Vào tháng 6 năm 2019, Taylor Swift thức dậy và phát hiện toàn bộ danh mục âm nhạc của mình mọi bài hát cô viết và thu âm từ năm 16 đến 27 tuổi đã bị bán mà không có sự đồng ý của cô. Sáu album. Hàng trăm bài hát. Cả một thập kỷ cuộc đời.
Cô không thể kiện để lấy lại chúng.
Vì vậy, cô đã làm một điều mà ngành công nghiệp âm nhạc chưa từng thấy trước đó.
Trong ngành âm nhạc, ai sở hữu bản thu gốc (master recordings) thì người đó sở hữu mọi thứ : tiền bạc, quyền cấp phép, và di sản nghệ thuật. Hầu hết nghệ sĩ không bao giờ sở hữu bản master của mình. Các hãng thu âm viết hợp đồng giữ quyền lực lâu dài, và những nghệ sĩ trẻ khao khát cơ hội thường ký mà không hiểu họ đã đánh đổi điều gì.
Taylor đã cố gắng mua lại các bản master của mình.
Câu trả lời là không.
Sau đó cô phát hiện ra một “lỗ hổng” ngay trước mắt.
Cô vẫn sở hữu chính các bài hát ,lời bài hát, giai điệu, phần sáng tác mà cô đã viết. Cô chỉ không sở hữu những bản thu âm cụ thể đó.
Điều đó có nghĩa là về mặt pháp lý, không có gì ngăn cô bước vào phòng thu và thu âm lại tất cả từ đầu.
Ngành công nghiệp cười nhạo. Người hâm mộ sẽ không bỏ bản gốc. Hoài niệm quá mạnh. Đây là tự sát thương mại.
Taylor bỏ ngoài tai mọi dự đoán.
Tháng 4 năm 2021: Fearless (Taylor’s Version) ra mắt.
Không phải bản remaster. Không phải remix. Mà là thu âm lại hoàn toàn ,từng câu hát, từng nhạc cụ, từng lựa chọn sản xuất được tái tạo và cải thiện với thêm một thập kỷ kinh nghiệm.
Album đứng đầu bảng xếp hạng.
Nhưng chiến thắng thật sự nằm ở chỗ khác.
Người hâm mộ không chỉ nghe ,họ chủ động chuyển sang nghe phiên bản mới. Họ xóa bản cũ khỏi playlist. Họ chỉ stream Taylor’s Version. Họ tổ chức các chiến dịch. Hàng triệu người cùng đưa ra một lựa chọn có ý thức: ủng hộ nghệ sĩ, không phải hệ thống đã lấy đi tác phẩm của cô.
Đây không còn là việc nghe nhạc thụ động.
Đây là một cuộc nổi dậy tập thể.
Red (Taylor’s Version) ra mắt tháng 11 năm 2021 — bao gồm các bài hát chưa từng phát hành trước đó, và bản All Too Well dài 10 phút trở thành hiện tượng văn hóa.
Sau đó:
• Speak Now (Taylor’s Version) – tháng 7/2023
• 1989 (Taylor’s Version) – tháng 10/2023
Mỗi album đều thống trị bảng xếp hạng. Mỗi album dần thay thế bản gốc trong nhận thức văn hóa. Mỗi album đều chuyển sức mạnh kinh tế trở lại cho Taylor.
Và đây là phần gần như khó tin nhất.
Trong khi thu âm lại 6 album cũ, cô đồng thời phát hành 3 album hoàn toàn mới:
• Folklore
• Evermore
• Midnights
Folklore giành giải Album của năm tại Grammy.
Midnights phá kỷ lục streaming.
Tháng 3 năm 2023, cô bắt đầu The Eras Tour.
3 giờ biểu diễn trực tiếp.
Mọi album.
Mọi thời kỳ.
Sân vận động bán hết vé chỉ trong vài phút. Các thành phố ghi nhận tác động kinh tế rõ rệt khi cô biểu diễn. Người hâm mộ bay từ nước khác đến xem.
Khi kết thúc, The Eras Tour đạt doanh thu hơn 2 tỷ USD — tour diễn có doanh thu cao nhất lịch sử.
Tháng 10 năm 2023, Forbes xác nhận Taylor Swift trở thành tỷ phú.
Không giống nhiều người nổi tiếng khác kiếm tiền từ quảng cáo hay đầu tư, tài sản của cô chủ yếu đến từ hai nguồn:
• Âm nhạc của cô
• Các buổi biểu diễn của cô
Cô trở thành tỷ phú nhờ nghệ thuật của mình.
Và đây là nước đi chiến lược mà phải một thời gian sau mọi người mới nhận ra.
Các bản thu âm lại không chỉ thành công trên bảng xếp hạng — chúng bắt đầu thay thế bản gốc trong các hợp đồng sử dụng nhạc. Phim ảnh, chương trình truyền hình và quảng cáo ngày càng chọn Taylor’s Version vì đó là phiên bản khán giả coi là “chính thống”.
Dữ liệu streaming thay đổi.
Xu hướng văn hóa thay đổi.
Các bản gốc không biến mất.
Chúng chỉ trở thành thứ yếu.
Taylor không lấy lại bản master bằng pháp lý.
Cô khiến chúng mất giá trị về mặt kinh tế.
Đó là một dạng quyền lực hoàn toàn khác.
Ảnh hưởng của việc này vượt xa một sự nghiệp cá nhân.
Nghệ sĩ ở mọi thể loại bắt đầu đặt câu hỏi mới về quyền sở hữu. Những cuộc thảo luận về bản master — trước đây quá kỹ thuật với công chúng — trở nên phổ biến. Nghệ sĩ trẻ bắt đầu yêu cầu biết họ có sở hữu nhạc của mình không. Ngành công nghiệp phải đối mặt với câu hỏi mà họ đã né tránh hàng chục năm.
Taylor không chỉ lấy lại danh mục âm nhạc của mình.
Cô thay đổi niềm tin của nghệ sĩ về điều gì là có thể.
Khi thứ gì đó bị lấy đi, bản năng là chiến đấu để lấy lại.
Taylor đã xây dựng thứ mới khiến phiên bản bị lấy đi trở nên kém giá trị.
Cô không phủ nhận nỗi đau.
Cô biến nó thành nhiên liệu để tạo ra thứ cô kiểm soát hoàn toàn.
Năm 29 tuổi, cô mất toàn bộ danh mục âm nhạc đầu đời trong một thương vụ mà cô không thể ngăn cản.
Năm 33 tuổi, cô trở thành tỷ phú.
Bạn không cần sự cho phép để lấy lại quyền lực. Bạn chỉ cần tạo ra thứ gì đó mạnh mẽ đến mức phiên bản cũ trở nên không còn quan trọng.
Theo Animac
My Lan Phạm
*Bài do CTV/TVBH gởi.
