Gregory Bovino, được các đặc vụ liên bang hộ tống, tại Minneapolis vào tháng Giêng. Ảnh: Octavio Jones/Agence France-Presse — Getty Images
Với chiếc áo khoác gợi hình ảnh sĩ quan SS (Schutzstaffel) của Đức Quốc Xã, bộ dạng ngầu đời, mỗi lần “ra quân” là một “trận đánh đẹp,” Gregory Bovino, 55 tuổi, là cái tên được nhắc nhiều nhất trong chiến dịch truy quét người nhập cư bất hợp pháp của chính quyền Trump – nếu không kể Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem.
Ngày 27 Tháng Giêng, Gregory Bovino bị buộc rời khỏi Minneapolis và thậm chí bị tước lon “tư lệnh lưu động” (commander at-large) của Cơ Quan Thuế và Biên Phòng Hoa Kỳ (CBP). Có thể Bovino nghỉ hưu sớm và lui vào bóng tối nhưng nếu luật pháp thật sự còn tồn tại ở Mỹ thì chỗ đứng tiếp theo của Bovino phải là vành móng ngựa trước một phiên tòa xử tội giết người.
Mọi thứ phải trông như… phim
Đóng vai trò chính cho các chiến dịch trấn áp nhập cư từ giữa năm 2025, Gregory Bovino được trao quyền gần như tuyệt đối để tung hoành ở Los Angeles, Chicago và New Orleans trước khi đến Minnesota vào Tháng Mười Hai.
Dưới sự chỉ huy của Bovino, ICE trở thành một lực lượng cực kỳ hung hãn và tàn ác, với những hành động “vô pháp vô thiên” chưa từng xảy ra trong lịch sử truy bắt người nhập cư, từ việc đập nát kính xe hơi, tự tiện phá cửa nhà, đánh nghi phạm một cách tàn bạo, tấn công thô bạo phụ nữ, khiêng ném nghi phạm như súc vật, bắt trẻ em làm mồi nhử, đến việc sẵn sàng rút súng bắn chết người.
Tất cả nằm trong khuôn khổ mà Bovino gọi là “turn and burn” – thuật ngữ quân sự ám chỉ hành động dứt khoát và tối ưu hóa tốc độ. Mọi chiến dịch phải được thiết kế sao cho đạt được “hiệu ứng thị giác” như trong phim hành động nhằm khiến bất cứ ai mục kích cũng phải sợ điếng hồn.
Bovino thậm chí có một nhóm quay phim riêng để ghi lại những hình ảnh rùng rợn và đăng lên mạng nhằm khủng bố tinh thần người dân. Bovino chỉ thị lính của mình đánh giá “đối tượng” không chỉ dựa vào màu da mà còn sử dụng “tổng thể các yếu tố,”chẳng hạn đối tượng trông có vẻ hoảng hốt không; mắt họ có mở to không; họ có vẻ “lén lén lút lút” không…
Tại công viên MacArthur ở Los Angeles, đặc vụ ICE cỡi ngựa rầm rập. Tại Huntington Park – thành phố ở Nam California, Bovino đích thân chỉ huy lực lượng ICE đập nát cửa nhà. Tại Chicago, ICE đu dây từ trực thăng Black Hawk xuống một chúng cư; thả lựu đạn khói tại một khu vực trường học và còng tay một viên chức hội đồng thành phố… Thời còn làm việc ở California trước khi trở thành chỉ huy trưởng lực lượng ICE tại những điểm nóng, Gregory Bovino từng phô diễn màn bơi qua một con kênh tưới tiêu bằng bê tông ở Thung Lũng Imperial, Nam California, nhằm cảnh báo dân nhập cư lậu rằng dòng chảy ở đó rất mạnh…
Mơ làm người hùng
Trước khi trở thành ngôi sao MAGA với hình ảnh “soái ca” hùng hổ và được Trump nhiều lần khen ngợi, đặc biệt thành tích bố ráp Los Angeles giữa năm 2025, gần như chẳng ai biết Gregory Bovino là ai. Đương sự vốn là một tay sĩ quan tuần tra phụ trách đoạn biên giới 70 dặm thuộc California giáp Mexico.
Năm 1982, tại một rạp chiếu phim nhỏ ở North Carolina, Gregory Bovino, khi đó 11 tuổi, ngồi dán mắt xem bộ phim hành động The Border. Trong phim, Jack Nicholson và Harvey Keitel vào vai nhân viên tuần tra biên giới (CBP). Hệt như phiên bản Gregory Bovino bây giờ, hai nhân viên CBP trong phim là những kẻ cứng rắn nhưng bất cần luật lệ và bất chấp đạo đức. Thông điệp phim muốn nói rằng, quyền lực khi không được kiểm soát thì nó sẽ làm tha hóa con người.
