Love Trap – Tranh: Joker Abdul, Turkey (Nguồn: www.saatchiart.com)

Sau ngày vợ mất, căn nhà của ông Trần Đình Tuấn bỗng vắng lặng một cách kỳ lạ. Bởi bà Bạch Nhàn, người vợ sống cùng ông gần 40 năm, đã mất vì bạo bệnh.

Chiếc ghế bà Bạch Nhàn vẫn ngồi mỗi tối còn đó. Cái khăn lau kính bà thường vắt trên thành ghế vẫn đó. Cả chiếc ly nhỏ bà hay uống nước cũng vẫn nằm nguyên trên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Nhìn đâu ông cũng mường tượng thấy bóng hình bà. Mọi thứ trong căn nhà còn nguyên màu kỷ niệm.

Ông Tuấn về hưu đã mấy năm. Trước đây, ông từng nghĩ về hưu là được nghỉ ngơi, được sống thong thả sau mấy chục năm làm việc. Nhưng ông không ngờ cái đáng sợ nhất của tuổi già không phải là bệnh tật. Mà là những buổi chiều cô đơn trống trải. Con gái ông, Trần Thiên Thanh, làm kế toán ở quận Tư. Nó lấy chồng rồi ly hôn, mang theo con gái (bé Na mười hai tuổi) về sống với ông. Ba người trong một căn nhà, mà vẫn thấy trống vắng

Ban ngày Thiên Thanh đi làm. Na đi học. Ông Tuấn quanh quẩn với cơm nước, chợ búa, thuốc men và mấy chậu cây trước sân. Buổi tối, khi hai mẹ con về nhà, tiếng trẻ con ríu rít lại làm căn nhà bỗng ấm áp hẳn lên. Nhưng chỉ cần Na lên phòng học bài, Thiên Thanh đóng cửa phòng làm việc, ông Tuấn lại trở về với sự im lặng của mình. Nhiều đêm, ông lấy cuốn album cũ ra. Ông lần từng trang ảnh: Bạch Nhàn đứng bên ông trong ngày cưới. Bà ngoại bế Thiên Thanh lúc nó còn đỏ hỏn. Bạch Nhàn đứng bên nồi bánh chưng ngày Tết. Bạch Nhàn ngồi trên bậc thềm, tóc đã bạc, vẫn cười với ông bằng nụ cười ấm áp.

Ông Tuấn đưa tay chạm nhẹ lên tấm ảnh.

– Bà Nhàn à! Tôi tưởng về hưu hai vợ chồng gìa mình sẽ dành thời gian cho nhau nhiều hơn… Ai ngờ bà đi trước, bỏ lại tôi thế này!

Nói xong, ông lại tự cười. Tuổi này rồi, nói chuyện với người trong ảnh cũng thành một thói quen.

Một buổi sáng, ông đi chợ. Ở góc cuối dãy hàng ăn có một người đàn bà khoảng năm mươi tuổi đang phụ bán hàng thuê. Bà tên Kim Lan. Lần đầu tiên, ông Tuấn chỉ hỏi:

-Hôm nay cá lóc bao nhiêu một ký vậy chị?

-Sáu mươi nghìn.

-Cho tôi con nhỏ thôi. Nhà có hai người lớn với đứa cháu.

Bà Lan cười:

– Ông mua con này đi. Cá lốc đồng đó. Tôi lựa cho!

Chỉ vậy thôi. Ngày hôm sau ông lại gặp bà. Rồi ngày hôm sau nữa. Ban đầu chỉ là những câu chuyện vụn vặt ở chợ, chuyện thời tiết, rồi chuyện con cái. Bà Lan biết ông góa vợ. Ông cũng biết bà góa chồng. Một lần, bà Lan nói:

– Chồng em mất mấy năm rồi. Thằng con trai đi Nhật làm ăn. Nó cũng khá, nhưng ở xa. Em ở đây một mình.

Ông Tuấn im lặng. Bà nhìn ông, cười hiền:

– Em làm cũng đủ sống. Có tuổi rồi, người ta chỉ cần một người biết hỏi mình: “Hôm nay khỏe không?”

Câu nói ấy khiến ông Tuấn im lặng rất lâu. Bởi đã lâu rồi không ai hỏi ông như thế.

Thiên Thanh có hỏi ông uống thuốc chưa. Na có hỏi ông ngoại mua bánh chưa. Nhưng một người đàn bà ngồi trước mặt ông, nhìn vào mắt ông và hỏi:

– Hôm nay ông có khỏe không?

Đôi khi chỉ một câu như vậy cũng đủ làm một người cô đơn mềm lòng.

Từ đó, ông Tuấn đi chợ lâu hơn. Ông mua thức ăn cho Na nhưng cũng tiện thể ngồi uống ly trà với bà Lan. Hai người nói chuyện. Rồi uống cà phê. Rồi những buổi cà phê bên nhau. Bà Lan kể về những ngày khó khăn sau khi chồng mất. Ông Tuấn kể về Bạch Nhàn. Bà Lan im lặng ngồi nghe, thỉnh thoảng khen người vợ đã mất của ông. Chị giỏi giang, hiền lành và chu toàn anh nhỉ. Tiếc là chị vắn số. Bà còn nói:

-Người đàn ông sống được với một người phụ nữ mấy chục năm như ông là người có tình nghĩa. Câu nói ấy khiến ông Tuấn thấy mình được tôn trọng. Một hôm, bà Lan dẫn ông về nhà. Nhà bà cách nhà ông chừng ba cây số, nằm trong một con hẻm nhỏ. Căn nhà cũ, nhưng sạch sẽ. Bà Lan chỉ vào khoảng sân:

-Em tính sửa lại chỗ này. Nếu mở được quán cà phê nhỏ thì em khỏi phải đi bán thuê ngoài chợ. Ông Tuấn nhìn căn nhà rồi nói:

– Làm quán cà phê cũng được đấy.

Bà Lan cười:

– Nhưng hiện tại thì em vẫn chưa dành dụm được bao nhiêu?

Ông Tuấn không trả lời. Vài ngày sau, ông rút hai trăm triệu tiền tiết kiệm đưa cho bà.

– Sửa nhà trước.

Bà Lan ngần ngại:

-Em không nhận đâu, không muốn anh hiểu lầm.

Ông nghĩ đó là tiền mình dành dụm cả đời, không tiêu thì cũng để lại cho con. Bà Lan không xin mà chính ông chủ động đề nghị. Bà Lan ban đầu từ chối nhiều lần.

– Tôi cho bà mượn, xem như là góp vốn làm ăn chứ có cho bà đâu.

Một thời gian sau, ông lại đưa thêm hai trăm triệu mua bàn ghế, máy pha cà phê và một số vật dụng. Ông Tuấn bắt đầu nghĩ đến một cuộc sống mới. Ông tưởng tượng buổi sáng hai người mở cửa quán. Ông pha cà phê. Bà Lan bán hàng. Chiều tối đóng cửa, hai người ăn với nhau một bữa cơm. Không cần cưới hỏi linh đình. Không cần tiền bạc của nhau.Ông có lương hưu, bà có tiền bán cà phê. Chỉ cần có người bên cạnh. Ở tuổi ấy, đôi khi hạnh phúc được người ta định nghĩa rất giản dị.

Nhưng Thiên Thanh bắt đầu nhận ra sự thay đổi của cha. Cha đi chợ lâu hơn. Điện thoại thường xuyên có tin nhắn. Có những hôm ông ăn mặc chỉnh tề rồi ra khỏi nhà. Thiên Thanh hỏi:

-Ba đi đâu?

-Ba đi uống cà phê.

-Với ai?

Ông Tuấn nhìn con gái:

-Ba đi với bạn.

Từ sinh nghi Thiên Thanh bắt đầu âm thầm tìm hiểu. Rồi nó biết ông thường đến nhà bà Kim Lan. Một người hàng xóm nói:

-Bà ấy sắp lấy chồng đó. Ông ấy khá giả giúp bà ấy sửa nhà để mở quán cà phê. Thiên Thanh nghe xong, mặt nóng bừng. Tối ấy, nó chờ cha về.

-Ba đưa tiền cho bà ấy phải không?

Ông Tuấn sững người.

-Ai nói với con?

– Ba không cần biết ai nói. Con hỏi ba có đưa không?

-Ba có.

Nhưng ba chỉ cho bà ấy mượn thôi. Khi nào quán bán được, bà ấy sẽ trả dần. Ông Tuấn im lặng. Thiên Thanh bật cười, nhưng trong tiếng cười có sự cay đắng:

– Bốn trăm triệu rồi phải không?

Ông Tuấn nhìn con:

– Đó là tiền tiết kiệm của ba.

-Con biết. Nhưng ba có biết bà ta có thật lòng với ba không hay đang toan tính gì?

-Con đừng gọi người ta như vậy.

-Vậy gọi là gì? Ba mới quen người ta bao lâu?

Ông Tuấn nổi giận:

– Ba hơn sáu mươi tuổi rồi. Chẳng lẽ muốn quen ai cũng phải xin phép con sao?

Thiên Thanh cũng lớn tiếng:

– Con chỉ sợ ba bị lừa!

-Khi ba đau, ai chăm ba?

Câu hỏi ấy khiến Thiên Thanh nghẹn lại.

Ông Tuấn nói tiếp:

-Khi mẹ con mất, ba một mình. Con đi làm cả ngày. Ba có trách con đâu. Ba chỉ muốn những năm còn lại của mình được sống một chút cho mình.

Thiên Thanh quay mặt đi. Nhưng trong đầu nó lúc ấy không chỉ có nỗi lo cho cha.

Nó còn có một khoản nợ gần một tỷ đồng do đầu tư chứng khoán thất bại. Nó đã giấu cha chuyện ấy. Và căn nhà của ông Tuấn là tài sản lớn nhất còn lại của gia đình

Từ hôm đó, tình cha con bắt đầu có vật gì len vào giữa.

Thiên Thanh mất ngủ gầy ruộc hẳn đi vì áp lực vì khoản nợ, nhìn con gái mà lo tương lai, nhiều lần định nói thật với cha nhưng không dám. Thiên Thanh thuê luật sư âm thầm tìm cách để cha chuyển căn nhà sang tên mình.

Nó tự thuyết phục bản thân:

“Mình làm vậy cũng chỉ để giữ tài sản cho gia đình. Sau này ba mất, căn nhà vẫn là của mình và con Na.”

Nhưng sâu trong lòng, nó biết mình còn một lý do khác. Nó cần tiền.

Còn ông Tuấn thì ngày càng tin rằng con gái không muốn mình có cuộc sống riêng. Một buổi tối, sau một trận cãi vã, ông xếp vài bộ quần áo vào chiếc túi nhỏ.

-Ba đi chơi mấy bữa.

Thiên Thanh đứng chết lặng.

-Ba đi đâu?

– Đi đâu cũng được. Hơn sáu mươi tuổi rồi mà sống như người không có quyền quyết định cuộc đời mình.

Ông kéo vali ra khỏi cửa.

Na chạy theo:

-Ngoại!

Ông quay lại ôm cháu.

-Na ở nhà ngoan. Ngoại đi vài hôm rồi về.

Nhưng ông không ngờ những ngày ở nhà bà Kim Lan lại là những ngày ông bắt đầu nhìn thấy một sự thật khác. Ban đầu mọi chuyện rất êm đẹp. Bà Lan chăm sóc ông chu đáo. Nhưng chỉ vài ngày sau, ông bắt đầu thấy những điều bất thường. Có người gọi điện đòi nợ. Có người đến nhà tìm bà. Bà Lan né tránh.

Ông hỏi:

-Em nợ người ta tiền à?

-Chuyện làm ăn thôi.

-Bao nhiêu?

– Không đáng kể.

Một đêm, ông nghe bà khóc trong phòng. Ông đứng ngoài cửa.

Bà đang nói điện thoại:

-Mẹ biết rồi… Mẹ sẽ tìm cách trả…

Ông Tuấn không ngủ được. Sáng hôm sau, ông hỏi thẳng.

Bà Lan cuối cùng cũng thú nhận con trai bà, Quốc Thắng, đang vướng vào chuyện nghiện ngập, nợ nần và đang ở trại cải tạo.

Ông Tuấn chết lặng.

-Tại sao em không nói với tôi?

Bà Lan cúi đầu:

– Em sợ anh bỏ đi.

– Tôi giúp em vì tôi thương em. Không phải vì tôi có tiền.

Bà Lan bật khóc.

Nhưng lúc ấy, trong lòng ông Tuấn đã có một vết nứt. Ông quyết định đến thăm Quốc Thắng. Tại nơi cải tạo, ông tự giới thiệu mình là người họ hàng xa. Quốc Thắng nhìn ông hồi lâu rồi hỏi:

-Mẹ cháu nói với bác chuyện của cháu chưa?

Ông Tuấn không trả lời. Thắng cúi đầu. Rồi kể hết những khoản nợ, những lần mẹ phải chạy vạy. Căn nhà đã cầm cố. Và cả việc mẹ đang tính mở quán cà phê để có tiền trả nợ. Ông Tuấn nghe mà lòng nặng như đá. Trên đường về, ông không khóc. Nhưng ông thấy trong mình có cái gì đó vỡ ra. Ông từng nghĩ mình tìm được một người đàn bà hiểu nỗi cô đơn của mình. Hóa ra người đàn bà ấy cũng đang tìm một chiếc phao để bám vào. Có thể bà Lan có tình cảm với ông. Có thể không. Và khi Quốc Thắng nói chuyện, nên có một chi tiết khiến ông Tuấn nhận ra: bà Lan không hẳn là kẻ lừa đảo, nhưng bà đang sống trong một hoàn cảnh mà ông không thể bước vào. Từ giây phút ấy, ông không còn đủ niềm tin để sống chung với bà nữa. Ông trở về nhà vào một buổi chiều. Cánh cửa khép hờ. Ông bước vào rất nhẹ.Từ trong phòng, ông nghe tiếng Thiên Thanh:

– Nếu ba không chịu sang tên thì luật sư cứ tìm cách giải quyết. Con chỉ cần bán căn nhà, trả hết gần một tỷ tiền nợ. Phần còn lại con mua một căn hộ nhỏ. Ba con, con với bé Na ở chung cũng được.

Ông Tuấn đứng chết lặng ngoài cửa. Một lúc lâu sau, ông mới lên tiếng:

-Con tính bán nhà của ba à?

Thiên Thanh quay lại. Hai cha con nhìn nhau. Không ai nói được câu gì. Cuối cùng Thiên Thanh khóc:

-Con làm vậy cũng vì gia đình.

Ông Tuấn cười buồn:

– Còn ba thì không phải gia đình sao?

Thiên Thanh cúi đầu.

-Con sợ ba bị người ta lừa.

– Ba biết.

Ông ngồi xuống.

-Nhưng con cũng đang lừa ba.

Thiên Thanh ngẩng lên.

– Ba biết con nợ tiền. Ba cũng biết con định lấy căn nhà để trả nợ.

Căn phòng im phăng phắc. Ông Tuấn nói chậm rãi:

– Người ngoài muốn tiền của ba. Con muốn căn nhà của ba. Vậy rốt cuộc ba phải tin ai?

Thiên Thanh bật khóc.

-Ba…

-Ba không trách con vì con nợ. Ba chỉ buồn vì con không nói thật.

Vài ngày sau, bà Kim Lan cho người mang đến trả ông hai trăm triệu kèm theo bức thư xin lỗi. Bà còn gửi tin nhắn cho ông và hứa: Phần còn lại tôi sẽ trả dần. Ông Tuấn nhận tiền. Ông không chửi mắng cũng không làm ầm ĩ.

Hôm sau bà hẹn gặp ông lần cuối:

Bà hỏi ông có trách bà không?

– Tôi không trách bà. Nhưng từ nay chúng ta không sống chung nữa.

Bà Lan ngồi lặng rất lâu.

– Anh còn thương em không?

Ông Tuấn nhìn người đàn bà trước mặt. Một lúc sau, ông nói:

– Có lẽ tôi từng thương. Nhưng tình thương mà không có sự thật thì không đủ để sống cùng nhau. Bà Lan cúi xuống mắt đỏ hoe. Bà đã khóc rấm rức cho nỗi khổ của bà làm liên lụy đến ông, và bà vừa đánh mất một tấm chân tình.

Ông đứng dậy bước ra cửa, dáng đi thong thả nhưng dứt khoát. Bà nhìn theo, những giọt nước mắt lăn dài.

Sau chuyện ấy, ông Tuấn gọi luật sư. Ông lập di chúc. Căn nhà vẫn là tài sản của ông. Khi ông còn sống, không ai có quyền ép ông bán, sang tên hay chuyển nhượng. Ông gửi bản di chúc cho luật sư giữ. Thiên Thanh biết chuyện. Nó hỏi:

– Ba không tin con nữa sao?

Ông nhìn con gái rất lâu.

-Ba vẫn tin con là con của ba. Nhưng tin con không có nghĩa là giao hết quyền quyết định cuộc đời ba cho con.

Thiên Thanh im lặng. Ông nói tiếp:

– Ba còn sống thì ba phải được quyền sống. Ba già rồi, nhưng chưa chết. Đừng chia tài sản của ba khi ba còn ngồi trước mặt con.

Câu nói ấy khiến Thiên Thanh bật khóc.

Hai trăm triệu bà Lan trả lại, ông đưa cho Thiên Thanh.

– Con đem trả bớt nợ đi.

Thiên Thanh ngẩng lên:

– Ba cho con sao?

– Không. Ba giúp con.

– Con sẽ trả.

-Ừ. Trừ dần vào lương. Ba không cần con trả một lần. Ông dừng lại rồi nói:

-Nhưng từ nay đừng giấu ba chuyện gì nữa.

