vòng tay lại

Chắc Việt Nam ta… nhớ tiếng gà?

.

Việt Nam ta hay Việt Nam mình?

Áo bà ba lượn phố xinh xinh…

Ôi con chim sẻ trên cành mận

Ai nuôi chim hà?  Chim quẩn quanh…

Người với chim và… trời với sương

Và tôi như đã thuộc quen đường…

Con đường tháng Sáu mù sương trắng

Lá rụng sân Chùa trắng tiếng chuông…

.

Ông Thầy Chùa đang quét lá Chùa

Ôi hình ảnh đẹp ảnh hình xưa

Sương ơi có tỏa trên vầng trán

Trắng nhé lòng tôi một ý thơ!

Trần Vấn Lệ

Tranh: J.Bello Studio (Nguồn: www.icanvas.com)

KHI NHỚ CÁI LƯỢC NGÀ

NGƯỜI TA CẦM CHẢI NẮNG

Sáng sớm lạnh một chút,

mặt trời lên, tan ngay!

Thế là thêm một ngày

chắc là không mưa gió…

.

Nói để thương hoa cỏ

nước giới hạn, buồn thôi!

Chỉ có đợi ông Trời!

Có lẽ Trời vô cảm?

.

Ờ mà tại sao nắng

mùa Hè nóng quá chừng?

Khác hẳn với mùa Đông

nắng… là cây nước đá!

.

Tôi… buồn buồn hay thả

những ý nghĩ trẻ con!

Cũng biết nắng thì giòn

tiếng cười thời thanh thản…

.

Giòn… cả khi lãng mạn

nhớ ai… không biết ai!

Đời có nhiều buổi mai

thấy mình vô tích sự!

.

Gió mưa của trời chứ?

(Nguyễn Bính nói vậy mà) *

Chỉ mong mỗi ngày qua

Bốn Mùa Thơ Tôi Có!

*

Vọc chơi bài thơ nhỏ

thả giữa trời bao la…

Lại nhớ cái lược ngà

ai đó cầm chải nắng!

.

Ở với nhau không đặng

Thương… Thương Hoài Ngàn Năm!

Lát nữa có bóng râm

Nắng đâu còn… sao nữa?

.

Sao trên trời… muôn thuở!

Sao trên cờ…hằng hà…

“Tôi đi không thấy phố thấy nhà

chỉ thấy mưa sa trên màu cờ đỏ!” **

(*) Thơ Nguyễn Bính:  “Gió mưa là bệnh của trời, tương tư là bệnh của tôi yêu nàng”.

(**) Thơ Trần Dần thời Nhân Văn Giai Phẩm, 1958.

MÙA HẠ ĐANG ĐI QUA

CHẦM CHẬM MÀ ĐÁNG NHỚ

Ngày thứ năm mùa Hạ… Cali nắng tưng bừng.  Nhiều cô gái má hồng che khẩu trang tránh nắng!

… mà chạy trời sao đặng?  Nắng vẫn đổ xuống vai.  Ai có mái tóc dài… hình như nắng ve vuốt?

Chuông Giáo Đường rắc phước trải dài những phố hoa.  Cali rất mặn mà, điệu đà con bướm lượn…

Tôi ưa nhìn hoa bướm… mà ghét ai bướm hoa.  Nhớ ai đó có thơ:  “Tôi thất tình đi hôn lá hoa, bước lang thang giữa xứ sương nhoà…(*)”. Nghe rất là thiết tha mà xót xa từng chữ!  Bao nhiêu người xa xứ lang thang như thất tình:  “Tình yêu Non Nước mình!  Tình thương Cha thương Mẹ!”.

Tôi đang cà phê ké với bạn quán bên đường.  Hai đứa nhìn hai phương – Phương lòng, ai cũng có…

*

Phương lòng bạn chắc gió?  Phương lòng tôi chắc mưa?  Hai đứa cầm muỗng khua:  Đáy ly không em hiện! (**)

Quang Dũng trong thời chiến không hề biết nơi đây, bầu trời dẫu nhiều mây, Cali nắng bát ngát…

Ơi ai hồn đi lạc, về đây với chúng tôi:  Chúng ta có chỗ ngồi:  Cà phê đen hay đá?

Không cần uống gì cả, chúng ta mua chỗ thôi… nhìn con gái phơi phơi áo dài năm mười bảy…

 (*) Tác giả:  Kiều Thệ Thuỷ.

(**) Thơ Quang Dũng: “Thoáng hiện em về trong đáy cốc, nói cười như chuyện một đêm mơ…”.

LÀM THƠ NHƯ TAGORE

Cali rất ít mưa,

cả năm chỉ mười trận.

mười một tháng là nắng

nắng suốt cả mùa Đông!

.

Cali nơi nhớ nhung

nên cỏ cây rất mượt

như tóc người được vuốt,

được chải bằng lược ngà…

.

Cali ở, khó xa,

mà xa, thì trở lại

chắc vì những cô gái

“cánh tay tròn như cánh chim”? (*)

.

Cali chắc chỉ quên 

khi mình chết hỏa táng!

Nghĩa trang giờ quạnh vắng

ít người thăm như xưa…

.

Cali nhiều Nhà Thờ,

nhiều ngôi Chùa rất đẹp,

nên người ta lễ phép

chào nhau dù không quen!

.

Tôi viết được chữ M

nhờ Cali này, đó!

Nhiều bài thơ tôi mở:

“M à M à ơi…”…

.

Tổ Quốc thì xa xôi

M gần bên, tôi giấu.

Tôi hốt nắng tôi nấu

Trái Tim Tôi Dâng Em!

 (*) Thơ Hoàng Trúc Ly:

“Sáng nay con gái đâu nhiều quá,

Những cánh tay tròn như cánh chim!

SIẾT TAY RỒI CŨNG XA

BUỘC CHĂNG TÀ ÁO GIÓ

Xưa, người về thiên cổ

còn có mộ để thăm.

Nay thời đại canh tân

hết thấy nhau là hết…

.

Xưa tình thương mới thiệt

với hai chữ Trường Tồn.

Nay một thoáng mù sương

bay qua là Vĩnh Biệt!

.

Triệu triệu người dân Việt

đi tự giữ lấy hồn

bao xác nằm đảo hoang

một chữ Còn, ai nhớ…

.

Quê Hương là cổ độ

cái bóng thuyền bập bềnh

Về, một xíu nắng lên

lát nữa rồi… đêm xuống!

.

Sống thấy nhau ngường ngượng,

Thác, bình tro Chùa nào?

Chúa, Phật trong chiêm bao

nước mắt trào… thôi kệ!

.

Sống, Thác nằm trong nghĩa

Chia tay là luyến lưu…

Cách nào cũng giã từ

Cách nào cũng ngăn cách…

.

Lội qua một con rạch

hay đứng đếm nhịp cầu

chúng ta rồi đi đâu

mà hoàng hôn sóng nổi?

.

Còn sống thì còn nói

Thác rồi mây bay qua…

Siết  tay rồi cũng xa

Buộc chăng tà áo gió?

AI CŨNG CÒN CHÚA PHẬT

CHIỀU CHIỀU NGHE TIẾNG CHUÔNG

Có một đêm Giáng Sinh

trăng Rằm tròn thật đẹp.

Lâu rồi.  Tôi quên mất

Noel đó năm nào…

.

Đêm nay, thật duyên sao

Sinh Nhật tôi, trăng Nguyệt

hứng giọt sương xanh biếc

tôi thấy trăng long lanh…

.

Tôi hiểu biếc là xanh,

Nguyệt là Trăng, một nghĩa

giống hai chữ Cố Lý

là Cố Hương… dễ thương!

.

Bốn mươi năm tha hương

tôi vẫn còn Trời Đất

ai cũng còn Chúa Phật

chiều chiều nghe tiếng chuông…

*

Đà Lạt à đêm sương

trăng kìa trên đỉnh núi

ai đi múc nước suối

nấu ấm trà ngó trăng…

.

Ai vạch rừng đi thăm

một người tình thiên cổ?

Tôi nhớ bà Tương Phố

Giọt mù sương Prenn…

.

Em à anh nhớ em

một đêm sương Đà Lạt

hoa vệ đường thơm ngát

áo em vàng trăng xanh…

.

Ai biểu em long lanh

hỡi vầng trăng phố Nguyệt?

Ở đây chùm hoa tuyết

nở trên cành Linh Lan…

.

Ngày xưa có gã từ quan

lên non tìm động hoa vàng… rồi sao? (*)

 (*) Thơ Phạm Thiên Thư:

“Ngày xưa có gã từ quan

Lên non tìm động hoa vàng ngủ say.”.

NO SMOKING THANKYOU

Người đàn ông hút thuốc… là chuyện rất bình thường!  Người đàn bà hút thuốc, thấy là thấy vương vương…

Vương vương là có nhớ:  ai tròn đôi mắt đó.  Ai cái nụ môi hồng.  Khói thuốc khi vẽ vòng, có khi tan theo gió… Có khi xanh đám cỏ, có khi vàng nhánh hoa… Có khi cũng nhớ nhà – nhớ quê nhà mình biệt!

Một trăm triệu người Việt, năm chục triệu vo vê… điếu thuốc và ngày về:  “một là ra nghĩa địa, hai được thấy cố lý không còn là… bốn phương!  Không còn là đại dương, không còn là nước mắt…”.