Với Bovino, câu chuyện phải được diễn dịch theo kiểu khác. Những kẻ khoác áo CBP phải được xem là người hùng, hiện thân của nghĩa vụ, trật tự và lòng yêu nước. Chị của Bovino kể rằng em trai mình vô cùng tức giận khi thấy bộ phim mô tả lực lượng tuần tra biên giới như những kẻ xấu. Cậu nhóc Bovino thề rằng sau này khi trưởng thành nhất định sẽ gia nhập hàng ngũ CBP để chứng minh họ là người tốt. Ba thập niên sau, Bovino không chỉ có mặt trong CBP mà còn trở thành đại diện cho thứ mà Trump gọi là “cuộc chiến bảo vệ nước Mỹ,” đứng vị trí đầu ở trận tuyến nhằm vào những thân phận giống hệt tổ tiên Bovino ngày xưa.
Gốc gác gia đình Bovino đến từ Ý. Họ xuất thân từ tầng lớp lao động nông thôn, không khác mấy so với những người nhập cư mà Bovino xem như rác rưởi. Câu chuyện gia đình Bovino bắt đầu với người thợ mỏ tên Michele, đến Mỹ năm 1909 từ Calabria thuộc miền Nam nước Ý. Định cư ở vùng khai thác than thuộc Pennsylvania, Michele đổi tên thành Michael để dễ hòa nhập vào xứ sở mới.
Theo bài báo về gia phả Bovino đăng trên Chicago Sun-Times (“Greg Bovino’s the star of Trump’s deportation show. We trace his roots”), khi Michele Bovino đến Mỹ, vợ ông, bà Luigia, cùng các con vẫn còn ở lại làng Aprigliano bên Ý.
Vào thời điểm Michele Bovino đến Pennsylvania, nước Mỹ không có bất kỳ hạn chế pháp lý gì đối với người Ý nói riêng và nước khác nói chung muốn đến Mỹ tìm giấc mơ đổi đời. Tuy nhiên, từ Tháng Năm, 1924, Mỹ bắt đầu kìm hãm làn sóng nhập cư ồ ạt từ Nam và Đông Âu. Quốc Hội thông qua đạo luật hạn ngạch nghiêm ngặt, cắt giảm số người được phép nhập cảnh từ một vài quốc gia trong đó có Ý. Với người Mỹ lúc đó, dân Ý là đám lôi thôi, phức tạp, có máu đâm chém giang hồ, kém thông minh, dễ phạm tội hơn so với người Tây và Bắc Âu theo đạo Tin Lành.
Cũng trong Tháng Năm, 1924, Lực Lượng Tuần Tra Biên Giới (CBP) được thành lập. Vài ngày sau, Michele Bovino, 43 tuổi, nộp hồ sơ xin nhập tịch Mỹ. Ba năm sau, ông Michele Bovino bắt đầu “bốc” người nhà bên Ý sang, trong cái gọi là di cư dây chuyền (chain migration) mà sau này Gregory Bovino – với tư cách sếp CBP – lại thù ghét và chỉ trích quyết liệt. Nhờ chính sách di cư dây chuyền – tức quyền bảo lãnh người thân, gia đình Bovino vượt qua được quy định hạn ngạch.
Sau khi nhập tịch năm 1927, Michele Bovino đoàn tụ với vợ và bốn con. Họ đến Mỹ trên con tàu chạy bằng hơi nước S.S. Giuseppe Verdi. Bốn đứa con nít, trong đó có Vincenzo, 12 tuổi – ông nội của Gregory Bovino – đương nhiên trở thành công dân Mỹ theo quy chế luật “quốc tịch phái sinh” (“derivative citizenship”) dành cho trẻ vị thành niên.
Một phiên bản “hầm hố” mà Trump cần
Sau khi lấy bằng cử nhân về bảo tồn tài nguyên thiên nhiên tại Western Carolina University và bằng thạc sĩ quản lý công tại Appalachian State University, Gregory Bovino gia nhập cảnh sát nhưng sau đó đầu quân vào CBP. Tốt nghiệp khóa 325 trường đào tạo lực lượng CBP, Gregory Bovino được điều đến khu vực tuần tra biên giới ở El Centro, California, cách San Diego khoảng hai giờ lái xe.