Thiên Thanh ôm lấy cha. Lần đầu tiên sau nhiều tháng, hai cha con cùng khóc. Na đứng ngoài cửa nhìn hai người. Nó không hiểu hết chuyện người lớn. Nhưng nó thấy ông ngoại và mẹ hòa thuận nó cũng vui lây!

Cuộc sống sau đó trở lại bình thường. Buổi sáng ông Tuấn đi chợ. Buổi trưa ông nấu cơm. Chiều đón Na. Tối ba người ngồi ăn với nhau. Ông vẫn nhớ Bạch Nhàn. Nhưng nỗi nhớ không làm ông bạc nhược mà ông phải sống theo cách của riêng mình một cách bình yên bên cạnh con gái và cháu ngoại của mình. Ông bắt đầu chăm sóc mấy chậu hoa trước sân. Tham gia câu lạc bộ người cao tuổi. Thỉnh thoảng đi uống cà phê với vài người bạn cũ. Có hôm ông ngồi một mình trong quán, nhìn dòng người qua lại và mỉm cười. Ông chợt hiểu: Tuổi già không đáng sợ vì cô đơn. Điều đáng sợ là vì cô đơn mà trao nhầm niềm tin. Nhưng cũng không thể vì từng bị tổn thương mà khóa chặt trái tim mình. Bởi con người, dù sáu mươi hay bảy mươi tuổi, vẫn cần tình yêu, tình bạn, sự sẻ chia. Chỉ có điều, ở tuổi ấy, người ta cần thêm một thứ mà thời trẻ thường xem nhẹ: sự tỉnh táo.

Một buổi tối, ông mở cuốn album cũ. Bà Bạch Nhàn vẫn cười trong tấm ảnh. Ông đưa tay chạm lên khuôn mặt vợ.

– Bà biết không, tôi vừa học được một bài học muộn quá.

Ông cười: Hóa ra đến tuổi này người ta vẫn có thể mắc bẫy tình. Nhưng lần này tôi đã biết cách bước ra.

Ngoài sân, Na gọi:

– Ngoại ơi! Xuống ăn cơm!

Ông đóng cuốn album lại.

-Ngoại xuống đây!

Ông đứng dậy, chậm rãi nhưng bước chân nhẹ nhõm. Ông hiểu rằng phần đời còn lại không cần phải sống bằng sự thương hại của ai. Cũng không cần phải tranh giành với con cái. Càng không cần một người đàn bà đến để lấp đầy khoảng trống bằng tiền bạc. Ông chỉ cần một mái nhà còn thuộc về mình, một khoản lương đủ sống, vài người bạn tử tế và những người thân biết tôn trọng mình. Còn tình yêu? Nếu có, xin hãy đến bằng sự thật. Nếu không có, một mình cũng chẳng sao. Và sau hơn sáu mươi năm sống trên đời, ông Trần Đình Tuấn cuối cùng hiểu ra: Bẫy tình không dành riêng cho tuổi trẻ. Đôi khi, cái bẫy nguy hiểm nhất không phải do một người xa lạ giăng ra. Mà là cái bẫy được giăng bằng chính sự cô đơn của mình.

Sài Gòn, ngày 08/8/2026

Hoàng Thị Bích Hà

Naked Man – Tranh: Emmanouil Nanouris (Nguồn: www.saatchiart.com/)

Đời Thuận Hành luôn có một màn sương mơ hồ bao phủ dù là anh sống nơi Phù Dung trấn hay thành đô cố quận, ngay cả khi đã rời nơi ấy để đếnvùng đất ngoại phương phong quang khoáng đạt vẫn cứ mờ mờ trong màn sương vô hình ấy. Dường như cái màn sương hư ảo này là vô số những cái vong từ tiền kiếp vây lấy. Không hẳn là để đòi nợ, dù rằng vẫn có; cũng không hẳn là để yêu, tuy nhiên vẫn cảm nhận được. Thuận Hành có cố gắng thế nào đi nữa cũng không sao thoát ra khỏi.

Thuận Hành lặn ngụp bơi trong vùng ký ức dĩ vãng, có những ký ức trăm năm trước vẫn lởn vởn, cũng có những ký ức chỉ mới vừa hôm qua còn chập chờn. Nhiều khi Thuận Hành mắc cỡ với những ký ức không mấy tốt đẹp, chính những ký ức xấu nó dằn vặt anh, bào rát rạt tâm tư anh. Cũng có nhiều ký ức xa xưa cứ tiếp diễn nhưng anh lại như vô cảm, chẳng buồn, chẳng vui, chẳng thấy đúng hay sai. Anh chỉ biết nó như thế vì anh đã là thế!

Ngoài kia ánh sáng ngày mới đã chói chang, tầm này có lẽ cũng đã mười giờ sáng nhưng Thuận Hành vẫn nằm tênh hênh trên giường, thân thể không mảnh vải che thân. Thuận Hành có thói quen ngủ không mặc quần áo, dang tay chân như thể một em bé sơ sinh, cũng may nhờ tập gym nhiều nên ngực nở, bụng sáu múi nên nhìn cũng không đến nỗi nào. Nhìn chằm chằm lên trần nhà, Thuận Hành chợt mỉn cười vì nhớ lại cảnh giường chiếu rung lắc, tiếng rên rỉ thống khoái của đêm qua. Tống Hồ Điệp ngồi trên người anh nhịp như kỵ sỹ cỡi ngựa phi nước đại. Tống Hồ Điệp lớn hơn Thuận Hành cả mười tuổi, chị ấy là một đại gia trong nghành địa ốc, qua môi giới rỉ tai của nhóm chị em hội ăn chơi mà chị ấy liên lạc với Thuận Hành:

– Hello, chị là Tống Hồ Điệp đây, em có phải Thuận Hành?

– Dạ đúng rồi, ai cho chị số phone của em?

– Bành Phồn Cái.

– Dạ, hân hạnh quen biết chị

– Đêm nay em có thể đến gặp chị?

– Dạ, chị trả thế nào?

– Nếu chị vui thì giá cả không thành vấn đề, em đừng lo việc ấy.

– Cho em địa chỉ.

– Khách sạn của A Muối kế bên phòng trà Lan Quế Phường. Em gặp tiếp tân và bảo cần gặp chị ở phòng VIP 69.

– Hẹn chị tối nay.

Thuận Hành làm trai bao mấy năm nay, tiền bạc kiếm được nhiều vô số nhưng anh lại đốt hết vào những cuộc chơi long trời lở đất khác, rốt cuộc tay trắng vẫn hoàn tay trắng. Tiền vào tay này lại ra tay kia, cái vòng lẩn quẩn mãi như thế. Tiền đầy rồi lại cạn và thân xác thì nhiều lúc bầm dập với những cơn hứng tình đầy máu lửa của những người đàn bà hồi xuân. Để bù lại những cơn bạo tình nhầy nhụa ấy, Thuận Hành liên tục tẩm bỏ bằng những món tráng kiện sung sức mà dân chơi thường ca tụng. Thuận Hành còn tập thể hình và bổ sung thêm protein để duy trì thể trạng săn chắc và sung mãn.

Thuở mới vào nghề, Thuận Hành rất phởn phơ và tự đắc mình đem lại hạnh phúc sung sướng cho những người đàn bà cô đơn hoặc bất hạnh vì chồng yếu đuối. Thuận Hành nghĩ rất đơn giản vừa được chơi vừa có tiền. Trong đám bạn cùng nghề thấy Thuận Hành được giá đắt đào nên sanh ghen tỵ, có người thấy anh thì làm lơ, thậm chí có kẻ còn đặt điều nói xấu đủ chuyện. Thuận Hành biết hết nhưng im lặng không phản ứng với họ, thói đời thường vậy, biết sao được! Khi vào nghề, tâm thế Thuận Hành hứng khởi và đầy nhiệt huyết. Anh luôn nghĩ mình phải thế này hoặc thế kia, phải lập nên kỳ tích để dấu ấn lại cho đời, phải chơi cho dân chơi nể mình…Mà Thuận Hành sung sức thật, liên tục đi khách dù là khách sang hay thường thường bậc trung. Thuận Hành không chỉ đi khách nơi thành đô mà còn đi khách cả vùng xa. Trong những lần đi khách ấy phần nhiều đôi bên đều vui vẻ, tuy nhiên cũng có vài lần ê chề lắm. Thuận Hành nhớ rõ lần ấy có một quý chị có tiếng tăm và thế lực ở chốn thành đô. Chị ấy là Bao Xuân Phấn, ban đầu cũng khá vui vẻ nhưng rồi không biết Thuận Hành vô tình đụng phải điều chi cấm kỵ của chị ấy nên từ đó chị không ưa, khổ nỗi Thuận Hành không nhận ra điều này. Hôm nọ sau cuộc tình, chị bảo:

– Em còn non lắm, chưa đủ đô đưa chị lên đỉnh. Chị thương em nên mới trả giá đó! Em đừng chảnh với chị, chị đây có khối kẻ quỳ xin chết dưới chân. Quan trọng hơn là giờ chị đã có những búp bê tình dục với trí thông minh nhân tạo cực kỳ siêu đẳng, nó có thể làm tất cả mọi yêu cầu của chị. Hàng mới của chị an toàn, thú vị. Giờ chị chẳng cần em hay những gã trai bao khác.

Thuận Hành rất ngạc nhiên, búp bê tình dục sao có thể thay thế cảm xúc con người được, tuy nhiên chị đã nói vậy nên Thuận Hành không liên lạc với Bao Xuân Phấn nữa. Bẵng đi một thời gian, nhân lúc kẹt tiền quá mà không biết làm sao nên Thuận Hành muối mặt phone cho Bao Xuân Phấn. Chị ấy cười khanh khách:

– Vã quá rồi hả em? Chị có thể đốt tiền để nấu trứng như công tử Bạc Liêu nhưng chị không thể trả cho em cái giá ấy, vả lại nay chị không có hứng.

Thuận Hành tắt phone, ngồi bệt xuống sàn nhà ôm mặt nức nở trong sự nhục nhã vì bị sỉ nhục, một tổn thương nghiêm trọng. Thuận Hành hận Bao Xuân Phấn ghê gớm nhưng lại vừa không thể quên. Thuở mới vào nghề, chính Bao Xuân Phấn đã giới thiệu rộng rãi Thuận Hành với dân chơi, trả cái giá rất hậu hĩnh, luôn ưu ái cho anh. Nhờ vậy mà Thuận Hành nổi lên như một ngôi sao sáng trong giới dân chơi. Cũng chính vì cái hào quang hư ảo này mà Thuận Hành không nhận biết rằng anh là một trong vài kẻ đang cố chịu đấm ăn xôi, cố tình vớt hương dưới đất bẻ hoa cuối mùa, nhặt hoa thừa hương thải của thiên hạ. Thời buổi này là lúc thiên hạ đã chuyển sang đam mê chơi một thứ khác. Thuận Hành là một tay chơi đắt khách nên không nhận ra cái thực trạng của xã hội lúc bấy giờ, phải mất nhiều năm sau mới tỉnh.

Thuận Hành chơi rất bạo liệt, chơi ào ạt vì đang độ sung mãn. Đôi khi gặp người vừa mắt là sẵn sàng chơi miễn phí, chơi không cần điều kiện…nhưng rồi thời gian trôi qua,  đụng chạm với thực tế khiến anh hoang mang, việc bị sỉ nhục bởi Bao Xuân Phấn chỉ là giọt nước tràn ly, cũng nhờ sự việc ấy mà Thuận Hành mới có nhận thức đúng. Anh biết thời đại hôm nay đã khác, thiên hạ giờ không thích làm tình với nhau nữa dù là đàn ông, đàn bà, người già, người trẻ, Tây hoặc ta… Con người ngày nay chỉ làm tình với nhau khi cần duy trì nòi giống, bởi vậy năm thì mười họa mới có một lần. Con người ngày nay chỉ đam mê làm tình với búp bê tìnhdục mà thôi!

Những búp bê tình dục được chế tạo rất tinh xảo, làn da cao su có những cảm biến điện tử nên có thể nhận biết cảm xúc. Bên trong cài sẵn trí tuệ nhân tạo, bởi vậy nó có thể làm được nhiều việc kể cả làm tình. Búp bê tình dục làm tình với mọi tư thế kể cả những sở thích quái đản nhất mà người ta ra lệnh. Cơn sốt búp bê tình dục cuốn cả thiên hạ vào cuộc chơi. Người nào cũng mê đắm nên nhu cầu tăng cao khiến cho sản lượng búp bê tình dục được sản xuất ngày càng tăng. Người ta chế ra nhiều loại búp bê với đủ bản dạng giới tính như của loài người: búp bê nam, búp bê nữ, búp bê bê đê, búp bê ô mô, ngay cả búp bê có dương vật lẫn âm vật. Mỗi người sắm một búp bê tình dục để trong phòng ngủ của mình rồi ngày đêm hú hí với nó mà hầu như quên đi chuyện hẹn hò yêu đương hay làm tình với nhau. Có những ông chủ lập ra trung tâm búp bê cho thuê, nơi ấy có những căn phòng riêng cho người thích sự kín đáo và có cả những sảnh lớn dành cho người thích chơi tập thể. Giá cả búp bê tình dục cũng rất vô chừng, nó phụ thuộc vào nơi sản xuất Mỹ hay Tàu và phụ thuộc ở mức độ tinh vi của trí thông minh nhân tạo cấy sẵn trong búp bê. Thuận Hành nghĩ rằng bây giờ búp bê với trí thông minh nhân tạo nó có thể làm thay mọi việc cho con người, rồi sẽ có lúc người ta chế ra búp bê làm tình với búp bê thì con người được giải phóng triệt để hơn nữa, chỉ cần nhìn búp bê làm tình với nhau cũng đủ lên đỉnh cực khoái mà mình không cần phải tốn sức để làm.

Cơn sốt làm tình với búp bê có trí thông minh nhân tạo gây ra sự khủng hoảng lớn cho những gia đình truyền thống cũng như đối với dân chơi, có thể xem  Thuận Hành là một ví dụ tiêu biểu. Tình nghĩa con người giờ nhạt nhòa, hạnh phúc chỉ còn là cái khái niệm trừu tượng mơ hồ. Con người ngày nay không còn cần thiết với nhau nữa. Tình yêu chết tự bao giờ, không có ai còn cái hồi hộp thuở mới hẹn hò, không có giận hờn khi va chạm hay sung sướng khi đắm đuối trong mắt nhau, chẳng còn sự cuốn hút lẫn nhau, sự quấn quýt nhau và dĩ nhiên chẳng ai thèm làm tình với nhau. Con người thoát khỏi mọi ràng buộc phiền toái và tốn tiền cho việc nhớ ngày kỷ niệm, mua quà, đưa nhau đi shoppping hay nghỉ mát…Búp bê tình dục làm nên cuộc cách mạng giải thoát cho loài người, người chẳng phải làm gì cả, hứng lên thì đè búp bê ra quất liền. Búp bê tình dục đã khiến cho nghề trai bao gái gọi phá sản vì ngay cả bồ bịch còn chẳng muốn làm tình với nhau thì hà cớ phải tốn tiền thuê trai bao gái gọi.

Thuận Hành ế chỏng chơ, cả đám bạn trai bao cũng thế, giờ có kêu mấy chị chơi không cần phải trả tiền mấy chị cũng chả thèm. Thuận Hành nghĩ đến giải nghệ nhưng nỗi đam mê riết róng trong tâm hồn, lòng nhớ nghề tha thiết quá anh chịu cố đấm ăn xôi, thỉnh thoảng gọi phone cho chỗ này chỗ nọ để cho họ chơi miễn phí vì nhớ nghề. Thuận Hành chấp nhận đời lay lắt như vậy cho qua ngày đoạn tháng vì lỡ hành hoạt vào cái thời buổi chợ chiều canh chua khế chát, hành nghề phải thời buổi búp bê tình dục đã thay đổi thú chơi của con người.

Nằm gác tay lên trán, Thuận Hành suy nghĩ mông lung, cám cảnh chạnh lòng thương cho thân phận lạc loài của mình và cũng như của những tay chơi cùng chung số phận. Cái mệnh số vô phước dính phải nghiệp chơi, đã là nghiệp thì làm sao rút ra cho được? Người ta nói nghiệp thì muốn cũng không được mà không muốn cũng không xong. Bao nhiêu năm nay dùng sinh thực khí để mua vui cho đời, vắt kiệt tinh lực để đem cái đẹp, cái thụ hưởng cho người đời. Thuận Hành đã chơi tàn canh, chơi thâu đêm suốt sáng chỉ để mua vui vài trống canh, và rồi đổi lại được gì? Có chăng chỉ là sự thờ ơ của người đời, sự bạc bẽo đến cạn tàu ráo máng của kẻ thụ hưởng. Thiên hạ chỉ muốn chơi không phải trả tiền, hoặc giả có trả thì cũng phải hành cho đã nư. Cái tâm lý khách làng chơi đã mua mâm phải đâm cho thủng có lạ gì! Trong phút chốc hận bốc hỏa mất kiểm soát, Thuận Hành ngồi dậy chụp lấy con dao rọc giấy toan cắt bỏ sinh thực khí để thoát khỏi nghiệp chơi. Tay run run chưa dám hạ xuống thì trong đầu lại hiện lên cái cảnh gã hiệp sỹ trong kiếm hiệp Tàu dẫn đao tự hoạn mà biến thành thái giám. Thuận Hành hét một tiếng thật to rồi ném con dao vào góc phòng đoạn nằm vật ra giường. Ôi cái sinh thực khí quý giá ấy nào có tội tình gì?