Có nhiều người thật ác ghét những người tha hương, không thích người cô đơn khi người đó hút thuốc!  Tất cả tình thân thuộc kể từ nay chia tay…

Tôi thì tôi-nhớ-ai bật que diêm mồi thuốc, hít mùi thơm vào ngực thả làn hương khói sương… Tôi nhớ và vương vương cũng nhiều năm, có lẽ, người đó đã thành Mẹ… nỡ nào khi ru con?

Thuốc dù thuốc thật thơm, thật mắc tiền cũng bỏ.  Người đó là người đó… người đó thơ là thơ… mỗi khi tôi lơ mơ nhớ làm sao!  Ai biết!

*

Có một hôm, thật đẹp. Ai kìa thả khói bay… Tôi đứng vòng hai tay nhìn nhành cây gió chạm, nhìn bầu trời xam xám, nghe lòng như sắp mưa! 

Có ai cắn câu thơ mà nuốt buồn không nhỉ?  Có ai thương chưa phỉ rồi lang thang bờ sông?

“Sáng nay trên bờ sông / thấy em bên khung cửa / mây trắng trôi tần ngần / tóc em vàng một nửa / ta nhìn xa chợt nhớ / trăng mùa Thu năm nao / soi bóng người bên cửa / lòng bỗng dưng nghẹn ngào… Vì sao ta thương nhớ?  Bởi vì quá nhớ thương! Dòng sông trôi thê lương…”. (*)

Thơ Thế Viên dễ thương!  Tôi nhớ người đã chết!

 (*) Thế Viên / Hồ Thế Viên, giáo sư các trường Phan Bội Châu Phan Thiết, Nguyễn Đình Chiểu Mỹ Tho, từ năm 1956.  Nghe nói đã mất sau thời gian Tập Trung Cải Tạo.

EM THOÁNG HIỆN VỀ

TRONG ĐÁY CỐC

NÓI CƯỜI NHƯ

CHUYỆN MỘT ĐÊM MƠ (*)


Em nói:  “Đây, Hà Nội

anh có cảm tưởng sao?

Và em nữa, thế nào?

Anh yêu hay anh ghét?”.

.

Tôi đáp:  “Giờ chưa biết.

Chưa thấy Hồng Hà sâu

bằng chiều cao ngôi lầu

năm bảy tầng không nhỉ…

.

Mới có mười Thế Kỷ,

Hà Nội giống bài thơ

chứa rất nhiều ước mơ

… giống em… như giấc mộng!”.

.

Hình như nàng hy vọng

tôi đáp một tiếng thôi:

“Đẹp” để cho nàng cười.

Ôi miệng nàng xinh quá…

.

Tôi là một người lạ

bắt đầu đã thấy quen

mái tóc em mơ huyền

như mây vờn phố cổ…

.

Giọng nói nàng tôi nhớ 

trúc hồ Trúc Bạch reo

hình như bữa nọ chiều

tiếng chuông reo lá trúc?

.

Chúng tôi im một lúc,

một lúc mà… rất lâu.

Tôi nhìn những ngôi lầu,

có ngôi cao mấy trượng…

.

Em nhìn về một hướng

có lẽ đó Hải Phòng.

Mặt trời nghiêng phía Đông

đang ngả về Nam Định…

.

Nàng phủi tôi áo lính

(tấm áo quàng heo may).

Tôi yêu hai bàn tay

của nàng.  Yêu chi lạ!

.

Tôi hôn nàng trên má.

Má nàng thơm như thơ…

“Em thoáng hiện về trong đáy cốc,

Nói cười như chuyện một đêm mơ…” (*).

*

Chúng tôi đi như đưa

tiễn Thu vàng về núi…

“Ba Vì Tây Lĩnh non xanh ngắt,

Môt dải Thu Giang nước vẫn đầy.” (**)

.

Thơ Quang Dũng thật hay,

Thơ Tản Đà đáng phục.

Thơ, với tôi:  Tổ Quốc,

Hà Nội Em Giai Nhân!

Trần Vấn Lệ

(*) Thơ Quang Dũng.  Tôi lấy làm tựa đề… vì tôi yêu thơ Quang Dũng!

(**) Thơ Tản Đà thì dễ thương, tưởng như là mây khói mà hóa ra là Nước Non!

Secret Place – Tranh: L Daniels (Nguồn: www.saatchiart.com)

COI NHƯ LỜI TRỐI TRĂNG

Sáng nay mây nhiều lắm!  Không nắng nữa hay sao?  Em!  Hai con mắt trào.  Hả?  Cái gì trong mắt? Anh thấy rồi:  Tổ Quốc!  Anh thấy người Lính anh…hai mắt nó long lanh, vết thương trào máu đỏ… Em ơi… nhắc chi thuở anh là Lính băng đồng, là lính… anh băng rừng… là lính anh trên núi… là lính anh đang hỏi Em Vì Sao Em Buồn?

Thơ anh lại tuôn tuôn những câu buồn… muốn khóc!  Anh cũng có con mắt… nó là con-chúng-mình!  Anh không thể làm thinh… chúng mình không phải tượng!  Chúng mình… rừng bị đốn, là ngọn núi bị san… Chúng mình là hoa vàng nở tàn hoàng hôn tím!  Nâng niu từng kỷ niệm…Rất ít ngày xưa vui! Không nói thì ngậm ngùi, nói ra…tha thiết mấy… thì sông kia vẫn chảy, biển này vẫn bao la…

Chúng mình ôi chúng ta một hai ba… im lặng!  Anh biết trời không nắng bởi vì em mưa mưa… Em không phải ngày xưa mà em là Cố Lý!  Nhiều lúc anh có nghĩ Tại Sao Trời Nắng Mưa?  Ngày có sáng rồi trưa, ngày có chiều rồi tối… Biển chỉ là Vũng Lội, đảo, cù lao nhấp nhô… Mình làm Thầy, làm Cô, ngôi trường, sân trường cũ…Trời ơi phấn làm dấu cộng rồi trừ, nhân, chia!  Một triệu người xa lìa Tổ Quốc trong đau đớn, chín chín triệu người gượng ráng lấy sống làm vui!  Có ai không ngậm ngùi thắp nhang Ba Mươi Tết?   

Thơ anh rồi sẽ hết.  Em khóc… cũng là Thơ!

MƯA THẦM THÌ

HAI ĐỨA MINH

THÌ THẦM

Em hãy ngồi chỗ ấy:  Chỗ mà em thường ngồi.  Em hãy ngó mưa rơi:  Mỗi giọt như nước mắt.

Em hãy nghĩ Tổ Quốc… của mình.  Mà em xa.  Em hãy thử bỏ qua những gì em bận bịu!

Em sẽ hiểu – sẽ hiểu:  Tại Sao Mình Còn Đây?  Em thử đếm tháng ngày em rời xa Đất Nước…

… nhưng em không thể ngược lại chiều gió thời gian!  Nó làm em xốn xang, nó là mưa em ạ!

Nhữ Giọt Mưa Trên Lá, em nghe đi, nghe đi.  Bản nhạc của Phạm Duy, lời ca vang tí tách…

Em à, anh nhắm mắt.  Anh hôn em chỗ nào?

*

Chỗ.. mà em còn đau:  vết bầm trên đầu gối.  Em nhớ hồi em lội trong rừng em té không?

Hãy để tay sau lưng:  Mồ hôi em rịn rịn.  Em đừng khóc, hãy nín:  anh lau cho em nha…

Chúng mình còn đi xa.  Mưa trước nhà nhắc nhở:  “Ai có đi hết bể…sẽ trở về làng xưa!”.

Ôi cái làng trong mơ… mắt Mạ mờ chạng vạng!  Ôi con đường loáng thoáng tiếng gà gáy trong sương…

Mưa rất là dễ thương.,.  nếu trời mưa nho nhỏ.  Anh ngồi cho em tựa, em nhìn mưa sa sa…

Em ơi, anh nhớ nhà, nhớ hoa cà tim tím, nhớ tiếng chim kỷ niệm từng bình minh vang vang…

Ước chi em áo vàng.  Ước chi em áo đỏ.  Mình trở về thiên cổ:  Thanh Bình Tiếng Pháo Reo!

Ba dặn:  “Dù sống nghèo, nhớ Sống Nghèo Phải Sạch!  Dù quần áo có rách thì cũng giữ cho Thơm!”.

Em ráng giữ nụ hôn anh vừa để trên má… Em hãy thương em nhá:  Bài Thơ Anh Nói Mưa…

MỘT BÀI THƠ KHÔNG

CÓ TỰA ĐỀ

Không nắng không mưa… đã một tuần!

Đường dài không thước, một bâng khuâng…

Em cầm khăn lụa lau vầng trán,

xin nhẹ tay nha, giữ má hồng…

.

Một sáng mùa Xuân trời chớm Hạ,

nắng chờ lóng lánh giọt mồ hôi,

gió chưa chải mượt em làn tóc.

“Khăn lụa xin nàng giữ lấy hơi”.

.

Bạn có thể cười “Ô lãng xẹt,

làm thơ tưởng tượng có giai nhân!”.

Thật tình là thế, thơ không thế…

Ai cấm mình mơ một mộ phần?

* 

Tôi đi lang thang trong Nghĩa Trang,

bao nhiêu cố cựu mộ theo hàng…

Cúi nhìn mấy tấm bia, tôi đọc,

tất cả… chỉ là một cố nhân!