Bovine thăng tiến nhanh, đảm nhận những nhiệm vụ ngày càng quan trọng dọc biên giới phía Nam. Sau khi lấy bằng thạc sĩ tại National War College, năm 2020, Bovino trở lại làm sếp tuần tra khu vực El Centro, một trong chín khu vực như vậy trên toàn quốc, giám sát khoảng 1,100 nhân viên, trong đó có chừng 900 đặc vụ.
Gregory Bovino nhiều lần nói rằng đám nhập cư nhếch nhác gây ra nhiều mối đe dọa cho cuộc sống nước Mỹ, đặc biệt tình trạng lái xe khi say xỉn. Trong chiến dịch “Midway Blitz” truy quét người nhập cư ở Chicago vào Tháng Chín, 2025, Gregory Bovino nói, “Midway Blitz” được phát động không chỉ lùng bắt dân nhập cư lậu mà còn nhằm tưởng nhớ một nạn nhân 20 tuổi bị thiệt mạng do một kẻ nhập cư say rượu tông chết.
Bovino quên rằng, năm 1981, chính cha mình, Mike Bovino, đã tông chết cô Janie Mae Mitchell, 26 tuổi, khi ông đang say xỉn và đâm thẳng vào xe nạn nhân ở Blowing Rock, North Carolina, gần nhà của gia đình Bovino. Chồng cô Janie Mae, Larry Dean Mitchell, may còn sống sau tai nạn, sau đó kiện Mike Bovino.
Trong phiên tòa, thẩm phán yêu cầu Mike Bovino phải được đưa đến nhà tù tiểu bang “để điều trị chứng nghiện rượu.” Trong cuộc phỏng vấn từ nhà tù với tờ The Charlotte Observer, Mike Bovino, khi đó 37 tuổi, thừa nhận mình say mèm vào đêm gây tai nạn. Nghiện rượu gây nhiều rắc rối cho Mike Bovino. Bảy năm trước đó, đương sự từng bị bắt khi lái xe trong tình trạng say xỉn. Cũng bởi nghiện ngập, Mike Bovino bị vợ ly hôn. Thỏa thuận ly dị trao cho bà quyền nuôi ba đứa con. Lúc đó, Gregory Bovino 14 tuổi…
Gregory Bovino từng nhiều lần bày tỏ tức giận trước tiến độ kiểm soát nhập cư của Tổng Thống Joe Biden. Năm 2023, Bovino bị cách chức thời gian ngắn khi liên tục viết những thông điệp kích động trên mạng xã hội. Không lâu sau, Bovino được phục chức, trở thành sếp CBP đặc trách New Orleans.
Sau khi Trump tái đắc cử, Bovino cảm thấy như “thời tới, cản không kịp.” Làm mọi thứ để được Trump chú ý, hai tuần trước lễ nhậm chức của Trump, Bovino điều động đặc vụ vây bắt dân nhập cư tại các trạm xăng và dọc những trục cao tốc ở California. Sự hung hãn của Bovino hoàn toàn khớp với hình ảnh một phiên bản mà Trump cần. Trump đưa Bovino lên vị trí tư lệnh lưu động. Với thẩm quyền “commander at-large,” Bovino có thể “thực thi công lý” ở bất kỳ đâu, không giới hạn khu vực cụ thể nào trên bất kỳ nơi nào ở Mỹ.
Câu chuyện Gregory Bovino, tương tự Stephen Miller, “thủ tướng” của Trump, phơi bày một nghịch lý mỉa mai rằng những kẻ khét tiếng trong cuộc thập tự chinh chống nhập cư đồng thời lại là những người luôn cố phủ nhận nguồn gốc thân phận nhập cư của chính gia đình mình.
Với Gregory Bovino, điều đáng nói nữa là đương sự không bị điều tra, không bị truy tố, không bị ngồi tù để trả giá cho những hành động chà đạp luật pháp khi nhân danh thực thi pháp luật.
Để hạ nhiệt dư luận sau vụ ICE nổ súng bừa bắn chết nạn nhân Alex Pretti tại Minneapolis, chính quyền Trump chỉ thuyên chuyển Bovino trở lại El Centro (California) và tiếp tục cai quản khu vực này. Phụ Tá Bộ Trưởng Nội An Tricia McLaughlin nói, Bovino “KHÔNG bị miễn nhiệm” (“has NOT been relieved of his duties”), vì ông là “một phần quan trọng trong đội ngũ của tổng thống và một người Mỹ tuyệt vời.” Có thể ngày nào đó, “soái ca” Bovino lại xuất hiện.
Trúc Phương/Người Việt
*Bài do CTV/TVBH gởi.