Người đời không cần đồ thật, người đời thích đồ giả nên không còn làm tình với nhau. Người đời không muốn cái cảm giác thật. Con người giờ chỉ làm tình với búp bê, chơi búp bê và để cho búp bê chơi. Những con búp bê với trí thông minh nhân tạo nó có thể chuyển sinh thực khí thành âm vật và biến âm vật thành dương vật trong nháy mắt tùy theo đối tượng khi chơi và cũng lệ thuộc ở ý muốn mà kẻ chơi ra lệnh. Những con búp bê tình dục có trí thông minh nhân tạo quả là thần thánh vi diệu của thời đại hôm nay. Thiên hạ ca tụng chúng là đỉnh cao của trí tuệ loài người, không ít kẻ còn nghi ngờ đến một lúc nào đó chúng sẽ quay lại khống chế cả con người, buộc con người phải làm theo lệnh của chúng, nếu điều này mà biến thành sự thật thì quả là tai họa cho loài người. Chuyện ấy Thuận Hành không quan tâm, Thuận Hành chỉ thấy trước mắt có những kẻ trong nghề vô hạnh, lợi dụng lúc tranh tối tranh sáng dùng những con búp bê tình dục ấy chơi thay cho mình, làm giúp mình để đỡ hao tốn tinh lực và sức lực. Dùng búp bê chơi xong rồi vơ lấy làm công của mình. Thuận Hành khinh bỉ và coi thường những kẻ ấy. Quan điểm của anh là có sức thì chơi, kiệt sức thì nghỉ chứ không dùng búp bê chơi thay. Dù có là trai bao hay dân chơi thì yếu tố đầu tiên phải thật thà với chính mình, dù người đời có đối xử thế nào thì mình vẫn cứ là mình, mình chơi bằng sức lực của mình. Thuận Hành vùa tự ti vì mình làm trai bao nhưng vừa tự tôn vì mình đã đem lại cái đẹp cho đời, đem lại sự thụ hưởng cho người, thân mình có tàn phai, có hao tổn tinh lực nhưng ít ra đã cống hiến cho người đời những trống canh mua vui. Cuộc chơi của Thuận Hành vừa kín vừa hở, anh cố dấu biệt nhưng Thụ Hương vẫn biết, có lần nàng nói khơi khơi:

– Đem thân cho người ta chơi không chi cho mệt, đã thế còn rước chuyện thị phi vào mình.

Thuận Hành quay mặt chỗ khác, không trả lời vì biết nói gì bây giờ? Tâm ý Thuận Hành không theo kịp thời đại. Thuận Hành chấp nhận lạc hậu chứ không xu phụ đám đông, nhất quyết không làm tình với búp bê tìnhdục, cho dù con búp bê ấy có trí tuệ nhân tạo siêu đẳng cỡ nào. Thuận Hành chỉ làm tình với người mà thôi. Thụ Hương vẫn đầy cảm xúc, đôi khi hờn giận, ghen tuông, khổ đau, hạnh phúc… nhưng ấy là cảm xúc thật con tim chứ không phải cảm ứng điện tử. Cho dù Thụ Hương ghen tuông dữ dội, muốn sở hữu anh như một búp bê tình dục. Nàng không bao giờ chấp nhận chia sẻ búp bê Thuận Hành với ai khác và dĩ nhiên vẫn âm thầm quan sát và đề phòng Lã Hiểu Vân. 

Đã lâu anh không còn liên lạc với Hiểu Vân, không phải anh quên mà là không muốn khơi gợi sóng lòng vì e làm khổ Hiểu Vân. Anh tin Hiểu Vân cũng biết rõ thời đại búp bê tình dục thay thế đam mê làm tình của con người, nhưng Thuận Hành nghĩ em ấy là một nghệ sỹ hạc cầm chắc chắn em ấy không thể nào chấp nhận để búp bê chơi hạc cầm thay người. Người nghệ sỹ sống bằng cảm xúc thật của con tim chứ không phải bằng cảm ứng điện tử. Xã hội ngoài kia thích cảm giác nhân tạo, chơi búp bê tình dục nhưng chí ít thiên hạ vẫn còn có Thuận Hành và Hiểu Vân sống rung động thật của con người.

Tiểu Lục Thần Phong

Ất Lăng thành, 0626

Đứng Thẳng Nhìn Thù – Tranh: THANH CHÂU

1-

Như mọi ngày, khoảng ba giờ sáng ông Dư đã thức dậy. Quen rồi, nên ông Dư không nghĩ là mình bị mất ngủ. Ông không ráng ngủ thêm.

Ông pha trà, ngồi trên thềm, dưới mái hiên nhà, nhìn mông lung lên bầu trời đêm, nhìn mảnh sân nhỏ.

Mấy bữa trước, thằng con trai ông tỏ ý muốn ông rời khỏi nơi này. Nó nói: con đã mua căn hộ chung cư trên phố. Chỗ đó gần trường học có tiếng cho cháu đi học, gần bịnh viện lớn cho ba trị bịnh. Nhà mình cũ, cũng hơn hai mươi năm rồi, lại xa phố, bất tiện lắm.

Đứa con dâu nói thêm: nơi đó sang trọng, ở đây quê mùa, tụi con khó mở rộng mối giao dịch làm ăn. Không bán căn nhà và mảnh đất này, tụi con cũng có thể mua được nhà mới. Bán, không phải vì thiếu tiền mà vì ba già rồi không thể sống một mình ở nơi đây.

Hai đứa nó nói nhiều lắm mà ông không còn nghe thấy gì. Lúc đó ông không buồn, không giận, nhưng thấy hụt hẫng. Vài giờ sau, ông còn thấy chúng nó nói có lý.

Ông Dư nhấp một ngụm trà, nhìn lên trời khuya. Ông hít sâu mùi bông lài, lắng nghe tiếng gà gáy trăng.

Đột nhiên ông Dư choáng. Ông mất ý thức, quỵ xuống trước hiên nhà như một loài thực vật yếu ớt bị chặt rễ, bứng xa lìa khỏi đất.

2-

Hai tháng sau, cũng ba giờ sáng. Ông Dư pha trà, ra ban công, nhìn xuống phố khuya. Chỗ nào cũng đèn sáng, cũng bê tông, cũng kính cường lực. Ông thấy dưới nhà có người đang bươi thùng rác kiếm đồ phế thải. Ông tự an ủi: mình vẫn còn sướng hơn mà.

Bán nhà, đất xong đứa con dâu đưa cho ông cuốn sổ tiết kiệm. Nó nói: Ba cất để dưỡng già, còn muốn mua gì cứ nói con mua, Ba cũng nên đi du lịch đây đó, để đến lúc muốn đi mà không đi được.

Đứa con trai còn tặng cho ông một chuỗi hạt đá quý. Nó tự đeo vào cổ tay ông, và nói: Ba diện cái này cho oai, cho sang, nghe nói còn trừ tà, cầu may nữa.

Ông Dư nghĩ ngợi lan man. Ông ghiền mùi thơm của cây bông lài, nhớ câu nói giỡn của ông Tư hàng xóm, thèm vị cà phê rẻ tiền của quán Cô Bảy Gốc Me.

Bây giờ, ông như con chim bị cầm tù trong chiếc lồng đẹp với thừa thải thực phẩm chế biến. Mà con chim cần có trời cao, cây xanh.

Nơi đây, phố xá này, chung cư này không thuộc về ông. Và ông cũng không thuộc về nơi này.

Con ông thực hiện quá đầy đủ nhiệm vụ với ông. Nhưng ông có cảm giác đó không phải là tình cảm thiêng liêng.

Mơ hồ giống như con ông đang thanh toán sòng phẳng một bản hợp đồng trong vô số những bản hợp đồng giao dịch khác?

3-

Cũng ba giờ sáng, một ngày khác. Ông Dư lại ngồi pha trà, ở ban công của căn hộ chung cư.

Cây Lài ông đem theo từ quê nhà sống èo uột, không ra bông. Trăng cũng còn trên bầu trời đêm mà khuất mặt giữa đám đông đèn cao áp, đèn bảng hiệu quảng cáo.

Nghĩ ngợi nhiều rồi ông Dư lại cho là riêng mình sống vậy cũng được rồi. Ông lo cho con, cháu ông.

Ông đã thấy đứa cháu nội ông suốt ngày chỉ có học. Thằng cháu chăm chỉ, hiền lành, chưa kịp lớn đã bị mất tuổi thơ.

Bọn nhỏ đến trường không phải để học làm người, mà để tranh giành mấy mảnh bằng-cái giấy thông hành để vào đời.

Nhận được bằng rồi, sau niềm vui là cặp mắt loà phải cần thấu kính, là xác thân, tâm hồn èo uột xa lạ với thiên nhiên, với cuộc đời.

Ông có nghe biết những món nợ lớn mà con ông đang vay.

Thế giới này đang say một cơn mê quái dị.

Con ông và những người cùng thời đang mải mê làm việc để phô trương ngôi nhà, chiếc xe, trang thiết bị hiện đại.

Tụi nó bị trói vào những con số trong tài khoản. Hân hoan vào siêu thị mua lo âu, vào quán uống lãng quên, và trở về nhà với sự hoang mang không lời giải.

Ngày qua ngày. Trong phố xá tiện nghi, hiện đại này mọi người đang thở trong không khí giả của máy điều hoà. Ăn những thực phẩm tẩm hoá chất. Nghe, nhìn những lời nói gạt.

Ông Dư có cảm giác là mọi người đang lừa dối lẫn nhau để tồn tại, để vươn lên trong nỗi hoài nghi của niềm tin.

Ông Dư nghĩ ngợi nhưng bế tắc và tuyệt vọng. Ông biết mình không thể trả lời những câu hỏi nặng như kiếp người đó.

Đời ông khổ nhọc rồi cũng đã qua, cũng sẽ qua. Nhưng lứa người con, cháu ông sẽ ra sao?

Ông thương quá, tội nghiệp cho chính ông và tất cả mọi người chung quanh.

Tất cả đang chìm trong một thế giới không có thần linh, không có lý tưởng cao cả.

Mọi người đang vỗ tay để hoan hô giai đoạn hấp hối của chân, thiện, mỹ.

Họ đang mua sắm, ăn uống như đang dùng chất kích thích để sống và lãng quên sự phi lý của cuộc đời.

Họ làm việc, họ hát, họ cười, họ viết lách, họ nhảy múa quay cuồng…Vì nếu lặng yên họ sẽ cảm nhận được sợi dây thực tại đang siết dần mòn ý thức.

Cả một xã hội đang bơi như những thuyền nhân ngày nào trên biển đời muôn trùng cạm bẫy.

Ông Dư nghĩ ngợi mông lung rồi có lúc lại tự bào chữa cho con, dâu ông: hay là mình đã già, trì trệ, cố chấp, không theo kịp thời đại. Có lẽ mình sai. Xã hội đang giàu lên không còn nghèo khổ như xưa mà.

4-

Lại ba giờ sáng, lại một ngày khác. Ông Dư lại ngồi ở ban công, pha trà. Đêm ở đây không tối như ở quê nhà. Trời khuya vẫn sáng. Thứ ánh sáng máy móc, vô hồn, đơn điệu. Thứ ánh sáng làm ông Dư thấy đất, trời không còn, ký ức bị đánh mất.

Ông Dư vừa nghĩ ngợi vừa chăm chú chế nước sôi vào bình. Xong, ngẩng đầu lên, ông thấy có người ngồi ở bàn trà.

Người đó mặc bộ quân phục cũ nhưng tươm tất. Ông ta nói thân thiện: xin lỗi, tôi thấy ông thức dậy sớm nên ghé xin chén trà.

Ông Dư hoan hỷ: dạ, mời ông. Có người để nói chuyện lúc khuya khoắt này cũng đỡ cô tịch. Mà ông ở căn hộ gần bên à?

Người khách yên lặng, chưa trả lời. Ông Dư có cảm giác mình đã gặp người này ở đâu đó trong đời ông.

Giây lát sau người khách nói: chắc ông có biết tôi. Tôi là ông tướng thắng trận năm bảy lăm, đã về hưu. Nhưng lại chết trận ở biên giới phía Bắc, năm bảy chín đó.

Ông Dư thoáng rùng mình, lặng người, rồi định thần lại, nói: dạ, tôi nhớ ra rồi.

Ông Dư nhớ lại câu chuyện ông tướng về hưu có đứa con dâu bác sĩ, đem nhau thai bỏ đi ở bịnh viện phụ sản về nuôi chó bẹc-giê cho mau to lớn, bán được nhiều tiền.

Hai ông yên lặng nhìn nhau, không nói gì một lúc.

Ông Dư rót trà vào tách nói: dạ, mời ông. Tôi cảm phục ông. Ông đã chiến đấu để đem lại hoà bình cho mọi người. Khi đã về hưu ông lại khước từ sự an nhàn, hy sinh bảo vệ đất nước.

Ông khách nhẹ nhàng nói trong gió thoảng đêm khuya: ban đầu tôi cũng nghĩ vậy. Chúng tôi đã dùng chiến tranh, đã phung phí máu của một thời đại để tạo ra bình yên cho mọi người. Nhưng, về sau…kết cuộc lại đau đớn, dằn vặt lắm ông à. Nào ngờ, từ chiến thắng đó mới tạo ra những người như con dâu tôi. Và mấy mươi năm sau là cả một xã hội như ông đang sống.

Ông Dư an ủi: ông không có lỗi, đừng tự quá trách mình. Ông đã hiến dâng đời ông trong nhiệm vụ của một người lính.

Ông khách cười chua chát: những người lính của tôi đã ngã xuống khi chưa kịp biết đến một nụ hôn đầu. Sự hy sinh thầm lặng đó đem đến hoà bình cho mọi người. Nhưng mà, như ông thấy, một nửa thế kỷ trôi qua, không có hoà, chẳng có bình.

Con người ta nghi kị, chia rẽ, trù dập nhau. Cuộc sống đầy mưu toan, dối trá, lo âu, sợ hãi…

Ông Dư cảm nhận: tôi cũng mệt mỏi, chán ngán như ông nói. Thời đại gì mà con người lại thấy cô đơn, lạc lõng, bất an ngay cả trong căn nhà, bên cạnh người thân của mình.

Ông khách lạ nói: tính người mà ông. Chiến tranh làm mọi người nắm chặt tay nhau để sống, để chiến thắng. Hoà bình khiến cho con người buông tay nhau để thu vén đời riêng, để rồi chỉ gom về tan vỡ, bất hạnh.

Hai người lặng yên một lúc.

Rồi ông Dư nói như an ủi ông khách: tôi không tìm thấy con đường ra khỏi bế tắc. Còn ông, cuộc chiến khốc liệt chống ngoại xâm năm bảy chín lại mở cho ông một lối thoát hào hùng, vinh dự.

Ông khách cười cay đắng: bố khỉ, vinh dự gì cho cam. Ông cười to: ha ha! vậy là phe ta nô dịch tôi bằng sự thực dụng, huỷ hoại đạo lý; còn quân thù đem đến cái chết để tôi chạy trốn, giải thoát cuộc đời một cách hào hùng. Chiến tranh đem lại niềm vui, còn hoà bình mang về nỗi đau à! Ha ha!

Ông Dư bất giác cũng cười theo.

Những tiếng cười xót xa hơn là khóc.

Sau đó hai người lại yên lặng thật lâu. Họ nhìn nhau. Nhìn lại mình.

Chập sau, ông khách lạ nói: chiến tranh có chỗ dễ hiểu, người lính thấy rõ kẻ ác. Còn hoà bình cái ác trong người thân của mình, trong những đồng đội ngày nào giờ đang trên ngôi cao quyền lực.

Ông Dư xoa dịu: đời mà, có gì mà trọn vẹn, vĩnh cửu. Có người hiền đức, có kẻ bất lương.

Ông khách đứng lên giận dữ: Cay đắng lắm, khi người hiền lương phải biến dạng theo bọn gian manh để tồn tại. Khi những kẻ cuồng quyền nắm giữ số phận của người có lương tri thì hạnh phúc gia đình ly tán, đất nước điêu tàn.

Ông Dư yên lặng. Người khách ngồi xuống trấn tĩnh chính mình một lúc rồi nói: tôi, tôi đã thắng trong chiến tranh mà thất bại trong hoà bình. Bại trận trước sự thực dụng, phi nhân. Tôi đã chết không nhắm mắt, làm hồn ma vô vọng ở lại dương trần bởi quá luyến thương những người khổ ải.

Thôi, lại một ngày sắp đến, tôi phải đi, phải biến tan dưới mặt trời tháng Năm hung bạo. Chào ông.

Ông Dư nói lời đưa tiễn: dạ, ông đi, tôi còn sống mà đâu khác gì ông, tôi cũng đã là một bóng ma trong cuộc đời này thôi. Tôi chờ ông trở lại.

5-

Ba giờ sáng, một ngày khác. Ông Dư ra ban công thấy ông khách đã ngồi đó.

Ông Dư lộ vẻ mừng, nói: tôi mong ông đến, nói chuyện với ông cũng xả bớt uẩn khúc trong lòng.

Ông khách nói: buồn chán quá ông nhỉ! Người còn sống không tìm được niềm vui với người sống, phải tìm sự đồng cảm với hồn ma. Và oan hồn-như tôi- không giải thoát được lại phải trở về với người sống.

Ông Dư góp lời: đọc thơ văn, nghe nhạc cũ, của những tác giả đã qua đời cũng là trò chuyện với người đã chết đó thôi.

Người khách lạ nói: gần trăm năm rồi, quá nhiều lý thuyết, chỉ làm cho xã hội thực dụng, không còn lòng nhân nghĩa. Tại sao chúng ta mãi lẩn quẩn trong u mê để trả giá quá đắt cho mong ước được làm một con người bình thường? Để được sống, được học, được mưu sinh, và được chết một cách tử tế?