.

Tất cả… hiểu là Hai, Ba, Bốn…

Nhiều rồi cũng một:  Cõi Âm Ty.

Lang thang tôi hiểu đời vô tận

dẫu có đi đâu cũng trở về!

.

Trần Văn Trạch… Má ơi!  Má!  Má!

Chuyến xe lửa chạy ngày Mồng Năm…

Tôi nghe bài hát và tôi khóc!

Tôi sống, nhiều khi có khóc thầm!

.

Tôi lang thang đi trong nghĩa trang

Tôi lang thang thơ tôi xếp hàng…

Nhớ ơi thời Lính, tôi là Lính

… ai cũng già sao nước mãi non?

.

Ai cũng già thơ cứ thẫn thờ?

Tinh thần thơ thấy ở trong mơ…

Em cầm lược chải suôn làn tóc,

Tôi ngát lòng thơm ngọn gió trưa…

MỘT NỤ CƯỜI XINH

SÁNG RỰC MỘT BÌNH MINH

Sáng, không nắng, không có hoa nào nở.

Em đã đền anh, đa tạ Nụ Cười!

Em dễ thương mãi mãi nhé em ơi

“Đời chỉ đẹp khi Niềm Vui còn thấy!”

.

Ờ mà sáng nay mặt trời đi đâu nhỉ,

Chim cũng bay đi, đi đâu nhỉ hả chim?

Anh nâng em nhìn cái mặt nghiêng nghiêng,

Em nở nụ cười duyên, anh chờ, đa tạ!

.

Không ai nói như anh hay nói nhá!

Tại em thôi – trời đất của anh thôi!

Thứ Bảy tuần này:  một Thứ Bảy Vui

Lát nữa hai đứa mình cùng đi dạo phố!

*

Anh sẽ dẫn em vào một công viên

người ta có trồng một bụi hoa Mắc Cỡ

(anh đổi tên hoa, gọi là Hoa Nhung Nhớ,

anh nhớ em nhớ lắm: Buổi Đầu Tiên!).

.

Người ta hút thuốc vì người ta ghiền,

người ta nghiện, người ta đắm say ma túy…

người ta tự ràng buộc cuộc đời bằng nhiều hệ lụy,

anh ràng buộc đời anh, Em!  Một điếu thuốc thật thơm!

.

Bằng một nụ hôn…

Mãi Mãi Vẫn Còn Như Thơ Hồ Dzếnh:

.

“Đừng buồn mà cũng đừng vui,

êm êm nắng nhạt bên trời chuyển mưa!

Hỡi người, tôi nói gì chưa?

Tôi đang sắp nói hay vừa nói ra?”.

.

Em!  Thiết tha!

Anh là của em, thưa em có chịu?

Dễ thương ơi, cái miệng em, ai biểu:

Một nụ cười xinh sáng rực một bình minh!

HAI VAI EM MỘT ĐỜI QUANG GÁNH

CÁI GIA TÀI CỦA MẸ TRỜI ƠI

Thứ Bảy em trời mưa suốt ngày…

còn bên anh trời ạ, bên nay:

Một nước Mỹ rộng, dài, hun hút

nước mắt mưa đầy cả hai vai!

.

Hai vai em một đời quang gánh

cái gia tài của Mẹ!  Trời ơi!

Hai vai anh một đời thương nhớ

… ai biểu em cũng đến quê người?

.

Năm mươi năm, năm mươi hai năm, còn nữa

Bà Mai Anh già quá chết rồi…

Nhà Thương Bà xây càng ngày càng đẹp

chỗ cứu thương người ta… nghỉ ngơi!

.

Bà Nam Phương… thì trên nước Chúa

những gì Bà lưu lại vẫn thơm…

Bà Hoàng Hậu cuối cùng đế chế

giống nơi em trời mưa tuôn tuôn!

.

Happy Holiday…Memorial Day, đành vậy:

Vài Câu Thơ như một chút Tỏ Bày!

Ai ngước mặt nhìn trời Nam Bắc?

Chắc rùng mình mưa nhỏ giọt trên vai?

*

Những viên ngọc đính làm chi trên tóc?

Những giọt mưa… ai biểu Sài Gòn!

Tôi tưởng tượng lá me bay ngang dọc,

Chí Nam Nhi… hề… thương lắm lắm Quê Hương!

THẤY QUÊ NHÀ

TRONG MỖI BÀI THƠ

Mình thì ngó chân mây… Có người đi tới đó!

Không lẽ họ là gió còn mình là gốc cây?

Mình có ý nghĩ hay… nếu thành ý tưởng nhỉ?

Mình sẽ thấy… Chân Lý / như mình thấy… Chân Trời!

Thâm Tâm làm bài Tống Biệt Hành dễ như chơi:

“Đưa người ta không đưa qua sông / sao nghe tiếng sóng nổi trong lòng…”.

Tôi nhìn chân mây đây phải không / nhớ nhớ chân mày ai, ai biết!  Chiều ngẩn ngơ nắng trên nhánh điệp, Phượng đang Hè, trường đỏ rực bên sông…

Thời tôi đi dạy, các cô giáo đi bộ, áo dài bay theo gió sân trường.  Xe Honda tôi dựng ở gác chuông, chuông reo vào lớp, xe đứng làm thinh chớ biết làm sao?

*

Thơ Thâm Tâm không có cái ào ào…chỉ có cái hơi hướng nghẹn ngào ly khách.  Mẹ và Chị và Em và hớp rượu bay hơi…Buổi Tiễn Biệt trong cái thời Vĩnh Biệt!

… như tôi ngó chân mây, ai đã tới đó rồi!

Tôi tới được thấy hoang tàn, đìu hiu, bóng quế?

Thấy tôi và dăm ba giọt lệ

Thấy quê nhà… trong mỗi bài thơ!

Dễ thương là tiếng Mẹ ầu ơ thơm thảo sao những trưa Hè phượng đỏ.  Con của Mẹ không đứa nào không nhỏ trong khuôn hình mờ khói nhang bay…

Tôi hay ngó chân mây…

Trần Vấn Lệ

Lặng Lẽ – Tranh: HOÀNG THANH TÂM

MƯA ĐẦU MÙA

Nửa đêm nghe rất lạnh… Sáng nhìn:  mưa trắng sân!  Mưa đầu mùa rưng rưng.  Mùa Xuân thật sự dứt!

Mở màn thơ tưng tức lồng ngực của mình rồi.  Biết là chuyện của Trời mà cũng buồn thật lạ!

Chiếc xe bus đi quá trạm dừng rồi chạy luôn.  Cô làm nail dễ thương chắc mưa lạnh, dậy trễ…

Tôi hôm nào cũng thế, sáng là mong ngóng ai.  Mưa đầu mùa gió bay, tóc chưa bay, chưa chải?

*

Mưa đầu mùa trên mái nhà nhà tha hồ lăn…Mưa đầu mùa trên sân lênh láng tha hồ nước…

Bài thơ tôi làm được bốn câu này là… Hay!  Hay nhất:  Chim đã bay từ nửa đêm, có lẽ…

Hỡi chim ơi có ghé một công viên nào không?  Chào giùm tôi hoa hồng ở đó trời chắc nắng…

Tôi chợt nhớ Huy Cận hai câu thơ đỏ hoe:  “Sắc trời nhàn nhạt dưới khe, chim bay lá rụng, cành nghe lạnh lùng!”.

THƠ TÔI

TÌNH DÂNG HIẾN

Chiều dễ thương chi lạ:  gió nhẹ hôn từng lá.  Cả khóm cây rung rung…

Gió chắc có tấm lòng mà mắt mình không thấy?  Chỉ vì nắng cứ chải cho ngọn cây nghiêng đầu!

Ơ hay thơ đâu đâu mà hồn nhiên thế nhỉ?  Nắng hay dòng thanh thủy chảy qua miền ca dao?

Chiều, không ai nói chiều cao / hình như vì không thước?  Bầy học trò ô thước đủ rồi những cái ô?  

Tôi ngó mặt Thầy, Cô… không thấy ai là xấu, hiền hậu Thầy Cô giấu để nụ cười nở hoa…

*

Có những chiều rất xa hiện về tôi hiện hữu!  Một Thầy Giáo cố cựu… tự dưng mà ngây thơ!

Có thể tiếng ầu ơ của Quê Hương cứ đọng người Quảng Nam cái giọng, người Bình Định câu hò?

Tôi nghĩ tới Cần Thơ, tới Cần Giờ, Cần Đước… Ờ nhỉ thêm Cần Giuộc… nước mình thương quá thương!

Tôi nhớ quá Bình Dương, nhớ Chơn Thành, Bù Đốp, đường Daknông tôi ngộp bụi Ban Mê lê thê…

Tôi nghĩ mình còn quê: Thơ tôi, chiều, bài mới!  Tại em, ai biểu hỏi:  “Chiều rồi, thơ anh đâu?”.

Em chỉ hỏi thế thôi, thơ tôi, này:  “Yêu Quý!”.  Bây giờ đầu Thế Kỷ, tôi sống từng ngày Thơ…

HOÀNG HÀ CHI THỦY

THIÊN THƯỢNG LAI

Sáng nay… Còn vài tiếng nữa

Chị tôi vĩnh viễn giã từ…

Vĩnh viễn Chị vào Thiên Cổ,

Ngủ hoài một giấc Thiên Thu!