Ông Dư chua chát: có lẽ chúng ta đã đi qua thời kỳ của sự hoang mang để đến thời kỳ thích nghi với điều phi lý, phi nhân.

Người khách lạ nói thân mật: ông bạn già của tôi, chúng ta ngồi lầm bầm nghĩ ngợi quá lâu rồi. Mà đời sống lại thay đổi từng ngày. Phải đi thôi ông. Đi để thấy lẽ sống. Cứ đi, dù chưa có con đường. Con đường đôi lúc có sau bước chân đó ông. Là một người lính, tôi rõ điều này.

Ông Dư phấn khích: đúng, đi để khỏi chạy trốn. Ông chờ chút để tôi bỏ bớt gánh nặng .

Nói xong, ông Dư vào nhà lấy cuốn sổ tiết kiệm ra, đặt ngay ngắn trên bàn trà. Ông tháo chuỗi đá quý ra khỏi tay. Bóng tối làm ông không thể mở cái móc, ông giật mạnh. Hạt chuỗi bứt dây bắn tung vào kính cường lực. Những tia lửa nhỏ loé sáng ban công u tối- âm thanh vang như những phát súng hiệu lệnh.

Đứa con trai nghe tiếng động vội chạy ra. Nó nói to trong cơn ngái ngủ: Ba, Ba! Ba nói chuyện với ai vậy? Đi đâu trong đêm khuya?

Hồn ma ông tướng nắm tay ông, đi như bay xuống cầu thang bộ.

6-

Hai người bạn già lướt qua mặt đường lớn, xuôi theo lối phụ, ngõ sâu. Sương đêm dịu mát làm ông Dư thanh thản lại. Ông nói: ông là lính đi nhanh thiệt, tôi nương theo muốn đứt hơi. À, lâu quá rồi tôi chưa được đi bằng chân trần, trên đất.

Ông khách nói: bằng đôi chân đi trên đất chúng mình đã vượt qua bao nhiêu ải khổ. Cũng đôi chân đó, bây giờ, lại ngã quỵ trên nền đá giả ở đô thị phồn hoa.

Ông Dư nắm tay người khách nói: mình nghỉ một lát.

Họ ghé vào quán cà phê bên vỉa hè.

Ông Dư ngồi xuống cái ghế nhựa thấp, nói: cô chủ, cho hai ly cà phê sữa nóng, ít sữa thôi.

Người chủ quán có vẻ ngạc nhiên, hỏi: có một mình ông sao gọi hai ly?

Người khách lạ nhắc nhỏ ông Dư: tôi là hồn ma, cô chủ quán không thấy tôi đâu.

Ông Dư mỉm cười nói với người bán cà phê: cô cứ đem hai ly.

Đêm khuya quán vẫn đông khách. Dân lao động, buôn bán nhỏ đã bước vào một ngày vất vả khi nhiều người còn mê ngủ.

Cà phê vỉa hè không kén lựa người chung bàn. Bàn nào còn chỗ đều vào ngồi được.

Ông Dư ngồi ở chỗ không ánh sáng. Cạnh ông là một cặp nam nữ đeo kính đen. Ông Dư thầm thắc mắc: sao lại đeo kính đen trong đêm. Đối diện ông là một phụ nữ mặc váy thật ngắn, áo hở cả vai ngực.

Có lẽ tất cả đều nghỉ ngơi chưa đủ, nên không ai nói gì. Lặng yên tựa những bóng ma, không chút sinh khí.

Cặp nam nữ đeo kính đen chậm chạp đứng lên, một người quơ tay trong bóng tối, tìm túi xách. Người chủ quán nhanh tay lấy giúp, đưa cho đứa con gái. Đứa con gái nói: cô lấy dùm con tiền đựng trong túi cho tiện. Xong, hai người nam nữ nắm tay nhau lần mò rời khỏi quán.

Cô chủ quán cà phê nói với ông Dư: hai cháu này mù đó ông. Họ làm ở tiệm mát-xa của người mù ở gần đây. Tội nghiệp, hai đứa nó thương nhau, tính dành dụm cuối năm về quê làm đám cưới. Quê tụi nhỏ đâu đó ngoài Bắc.

Ông Dư cảm thán: tật nguyền vậy mà vẫn ao ước có một gia đình.

Cô chủ quán cà phê nói: dạ, em cũng có nói với họ sau này có con cái sẽ khó đấy. Mà cô gái mù chỉ mỉm cười nói: cũng không sao đâu. Trời không cho mình thấy đường, mình cũng tìm đường để vui sống chứ. Trời thương thì cho con của tụi cháu không mù như cha mẹ nó.

Đứa con trai mù thổ lộ: nói vậy để phấn đấu, còn trong hành lý của chúng cháu bao giờ cũng có một lọ xy-a-nua hay một nắm lá ngón.

Nghe mà rụng rời đó ông à.

Hồn ma ông khách lạ thở dài nói: đời sao nghiệt ngã quá. Kẻ lâu đài, tiền bạc ăn ba đời không hết mà vẫn làm bậy, người chỉ ao ước chút ánh sáng cho con mình

Một lát sau người phụ nữ mặc áo hở ngực nói với chủ quán: bà tính tiền ly cà phê, bữa nay tui nợ, bà cho tui mượn thêm tròn nợ một trăm ngàn. Tui đi mần, chừng một tiếng sau quay lại trả cho bà. Cả tháng nay ế quá, ông già tui cứ nằm viện miết. Biết làm sao hơn.

Nói rồi, người phụ nữ cầm tiền nhét vào áo ngực, thót lên xe của gã cò đĩ đang đợi.

Cô chủ quán cà phê nói với ông Dư: tội nghiệp, lo cho cha mẹ, anh em đến nỗi hơn bốn mươi lăm tuổi rồi còn đứng đường đợi khách.

Ông Dư và ông khách lại nhìn nhau ái ngại.

Cô chủ quán nhìn ông Dư, thân thiện hỏi: chắc ông không phải người ở đây.

Ông Dư nói: tôi mới đến ở chung cư đằng kia chừng vài tháng.

Cô chủ quán nói: tôi đoán ông là khách lạ vì ông có vẻ khác với những khách thường xuyên đến quán. Tháng trước có sáu, bảy người lớn tuổi, chắc cũng là người có chữ nghĩa như ông, ghé quán tôi.

Ông Dư hỏi: họ ở gần đây không cô?

Cô chủ quán nói: họ ở xa lắm, đến thăm ông nhà văn gì ở trên chung cư mấy mươi tầng kia. Nhưng không hiểu sao bữa đó chung cư lại mất điện mấy giờ liền. Già cả như họ làm sao leo cầu thang bộ.

Cô chủ quán nói thêm: ông nhà văn đó còn lớn tuổi hơn ông nhiều. Chắc cũng trên dưới chín lăm đó ông. Mấy năm nay không thấy ghé quán tôi, yếu rồi. Tội nghiệp, nghe nói ở một mình.

Bóng ma ông khách lạ ngạc nhiên, nói với ông Dư: có lẽ nếu tôi còn sống cũng xấp xỉ tuổi ông ấy. Người chết ở tuổi nào mãi mãi tuổi đó, không già thêm. Mình lên thăm ông ấy đi.

Ông Dư nói: giờ này chắc khó gặp. Hình như họ không muốn cho khách đến thăm ổng.

Người khách lạ nói: tôi là hồn ma, tôi lên được.

Bóng ma rời quán, lướt nhẹ trên phố khuya.

Sau đó rất lâu, ông Dư nghe hồn ma nói: tôi vào phòng thấy ông ấy đang ngủ trên bàn làm việc. Tôi không dám phá giấc yên nghỉ. Tôi lén quan sát, tìm hiểu.

Ông nhà văn đó cũng là lính. Lính văn nghệ, hàm đại tá, còn danh giá hơn tướng võ biền như tôi.

Ông Dư này, đọc những trang viết của ông ta tôi càng thấy rõ cái chết của tôi như chạy trốn, thậm chí là đào ngũ.

Ông Dư hỏi: ông nhà văn đó viết ý tưởng gì vậy?

Bóng ma trầm ngâm một lúc rồi nói: Ông ấy đang tiếp tục nhiệm vụ của một người lính, một người trí thức, một người công dân lương thiện. Nhìn thấy và cảnh báo những vết nứt sụp đổ của xã hội.

Ông ấy đang nuôi giữ và lan truyền ngọn lửa của lương tri, tự do, nhân bản.

Ông Dư yên lặng. Khoảng lặng như nín thở bơi qua hố sâu sóng dữ.

Ông cảm nhận hơi thở thân ái của đêm hè phố. Những toà nhà cao tầng che mặt trời, những ánh đèn mờ bóng trăng khuya sẽ trở mình, sẽ không xa lạ; ông sẽ không cô độc , hiu quạnh giữa lòng đời nếu ông không bất lực, buông xuôi, chạy trốn.

Bóng ma ông tướng nắm tay ông Dư nói: ông phải thực sự sống. Chúng ta đã sống như những cái bóng trong dòng đời biến động. Khác gì đã chết. Mình phải nghe tiếng thở dài của những phận người đang vật vã giữa cuộc nhiễu nhương. Và, nếu được, hãy nói giùm họ.

7-

Hai người cùng nhau lặng lẽ đi vào một xóm trọ nghèo nàn. Ông Dư thấy mình thanh thản. Ông mơ màng nghe như có tiếng ai hát khúc vĩ thanh của một bài thơ:

Thế giới này vẫn đẹp

không phải vì nó không có kẻ ác

mà vì những người lương thiện vẫn lặng lẽ nắm tay nhau.

Ái Điểu

(tháng Năm, 2026)

Dì Năm – Nhân Vật trong truyện (Ảnh do tác giả gởi)

Chị Tư hơn tôi hai tuổi. Tôi cá tính bao nhiêu thì chị Tư hiền lành, dịu dàng bấy nhiêu. Lại xinh nữa. Ngày xưa, chị được bình bầu là “hoa khôi xóm”.

Bà bán mì đầu hẻm bảo thế.

Bả bảo, mấy người thường ăn mì ở đây khen : “Xóm này không ai đẹp và hiền như con Tư ”.

Chị học sư phạm xong, nhận nhiệm sở ở một thành phố miền Trung. Gần trường chị có xí nghiệp sản xuất giấy vở, anh Trần Đổng Tước làm giám đốc ở đó. Hễ thấy chị mặc áo dài đi ngang là anh đứng ngắm đến khi bóng chị đi khuất. Rồi anh lân la làm quen. Lúc đầu chị từ chối, bảo đã có người yêu. Nhưng anh Đổng Tước dò hỏi tìm tận nhà, lui tới luôn, lấy lòng được má tôi. Má ủng hộ. Thế là anh có cửa bước vô nhà mỗi cuối tuần. Hai năm sau thì cưới.

Anh chị thương yêu nhau lắm. Chị sinh bốn cô con gái xinh xắn, học giỏi. Anh chiều chị hết mực: chị chỉ đi dạy, nấu ăn; việc gì nặng nhọc trong nhà, anh làm hết. Kể cả xây nhà mới, anh tự lo với thợ, xong xuôi mới giao chìa khóa cho chị, chứ không cùng chồng phải lăn lộn chọn gạch, gọi vật liệu như tôi. Ai cũng khen chị có phước.

Ba mươi năm trôi qua êm đềm. Rồi đùng một cái, anh Đổng Tước có bồ. Chuyện khó tin lắm, vì anh vốn đàng hoàng, thương vợ con số một.

Một hôm, chị Tư đang ngồi cà phê với mấy chị em trong xóm. Bỗng chị Tịnh Biên ở gần nhà đi chợ về, ghé vào, thất thanh:

– Tư à, mày bình tĩnh nghe… Tao thấy anh Đổng Tước tay trong tay với một cô gái trẻ, đẹp, đi vào quán Miên Tím.

Chị Tư tái mặt, run bần bật, mắt ngấn nước. Chị quay sang tôi: “Giờ sao đây?”

Tôi nói:

– “Sao trăng gì! Chạy ra đó xem thực hư ra sao. Mạnh mẽ lên chứ run thế thì xử lý sao được? Đi với em!”

Tôi nổ máy rồ ga chở chị đến quán Miên Tím. Đứng ở một chỗ bên hông quán, vừa đủ gần để quan sát, mà bên trong khó thấy. Quả nhiên, anh rể tôi và cô gái đang trò chuyện rất vui vẻ, anh khuấy ly cà phê rồi đưa cho cô. Anh còn lấy khăn giấy chấm mồ hôi trên trán cô ấy. Hai người nhìn nhau cười âu yếm, cử chỉ thân mật, vượt xa mức bạn bè hay đối tác bình thường.

Quan sát xong, tôi kéo chị ra: “Rõ rồi. Không ồn ào. Về nhà đã, rồi điều tra thêm!”

Trên đường về, chị Tư khóc. Tôi bảo: “Khóc đi, nhưng chỉ sáng nay thôi. Về nhà là nín. Khóc chẳng giải quyết được gì. Còn bao việc phải tính.”

Sau đó, tôi cùng hai đứa em và vài người thân mở cuộc “điều tra nội bộ”. Hóa ra anh Đổng Tước cặp với cô kế toán mới vào làm khoảng hơn một năm. Cô ấy độc thân, chừng 28 tuổi, quê ở một huyện miền núi. Anh tâm sự với chú em làm trưởng phòng kế hoạch: “Anh muốn kiếm đứa con trai. Bốn đứa con gái rồi, thiệt thòi quá.”

Nghe mà tôi phát ớn. Hóa ra cái lý do “muốn có con trai” đã khiến một người đàn ông từng thương vợ hết mực ba mươi năm bỗng nhiên phản bội.

Tôi bàn với chị Tư: “Phải gặp trực tiếp con bé đó.”

Nhân mấy ngày nghỉ lễ, tôi rủ một nhóm bạn thân đi phượt lên phía quê cô kế toán. Trên danh nghĩa là du lịch, nhưng mục tiêu chính là hẹn gặp cô ấy ở một quán cà phê. Chỉ có tôi và chị Tư ngồi cùng bàn với cô, còn nhóm bạn ngồi bàn bên cạnh đề phòng.

Cô gái đến, mặt đầy vẻ ngỡ ngàng, hơi căng thẳng.

Tôi mở lời:

– Chào em. Chị biết em mới vào làm công ty anh Đổng Tước, và chị cũng biết mọi chuyện giữa em với giám đốc Tước. Đây là vợ anh ấy. Còn chị là em vợ. Em có biết anh Đổng Tước đã có vợ, có bốn cô con gái đang sống hạnh phúc không?

Cô gái tái mặt, giọng lí nhí:

-Dạ… thực tình em không biết. Anh Tước bảo với em: “Anh và vợ không hợp nhau, đang ly thân.” Anh ấy nói tìm được ở em sự đồng cảm, và anh ước ao có con trai. Anh hứa sau khi em có con với anh, anh sẽ ly dị vợ để sống với em và con trai.

Tôi khẽ thở dài, rồi nói giọng nhẹ nhàng nhưng dứt khoát:

– Em ơi, đàn ông tán gái bao giờ cũng nói vậy. Bảo đang ly thân, không hợp vợ… chứ lẽ nào họ bảo thật: “Anh đang hạnh phúc lắm, vợ chồng thương nhau lắm” thì tán được ai, ai mà cắn câu? Anh ta có bốn con gái. Đó là sự thật. Anh ta khao khát con trai cũng là sự thật. Nhưng chuyện không hạnh phúc là sai, anh chị đang ly thân cũng sai luôn! Còn chuyện sau khi em sinh con trai, anh ta bỏ vợ ba mươi năm để đến với em. Điều đó em có chắc không? Họ sống với nhau nửa đời người rồi. Còn em chỉ là người mới. Nếu em sinh con, nhan sắc xuống, cơ quan có thể tuyển thư ký mới, kế toán mới. Rồi người sau cũng lại được lời tỉ tê như em từng nghe… Em nghĩ em có còn tự tin chỉ mình em là anh yêu thương không?

Cô gái cúi mặt, môi run run.

Chị Tư vốn ít nói, lúc này mới nhẹ nhàng cất lời. Chị nhìn cô, mắt rưng rưng nhưng giọng điềm tĩnh:

-Chị không trách em. Tại anh ấy gạt em. Nhưng chị mong em hiểu: chị thương anh ấy, thương các con. Ba mươi năm dựng xây, chị không muốn đổ vỡ. Chỉ cần em rút lui, chị sẽ coi như chưa có chuyện gì. Nếu em còn vướng bận… thì chị cũng có cách của chị. Chị không hứa suông đâu.

Tôi tiếp lời, không để không khí trở nên nặng nề quá:

-Hôm nay chị nói vậy thôi. Em về suy nghĩ, tìm cách xa anh Tước, chuyển công tác càng tốt. Còn dây dưa, em tự chịu trách nhiệm. Một anh Đổng Tước, chứ mười anh Đổng Tước cũng không che chở được cho em đâu!

Cô gái òa khóc, rối rít xin lỗi chị Tư. Hứa sẽ chấm dứt.

Một tháng sau, chúng tôi được tin cô đã chuyển về quê, làm kế toán cho một trường học.

Tôi gặp anh Đổng Tước trong đám giỗ ông nội tôi. Anh lảng tránh tôi cả buổi, đến lúc về bỗng quay lại, nửa đùa nửa thật:

-Dì Năm ghê thật! Gặp con bé nói gì mà con bé kế toán sợ mất ăn mất ngủ, nhất quyết đòi chuyển việc. Không cho anh kiếm thằng con trai à?

Tôi nhìn thẳng vào mắt anh, cười nhẹ:

– Anh còn xanh lắm. Đi với bồ đã lộ liễu đến nỗi hàng xóm trông thấy, còn không biết. Mà anh kiếm được con trai rồi tính sao? Bỏ chị Tư và bốn đứa con gái của anh? Anh dám không?

Anh cúi mặt, gãi tai, đỏ mặt:

-Thôi… anh nói cho vui ấy mà. Chứ anh chẳng dám đâu.

Tôi vỗ vai anh:

-Anh mà làm chị Tư buồn thêm một lần nữa, anh biết tay tui!

Anh cười trừ, lủi thủi ra về.

Chiều hôm ấy, chị Tư ngồi trầm tư bên tách trà, bỗng nhiên mỉm cười. Chị bảo tôi:

-Cám ơn em. Không có em, chị không biết làm sao!

Tôi ôm chị một cái. Ngoài sân, những bông hồng vươn lên trong ánh nắng vàng, làn hương phảng phất trong gió nhẹ. Bên bàn nước cạnh hiên nhà, mấy đứa cháu đang cười đùa vui vẻ.

Sài Gòn, ngày 06/6/2026

Hoàng Thị Bích Hà

Sóng – Tranh: THANH CHÂU

Đã hơi thức giấc nhưng Tứ chủ ý giữ mắt mình khép. Một tay lần trên mặt nệm dưới mền dù. Tìm gì? Tìm ai?  Không còn thân nhiệt nào hết. Cái mơ màng còn sót tan mau. Chắp tay lại kẹp giữa hai đùi, nghe nửa người ê ê…

A, đã là đêm, đã là ngày… là Lam. Ngủ như chết. Chính Lam. Chính hai đứa với nhau như hai mươi năm cũ. Trời ơi!

Không kêu trời vì bây giờ không biết làm sao? Mình đã làm gì? “Phá gia cang người ta”? Ai? Người nào! Đâu còn đôi mươi, mà cả hai để cơn lũ chăn gối cuốn phăng đi như vậy? Mà là trời ơi, vì xem ra: tôi đã thoát khỏi xác thân này, cái ê ẩm không thuộc về tôi; cái tình xưa nghĩa cũ dù đoạn trường, vốn đã đắp chiếu mà. Hay là tôi đang chết thật để trốn trách nhiệm, để không phải sợ hãi, không phải đối phó, không phải giải quyết hậu quả!

Tôi tách ra, lộng lẫy an nhiên, được hạnh phúc không phải là cái tội. Sao dưng không tôi nghĩ tới biển. Giá mùa này có những con sóng to bạc đầu liền nhau để búng người lên chui vào nó. Cát và nước chà xát lăn lộn bất tận. Tưởng chết, lại ngóc lên hít bù thật nhanh mùi nước mặn. Mỗi lần là một gột rửa, tái sinh.

Mắt chưa mở mà lại bắt đầu thấy riu ríu… rút tay ra bấu góc mền… Được một lúc… năm ngón tự lơi.

******

Mảnh giấy đút gọn dưới gối: Chiều mai Lam đến.

Tứ mặc đồ bơi ở trong, mang kiếng râm to và đội mũ lát rộng vành. Khoác cái phao ruột xe lên gi-đông xe đạp, đi theo Lê Thánh Tôn để xuống biển, bãi trước Đại khách sạn xưa. Giờ này chắc vợ chồng con cái nhà Lam, nhà Hóa Trang đang ở ngoài đó. Chắc chắn là khoảng giữa Võ Tánh / Bá Ninh, chỗ cà phê Bốn Mùa; vì vậy mà Tứ tắm dưới này, dù mọi khi vẫn uống cà phê, ăn sáng rồi tắm phía trên đó.

Từ bãi Bốn Mùa tới chỗ này có một khúc ở giữa họ làm hàng rào thưa đánh dấu khu vực dành cho người nước ngoài, thường là “chuyên gia” Liên Xô, Đông Âu anh em; mình gọi chung là Tây; họ xịt thuốc chống nắng như người Mỹ hồi trước. Trong đó cũng có vài chục mái lá, dù, ghế nằm. Nghĩa là đi bộ theo mé nước từ bãi này qua bãi kia khá bất tiện: sẽ không có chuyện gặp nhau.

Tứ cào cát chôn một phần bánh trước để dựng xe và phao; cột tóc, không mang kiếng, không đội nón, đi thẳng một đường xuống nước. Không một động tác mạnh nào xao động mặt nước trong, cát dưới đáy lung linh bóng nắng. Cứ đi như thế cho tới khi chỉ còn đầu, toàn thân buông thả cho nước mát. Cũng với cái nhẹ nhàng đó, Tứ chấp hai tay phóng êm tới, quạt xéo xuống sâu, co chân đạp nước ra sau, ngoi mặt lên lấy hơi; nhẹ nhàng bơi, bơi ra xa.

Khi bên ngoài hầu như không còn ai bơi tới, Tứ bơi đứng, mặt nhìn bờ. Suốt từ trên Bưu điện xuống mé đường Biệt thự, người ta đang vui đùa, trên bãi cát, sát mé nước hay bơi lội ra xa hơn. Nhưng chỉ đông bằng một phần ba trước 75, thời buổi khó khăn. Tiếng cười nói của họ bay sát mặt nước như một bản hòa tấu, âm ba rung rung làm mặt nước lăn tăn.Tứ thả ngửa bồng bềnh mà vẫn nghe. Nghe như vậy thì không nghĩ gì được, làm như nước biển trộn với tiếng rì rào liếm láp tai bên này tai bên kia, cái đầu ở giữa như bận lắc qua lắc lại.

Tứ bơi một mạch vào bờ, lên trải khăn, đeo kiếng, nằm phơi nắng. Tưởng như thói quen nằm vậy hàng giờ rồi lại bơi cho tới gần đứng bóng mới đạp xe về; vậy mà người chưa khô, Tứ đã đứng dậy, đội nón, khoác phao, xông xuống nước; tay vịn phao, đầu ngẩng, chân búng; đánh một vòng cung rộng tới tận Bốn Mùa. Không biết để làm gì.

Phao cách bờ chưa tới 100 thước. Đầu Tứ kê sát phao, mắt Tứ rà qua rà lại bờ cát. Đã thấy họ trong các tụ dân đi tắm. Lam, Hóa chơi thẩy, đá banh với mấy đứa nhỏ. Trang ngồi với người phụ nữ, chắc chắn đó là vợ Lam. Nước mặn lăn xuống hai má, từ trán hay từ mắt? Mình đến đây làm gì?

Chân Tứ đạp nước cho phao vào gần hơn, tay quạt để phao trôi theo một đường xéo chếch lên phía trên. Từ chỗ này nhìn rõ hơn mà không nằm trên hướng lên xuống biển của họ. Dù không cố ý, mắt Tứ không rời đám nhỏ; một đôi khi Tứ còn biết đó là con của Lam khi tiếng la vọng là tiếng Anh hoặc tiếng Việt lơ lớ. Tiếng cười giỡn của chúng thật sung sướng vô tư. Đứa con gái đâu 6, 7 tuổi chắc là con của Lam. Ồ… nó mang kiếng cận, sao nhỏ vậy mà đã mang kiếng. Tứ nhích phao vào gần hơn. Trời! sao nó giống bé Lan lúc vợ chồng Tiến theo đơn vị về tiếp quản thành phố. Phải khác chứ, Lan hồi đó gầy, mắt yếu nhưng đã làm gì có kiếng mà mang.

Trên bờ một đường banh bay xéo về phía Tứ. Hóa chạy theo. Banh rớt mé nước, sóng lẹp xẹp của mùa hè đẩy nó lăn lên rồi lập tức tuột theo khi nước rút xuống. Hóa dùng chân chận nó lại, cúi người cầm nó. Hắn ta ngẩng lên, khựng lại trong ánh mắt của Tứ. Vậy là hắn ta biết. Có thể hắn cùng Lam tạo ra cái cớ nào đó để đi cả buổi tối. Tứ xoay phao, bơi thẳng ra xa. Chỉ một đêm mà đã là chuyện ba người. Thế nào Hóa cũng xì ra với Trang, là bốn…!

*****

Tứ lấy ổ khóa giao cho U già:

– U ra khóa cổng lại. Nếu có anh Lam, người ở đây chiều tối hôm qua mà quay lại thì đừng mở cửa, đưa anh ấy thư này là được, đừng nói gì. U nhớ vậy nhé.

– Ừ, ta nhớ mà.

U già lửng thửng quay đi, lại cứ lẩm bẩm như thường lệ “Tình, Tứ gì…chết cả rồi… chết cả..”

Tứ buột miêng:

– U à, nhớ đừng nói thế với người ta nhé, chỉ đưa thư thôi nhé.

“Lam!

Cám ơn Trời Phật cho mình gặp lại.

Muốn có Lam bên cạnh để khóc, để cười… để tâm sự…biết bao nhiêu chuyện để nói để nghe. Nhưng lúc này lửa đang cháy, mình đang bồng bột, e không khỏi gây hệ lụy, tổn thương gia đình.

Lam lo cho hạnh phúc với vợ con. Có dịp về Nhatrang thì ghé thăm.

Có điều này Tứ muốn nín mà không được: Mậu Thân không phải Tứ “thoát ly” mà bị Tiến “bắt cóc”; Lan không phải là con của Tiến.

Tứ, một trong hai”

./.

Ngọc Cân – trấy Tiểu Đợi

Hình (Tác Giả gởi)

Chị Hương đẹp lắm! Một vẻ đẹp đài các sang trọng của một giai nhân xứ Huế. Dáng người dong dỏng cao, thanh thoát, nước da trắng hồng, mái tóc óng mượt buông lơi xỏa sau bờ vai tròn. Đặc biệt chị có đôi mắt rất có hồn, đẹp và yên bình như mặt nước hồ thu. Nụ cười như tỏa nắng, để lộ những hạt răng trắng muốt rất có duyên! Khi chị Hương bước vào tuổi xuân xanh thì tôi chỉ mới là con bé con đang học tiểu học. Thời còn đi học chị là hàng xóm của tôi.

Chị lập gia đình với anh- một sỹ quan cấp tá của quân đội VNCH. Anh làm trưởng bộ phận gì mà phụ trách sắc tộc, cơ quan đóng bên bờ nam thành phố Huế.

Tôi chưa gặp anh bao giờ, nhưng qua hình ảnh chị Hương, tôi vẫn hình dung ra người chị chọn làm chồng chắc phải đẹp trai, lịch lãm, học thức lắm mới xứng đôi với chị.

Thế rồi biến cố 75 anh là sĩ quan, có lệnh trình diện và anh phải đi tập trung cải tạo. Chị Hương chưa kịp sinh đứa con nào cho anh. Chị khóc nức nở khi tiễn anh đi tập trung lao cải. Ở lại thành phố không có chồng bên cạnh mà với nhan sắc mặn mà, đẹp như diễn viên (nhìn chị Hương tôi thường liên tưởng đến các cô diễn viên người mẫu) như thế tránh sao khỏi cạm bẫy bướm ong, sự ve vãn của các gã trai xung quanh. Chị quyết định rời thành phố lên một huyện miền núi của Thừa Thiên Huế. Ở đó có nhà ba mẹ anh. Rồi chị làm một căn nhà nhỏ ở cạnh bên. Chị ra chợ huyện tạo một quầy hàng nhỏ bán áo quần và những vật dụng gia đình kiếm kế mưu sinh. Chị Hương vừa lo kinh tế vừa chăm sóc cha mẹ chồng già yếu. Bà con quanh vùng ai cũng khen! Chị tự nguyện làm bổn phận dâu con, thay mặt anh để lo tròn hiếu đạo. Khi có dịp chị lại thăm nuôi, bới xách cho anh. Chuyện thăm nuôi cũng “trần ai khoai củ lắm” vì anh không được ở cố định mà khi chuyển trại này, lúc trại khác xa ngút ngàn. Mỗi lần đi phải xin giấy phép của địa phương, rồi mua vé tàu xe cũng là một vấn đề. Rất khó nhưng chị đều vượt qua, lòng thầm cầu mong ơn trên cho anh sức khỏe, chị “chân cứng đá mềm”. Chị hiền lành, với phong thái của người có học thức, ăn nói nhã nhặn, giao tế dịu dàng, và rất chỉnh chu nên được mọi người xung quanh quý mến. Lên chợ huyện hỏi thăm về chị Hương, không ai là không biết. Chị nổi bật lên ở khu chợ huyện như một bông hoa trang điểm cho núi rừng. Cũng có một đôi lần công an gởi giấy mời lên làm việc. Người ta nghĩ rằng chị là vợ sĩ quan, rời thành phố lên miền núi sát biên giới sống có mục đích gì chăng? Lần nào chị cũng trả lời rành mạch, đầy đủ là chồng đi vắng về quê chồng sinh sống để chăm sóc bố mẹ chồng đợi ngày chồng trở về. Vì vậy sau vài lần “thăm hỏi” như vậy, chị vẫn ngày ngày ra chợ mưu sinh, duy trì cuộc sống, thăm nuôi bới xách cho chồng và khắc khoải chờ chồng trong nỗi thương nhớ không nguôi.

Chục năm sau, cha mẹ chồng chị cũng đã dìu nhau về cõi Phật. Chị Hương vẫn gắn bó với vùng đất này trong một căn nhà nhỏ nơi quê anh, đối diện với một trường học. Có vài người bạn của tôi khi ra trường được điều lên dạy ở đây. Nhờ vậy tôi vẫn biết được thông tin về chị trong quãng thời gian sau này.

Năm tháng trôi đi, những vết thương chiến tranh đã khép lại, thay da đổi thịt, những đồi thịt băm, cây cối phủ màu xanh nhưng không thấy anh trở về  (có lẽ anh đã mất trong trại cải tạo). Nếu anh về thì anh chị lại có nhau để cùng xây dựng cuộc sống hoặc nếu đủ tiêu chuẩn HO thì anh chị sẽ đi định cư ở nước ngoài theo chương trình chứ sao chị chỉ có một mình. Khi tôi viết truyện ngắn về chị thì tôi đang ở cách xa chị cả ngàn cây số. Tôi hỏi thăm những người bạn dạy ở huyện này thì họ kể chị vẫn vậy, vẫn sống một mình ngày ngày kinh doanh ở chợ huyện.

Bây giờ đã xấp xỉ thất thập rồi, chị vẫn đẹp, vẫn đài các và duyên dáng như thế!

Nhớ lại ngày ấy, chị cũng như bao hoàn cảnh, những thiếu phụ vợ sĩ quan, chồng đi cải tạo, họ ở nhà vừa làm lụng nuôi con, thăm nuôi chồng, chờ chồng về đoàn tụ. Rồi cũng được Trời ngó lại họ đón chồng trở về làm ăn sinh sống. Dẫu nghèo nhưng hạnh phúc, cũng nuôi được con cái ăn học nên người tại quê nhà. Có người về đôi ba năm gì đó rồi đi HO. Vẫn biết rằng mỗi người một hoàn cảnh, người ở nhà cũng lắm nhiêu khê, trầy trật kiếm sống trong giai đoạn rất khó khăn. Nhưng thật đáng buồn vì có những người vợ ở nhà thay lòng đổi dạ, đi bước nữa, có khi là cán bộ địa phương để ấm thân. Có khi là đồng nghiệp trẻ, họ nhẫn tâm đưa đơn vào trại. Thấy vợ lên thăm, người chồng mừng lắm! Hóa ra không phải. Vợ tới trại bắt chồng ký vào đơn ly dị để về tự do sống với người khác. Mỗi người một số phận. Dẫu rằng trải qua những thăng trầm dâu bể nhưng xét ra có đau đớn nào hơn thế! Có gì tàn nhẫn hơn thế! Người chồng đang cải tạo đã buồn vì xa nhà, thiếu thốn mọi thứ, lao động vất vả lại bị bồi thêm nỗi đau tận xương tủy là vợ bội tình nữa thì còn gì để sống. Nên vì thế có người không chịu nổi cú sốc này đã ngã bệnh và qua đời. Gần nhà tôi có trường hợp cô giáo nọ, vợ sĩ quan đã có với nhau đứa con trai. Chồng đi cải tạo, cô được lưu dung giảng dạy nhưng cô ưa người khác. Đó là một thầy giáo trẻ còn son. May mà chồng cũ của chị có bản lĩnh nên anh đã vượt qua cú sốc này và yên tâm cải tạo đợi ngày về đón đứa con riêng rồi hai cha con sống với nhau. Khi anh được gọi đi diện HO, anh và con trai lên đường định cư ở Mỹ. Trước những trường hợp phụ tình nhan nhãn như vậy, so sánh với chị Hương, tôi cảm phục chị vô cùng. Chị chưa có con, lại quá đẹp, một vẻ đẹp thánh thiện khả ái mà phụ nữ trong vùng ít ai sánh nổi. Không những đẹp chị vừa nhân hậu, giỏi giang vậy, thiếu gì người đeo đuổi tán tỉnh. Nhưng không! Chị vẫn một lòng chung thủy, dẫu chồng đi mãi không về. Chị Hương quả là một tấm gương trung trinh xứng danh tiết phụ. Có thể chị có một tình yêu duy nhất với anh, ngoài anh ra chị không có một rung cảm nào khác. Hay nói cách khác là không ai vượt qua cái bóng của anh trong lòng chị. Đến nay chị đã ở tuổi thất thập. Bước vào thu chị vẫn là một phụ nữ đẹp, vẻ đẹp thanh tao, trang nhã. Dẫu vẻ đẹp đã nhuốm màu thời gian nhưng vẫn còn lưu lại dấu ấn của một thời xuân sắc. Và chị vẫn sống một mình bình yên nơi ngôi chợ huyện nghèo. Có lẽ chị có niềm tin nơi anh. Dù sống hay thác thì chị vẫn xem mình là người của anh để giữ lời vàng đá. Khi buồn vui chị lại tâm sự cùng anh dù anh đang ở một thế giới khác chị. Nhưng không sao miễn trong lòng chị có anh, thì chị vẫn nghĩ là điểm tựa an yên. Cuộc sống tinh thần của chị vẫn luôn có anh bên cạnh và đó cũng là hạnh phúc!