.

Bụi tro Chi sẽ bay mù

chân mây mà không Cố Quận.

Tấm lòng của Chị như như,

Câu Kinh cuối cùng của Phật!

.

Nại Hà cuối cùng tiếng nấc

Rồi thôi tan theo tiếng chuông!

Chắc không lâu hơn một phút

đủ rồi ba tiếng boong boong…

.

Chị sống chị vượt đại dương,

Giữa đường không tin mình sống!

Nhưng mà giữa đời hy vọng:

Chị còn Cố Quận bao la…

Chị đi, những bước người già,

Em về cũng đi như Chị.

Ngày cuối đường cuối ai qua

cũng chỉ Hoàng Hà Chi Thủy!

.

Chị ơi Chị ơi có thấy:

“Nước sông Hoàng Hà trên cao

ào ào từ trời đổ xuống…”

Chị em mình: Cái Bóng Thời Gian!

*

BA NGÀY HÔM NAY

TRỜI KHÔNG CÓ NẮNG

Ngày không nắng!  Ba ngày rồi không nắng…

Chim đoán biết trời nên đi vắng… bỏ tôi? 

Sắp mưa chăng?  Hay bão sẽ đến chơi? 

Bão phá nát những cái chòi, những túp tranh thời… thời chưa lên nhà ngói?

.

Ai cũng muốn sống cuộc đời đổi mới!

Tôi rất mong tôi làm thơ chim bay!

Từng bài thơ tôi là tờ lịch thay ngày,

là đứa bé thấy mình lơn lớn chút…

.

Con chim sẻ cuối cùng bay đi cái vụt,

Mây làm thinh cao vút cái chân mây!

Tôi nhớ ai, tôi nhớ cặp Chân Mày

nhíu nhíu thôi cũng đổi thay ngày tháng…

.

Sách vở nói Không Gian Thời Gian vô hạn…

Học trò làm bài, nhiều nhất hai giờ. Vui.

Ông Thầy Giáo, bà Cô Giáo ra hành lang đứng chơi…

Tôi có một thời ngó sân trường gió quét…

.

Trong phòng lớp, các em làm bài có mệt,

hãy ngó lên trần nhà như Thầy đang ngó mây… mây:

“Tôi sẽ đi lính!  Tôi sẽ súng cầm tay.

Tôi còn sống hay chết, sẽ có ngày… mai mốt!”.

*

Tôi hay bâng quơ, bạn bè tôi hay nhột:

“Mày như tao… có một thuở chim lồng,

cá trong chậu…và đời như Vũ Hoàng Chương,

Con Ngõ Hẹp!

Tương lai ư?  Chúa Trời còn… Không Biết!

.

Bao giờ có Công Bằng?  Bao giờ đời không còn chữ Ghét?

Người Yêu Người, nhà ngói như nhà tranh,

Những cô gái áo xanh tung tăng bên bạn bè áo đỏ…

Áo nàng vàng, trời ơi tôi nhớ…

thơ Nguyên Sa, một thuở, một ông Thầy!

.

Chim ơi chim ai đuổi các em bay?

Ba ngày hôm nay trời không có nắng!

Nỗi buồn tôi mấy mươi năm thầm lặng,

vài câu thơ…thay tiếng chuông, boong boong…

*

10 NĂM

VỀ LẠI THĂM TRƯỜNG CŨ

Mười năm…

về lại thăm trường cũ

Đà Lạt xưa giờ lạ quá nha!

Tây cất ngôi trường, Ta cố giữ,

dân mình xây dựng kệ dân TA! (*)

.

Mười năm…

đếm đủ mười năm nhớ,

Tìm một lần quên

chẳng thấy gì…

Ngước mặt,

ngói xưa màu xám xám

nay màu đỏ chói

lá cờ bay…

.

Biết mà

thời thế theo thời thế.

Cái thế nào qua nỗi thế thời?

Thầy với Cô và Em…

lớp lớp,

hành lang gió lộng

vắng mây trôi!

.

Mười năm…

cánh cổng bà Cai khóa,

khóa cả buồng tim 

nước mắt đầy.

Hỏi chẳng ai nghe lên tiếng đáp

Chập chờn chim sẻ mấy con bay…

.

Mười năm rồi sẽ mười năm nữa

Khuynh diệp cây rung lá mỗi mùa…

(*) Có đi qua trường Yersin, Nazarette, Couvent Des Oiseaux, Adran… thấy vẫn đẹp, tường sơn sạch, cửa kính sáng trưng.  Di tích của Pháp vẫn được trân trọng.  Còn trường Trần Hưng Đạo, Bùi Thị Xuân do dân mình đóng góp hình thành nay lạnh tanh, tàn tạ…

*

AI CŨNG NÓI

BÂY GIỜ TRỜI VÀO HẠ

Ai cũng nói:  “Bây giờ trời vào Hạ!”

Ai cũng: “mình về lại với tuổi thơ!”…

Trưa, bỗng nghe tiếng võng, tiếng ầu ơ

Tôi thấy có người cầm khăn lau nước mắt

Tôi nghe tôi cũng buồn buồn rất thật

Ở tuổi nào ai cũng nhớ Mẹ Cha!

.

Chúng tôi đều là những kẻ đi xa

Xưa: Rừng rú, ngục tù… nay đất khách

Những Người Lính bây giờ còn nét mặt

Rất anh hùng mà cũng rất từ bi!

.

Thường hẹn nhau ở góc quán cà phê

Thường chia tay nhau ở góc đường văng vắng

Hai bàn tay còn nguyên mà, nên nắm

Lắc rồi rung như Thầy Chùa rung chuông…

.

Chúng tôi, tám mươi hơn còn rất ít người

Còn gặp mặt, còn nụ cười thân ái…

Đang mùa Hè, nhớ ngày xưa, nhắc lại:

“Trại K’ Loon sông suối khô queo!”.

.

Ôi Nước Non!  Một Nước Đói Nghèo

Người Làm Loạn Mình Ở Tù Mới Ngộ!

Chính sách Cộng Hòa, nhìn nhau là ngó

Không biết ai xấu hổ ngàn năm!

.

Chúng tôi ai cũng nhớ mùa Xuân…

Rừng xanh lá và lòng thơm ngát…

*

CÒN THÁNG NĂM

CHƯA QUA THÁNG SÁU

Còn tháng Năm, chưa qua tháng Sáu…

Trời buồn, sáng lành lạnh, giống như Thu!

Mình nhớ ai?  Ai ẩn hiện trong đầu?

Trong lòng dạ, trên bờ vai, vạt áo…

.

Không!  Mình nhớ đường biển xưa mình thường đi dạo

sáng tháng Năm, trời đẹp lắm, Nha Trang!

Mình cũng nhớ Phan Rang,

ít thôi.  Chút nhiều dành cho Phan Thiết!

.

Thơ hôm nay mình làm ngộ thiệt!

Có con chim vừa hót, nó bay rồi…

Nó bay về hướng mặt trời…

Nó đi tìm bạn bè của nó?

.

Mình ngồi xuống đường xanh lề cỏ

thấy mùa Xuân… Thương quá, đã ba mùa

Còn mùa Đông!  Mùa đó ít thơ,

Tuổi bay bay… liệu mình còn có kịp?

*

Tổ Quốc mình, bây giờ, là tiền kiếp!

Đã bốn mươi năm mình là kẻ Tha Hương!

Hơn bốn mươi năm mình ở với Nước Non

có nhớ chớ rào kẽm gai nhức nhối!

.

Có nhớ chớ những cánh rừng mình lội,

lá rơi đầy, sàn sạt bước con nai…

lá rơi đầy… đuổi hết lũ chim bay

đuổi mấy đứa cháu mình kiếm đường vượt biển!

.

Có mấy đứa lâu nay chỉ hiện

trong chiêm bao khi mình ngủ vật vờ,

trong bây giờ, loáng thoáng những câu thơ

không hay lắm, mình ăn năn khó tả!

.

Sáng hôm nay, sáng của ngày mùa Hạ

nhớ Huyền Kiêu Hạ Đỏ hỏi Em Thơ:

“Chị đẹp em đâu?”.  Đứa bé ỡm ờ:

“Chị đi hái hoa vàng ngoài nội!”.

.

Ai đó nói:  “Người Thơ không có tuổi”.

Sao Phạm Thiên Thư đã thành Phạm Thiên Thu?

Ngày xưa xưa có gã chức quan từ

đi lên non tìm Động Hoa Vàng để lại cho đời những câu thơ Lục Bát!

.

Tôi nhớ chớ bài Tình Xa em hát,

nụ hoa vàng thành hoa Thiên Lý Hoa…

TỨ TUYỆT

Buồn buồn không biết làm chi cho vui,

lấy bút màu vẽ chữ nhìn chơi!

Hay quá!  Chữ nên Tình với Nghĩa,

để vào phong bì thay thế một lời thăm…

*

MƯỜI NĂM RỒI

TÔI VẪN MỘT

HỒN NHIÊN

Thế mà cũng đã mười năm rồi,

có hơn,

Thành Phố mình rất thương!

Bây giờ mình trở lại…

.

Vẫn rất nhiều trai gái

đi dạo rất hồn nhiên.

Và cũng rất nhiều chim

chạy nhảy trên đường phố…

.