Hoàng Thị Bích Hà

Ảnh (Tác Giả gởi)

Như Nguyệt là hàng xóm của tôi. Con trai chị- cháu Phạm Thành Phong vừa nhận được giấy báo trúng tuyển vào lớp kỹ sư chất lượng cao của trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh. Cả nhà vui mừng khôn xiết. Riêng Như Nguyệt, mừng đến nỗi suốt đêm không sao chợp mắt, lòng xôn xao một niềm vui khó tả.

Đó không chỉ là thành quả học tập của con, mà còn là sự đền đáp xứng đáng cho bao năm tháng chị cố gắng, nỗ lực đồng hành cùng con với tấm lòng của một người mẹ. Mừng con thi đậu trường con yêu thích. Đó cũng là những năm tháng hai mẹ con gồng gánh mà đi.

Sáng hôm sau, ông ngoại gọi điện sang bảo:

-Con có vô Sài Gòn thì tới nhà của cậu Hải mà trọ. Nói với cậu ấy, cho cháu ở nhờ để đi học.

Như Nguyệt đáp:

– Dạ thôi ba, để con đưa cháu vô rồi tính.

Cúp máy, chị vẫn ngồi yên một lúc lâu. Thẫn thờ nhìn xa xăm, lòng bỗng đau như chạm vào quá khứ.

Nghe chị kể, tôi ngạc nhiên:

-Có sẵn nhà đó, sao không cho cháu ở, đỡ được bao nhiêu tiền trọ?

Nguyệt không trả lời ngay.

Nụ cười trên môi chị chợt tắt. Một khoảng lặng rơi xuống. Chị nhìn ra ngoài sân, nơi có cây cau thấp, thân lấm tấm những vết sẹo cũ của thời gian và bão tố. Chị nói với tôi:

– Không dễ thế đâu, nàng ơi.

Tui mừng vì con đậu đại học tốp đầu, chất lượng. Mừng! Nhưng lòng cũng đầy lo lắng. Nỗi lo cũng lớn dần theo từng bước chân con sắp đi xa. Tiền trọ, tiền ăn, tiền học…Nhưng tui sẽ cố gắng lo cho con.

Chỉ lo những ngày con đi xa, ấm lạnh không có mẹ bên cạnh. Nhưng có lẽ để con ra với đời mới mau trưởng thành.

Những năm tháng tuổi thơ nghèo khó chợt ùa về.

Rồi rồi chị kể, chậm rãi như lần giở lại từng lớp ký ức đã cũ mà chưa hề nguôi.

-Ba tui… ổng đã bỏ mẹ con tui từ khi tui mới hai tuổi, anh Hai lớn nhất cũng mới mười tuổi, chị ba 5 tuổi, em trai nhỏ nhất mới ba tháng tuổi. Ông theo người đàn bà khác. Lúc ấy, mẹ tui mới ba mươi tuổi, Một mình mẹ dắt bốn đứa con về quê ngoại Phong An (cách Huế chừng hai mươi cây số) sống lay lắt bằng nghề ruộng, rẫy.

Về làng quê cũng nghèo. Mẹ cực khổ nuôi con bằng rau cháo qua ngày. Anh em tui cố gắng học, nhưng học được chừng nào hay chừng ấy, chứ không thể tới bờ tới bến. Anh Hai học hết lớp chín đành nghỉ, ở nhà làm phụ mẹ nuôi em. Chị Ba gắng giỏi lắm cũng chỉ đến lớp mười một rồi xin đi làm công nhân. Còn tui, học hết phổ thông, đành gác lại giấc mơ đại học, đi học may để mưu sinh. Đứa em út chọn con đường ngắn hơn: học trung cấp thú y rồi ra làm ở trạm xã. Còn cha tui, như một con nước khác chảy về phía đời sống của riêng mình.

Ông là một sĩ quan. Sau biến cố năm 1975 đi “cải tạo” hơn ba năm. Trở về, việc đầu tiên ông làm là tìm lại người tình của ổng. Rồi ông tìm mẹ tôi để nói phải trái về việc kết thúc. Cuộc ly hôn chóng vánh chưa được bao lâu cũng vừa kịp cho một hành trình khác: sang Mỹ theo diện HO cùng người đàn bà đã khiến ông rời đi năm xưa. Rồi ba tui dắt vợ mới của ổng qua Mỹ.

Ngày rời Huế để vào Saigon, ông mang theo cả va li tiền. Còn vợ cũ và bốn đứa con thì ở lại, trắng tay.

Từ đó, ổng cắt liên lạc với mấy mẹ con.

Mẹ tui một mình nuôi con trong cảnh khó nghèo. Ngày xưa, ba đi lính, gia đình theo chân ổng. Có con thì khai sinh để được hưởng lương con. Mẹ chỉ việc nội trợ, chăm sóc ông bà nội và các con. Vậy mà đùng một cái, ông bỏ ngang, chia tay vợ con khi đã tìm được tình yêu mới. Từ bữa nớ, tụi tui không còn nằm trong phần đời của ba tui nữa.

Mấy mẹ con dắt díu nhau về quê ngoại, sống tiếp trong thiếu thốn và nỗi buồn phụ bạc. Mẹ tui gầy như chiếc lá khô vì buồn, nhưng vẫn ráng làm lụng nuôi con. Mẹ bảo: các con là động lực sống của mẹ.

Mười năm sau, từ Mỹ ông trở về. Không phải để bù đắp, mà chỉ để thăm cha mẹ già. Bốn anh em Nguyệt được gọi lên. Cuộc gặp gỡ ngắn ngủi, vài câu hỏi xã giao, rồi ai lại về với cuộc đời nấy.

Ổng chẳng hỏi gì đến mẹ tui. Rồi mấy năm sau, ổng về lại Huế mua đất, làm nhà. Ổng bảo: “Đi Mỹ vậy đủ rồi, nay về Huế dưỡng già.” Gia đình mới của ổng nay ở khu đô thị cao cấp An Cựu. Thằng con trai út của ổng với vợ sau là Thế Hải vừa đậu đại học năm ngoái, ổng liền bay vào Sài Gòn mua cho nó một căn nhà ngay quận Ba. Vì thế mà ổng mới bảo Thành Phong vô Sài Gòn xin ở nhờ cậu Hải.

Tui nghe mà im. Có những chuyện, nghe thôi là đủ.

Tui là con gái của ổng mà chẳng được ổng thương, nói gì đến cháu. Nên thôi! Biết rằng lúc này, sự giúp đỡ dù từ ai, nếu thật lòng cũng đều đáng quý. Biết là ở trọ thì phải tiền đóng, gạo góp mà ăn, chẳng dễ gì nhờ vả. Nhưng tui không thấy an toàn cho con.

Còn về phần tui, Như Nguyệt chậm rãi kể tiếp: tui học được, nhưng vì hoàn cảnh nên phải đi đường vòng. Sau phổ thông, tui đi làm thợ may để sống. Khi kiếm được chút đỉnh, tui mới thi vào Cao đẳng Sư phạm, thực hiện ước mơ làm cô giáo còn dang dở. Thực ra tui thích Đại học Sư phạm, khoa Sử, nhưng không dám mơ. Nghĩ rằng học cao đẳng cho nhanh, ba năm ra trường đi dạy. Rồi tui ra trường, xin được một trường huyện. Dạy được hai năm thì gặp anh Phạm Tiến, lúc đó đang làm thợ nhôm, xây dựng trường. Hai đứa quen nhau, một năm sau thì cưới.

Nhà Tiến ở Vĩ Dạ. Ba Tiến là thầy giáo về hưu. Mẹ chồng đã mất. Trong nhà còn mấy cô chị và em chồng, người làm giáo viên, người làm y tế cộng đồng. Chỉ có Tiến học chưa xong 12, nghỉ ngang đi học thợ nhôm. Tiến hiền, nhưng vô tâm. Đi làm xa, nửa năm mới về, khi đưa tiền, khi không. Tuy nhiên, anh ta có một ưu điểm: không gái gú, chỉ nhậu thôi. Còn mấy mụ o chị em chồng thì do dảnh lắm. Khó tính, hay kiếm chuyện. Bố chồng cho vợ chồng tui một miếng đất độ năm mươi mét vuông sau vườn, xây cái nhà để ở, nhưng không cho chủ quyền. Muốn ở thì ở, chứ mua bán cầm cố là không được.

Mẹ chị vẫn ở quê, ngày một yếu đi. Như Nguyệt đều đặn chạy xe về thăm. Năm ngoái, mẹ chị trải qua mấy cơn thập tử nhất sinh. Người cha năm xưa có đến bệnh viện một lần, trước khi bà mất đúng một ngày.

Mẹ mất, chị như mất cả bầu trời. Chị thương mẹ lắm! Nếu không có mẹ chèo chống nuôi con, bốn anh chị em bây giờ ra sao? Khi cha đã bỏ mẹ, thì đồng nghĩa với việc ổng cũng bỏ luôn con:

-Có người làm cha vẫn có trách nhiệm nuôi con, nhưng ba tui thì không (chị kể). Trong khi ba đứa con của ổng với vợ sau sống êm ấm như trên nhung lụa.

Nguyệt cười, mà ánh mắt buồn, nhìn xa xăm như ngược về miền ký ức:

Chị nhìn tôi, giọng trầm xuống:

-Nàng thấy đó, con ổng mới đậu đại học Sài Gòn, ổng tức tốc bay vô mua nhà cho ở liền. Còn tui, cũng là con ổng nhưng không có cái phước ấy.

Nhớ một câu nói của dân gian có câu: “Trâu ăn một đồng mà con đói, con no.” Nghịch lý là vậy!

Sau mấy năm, gặp lại chị kể: “con trai đầu của tui Thành Phong học xong Đại học Bách khoa, có việc làm ổn định tại Vũng Tàu. Con gái út, Bích Nguyệt cũng rất giỏi, tốt nghiệp Đại học Ngoại thương Sài Gòn, nay làm ở quận Ba. Tui vẫn đi dạy. Chồng tui vẫn đi làm thợ ở tỉnh”.

Tôi mừng cho chị, xuất thân đáng lẽ không đến nỗi côi cút, vậy mà cũng lao đao. May mà còn có mẹ!

Như Nguyệt đảm đang, chịu khó như mẹ. Và bây giờ, trời không phụ lòng người: các con đã thành công.

Hiện nay, gia đình ba Như Nguyệt vẫn ở cùng thành phố với nàng ấy, nhưng cha con ít gặp. Nói đúng hơn, có gặp thì cũng vì lý do nào đó chứ chẳng mặn mà gì.

Năm ngoái, tôi về Huế, Như Nguyệt dẫn tôi lên nhà nội (ở phía chùa Linh Mụ trên cách chừng nửa cây số). Chúng tôi thăm lại mảnh vườn xưa. Ông bà nội đã qua đời. Bên cạnh nhà nội là căn nhà của mẹ con Như Nguyệt hồi nhỏ, lúc ba chị chưa bỏ đi và mẹ chị và ba anh em chưa dạt về nhà ngoại. Nay nhà cửa xuống cấp, chỉ còn mảnh vườn với vài cây cối. Thỉnh thoảng, Như Nguyệt lên cuốc cỏ, chặt lá dong về gói bánh, khi thì chặt chuối ba lùn về dú chín cho con ăn. Chị bảo:

-Tuần trước, tui có gặp ba tui cũng lên vườn chặt buồng chuối đem về cho vợ con ổng.

Hai cha con đứng cùng một vườn.

Chào nhau mấy câu.

Rồi người này quay lưng, người kia cúi xuống chặt tiếp buồng chuối.

Như chưa từng là ruột thịt của nhau.

Sài Gòn, ngày 10 tháng 4 năm 2026

Hoàng Thị Bích Hà

Ảnh (Tác Giả gởi)

Biển Nha Trang có những ngày lặng gió. Nước trong xanh. Nhưng cái lặng ấy không phải lúc nào cũng bình yên. Có những cơn sóng được giấu rất sâu.

Cuộc đời Thục Nhi cũng vậy.

Nhi sinh ra trong một gia đình viên chức, nề nếp ở thành phố Nha Trang. Ba mẹ sống hiền lành, cần mẫn, chăm lo cho con ăn học. Nhi là con gái lớn, tính tình dịu dàng, nói năng cũng nhỏ nhẹ như sợ làm đau lòng ai.

Nàng học sư phạm rồi được nhận nhiệm sở tại trường trung học phổ thông trong thành phố, dạy gần nhà. Một công việc đủ để sống, không dư dả nhưng an ổn. Người ta thường nghĩ những người như Nhi sẽ có một đời bình lặng, như mặt hồ không gợn.

Rồi Nhi lấy chồng. Nàng kết hôn với Nguyễn Tuần Dương nhân viên đo đạc địa chính, nhà ở cách nhà nàng vài cây số.

Một đám cưới không ồn ào, không rực rỡ. Chỉ là hai con người kết lại với nhau, mang theo những kỳ vọng rất giản đơn: có một mái nhà, vài đứa con, và những bữa cơm nóng.

Nhưng đời không là mơ và tình không là thơ.

Tính đến nay, Thục Nhi lấy chồng được mười lăm năm. Trong 15 năm ấy biết bao đoạn trường.

Dương-chồng Nhi -không phải là cơn bão đến ngay từ đầu. Anh ta giống như một vết nứt nhỏ trong bức tường, ban đầu chẳng ai để ý. Chỉ đến khi nước mưa thấm lâu ngày, bức tường mới rạn ra, rồi đổ sụp.

Những năm đầu, Nhi vẫn nghĩ: “Rồi sẽ ổn thôi.”

Nhưng “ổn” là một thứ không tự nhiên mà có.

Anh ta đi làm không đưa tiền lương để vợ nuôi con, mà nếu có đưa vài ba triệu thì vài ngày sau, lấy cớ đi đâu lấy lại gấp đôi, không đưa thì anh ta đánh. Đánh không biết bao nhiêu lần. Hàng ngày có khi đi dạy mà mặt mày Thục Nhi thâm tím, có lần bị đánh đến gãy tay. Ám ảnh bạo lực gia đình.

Có những buổi sáng, Nhi đứng trên bục giảng, giấu đi vết bầm dưới lớp phấn trắng. Học trò nhìn cô- một cô giáo hiền lành, chỉn chu, đâu ai biết phía sau tà áo dài là những mảng tím chưa tan.

Cha mẹ của Dương là tiểu thương buôn bán nhỏ như xay các loại gia vị bỏ mối ở chợ Đầm có 4 đứa con, ba trai, một gái, có hai người đã lập gia đình.

Sau khi kết hôn, thấy dưới nhà chồng cũng đông người, nên ba mẹ của Thục Nhi mua một miếng đất gần nhà, bỏ tiền ra làm cho con gái căn nhà để hai vợ chồng ở. Những tưởng có tổ ấm riêng, Dương sẽ tu chí. Ngờ đâu, cái mác công chức chỉ là cái vỏ cho một tâm hồn rỗng tuếch và ích kỷ. Rồi Thục Nhi lần lượt sinh được hai đứa con một trai, một gái rất dễ thương. Con cái được bên ngoại đỡ đần rất nhiều. Đi đâu mang con qua gửi ngoại. Đi về trễ, ngoại nấu cơm sẵn.

Xe máy anh ta cũng mang đi cầm xài riêng. Thục Nhi phải đi chuộc về. Ngoài ra anh ta còn đi cá độ đá banh, có người về đòi nợ tận nhà. Chiếc xe máy của nàng bị Dương đem cầm. Nhi lặng lẽ vay tiền chuộc về. Chuộc về rồi, hắn lại mang đi. Cái vòng lặp ấy kéo dài đến mức, có lúc Nhi không còn nhớ nổi mình đã chuộc chiếc xe ấy bao nhiêu lần. Không có xe, Thục Nhi phải đi vay tiền mua cho Tuần Dương chiếc xe khác, Dương không những không đỡ đần kinh tế mà còn xem vợ như một “cây ATM” sống. Có nhiều lần dẫn gái đi cà phê, ăn uống quán xá khi thì gần xóm nhà Nhi ở, lúc thì gần trường Nhi dạy. Đồng nghiệp thấy, phụ huynh thấy kể lại cho Nhi. Thục Nhi đau khổ, khóc đẫm nước mắt. Nhưng tự bảo lòng nhịn được chừng nào hay chừng đó cho con lớn lên một đoạn nữa. Ly dị thì tan đàn xẻ nghé, lỗi mình không giữ cho con một gia đình trọn vẹn.

Gia đình bên chồng thì bênh con trai. Nhất là mẹ chồng. Với bà con trai bà là nhất. Bà nói:

-Con trai tao chuẩn Men lại là công chức địa chính. Con lấy được là phước. Không thiếu gì đứa con gái thích nó. Con phải chiều chuộng chồng. Nấu những món thật ngon cho chồng ăn. Đàn ông mà! Làm vợ phải chịu khó đi. Nó có gái gú gì bên ngoài thì kệ nó, miễn nó còn về nhà là tốt rồi!

Thục Nhi lầm lũi chịu đựng. Ngày đi dạy, tối về bán hàng online, vừa tự ship hàng cho khách để đỡ đồng nào hay đồng đó, chạy đi chạy lại kiếm thêm tiền. Người vừa ốm vừa đen, lấy chồng làm nhan sắc xuống dốc, tàn tạ hẳn đi.