Cảnh đó làm mình nhớ,

cảnh đó làm mình thương?

Mình nói với hoàng hôn

khi đèn lên trăng tỏ…

.

Mười năm mình vẫn nhỏ

làm bài Tập Làm Văn:

Ai cũng là Cố Nhân…

Cô gái của Tiệm Sách!

.

Mình ghé mua cuốn tập

trăng soi từng ô vuông.

Mình tìm một lề đường,

xe đậu, mình ngồi viết…

.

Mười năm mình tha thiết:

“Mình bé như ngày xưa

đi như một bài thơ

có cánh bay trên phố…”.

Trần Vấn Lệ

Ảnh: NTN

HOA VÔNG VƯỜN BÔNG PHAN THIẾT

NỞ ĐỎ LÒM MẶT SÔNG NƯỚC MẮT

Không lẽ vậy, mới mà xưa mà cũ?

Năm mươi năm hơn, hai Thế Kỷ, không tròn!(*)

.

Nụ môi hồng chưa kịp cái hôn…

hai con mắt đỏ lòm chưa nhắm!

hai bàn tay đưa ra chưa nắm,

Người xa người về lại… chẳng còn chi!

.

Hai con mắt:  hai cái hố đen sì.

Đời là nghĩa trang:  mồ hoang lấp liếm.

Người lính cũ ngẩn ngơ kỷ niệm:

Mẹ của tôi, Cha của tôi đâu?

.

Dòng sông Mương, tôi nhớ có hai cầu,

Nay còn chỉ một cái cầu chưa sập!

Đất Nước mình không còn chỗ nấp,

Nước mắt chảy xuôi… xuôi xuôi những con sông!

.

Hai bàn tay:  hai cánh đồng không lúa.

Hai bàn chân không chỗ đứng sân Đình.

Hai chữ Đau Thương và hai chữ Điêu Linh,

người lính cũ gối đầu bao nhiêu đêm Cải Tạo!

.

Nay, nó nói cho cạn lòng, rốt ráo:

“Hỡi đời ơi tôi chưa hết tuổi ba mươi,

sao tôi về không thấy Mạ tôi cười?

sao tôi về không thấy em tôi đòi kẹo, bánh?

.

Hai mươi năm tôi đi lính… lính, lính…

Tôi-Trở-Về-Quê-Quán-Cũ-Hoang-Vu!

Tôi không nói ai đích thị kẻ thù.

Không lẽ Thời Gian Lệ Trào Sau Chớp Mắt?

*

Tôi không gọi được cái gì là Tổ Quốc,

trải bài thơ thay cái khăn mùa soa…

Bạn đưa tôi bó nhang:  anh cắm nữa đi mà…

“Rồi-Hai-Đứa-Mình-Đi-Anh-Kìa-Xe-Thổ-Mộ”.

.

Đường công hương nghe ngập ngừng tiếng vó…

Tiếng vó câu buông buông đứt quãng buồn buồn.

Đất Mẹ bây giờ là Đất Mộ quá thương,

Thơ không phải Văn Chương mà thơ là Lòng-Con-Nít!

.

Tôi cảm ơn bạn tôi nhiều, thật nhiều, không ít,

bạn cầm hôn bài thơ này như hít…

hương nội gió đồng…

.

Hôn cả hoa vông hoa vông Vườn Bông 

nở rực rở đỏ lòm mặt con sông chảy ngang qua Phan Thiết…

(*) 1975…thuộc về Thế Kỷ 20,

     2026…thuộc về Thế Kỷ 21.

Bài thơ này lem luốc ngày 13 tháng 5 năm 2026 tại Temple City California nước Mỹ.

DÙ SAO NỮA CŨNG

CÓ MỘT NGÀY ĐỂ NHỚ

“Khi con chim Cardinal xuất hiện, người mình yêu thương sắp ghé thăm mình”.  Người ngàn xưa không ai làm thinh…, người ngàn sau thì làm tình làm tội!

Có người chờ người mơ hoài không tới.  Cardinal hiện rồi, cũng xa.  Mùa Xuân, mùa Hạ, mùa Thu… đã qua.  Mùa Đông bao nhiêu đêm trăng tà nguyệt khuyết…

Có người nói “yêu nhau là để chết!”.  Và… hàng năm có Lễ Thanh Minh!  Khi bạn thấy cỏ xanh… tôi biết bạn ước mơ đạp lên cỏ hồng Đà Lạt…

Trên con đường bạn về Trại Mát… bạn thấy gì ngoài mái ngói nhà ga?  Xe lửa Đà Lạt xuống đây không đi thêm xa dù thiết lộ dài hơn tám mươi kilomet!

Biết bao nhiêu người yêu nhau tha thiết mà một ngày lịch sử chẳng ai quên!  Ba Mươi Tháng Tư, tờ lịch quá hiền gió thổi nhẹ đuổi cả mây sơn cước!

Sông Dran không còn cầu Ô Thước… Đồn điền Phi Yàng bầy trâu nằm ngó ngược sương rơi!  Những giọt sương rơi đọng mắt một người:  Nàng Chức Nữ hất mái tóc trên đầu khóc ngất!

*

Ngày ba mươi tháng tư một ngày có thật!  Chim Cardinal thần thoại không ngờ!  Khép hết cửa gương, Cầu Đất mưa mưa.  Nhiều mùa Đông cũ mèm mà Tân Niên không có!

Ới ơi ơi ai về Thái Phiên ngắm cỏ / vạch núi tìm ngôi mộ người xưa… Đi thêm tí nữa đi thấy cổng trường xưa, bây giờ:  Thấy người lính gác mà áo quân không vậy…

Chim Cardinal như chàng Sinh Viên Võ Bị đi xa.  Bốn phương đời lính trận không nhà.  Một giọt nước mắt sa nghe mặn mà, van xin đừng khóc nữa…

Ngôi trường cũ nay là Học Viện Mới…  Viện Hàn Lâm nghiên cứu chiến tranh.  Chim Cardinal không đổi ra màu lông xanh vì tiếng gõ cửa của nó là tiếng tâm tình bất biến!

Em Yêu Quý ơi hãy cầm bài thơ của anh đem liệng vào chỗ nào cát bụi thật duyên nha!

THÀNH PHỐ NƠI TÔI Ở

ÔI CHÀ THÀNH PHỐ HOA

Thành phố nơi tôi ở… là một Thành Phố Hoa!  Hoa có bướm bay qua, có ong mật hút nhụy, nhiều người như thi sĩ ngồi ngó hoa bâng khuâng…

Thành phố nơi tôi ở… bốn mùa là mùa Xuân.  Một cái chấm rất duyên sau một hàng chữ thảo nghe như tiếng chim sáo rớt vào cõi Bồng Lai!

Tôi hay ra nơi đây – thành-phố-nơi-tôi-ở nó có gì để nhớ: Hoa và Tà-Áo-Hoa?  Hoa, Bướm và người ta… một vườn hoa di động! 

Ý nghĩa của đời sống trong làn hương thanh thanh… Ai nói gì em, anh pha tiếng cười ríu rít.  Thương không nhiều thì ít… cũng Tình Yêu thiết tha!

*

Thành phố này không xa cho người buồn đôi lúc.  Tôi thấy có người khóc khi một nụ hoa rơi.  Tôi thấy cả rã rời, lẽ đâu là gió nhỉ?

Tôi nghĩ Hai Thế Kỷ lẽ nào như khói sương?  Tôi nghĩ tới Cố Hương của tôi thời binh lửa:  người đi không được nhớ, người về kẻ Bắc Nam…

Bao nhiêu cánh hoa tàn nằm trên bàn thờ Phật.  Và bao nhiêu nấm đất nhấp nhô thành tha ma…Hai Thế Kỷ băng qua con đường mòn cong quẹo!

Tôi nâng nụ hoa héo… thấy nước mắt mình tươi!  Quê quán của tôi ơi… tuyệt vời mây cố quận.  Ống quấn đen ai xắn vết bùn của thời gian…

XA NHAU GIÓ ÍT

LẠNH NHIỀU (*)

Chị tôi, hai chị về thiên cổ,

kẻ trước, người sau, trước với sau…

cách một năm thôi, nhang chửa nguội

mà nay lửa lại đốt hơ trời…

.

đuổi hai con hạc đi lên núi 

ra biển!  Biển nào cũng biển khơi! 

Biển nào cũng mặn thêm khi khóc…

Nước mắt bao giờ cũng chảy xuôi!

Hai chị dễ thương khi nhắm mắt,

gió rung cây động lá trong vườn,

Không ai quét sạch rừng Thu được,

thấy lá bay là thấy nhớ thương!

.

Hai Chị bây giờ năm với tháng,

ngắn dài rộng hẹp chuyện thời gian! 

Buồn buồn tôi nhớ câu thơ cũ:

da diết hành lang gió thoáng ngang…

.

“Chị về đây với người ta,

Một hành lang rộng buồn da diết buồn…” (**)

.

 (*) Thơ Trần Huyền Trân:  

“Xa nhau gió ít lạnh nhiều, 

lửa khuya tàn chậm mưa chiều đổ nhanh”.

(**)Thơ Diễm Châu:

“Chị về đây với người ta,

một hành lang rộng buồn da diết buồn!”.

QUÀ TẶNG BUỔI SÁNG

Đêm hôm qua có mưa…

Mưa chào mừng mùa Hạ!

Sáng, đứng nhìn hoa lá

thấy nụ chào của Mưa!

.

Mỗi giọt mưa, giọt thơ

lung linh, long lanh, đẹp!

Cái Đẹp là trên hết:

người con gái đi qua…

.

Không con đường nào xa

khi người ta tâm tưởng!

Tôi nhìn về một hướng:

chỗ nào cũng phía Đông!

.

Chỗ nào cũng phương lòng:

trái tim người ta đập!

Tôi níu cành lá thấp

thấy mình cao, cao lên…

.

Bốn phương trời mông mênh

một phương lòng xao xuyến!

Ai mà đi hết biển

cũng về lại Cố Hương!

.

Ai nâng được giọt sương

không nói Mưa-Yêu-Quý?

*

Đêm qua mưa thủ thỉ

Tôi thủ thỉ bài thơ…

Có thể là bâng quơ…

tại ai… bay chút tóc!

.

Tại ai đi đường dọc

tôi thành mây song song…

Tại ai là Tiếng Lòng,

ồ ra Mưa Như Vậy!

.

Ai ơi hãy cầm lấy

trái-tim-người-bóng-mưa!

Tôi nâng niu bài thơ

tặng cho người chữ Đẹp!

Trần Vấn Lệ

Xin Bấm Vào Đây

Trần Vấn Lệ: EM MỘT MÌNH THƠM BAO Ý THƠ (Tập Thơ)

Nguyễn Thiên Nga

EM MỘT MÌNH THƠM BAO Ý THƠ

Đây là tập thơ thứ mấy mươi của thi sĩ Trần Vấn Lệ đã được xuất bản, tôi không thể biết chính xác. Riêng tôi, với vai trò một người bạn nhỏ yêu thơ, từ cuối năm 2021 đến nay, tôi đã giúp ông biên tập, trình bày tập này là tập thứ chín. Tôi nghĩ, đó là con số khá ấn tượng. Cuốn sách mới nhất: TRẦN VẤN LỆ – THƠ VÀ CUỘC ĐỜI mới được xuất bản đầu năm 2024 là tác phẩm hội tụ đầy đủ nhất những mảnh ghép về cuộc đời và thơ của ông.

Nhắc đến Trần Vấn Lệ là nhắc đến thơ. Thơ là hơi thở, là sự sống của ông. Một ngày nào đó, dù trời nắng đẹp mà trên Fanpage TRANG THƠ TRẦN VẤN LỆ không có bài thơ mới để giới thiệu là chúng tôi biết chắc là ông không được khỏe. Tuy nhiên, điều đáng mừng là sự gián đoạn đó thường không lâu, không nhiều và khi thi sĩ trở lại, thơ lại dạt dào cảm xúc. “Em” trong thơ ông lại lung linh, huyền hoặc như ánh trăng; dịu dàng như dòng suối ngoan; kiều diễm, ngọt ngào trong Nỗi Nhớ và Tình Yêu được viết hoa.

Em một mình thơm bao ý thơ!

Hơn một lần, tôi đã nhận ra: “Em” là nơi ông gửi gắm Tình Yêu bất diệt. “Em” là QUÊ HƯƠNG.

“Ai nói với anh, em-áo-trắng/ em là vầng trăng em dễ thương!/ em là Tổ Quốc anh yêu dấu/ hồn anh bay đâu cũng vấn vương!”

“Tôi nhớ em từng ngõ ngách tâm hồn. Em nhớ tôi từng lối mòn đất nước…”

“Cảm ơn em nụ cười, em là Quê Hương, đó!  Anh thở ra cùng gió thổi tà áo em bay…”

Em – áo bà ba bay bay trong gió, nhẹ nhàng thôi cũng đủ bâng khuâng suốt một đời. Chiếc áo bà ba thấp thoáng trên cánh đồng bát ngát ngày nào vẫn khắc khoải trong miền Ký Ức. Mùi vị Quê Hương ngào ngạt, mùi thơm của lúa đang mùa, mùi hương áo và cả mùi thơm của thơ rất thơ.

Những vần thơ thơm mùi nắng, mùi gió. Gió từ biển bay về. Gió từ cao nguyên thốc tới và làn hương thơ bay xa…

Thêm một lần nữa, tôi xin phép được trích lại nhận định của Nhà VănHồ Đình Nghiêm:

“Giản dị trong phân trần, mộc mạc trong lý giải, dịu dàng trong phân bua. Đặc điểm thơ của Trần Vấn Lệ đều vậy cả…Em là nguyên cớ để lời thơ tìm đến, không đổi, dù Em có khi là một địa danh, một bến đò, một hàng cây, một khung cảnh, một chốn cũ. Và dĩ nhiên, Em còn đó là nàng thơ, là người tình duy nhất, một và chỉ một mà thôi.” 

 Em hay đơn giản hơn chỉ viết “M”, thi sĩ cũng chỉ có một, để ông viết tặng những câu thơ dịu êm mà nồng nàn.

“Anh tặng em Tình Yêu, dang tay ra, ôm nhé.  Những bài thơ của Lệ một câu này, rất thơm…”

(Những Bài Thơ Của Lệ)

Em là mùa thơm hương phấn. Em là mùa thơm hơi thở kề bên. Em là hương hoa đời sống…

Chỉ một Em thôi.

Em là Hoa-Đà-Lạt

Ngàn muôn năm thơm ngát áo em vàng phấn thông!

Cũng có lúc:

“Em thành hoang đảo đêm sao hiện, anh thấy bàn tay em nở hoa, không phải hoa vàng em mới hái mà hoa xanh biếc ánh trăng tà…”

Hay:

“Em-không-gian-mở bao trùm khắp bốn biển năm châu, cả mái đình.”

Em, chỉ “Một em thôi đã đường thiên lý suối nở hoa vàng thơm nắng mai…”

Đôi khi, Em chỉ là người bạn nhỏ:

“Mình có người bạn nhỏ, nghĩ đến là có thơ… Những bài thơ từ đó quyện những làn gió thơm…”

Em, chỉ một em Trăng hóa Nguyệt. Trăng đi vào thơ, ngàn năm thơm ngát.

Trần Vấn Lệ, một thi sĩ quen thuộc với tứ thơ lạ lẫm, trầm mặc mà rộn ràng, giản dị mà lộng lẫy. Hương thơ tỏa lan, bay xa; vương vương mái tóc, len nhẹ vào nếp áo, nếp khăn người qua đường gây bao nhớ thương và quyến luyến.

Dalat, 31/5/2024

Nguyễn Thiên Nga

*Ghi chú của TV&BH: Nhà thơ Trần Vấn Lệ hiện đang dưỡng bệnh sau một thời gian vào bệnh viện “nghỉ ngơi”. Sức khỏe ông đang trên đường hồi phục. Theo lời ông cho biết, thi sĩ sẽ có thể bắt đầu làm thơ lại sau cái “tháng tư quỷ ám” này. Cũng cần ghi nhận thêm, thi sĩ Trần Vấn Lệ rất may mắn có được một người yêu thơ ông và hết sức tận tình với mọi đứa con tinh thần mà ông đã cho ra đời. Hầu hết các tác phẩm thơ đã xuất bản (và sẽ xuất bản) của ông đều có bàn tay biên tập, sắp xếp và dàn trang, làm bìa của cô Nguyễn Thiên Nga, một học trò cũ của thi sĩ hiện sinh sống ở Đà Lạt. Tất cả mọi ấn bản điện tử các tác phẩm đã xuất bản của thi sĩ Trần Vấn Lệ mà trang TV&BH thực hiện đều nhờ sự đóng góp và biên tập của Nguyễn Thiên Nga vì cô cũng là một cây bút chủ lực của Trang. Rồi đây, khi nhà thơ của chúng ta trăm tuổi, những di sản thơ của ông để lại cho đời chắc chắn sẽ được bàn tay đáng quý này chăm sóc để các thế hệ mai sau có cơ hội đến được với gia sản thơ đồ sộ nhất của nền thi ca Việt Nam hải ngoại. Và dĩ nhiên, Trang mạng Văn Học & Đời Sống T.Vấn & Bạn Hữu vẫn còn đây để lưu trữ mọi di sản văn hóa mà gần 20 năm nay chúng tôi đã nhận được từ chính những tác giả (còn sống và đã chết) đã góp phần hình thành nên diện mạo một nền văn học Việt Nam ngoài đất nước. Tháng 4/2026. T.Vấn)

ÁO ĐỎ ÍT NHIỀU CŨNG VẤN VƯƠNG…

(Rút ra từ trang T.Van.Net, thấy hàng chữ dễ thương:  Jeanne Hebuterne with Red Sweater ca.1990 (After Medeo Modigliani (nguồn:  /www.artsy.net).

*

Áo đỏ chớ về trong ngõ trưa

Chiều nay nắng xuống lạnh giao mùa… (*)

Em đi từng bước hoa từng đóa

Em thấy… đất trời: hoa nở hoa!

(*) Nguyễn Thu Minh (thấy trên báo ThờiNay,xưa)

*

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà? (**)

Chỉ hỏi buồn buồn nên mới hỏi

Khói chiều quê quán biết bao xa!

(**) Hàn Mạc Tử (thấy trong cuốn Hàn Mạc Tử, 1940, của Trần Thanh Mại)

*

Nhiều lúc thơ không về với gió,

Bên đèn chút khói quyện như mây…

Thơ xưa một xấp nằm nghiêng ngửa

Cúi đọc nghe lòng lạnh ngón tay!