Nhìn con gái mà ông bà ngoại xót lắm!

Rồi có lần Thục Nhi bận họp hội đồng về trễ, điện về bảo chồng cắm cho nồi cơm kẻo con đói. Nhắn qua ngoại có đồ ăn gì mang qua cho chồng và hai con ăn. Bà ngoại chạy sang, hỏi Dương con cắm cơm chưa?

Chàng rể bảo:

-Tui đây chưa có ai nấu cho mà ăn đây nè, chứ tui mà nấu cho ai!

Câu nói rơi xuống, không ồn ào. Nhưng đủ nặng để làm một người mẹ chết lặng, bầm gan tím ruột. Bà ngoại nhìn thằng con rể mất dạy mà ngao ngán.

Bà nhìn con gái mình, đứa con từng được nuôi nấng trong yêu thương, giờ đây héo hắt như một cái cây bị rút cạn nước.

Tiền kiếm được từ những giờ đứng lớp, từ những đơn hàng online giao vội trong chiều muộn… tất cả đều chảy về một nơi không đáy.

Bà bảo Thục Nhi:

-Con lấy chồng mà khổ quá! Như đày ải, nuôi hai đứa con còn phải nuôi thêm chồng vừa phá, vừa không có trách nhiệm với con. Rồi còn bị đánh đập không thương tiếc, có ngày nó đánh trúng chỗ hiểm mất mạng thì sao?

Không sống được thì bỏ nó đi, rồi mẹ nuôi cháu ngoại cho.

Bạn bè thân tín ai cũng ái ngại cho cuộc lấy chồng khổ ải của Thục Nhi mà không biết khuyên nhủ sao. Có người nói:

-Chừ vô lẽ mà tao nói ra, chứ lấy chồng như mày thà đừng lấy còn hơn!

Mấy cô bạn thân bảo:

-Sai thì phải biết sai ở đâu mà dừng lại hay đi tiếp tùy con tim mách bảo.

Chị Thúy Lan con dì ruột của nàng bảo:

-Nó tệ quá! Bỏ quách đi mà yên ổn nuôi con. Rồi sống cho ra con người. Chồng con gì nó, đã ăn hại lại còn gái gú và đánh đập vợ tơi bời hoa lá. Nói năng thì cục súc. Con cái làm sao có thể trưởng thành trong môi trường độc hại như vậy.

Con trai đầu học lớp tám (cu Kem), con gái nhỏ (bé Gạo) mới học lớp một. Hai đứa con rất ngoan và thương mẹ.

Một hôm cu Kem bảo:

-Bỏ ba đi mẹ! Con thấy mẹ khổ quá, đừng sống với ba nữa, con không muốn mẹ bị đánh!

Câu nói nhẹ như gió mà đầy ắp tình thương và sự thông cảm của con trai. Thấy mẹ bị ba đối xử không ra gì, con đã hiểu và đã đến lúc con nói ra được điều mà lẽ ra Thục Nhi phải hiểu từ lâu. Lòng Nhi như vỡ ra điều gì.

Lần lửa, chịu đựng mãi bao nhiêu lần Dương cầm xe, lấy tiền đi tiêu xài riêng với bồ, có những lần chính mắt Thục Nhi trông thấy, anh ta ôm cô bồ trong một nhà hàng gần trường Nhi dạy. Buồn, đau và thất vọng nhưng Thục Nhi vẫn chưa đủ dũng khí để trực tiếp đưa đơn.

Nhưng không ngờ người chủ động lại là Dương.

Thế rồi Dương lại có cô bồ khác, không biết lần này là người thứ mấy nữa.

Hắn đưa đơn ly hôn, ném xuống bàn:

-Ký đi!

Nhi nhìn tờ giấy một lúc lâu. Rồi ký.

Không nói gì, cũng không khóc nữa vì có lẽ nước mắt đã vắt cạn trong những trận đòn và lối sống buông thả vô trách nhiệm và thái độ phụ rẫy của chồng.

Ngày ra tòa ai cũng mừng cho Nhi đã được giải thoát.

Hôm tòa gọi Nhi lên nhận giấy, tiện thể lấy luôn về hai tờ, một tờ cho chồng. Thế là Dương (lúc này đã dọn về nhà nội ở và dắt cô bồ đã có 3 con về ở cùng, cha mẹ Dương lúc này qua Úc ở với con gái)

Dương chạy lên nhà của Thục Nhi chửi bới quát tháo rất vô lý:

-Giấy chứng nhận li hôn để tao lên tòa lấy, ai mượn mày lấy về!

Nói đoạn cầm tờ giấy đi thẳng ra cửa, chẳng thèm nhìn lại hai đứa con đang ngỡ ngàng trước thái độ kỳ cục của ba nó.

Thỉnh thoảng Dương vẫn ra vào nhà như chốn không người. Chửi bới, gây sự, vô ra tự tiện như nhà mình. Hàng xóm bảo: ly hôn rồi là xem như xâm nhập gia cư bất hợp pháp. Khi nào nó muốn thăm con thì hẹn ở nhà nội, hay quán cà phê, chở con tới cho nó gặp. Cho đến khi bạn bè khuyên Nhi xây cổng, khóa lại. Ly hôn rồi, không còn quyền tự tiện bước vào nữa.

Một cánh cửa khép lại. Chậm, nhưng dứt khoát.

Thế rồi cuộc sống ổn định trở lại. Thục Nhi chủ động lo cho cuộc sống của ba mẹ con. Họp hành, công việc bận rộn thì nhờ ngoại đón con về và nấu nướng chăm sóc các con. Thục Nhi đã có da có thịt trở lại bởi tinh thần thoải mái. Bây giờ Nhi cũng không bán thêm hàng online nữa, thong thả hơn. Chỉ lo dạy, về soạn giáo án, bày vẽ cho con học.

Qua bạn bè giới thiệu, Nguyễn Chung xuất hiện vào lúc Nhi không còn nghĩ đến chuyện bắt đầu lại.

Không ồn ào. Không vội vã. Anh đến như một khoảng lặng ấm áp mà bình yên- thứ mà Nhi đã thiếu suốt nhiều năm.

Anh hơn Nhi vài tuổi, học bách khoa, làm quản lý trong một cơ quan lớn. Gia đình tử tế. Anh từng có vợ, và đã ly hôn vì phản bội, một vết thương đủ sâu để người ta không còn nhìn hôn nhân bằng sự lãng mạn.

Nhưng anh nhìn Nhi, không phải bằng sự thương hại. Mà bằng sự tôn trọng.

Anh biết hết quá khứ của nàng. Biết cả những ngày nàng phải giấu vết bầm dưới lớp áo dài. Biết cả những lần nàng một mình xoay xở nuôi con.

-Từ giờ, để anh cùng em lo.

Anh Nguyễn Chung rất thương yêu Thục Nhi và hai con.

Cha mẹ anh đến gặp gia đình Nhi. Không phô trương. Không điều kiện. Chỉ có một điều mẹ anh Chung nói, khiến Nhi nhớ mãi:

-Con cứ ở đây nuôi con cho trọn. Khi nào các cháu trưởng thành, con muốn ở riêng hay lên ở với mẹ thì tùy ở con.

Cha mẹ Thục Nhi mừng cho con, ông bà bảo, nếu cần ông bà sẵn sàng nuôi cháu ngoại cho Nhi đi lấy chồng. Nhưng mẹ của Nguyễn Chung cũng từng làm mẹ nên rất hiểu, không nỡ tách mẹ ra khỏi con, để mẹ nuôi con khôn lớn. Không ai bắt Nhi phải chọn.

Lần đầu tiên trong đời, cô được quyền… sống theo cách mình muốn.

Đám cưới nhỏ. Vài mâm cơm, không nhận tiền mừng. Nhi mặc áo dài giản dị. Không rực rỡ như lần đầu, nhưng ánh mắt bình yên hơn. Người ta thường nghĩ tình yêu phải bắt đầu bằng những rung động mạnh mẽ. Nhưng với những người đã đi qua đổ vỡ, tình yêu đôi khi chỉ là cảm giác… được yên.

Chung về ở cùng Nhi. Sửa lại căn nhà cũ. Những vết nứt được trám lại. Cánh cửa được thay mới. Sân trước trồng thêm vài chậu hoa.

Buổi tối, có người chờ nàng về ăn cơm. Không còn những cơn giận vô cớ. Không còn tiếng chửi.

Hai đứa nhỏ dần quen với một người đàn ông không phải là cha ruột, nhưng biết hỏi han việc học, biết sửa xe đạp, biết ngồi nghe chúng kể chuyện trường lớp.

Có những thứ, không cần gọi tên, vẫn hiểu đó là gì. Và đến một lúc nào đó, sau tất cả, người ta chỉ cần một điều rất giản dị:

Một mái nhà yên. Một bữa cơm không tiếng cãi vã. Một người ở bên, không làm mình sợ.

Đã qua rồi những ngày rất dài, rất mệt, tưởng như không đi qua nổi, nhưng rồi “trời ngó lại” (chị em nàng bảo thế).

Chiều Nha Trang lộng gió, Nhi nhìn hai con vui đùa trong sân, bên cạnh là người đàn ông đang tỉ mỉ tỉa lại mấy chậu cây cảnh. Nàng cảm thấy lòng ấm lại phải chăng “đã qua cơn bỉ cực đến hồi thái lai”. Nàng chợt nhận ra giông bão của cuộc đời không phải để nhấn chìm con người ta, mà là để gột rửa những gì tăm tối, dẫn lối cho những tâm hồn thiện lương cập bến bình yên.

Saigon, ngày 03/4/2026

Hoàng Thị Bích Hà

Ảnh (Tác Giả gởi)

Nhà ông Bill ở Fairfax, trong một khu rừng cây cao dày đặc được giữ như vậy vì thế đất ở đây nhiều đồi; nhà nào cũng có đường dẫn vô sâu cả trăm thước, cột thùng thư trồng ngoài mé lộ. Đường nhỏ mà ẹo qua ẹo lai, uốn lượn lên dốc xuống dốc; xe qua lại từ tốn. Nhìn sâu vô, toàn nhà đẹp, cũ mà được chăm sóc kỹ, mỗi nhà mỗi kiểu, khác hẳn nhà ở khu mới xây; nhà nào cũng có cờ Mỹ tổ chảng, kích thước nhỏ nhất cùng bằng khung cửa chính. Wow! Khá giả đây! Bill là dân điện toán thế hệ đầu mà.

Bill bung cửa bước ra. Trông khỏe nhưng chậm.

– Hey! Nobody old and sick here.… Huar! Oh my God! Is this real?

Hóa đáp tiếng Anh:

– Apsolutely real, thank God! How’re you doing Bill?

– Rất tốt, chỉ có mấy cha bác sĩ là nhiều chuyện! Không tuần nào không thay nhau hẹn gặp. Anh vẫn gầy nhưng coi phong độ lắm! Sợ anh bị tụi nó đì tàn tạ rồi! Thank God! Finally we met!

– Tôi đã nói, chuyến này qua đây tôi phải thăm ông. Hơn cả hai chục tuổi nhưng Bill có vẻ khỏe hơn tôi đó nhe.

Bắt tay, hug, cùng nhau vô nhà, Bill đưa Hóa qua một phòng đọc sách rộng thoáng, tủ sách kín một vách tường. Đi lấy rượu….một lưng chai brandy

Rót … cụng….cheers! Ực.

– Bill, chắc ông ngồi ở đây suốt ngày?

– Còn gì hơn, tôi mê đọc… tôi đã đọc gần hết tất cả sách về Vietnam, Huar tin không?

– Tin chớ, ai đã ở đó một thời gian là mang một ám ảnh không rời, tôi có cảm tưởng như vậy, nó khó hiểu đến thu hút…đúng không?

– Càng đúng! Nhất là khi vợ người Viet! Huar, anh vừa nói “khó hiểu đến thu hút”?

– Ông nghĩ vậy sao, Bill! Tôi phải hiểu nó là tích cực hay tiêu cực đây Bill?

Bill cười to, sảng khoái.

– Oh man! Tôi chỉ được ăn những thứ bà ấy cho, mà đa số là do bà ấy tự nấu! Very unAmerican, you know! But I love it! Happy!

– Tốt! Tôi mừng ông hạnh phúc…

– Cám ơn… cám ơn. À không chỉ đọc tôi còn viết…

Bill đi lấy một quyển sách dày, ngoài bìa in “My homeland” và hình tiểu bang Texas.

– Anh đã biết tôi gốc Texas, lang bạt khắp nơi gần như không về lại, vậy mà tôi vẫn muốn giữ cái giọng ngân dài nguyên âm, ỉm nhẹ phụ âm, nghe như ai kéo vĩ cầm; chúng thích hay không thây kệ!

– Hồi xưa tôi nghe được ông không phải dễ. Tiếng Việt của làng quê tôi thì ở Sài Gòn không ai nghe được, nó như chim hót cao thấp dồn dập; tôi phải tập lai giọng, ông cứng đầu hơn đó Bill.

– Well, mỗi người mỗi khác, tự thoải mái là được… Sách này không biết nên xếp vào loại nào, nó vừa là sử liệu, vừa là ký sự, lại vừa lan man tản mạn hoài hương… tôi ghi tặng anh đây… tôi là dân computer thành phố nhưng khi anh đọc anh sẽ có cảm tưởng tác giả là dân trang trại vùng đất mênh mông đồng khô cỏ cháy..

– Sao vậy?

– Thì…thì là… thế này…cái đầu tôi là System Analyst nhưng ngực tôi là cowboys, fieldhands… hay tôi yêu cái hình tượng đã qua đó…

– Coi như tôi hiểu Bill. Miễn đừng mông muội dữ dằn như hai tay chạy xe pickup truck, vô cớ lấy súng trường nhắm, bắn chết hai thanh niên hippies chạy xe gắn máy gi-đông cao nghều, trên xa lộ vắng trong phim Easy Rider…

– À … ơi, để nhìn ngược lại xem, hồi học xong, một mình lái cái xe cà tàng lên Đông Bắc, Washington D.C., Virginia này kiếm job, mỗi lần ghé tiệm cà phê dọc đường, đám Yankees mượt mà, giọng New England, giọng Boston, nghe tôi order cũng nhìn tôi bằng ánh mắt như nhả đạn đó… ôi cái thời người ta chỉ biết có ta, khác là kỳ thị!

– Phân cách ranh giới nhòa dần chưa, Bill?

– Quê quán là tình cảm, không phải để ăn thua; đồng ý là nó có vơi nhưng nó sâu lắm… anh xem phần index... tôi viết vài dòng codes cho nó đọc từ đầu tới cuối sách, lọc ra cái index đó chứ không phải làm tay cả tuần đâu. Ngon không, Huar?

– Không những sức khỏe mà như vậy thì “nghề” còn bén lắm.

– Cũng là cách thể thao mà….

Hóa vừa nói vừa bước dọc tủ sách.

Tiếng ông Bill:

– Có vài quyển được viết trước 75 bên tay trái…

Hóa đọc tên trên gáy sách. Hoàn toàn xa lạ.

Ở cuối dãy, hơi khuất là một hộp giấy, quen quen.

Hóa nghiêng người nhìn Bill. Bill hiểu:

– Oh YES! It’s them, my friend!

Hóa rút hộp ra, lật nắp, quả vậy: hộp đựng xuyên phiếu.

– Oh Bill, damn it! You keep a box of punched cards!

– Surprised ha…Ha ha ha… bring it here, mister programmer!

Cả hai nhìn, trong hộp có những xấp xuyên phiếu, dày mỏng khác nhau, cột riêng bằng giây thun, loại thun màu sắc phổ biến ở Sài Gòn hồi đó. Cả hai im lặng.

Nhìn chúng như hồi ức hiện hình, với Hóa thì nó là đời sống hàng ngày ở cùng trung tâm điện toán chung với Bill, trước khi Hóa đổi chỗ làm (vì hiếu kỳ) qua chỗ mới đang nổ lực thay nhập tin bằng xuyên phiếu qua terminal màn hình. Bill không cùng một sự gắn bó như thế vì ông phân tích hệ thống, không tiếp xúc mấy với giai đoạn vận hành khai thác; chắc ông chỉ sưu tầm cho vui, nhưng cũng để gợi lại kỷ niệm.

Ngón tay Hóa lật từng xấp, đọc dòng chữ in trên đầu tượng trưng cho ý nghĩa của những cột máy đục lỗ. Phiếu đầu tiên của mỗi xấp là “job card”, báo hiệu một công việc kế tiếp khi máy điện toán tuần tự đọc.

Khi nhìn ở một xấp dày thấy, Hóa thấy

//LR301   JOB    (…..CLASS=E…)

Hóa la to: Trời Đất ơi! Nó đây…nó đây! Bill, ông nhớ con khủng long này không?

– Sao lại không? Tôi nghe Huar từng khổ vì nó…

Tay Hóa vần tiếp từng phiếu, lòng ngẩn ngơ.

– Huar, anh đang tìm LR302? Không có đâu, tôi cất xấp phiếu này trước khi có LR302…tôi còn nhớ cái rối rắm lúc đó…cứ bị trễ vì trục trặc trong đêm…

– Tụi tôi thiệt khổ, nửa đêm phải chạy vô phụ tìm cách chạy lại. Job quá lớn, dài cả 4 tiếng, class E choán hết ký ức của CPU, không chia CPU được mấy khoang để cho các jobs khác nhỏ hơn chạy cùng; đó là chưa nói máy đọc băng nhựa, rán 99 lần mà không đọc được một điểm nào đó trong 6, 7 cuộn vì lớp tráng từ tính chỗ đó bị ‘sủi tăm’, phải đưa qua máy rà, xớt đi, khi được khi không!

Thức đêm phờ người. Sáng ra người bên Bộ đến nhận hàng không có, đương nhiên không vui “Mình nghe computer chạy nhanh lắm mà, cứ một lần ngon lành thì một lần trễ, gì mà kỳ cục dzậy!”.

Hóa nhớ lại nụ cười của cô ấy. Cái cô bắc kỳ lai giọng. Ờ! Cô đó tên gì, tên gì… Hoa…Hồng….Xuân….Thanh… tên gì hè… cái đầu mình tệ quá…

Hóa cố hình dung lại khuôn mặt sáng, nụ cười tươi kể cả những lần thất vọng. Có thể còn lo lắng công việc bị trở ngại sau đó. Cũng đang lúc thèm ly cà phê, bèn xin lỗi “hay mời chị qua bên kia đường uống cà phê… để chờ…”. Ừ… cô ấy…chị ấy tên gì? Da mặt như trái mận, trái xoài thanh ca chín mọng đó thì tên gì mới hạp…Đào? Nah!… chịu chết! …Sao quên được!… uống cà phê, chuyện trò bao nhiêu lần mà quên tên…

Ông Bill đi lấy chai rượu… chai Johnny Walker black, rót 2 ly.

Hóa bần thần bưng hộp phiếu về ghế ngồi. Hóa nhận ly rượu, nốc hết, nói cám ơn như người vô hồn. Hình như Bill cũng nốc, rót thêm cho Hóa, ngồi yên, nhìn.

– Cơ may nghĩ ra cách: chia job làm 2, LR301 là phần đầu chạy class E vì có chương trình lớn, phần còn lại LR302 chạy class khác, chỉnh JCL, nhỏ, để các jobs kia cùng chạy; cuối giờ chạy job sao chép 6, 7 băng từ mới ra lò thành 6, 7 băng dự phòng, ít sợ “sủi bọt, sủi tăm” lần chạy kỳ tới.

– Yes! Có những lúc “đời đẹp như mơ” là có thật.

Công việc không còn trễ nải. Không phải ra quầy giao hàng “thanh minh thanh nga” này nọ rồi cà phê cà pháo.

Sau, đôi lúc tình cờ gặp “Hóa, muốn cà phê không”

Một hồi. Bill thủng thẳng:

– Cái phone bây giờ ít cũng 4G, cái computer đó chỉ có 256K, yes sir K! Mà chiếm một phòng gần bằng sân quần vợt, mình trân trọng nó như một cái gì huyền ảo kỳ diệu; người ngoài dễ gì nhìn được nó.

– Muốn làm gì cũng qua xuyên phiếu… vì vậy mà khi nghe công ty dầu lửa sắp thay xuyên phiếu bằng máy terminal màn ảnh  tôi nhảy qua liền.

– Không trách anh… kiểu như đã có vợ mà vẫn bị quyến rũ… Huar biết không, khi qua Vietnam tôi đã có bồ ở Mỹ, vậy mà khi gặp người bây giờ là vợ tôi lần đầu bên trụ sở Bộ, tôi rớt đài. Tôi tự bào chữa là “xa mặt cách lòng”!

– Thật vậy sao?

– Sao không. Tôi đeo đuổi gần 2 năm mà cô ấy vẫn khoanh tôi trong cái vòng “lịch sự”, không dám tỏ tình. Lúc đầu tôi nghĩ chắc cô ấy ngại lấy chồng ngoại quốc, lấy Mỹ, nhưng sau tôi biết chắc chắn là không phải vậy vì khi đề cập tới bạn cô ấy có người kết hôn với người Mỹ, cô vui vẻ chúc phúc…

– Tình cờ tôi biết người yêu của cô là một sĩ quan và anh ấy đã chết ngoài mặt trận, thảo nào! Chúng tôi trò chuyện nhưng chưa bao giờ nói tới yêu đương hay công việc: Cô chỉ biết tôi lui tới văn phòng Bộ như một loại cố vấn nào đó, tôi cùng toán chuyên viên của Bộ làm việc ở một văn phòng khác; tôi biết cô là thư ký hành chánh của một ban nào đó trong Bộ.

Ông Bill nâng ly, cụng, ực. Châm.

– Nếu không phải 30/4 thì không có ngày nay, ngày này qua tháng khác tha hồ ăn fast food… Ha ha ha… Lo-Ann là một người vợ tuyệt vời! Thật diễm phúc cho tôi.

– Dính tới 30/4 là sao?

– Tôi đã tuyệt vọng từ trước nhưng khi được cảnh báo phải rời Vietnam ngay, tôi không thể chịu nổi nữa, tìm gặp Lo-Ann, thu hết can đảm “tôi phải về Mỹ vĩnh viễn và đời tôi vô nghĩa nếu không có Lo-Ann”. Huar biết không, bầu trời căng thẳng của Saigon trở nên dịu êm “tôi biết lòng anh, Bill. Nếu anh nghĩ tôi sẽ là người vợ tốt thì tôi không phụ lòng anh”.

– Tụi tôi rời Saigon chiều tối 27.

– Tôi nói trưa nay có người bạn hồi ở Vietnam ghé chơi…tên Huar có lúc làm việc computer,Lo-Ann cũng có việc ra ngoài “cứ tiếp khách cho thoải mái”.

Hóa nhẩm trong đầu “Lo-Ann”…“Lo-Ann”… chết cha! Trời đất …là Loan, Loan chớ còn gì nữa. Hóa nâng ly cụng với Bill, nốc cạn. Có nên hỏi Bill không? Sao không!…Chị ấy không hỏi Huar who?, đi ra ngoài!

– Huar! Anh còn uống được nữa không?

– Sao không… cám ơn, Bill.

– À, hồi qua công ty dầu lửa thú vị không?

– Thú vị lắm… Mấy tháng đầu cũng lăn lộn với xuyên phiếu, có khi phải làm bằng tay và mắt nhìn (người cũ ở đó mới biết cách làm), vì giàn máy Raytheon với các terminals nhập tin chưa sẵn sàng. Khi mọi sự đã chuyển qua thì việc vận hành đơn giản, không khắt khe chặt chẽ như IBM bên kia; dĩ nhiên nó không mạnh, chỉ 64k, và chạy được nhiều jobs một lúc.

…………

Có tiếng xe vô sân. Hóa dán mắt vô cửa chính qua khung trống của phòng sách đang ngồi: dáng một phụ nữ quay người khép cửa, thong thả bước tới. Hóa đứng dậy.

– Bill! I do know this Hóa, đúng như tôi ngờ ngợ, cậu Hóa!

– Oh! Stupid me!

Miệng chị cười. Nụ cười tươi. Dù chân chim đã bước lên khóe mắt, khóe môi, Hóa vẫn nhìn ra nét chín mọng xưa.

– Give me a hug, Hóa… đã quá lâu rồi, cậu Hóa!

Rời cái ôm, bình tĩnh, Hóa lựa lời tiếng Anh:

– Chị khỏe không chị Loan? Chị vẫn là người phụ nữ dễ bị người khác ganh tỵ…

– Ối dào! Cậu khéo! Are you truly Hóa?

Ông Bill tính lấy thêm ly…

– No, Bill, please! It’s time for coffee, Saigon style. He’s going to drive later.

Chị đi về hướng bếp. Giọng ông Bill đầy cảm xúc:

– Sao, Huar! Anh có connect được chuyện hy hữu này không? Hay chỉ có cái đầu tôi u mê!

– Tôi không khá hơn ông đâu, Bill. Hãy cạn ly này.

Bill nói chậm:

– Nhớ chuyện xưa, nói chuyện nay, quên chuyện xưa! Máy móc thì thú vị, còn tình cảm thì…. Nói sao nhỉ… Nhớ là hạnh phúc, quên rồi mà nhớ là ân điển. Agree?

– Sure, Mr. Analyst.

Ngọc Cân – trấy Tiểu Đợi

Ảnh (minh họa – Tác Giả gởi)

Chị Nu là hàng xóm của tôi ở quận Hải Châu, TP Đà Nẵng. Chị Nu bằng tuổi chị Ba. Hồi đó tôi mười tuổi, chị Ba tôi mười bảy, còn chị Tư mười lăm. Hai người chị của tôi và chị Nu thường chơi với nhau: lúc thì tụm đầu đọc truyện, lúc thì thêu thùa, lúc thì chỉ ngồi kể chuyện vu vơ rồi cười rúc rích. Tôi thì chỉ chạy ra sân chơi ô ăn quan, banh thẻ, nhảy dây với Tép, em gái chị Nu.

Một hôm, chị Ba và chị Tư đi phố về, soạn ra nào len, chỉ thêu, kẹp tóc, giải nón, rồi mấy cái áo lót. Chị Ba gọi tôi:

– Ni vô đây, cho em hai cái áo này. Áo lót sát nách màu da, nửa lưng thôi. Mày cũng nên bắt đầu mặc vào trong để che hai cái “chủm cau” đi là vừa.

Rồi chị xếp thêm bốn cái, gói riêng:

-Của chị Nu với bé Tép. Em qua gọi chị Nu sang lấy giùm chị.

Tôi thắc mắc:

– Sao chị Nu lớn bằng lứa chị Ba, chị Tư mà không mặc áo như hai chị, lại mặc giống em với con Tép?

Chị Tư cười:

-Chị Nu với Tép chỉ cần mặc vậy thôi, vì chị Nu cũng đâu có gì.

Hai chị nhìn nhau cười múm mím.

Lúc đó tôi chưa hiểu. Sau này, tôi mới hiểu cái câu “đâu có gì” ấy, và cả cái biệt danh người ta hay trêu chị: “đứa hai lưng”. Tôi ngẫm nghĩ mãi: rõ ràng chị Nu có một lưng thôi, còn đằng trước là bụng chứ! Lớn lên tôi mới hiểu “hai lưng” là đằng trước, đằng sau đều phẳng như nhau.

Nhưng mãi sau này nữa, khi đã trưởng thành, nhìn lại cuộc đời chị, tôi nghĩ chị “Không phải hai lưng”, mà theo nghĩa bóng không có lưng nào để dựa.

Học xong tiểu học, chị Nu nghỉ vì thi trượt cấp hai. Chị Ba bảo: Nu học dở, tháng nào cũng đội sổ, chuyện học – với nó là cực hình. Nhất là giờ toán, mặt nó tái mét. Nghỉ xong, nó mập lên thấy rõ. Thôi biết đọc, biết viết, bán hàng với mẹ cũng được.

Rồi chị theo mẹ ra chợ Cồn bán bông chuối. Vài năm sau, mẹ chị sang lại cho chị một sạp gia vị khô.

Chị Ba tôi học xong phổ thông vào Y khoa, chị Tư vào Sư phạm. Cả hai sau này nhận nhiệm sở xa, lấy chồng xa.

Chị Nu lấy anh Toàn  ở xóm trên. Anh Toàn cao ráo, từng học sĩ quan Đà Lạt được một năm thì giải thể. Sau 1975, anh bị đưa đi học tập ở một huyện miền núi cách nhà hai trăm cây số. Một năm sau anh được về, nhưng sức khỏe suy giảm, đi cà nhắc vì bị tai nạn lao động.

Ngày cưới, đoàn nhà trai chỉ bưng lễ đi bộ, vì hai nhà cách nhau vài trăm mét.

Về làm dâu, chị Nu sống lầm lũi, đời chị như co lại.

Thời bao cấp vốn đã khó. Mẹ chồng chị là bà Cam lại càng khó tính hơn, vẻ mặt luôn cau có. Hàng tuần Bà Cam hay đi chùa. Nhưng cái tâm bà thì… người trong xóm ai cũng biết. Chó mèo nhà hàng xóm sang sân là đuổi chạy tứ tán. Có lần đàn gà con mới nở nhà ông Vệ chạy qua trước cổng, bà Cam vác đá đuổi ném. Mẹ con gà la quang quác, thất thanh, con gà út chạy không kịp bị trúng gãy chân. Bà Vệ hốt hoảng, xót xa nâng con gà con lên, ức quá nói vọng vào:

-Đi chùa lạy Phật trăm ngàn lạy mà ác quá cũng bằng không. Cái tâm mà ác vậy thì lạy Phật vô nghĩa.

Nhà bà Cam có vẻ khá hơn nhà mẹ chị Nu nên cả bà lẫn anh Toàn đều coi khinh chị và gia đình thông gia. Ở gần mà mẹ chị là bà Hiểu hay mấy đứa em chị chưa một lần được mời vào nhà. Mẹ chị nhớ cháu, chỉ dám đi ngang cửa rồi về.

Anh Toàn gia trưởng, lạnh lùng. Khi chị mang bầu gần sinh đi đứng khó khăn, bụng lặc lè, anh cũng chẳng săn sóc, chỉ sai bảo. Mẹ chồng thương con trai, việc gì cũng để con dâu làm. Bữa cơm, chị đứng lên ngồi xuống hết lần này đến lần khác: khi lấy muỗng, khi lấy ớt, khi bồng con một tay, tay kia xới cơm cho chồng, cho mẹ chồng.

Chị Nu nghỉ bán hàng ở chợ từ ngày lấy chồng. Ở nhà, chị bày ra bán tạp hóa. Tôi thỉnh thoảng qua mua, thay vì mua dọc đường tôi ghé chị. Mỗi lần chị cúi xuống lấy hàng, cổ áo rộng trễ xuống, tôi thấy ngực chị phẳng lì, chỉ hơi nhô lên như hai mụn ruồi lớn.

Về nhà tôi thắc mắc với mẹ: ngực chị Nu lép vậy sao có sữa cho em bé bú?

Mẹ tôi bảo:

– Tùy hình thể mỗi người. Kiểu “nắp niêu” đó con. Có sữa thì nó đầy lên một chút, cai sữa thì nó dẹp xuống, tràn ra sát da. Có người thì trĩu nặng, sinh nhiều con chảy xệ như trái mướp.

Mỗi lần thấy tôi, chị Nu mừng lắm, kéo vào hỏi thăm chị Ba, chị Tư. Hồi đó chưa có điện thoại, tôi là cái cầu nối cho chị nhớ về thời con gái.

Trong nhà, chị lúc nào cũng tất tả: bưng cơm, lấy muỗng, thêm ớt,… Một bữa ăn mà chị đứng lên ngồi xuống không biết bao nhiêu lần. Chồng thì ít khi hỏi han, quen giọng ra lệnh. Có con rồi, chị càng giống người làm hơn là con dâu. Chị lép vế một phần vì nhà nghèo hơn, nhan sắc lại thua anh Toàn. Chị ốm gầy, da ngăm, ít cười. Anh thì rất manly, học hành giỏi giang hơn. Có người nói, anh Toàn sa cơ mới chịu cưới chị Nu, chứ thành công đời nào chịu cưới chị. Chị thấp nhỏ, đứng ngang nách anh. Vậy mà chị cũng sinh cho anh ba đứa con: hai trai, một gái.

Rồi anh Toàn mở tiệm bán đồ điện nước, thuê nhà mặt tiền cách nhà hai cây số. Anh bắt đầu đổ đốn, “hoa lá cành” quên đường về bỏ bê gia đình khi quen chị Luyến, một thợ thêu ren làm mẹ đơn thân, mới hai mươi bảy tuổi, da trắng, dáng cân đối. Hai người thường đi thể dục, hẹn hò cà phê mỗi sáng.

Chuyện đến tai chị Nu. Bé Sả (con gái đầu) học lớp tám. Nó rất khôn và biết thương mẹ. Nó bảo mẹ, để đó con có cách đi rình nghe sự tình ra sao đã.

Thế là sáng sớm nó lẻn vào quán ba nó, chui vào ngồi núp sau mấy thùng carton đậy lên trên, phía sau vách phòng, nghe điện thoại của ba. Mỗi sáng, nó nghe ba tâm tình với cô Luyến. Nó về kể lại cho mẹ rồi bàn cách xử lý.

Có bữa nó đứng giữa nhà dõng dạc tuyên bố:

-Nếu ba không chấm dứt chuyện với cô Luyến, con không để yên đâu. Cô giáo con dạy rồi, hôn nhân chỉ một vợ một chồng.

Còn mẹ chồng chị, bênh con trai:

– Đàn ông, chuyện thê thiếp cũng thường thôi. Có gì mà mày làm quá lên vậy? Xấu chàng hổ ai!

Chị Nu im lặng. Nhưng bên chị đã có đồng minh là con gái của chị.

Hai mẹ con tìm gặp người kia, nói gì không ai rõ. Chỉ biết sau đó, chị Luyến biến mất. Tiệm điện nước vẫn còn, nhưng không còn bóng dáng người đàn bà trẻ.

Nhà chị Nu bớt ồn ào. Mà thực ra cũng chỉ là giọng của bà nội nó với ba nó, thỉnh thoảng nó mới lên tiếng bệnh vực mẹ nó. Con bé đã hiểu chuyện.

Chị Nu vẫn vậy, nhẫn nhịn, buồn buồn. Nhưng có gì đó khác đi. Như một cái cây chịu gió lâu ngày, không bật gốc, chỉ cứng lại.

Tôi lớn lên, rời xóm. Mỗi lần về, vẫn ghé mua vài thứ lặt vặt, chỉ để nhìn chị một chút.

Chị vẫn cười khi thấy tôi. Nụ cười mỏng, hiền, có gì đó như đã chấp nhận hết thảy.

Có những người đàn bà trong đời, không ồn ào, không nổi bật. Họ sống như một cái bóng, chịu đựng như một thói quen.

Nhưng chính họ lại là người quan trọng, chăm lo gia đình và giữ an yên cho mái nhà!

Chị Nu là một người như vậy.

Saigon, ngày 25/3/2026

Hoàng Thị Bích Hà