NGƯỜI ƠI CHO TÔI NÓI

Không tơ mây nào vương trong trời.  Bầy chim vui đùa thay mây trôi.  Màu xanh của lá, màu hoa đỏ, con gái hình như hoa ở môi…

Con gái hình như hoa ở tay.  Bàn tay năm ngón hoa ban ngày, hương thơm nhụy thảo tung tăng bước, gió nhẹ nhàng thôi đủ tóc bay…

Không có trường nào không khép cổng.  Những ngôi trường chừ như Thánh Đường, bướm bay vào đó rồi ra đó, có khác:  trường không vang tiếng chuông!

Phố xá hình như thêm người đi.  Các tiểu bang xa thêm người về.  Cali nhộn nhịp như vào Hội.  Bươm bướm tìm hoa ở bãi xe…

Những con quạ và bồ câu mừng, người ta ném bánh chúng ăn chung (người ta mà nhỉ như chim chóc, thiên hạ năm châu một tấm lòng?)  

Tôi nhớ trường xưa và lớp cũ, nhớ học trò, nhớ quá, ngày xưa…Chiến tranh không có thì vui lắm.  Mỗi một mùa Hè một ước mơ…

Em đi hứng nắng và hoa phượng, em chở mùa Hè tôi ra sông;  con sông nào cũng chan hòa nắng và mặt em nao má cũng hồng…

Ôi những ngày xưa, quá khứ rồi.  Thời tôi vào lính cũng xa xôi…Bây giờ tôi ở đây, trời Mỹ, thiên hạ vui mà tôi không vui!

Tôi không vui thì tôi nói buồn…Quanh tôi, đẹp lắm, giữa mù sương…tay tôi hụt hẫng bồng sương khói rồi úp bàn tay giữ nhớ thương!

Tôi nói gì hơn nữa bây giờ?  Người ơi tôi vẽ mộng đầy thơ…Người cho tôi nói về con gái tóc dịu dàng bay như mây như tơ…

Trần Vấn Lệ

Xin Bấm Vào Đây

Tạp Chí NGÔN NGỮ (ẤN BẢN ĐẶC BIỆT): Trần Vấn Lệ – BẰNG HỮU & THƠ VĂN

Trần Vấn Lệ

Tên thật Trần Vấn Lệ. Sinh ngày 31/05/1942 tại làng Xuân Phong, Phủ Hàm Thuận, Tỉnh B.nh Thuận. Ông rời Phan Thiết từ năm 1958, lên Đà Lạt học tiếp Đệ Nhị Cấp Trung Học. Ông học Sư Phạm tại Nha Trang, dạy học tại Đà Lạt từ năm 1961 (trường công lập: Tiểu học Đa Lợi, Trần Bình Trọng, Phan Chu Trinh, Nữ Trung Học Bùi Thị Xuân; trường tư thục: Việt Anh, Bán Công Quang Trung, Thánh Phao Lồ, College d’Adran, Kỹ Thuật La San). Năm 1962, ông lập gia đình. Vợ ông là một cô giáo người Đà Lạt trẻ, đẹp và giỏi giang. Ông có 2 người con gái xinh xắn và đều học rất giỏi. Đang dạy học, nhà thơ Trần Vấn Lệ phải nhập ngũ (khóa 24/ SQBB Thủ Đức). Đơn vị phục vụ: Tiểu Khu B.nh Thuận, Trung Tâm Quản Trị Trung Ương. 9 năm quân vụ, cấp bậc cuối cùng là Trung Úy. Thâm niên dạy học, tính chung cả quân sự là 14 năm.

Sau 30/04/1975, ông phải đi cải tạo (từ tháng 06/1975 đến 06/1981). Tháng 11/1989 ông cùng vợ con đến Mỹ và chính thức nhập quốc tịch Mỹ vào năm 1995. Hiện nay ông cùng gia đình định cư tại Temple City, Los Angeles.

Ngoài tên thật được sử dụng thường xuyên trên thi đàn, nhà thơ Trần Vấn Lệ còn có các bút danh: Trần Trung Tá, Lê Phụng An, Lê Nhiên Hạo, Lê Bang Ích, Trần Trung Thuần, Trương Nghĩa Kỳ,…

TÁC PHẨM:

I. THƠ

1. Bỏ Hết Mà Đi (1991); 2. Áo Dài Trắng Em Bay Trong Gió, Nón Lá Bài Thơ Chuyện Của Chàng (1992); 3. Bay Về Đâu Đó Ở Quê Hương (1992); 4. Hồn Tan Trong Thơ (1993); 5. Nắng Rớt Vườn Xuân (1995); 6. Chữ G. Mang Không Nổi Chữ G. Gió Thổi Không Bay (1996); 7. Mai Sau Kiếp Khác (1997); 8. Gửi Em Một Đóa Hoa Hồng (1998); 9. Gửi Bạn Mừng Xuân Người (1999); 10. Hỏi Sao Không Buồn Cho Được (2000); 11. May Mà Có Em Đời Còn Dễ Thương (2001); 12. Ta Nhớ Người Xa Cách Núi Sông (2002); 13. Từ Lúc Đưa Em Về Là Biết Xa Ngàn Trùng (2003); 14. Nếu Bước Chân Ngà Có Mỏi (2004); 15. Trăm Năm Để Lại (2005); 16. Nói Thầm Với Thơ (2006); 17. Chiều Bên Sông Đứng Trông Làn Khói (2007); 18. Thư Cho Em Và Những Giây Phút Tản Mạn (2008); 19. Trưa Buồn Bát Ngát Con Sông (2009); 20. Hình Như Từ Trong Chiêm Bao (2010); 21. Em Ơi Nhẹ Cuốn Bức Rèm Tơ (2011); 22. Ngày Xuân Không Nắng (2012); 23. 5 Năm Ngàn (2012); 24. Mấy Ai Biết Mình Sống Một Thời Trong Trang Thơ (2013); 25. Tùy Bút Trần Trung Thuần(2013); 26. Con Trao Trảo Bờ Ao Bay Đi Buồn Lẳng Lặng (2014); 27. Em Về Ngang Ngõ Hoa Vàng Nở (2014); 28. Ngàn Thu Hội Lại (2014); 29. Dã Quỳ Thương Nhớ (2015); 30. Áo Dài Ơi Thương Quá Nhớ Về (2016); 31. Quán Cóc Bên Đường (2016); 32. Ở Chi Xa Xa Mút Chỉ Chân Trời (2017); 33. Cảm Ơn Em Tình Yêu (2018); 34. Duyên (2019); 35. Mênh Mông Nào Biết Biển Trời Nơi Nao (2020); 36. M (2020); 37. Em Là Quê Hương (2020); 38. Ăn Của Rừng RưngRưng Nước Mắt (2021); 39. Vời Vợi (2021); 40. Viết Những Dòng Này (2022); 41. Thơ (2022); 42. Mỗi Ngày Mây Bay Qua (2023); 43. Từ Khi Em Là Nguyệt (2023); 44. Cũng Đành Gió Lạc Mùi Hương (2023); 45. Thơ Và Cuộc Đời (2024); 46. Em Một Mình Thơm Bao Ý Thơ (2024).

II. VĂN: Tùy bút, Tạp văn

1. Dương Huệ Anh – Nhà Thơ Ấy Đàn Bà Hay Đàn Ông, Trẻ Hay Già?; 2. Bài Tống Biệt Hành Của Thâm Tâm Thừa Một Khổ; 3. Đọc Thơ Thanh Chương – T.nh Buồn Nhớ M.i; 4. Đọc Tác Phẩm Cuối Cùng Của Nhà Văn Võ Phiến; 5. Luân Hoán – Một Nhà Thơ Xưa Nay Hiếm; 6. Thầy Tôi Ông Trần Quý Tuệ; 7. Đọc Thơ Đỗ Hồng Ngọc (Đỗ Nghê); Mừng Bạn Tôi Đỗ Hồng Ngọc; 8. Má Ơi Má, Con Về Đây Má Ơi!; 9. Dạy Môn Văn Là Mở Đường Đi Đến Trái Tim; 10. Áo Dài Thương Nhớ; 11. Con Chim Nhặt Hạt Ngô Đồng…; 12. Đọc Thơ Đặng Toản: Xếp Màu Cho Tuổi; 13. Đọc Tập Thơ Lục Bát Tản Thần Của Thi Sĩ Nguyễn Hàn Chung; 14. Cảm Ơn Đà Lạt Cho Tôi Thương Nhớ Gửi Về; 15. Một Chặng Đường Đã Qua, Một Chặng Đường Vẫn Nhớ; 16. Dòng Sông, Con Sông; 17. Thơ Tôi, Cuộc Đời Tôi; 18. Màu Trăng Trong Thơ Loang Loang.

*Ghi chú của TV&BH: Nhà thơ Trần Vấn Lệ hiện đang dưỡng bệnh sau một thời gian vào bệnh viện “nghỉ ngơi”. Sức khỏe ông đang trên đường hồi phục. Theo lời ông cho biết, thi sĩ sẽ có thể bắt đầu làm thơ lại sau cái “tháng tư quỷ ám” này. Cũng cần ghi nhận thêm, thi sĩ Trần Vấn Lệ rất may mắn có được một người yêu thơ ông và hết sức tận tình với mọi đứa con tinh thần mà ông đã cho ra đời. Hầu hết các tác phẩm thơ đã xuất bản (và sẽ xuất bản) của ông đều có bàn tay biên tập, sắp xếp và dàn trang, làm bìa của cô Nguyễn Thiên Nga, một học trò cũ của thi sĩ hiện sinh sống ở Đà Lạt. Tất cả mọi ấn bản điện tử các tác phẩm đã xuất bản của thi sĩ Trần Vấn Lệ mà trang TV&BH thực hiện đều nhờ sự đóng góp và biên tập của Nguyễn Thiên Nga vì cô cũng là một cây bút chủ lực của Trang. Rồi đây, khi nhà thơ của chúng ta trăm tuổi, những di sản thơ của ông để lại cho đời chắc chắn sẽ được bàn tay đáng quý này chăm sóc để các thế hệ mai sau có cơ hội đến được với gia sản thơ đồ sộ nhất của nền thi ca Việt Nam hải ngoại. Và dĩ nhiên, Trang mạng Văn Học & Đời Sống T.Vấn & Bạn Hữu vẫn còn đây để lưu trữ mọi di sản văn hóa mà gần 20 năm nay chúng tôi đã nhận được từ chính những tác giả (còn sống và đã chết) đã góp phần hình thành nên diện mạo một nền văn học Việt Nam ngoài đất nước. Tháng 4/2026. T.Vấn)

Chiều Nao Đà Lạt Nhớ – Tranh: THANH CHÂU

[Nhà thơ Trần Vấn Lệ gởi cho TV&BH bài thơ ĐỐT NHANG THẮP CHO ĐÀ LẠT xong thì ông vào bệnh viện. Thời gian gần đây, những trang thơ của ông ngày một ngắn lại. Dù có là thi sĩ thì ngày tháng trần gian cũng chẳng bao giờ là vô hạn. Cầu mong ông sớm quay lại với những trang thơ mỗi ngày, mà khi thiếu chúng, trần gian này sẽ quạnh quẽ biết chừng nào. TV&BH]

Những gì mong không phải những gì mơ.

Dễ gì ai cho ta một chén cơm thừa?

Gian nhà nhỏ mà anh thấy, đó,

May mà còn núp được đêm mưa!

.

Người quân tử với nhau đạm bạc,

Chúng ta không là kẻ tiểu nhân!

Thà nói thẳng như nước xuôi dòng thẳng…

Phiêu bạt hoài chỉ mây phân vân…

.

Xưa, ngôn tự, người ta ký hiệu:

Một nhành gai gài cửa là chờ…

Nay, ngôn ngữ nói điều chân lý:

“Chẳng bao giờ Mong mà như Mơ!”.

.

Thiên hạ sống, chết, nhau… bờ bụi…

Người, đôi khi bay bổng, hóa tang bồng…

Rồi vướng víu bờ tre, lối liễu

Vẽ vời chơi ngàn chuyện non sông…

.

Rồi tưởng tượng đó là quê quán…

Mà vượt biên mới đem đi Quê Hương!

Người ở lại không có gì để ngắm,

Ngó đó đây cờ bay tứ tung…

.

Một đêm mưa, ta, ngươi, liếp cỏ,

Nhen lửa lên, nhìn, ánh lửa bập bùng… 

Thân tạm bợ, cõi đời tạm bợ,

Phật ngậm ngùi:  “Sắc Tức Thị Không!”.

.

Chén cơm ta, sớt cho ngươi một nửa…

Giống nửa đời dang dở, vui nha!

“Đời chỉ đẹp những khi còn dang dở,

Tình mất vui, khi… đã vẹn câu thề!”.

.

Thơ Hồ Dzếnh, người ta chép trật…

Buồn vậy thôi!  Mà buồn bỏ đi!

Buông là Bỏ. Đứa nhỏ nào cũng biết…

Nửa chén cơm này đời mây khói sương…

*

Lăng Nguyễn Hữu Hào, người ta ném rác,

Đất chiếm xây nhà, rừng trụi lưa thưa…

Ông nằm đợi, Bà không về được…

Ông chưa bao giờ khoe mình là Cha Vợ Của Vua!

Trần Vấn Lệ

Tĩnh Lặng – Tranh: Mai Tâm

ĐỜI HAI BA THẾ HỆ

Mở email coi thử / có ai viết chữ nào… Nhấp nháy vài ngôi sao / rồi chìm vào bóng tối. Mở chơi chớ không hỏi “Sao không ai nhớ mình?”.  Hỏi cũng như làm thinh… nhưng mà cũng tư lự!

Thời gian có quá khứ.  Thời gian có bây giờ.  Và thời gian… lát nữa!  Nói nghe hay quá chớ / như người ta có ba phần / đầu mình và tay chân.  Đủ rồi, không có hơn!  Bài Cách Trí hồi nhỏ…  Mình dạy, cũng chừng đó / tất cả đều lớn lên… Có những điều không quên là chào, thưa, cung, kính.  Có nhiều điều phải nhịn… vì bạn lớn hơn mình!

Tôi đi dạy học sinh, có em thật nhỏ thó, tôi thương như con thỏ, tôi nhớ cặp môi nó – hồng, đôi mắt nó xanh trong / vui thì như sáng rực / mà bực xịu mặt trái soan… Thế mà bao nhiêu năm, các em đi đâu hết?  Trường xưa từ trường trệt nay đã hai ba tầng… Trời xanh mây phân vân.  Tôi nhìn hai cánh cổng, khép, sao lòng lồng lộng… mình cũng gió cũng mây?

Năm nay năm mươi hai, lịch sử không có cửa… ngay cả cánh cửa sổ để mình tưởng cánh chim!

*

Mở Laptop ra nhìn cái màn hình trống trải.  Rờ tay lên khăn vải tự dưng nghe ướt tay.  Không nghĩ có mưa bay vào căn phòng kín mít?  Đâu có ai thân thiết / hiện trên màn hình đâu…

Thử vọc chơi vài câu.  Bài thơ như thế đó.  Rồi thổi cho có gió, rồi thổi cho tóc bay… Tóc ai nhỉ bờ vai, hình như Cô Giám Học, hành lang cô đi dọc / ai biểu gió chiều xuôi…

Năm mươi hai năm trời ơi, tôi đã thành người lạ.  Ngay sân trường hoa lá / như ở tinh cầu nào!

Thôi đành thôi.  Làm sao?  Đời hai ba thế hệ.  Trời Đà Lạt đổ lệ, mưa bay bay mùa Thu…

CÓ MỘT BÀI

THƠ NHƯ VẬY

Tại sao ban đêm yên tịnh?

Vì không người đi ngoài đường!

Câu trả lời thật dễ thương…

của một đứa bé ba tuổi!

.

Nếu mà người ta không nói

thì đêm càng yên tịnh hơn?

Người Mẹ kề mặt hôn con,

thằng bé dễ thương đã ngủ…

.

Đêm năm canh, Mẹ thường thức đủ

để nhìn con nó ngủ thế nào.

Chuyện bình thường, ngày xưa ngày sau

người mạnh khỏe, nhà nhà yên ổn.

.

Chuyện bình thường có người không muốn

họ muốn ồn cho nó vui vui…

Ngoài đường có ai đi chơi

có thể dừng chân ngồi trên ghế đá?

.

Họ nói gì với hoa với lá?

Lá hoa kìa còn ngủ giấc khuya…

Tôi đang vui quên mất chuyện đi về

gõ nhẹ cửa xem Mạ mình thức, ngủ!

*

Tôi nghĩ đến những ngôi mồ, nấm mộ

năm mươi năm hơn mưa – nắng – gió – mù sương…

MÚT CHỈ HÀNH LANG

“Chị về đây với người ta

một hành lang rộng buồn da diết buồn!” (*).

Thơ Diễm Châu, tôi nhớ, còn

hai câu đó, một cái hồn mình bay…

.

Thơ không dở!  Thơ là hay

mà thơ không biết chi bày, cũng vui!

Cần gì mình sống có đôi,

thiết tha gì sống bên người dửng dưng?

.

Chị tôi… từ khi lấy chồng,

tôi leo cây bưởi, cây bòng, ngó xa

thấy cánh đồng, thấy bao la,

thấy bên đó… thấy ngôi nhà trong sương…

.

Chị đi chắc chị cũng buồn

nên hồi đêm ngủ nghe luồng gió khuya

tưởng đâu tiếng guốc chị về

tưởng đâu trăng rụng bên hè chị nâng!

.

Hình như thơ tôi không cần

những câu êm ái từ lòng tuôn ra?

Tôi con trai mà!  Sơn Hà

chỉ hai chữ, biết đâu là đài hoa!

.

Tôi em chị, tôi sẽ già

và tôi như chị… đều qua bến đời!

Trăm năm ôi cõi con người

Chút hương phấn với tuyệt vời Thiên Thu. 

.

Tôi buồn lăn trái mù u

Tôi thương nhớ chị xưa từ bé thơ.

Chị đi, đi mãi trăng mờ…

Tôi đi, đi mãi lá cờ khói sương…

.

Chị ơi em chị có còn

thắp cho chị nhé, ngó tàn hương sa:

“Chị về đây với người ta,

một hành lang rộng buồn da diết buồn!” (*)

Trần Vấn Lệ

(*) Thơ Diễm Châu