Sài Gòn những năm 1950 không chỉ là hòn ngọc Viễn Đông với những nét kiến trúc độc đáo và nhịp sống sôi động, mà còn là nơi chứng kiến sự phát triển của ngành công nghiệp thuốc lá, với hai cái tên nổi bật là Juan Bastos và MIC. Mỗi hãng thuốc lá mang một câu chuyện riêng, phục vụ những đối tượng khách hàng khác nhau và để lại dấu ấn khó phai trong ký ức người Sài Gòn xưa.
-> Juan Bastos – “Thuốc Bát-tô” của giới bình dân và những tâm hồn “buồn sự đời”
Đối diện ngay đoạn quẹo xuống đầu phía bờ Vĩnh Hội, trên Bến Vân Đồn, gần cầu Ông Lãnh, là hãng thuốc lá Juan Bastos, thuộc Công ty Thuốc lá Đông Dương (Société Indochinoise des Tabacs). Đây là xí nghiệp sản xuất thuốc lá thứ nhì ở Sài Gòn, bắt đầu sản xuất vào cuối thập niên 1930s, sau khi đã được nhập cảng vào Nam Kỳ từ năm 1936.
Sản phẩm của hãng J. Bastos chủ yếu là những loại thuốc “đen”, nhắm vào giới “bình dân” và những người “nghiện nặng”. Người Sài Gòn xưa hay gọi tên của hãng thuốc lá này là “thuốc Bát-tô”. Đặc biệt, giới thanh niên thời đó quan niệm rằng, việc sử dụng những gói “Bát-tô đỏ” hay “Bát-tô xanh” không chỉ là một thói quen mà còn là biểu hiện của những người đã biết “buồn sự đời”, mang một vẻ lãng tử và từng trải. Ngoài ra, hãng còn có các sản phẩm như Melia vàng, Melia trắng (loại nhẹ hơn). Khoảng giữa thập niên 60, Melia vàng ngưng sản xuất, và đầu thập niên 70, Bastos cho ra thêm các mặt hàng có đầu lọc như Bastos DELUXE, Melia trắng có mùi vị bạc hà được đóng gói bằng bìa cứng, còn loại Melia xanh là loại thuốc đen đầu lọc được đóng gói bằng giấy thường.
->MIC – Biểu tượng của sự sang trọng và hiện đại
Trong khi Juan Bastos phục vụ giới bình dân, hãng thuốc lá MIC lại định vị mình ở một phân khúc khác. Hãng MIC, nằm trên đường Nguyễn Hoàng (nay là Trần Phú), là nhà máy thuốc lá đầu tiên của Đông Dương, được thành lập vào ngày 8-7-1929 bởi một nhóm các nhà tư bản người Pháp. Với công nghệ sản xuất Âu Tây, nhà máy nhanh chóng phát triển, từ công suất 100.000 bao/ngày lúc mới thành lập, đến năm 1932 đã tăng lên 4 triệu bao/tháng và đạt 44.800.000 bao/năm vào năm 1939.
Sản phẩm của hãng MIC nhắm vào giới trẻ, trung lưu, với các mặt hàng như COTAB, Mic EXTRA, RUBY. Khoảng gần cuối thập niên 60, hãng cho ra thêm các sản phẩm như CAPSTAN không đầu lọc, rồi PRESIDENT, CAPSTAN loại có đầu lọc gói bìa cứng. Đến năm 1975, MIC đã có hơn 100 triệu bao hàng năm, mang đậm dấu ấn của một thương hiệu thuốc lá “thơm” cao cấp, đối lập với “thuốc đen” của Bastos.
Những hãng thuốc lá này là một nét văn hóa đặc trưng, phản ánh lối sống và thị hiếu của người dân trong từng giai đoạn lịch sử.
gocnhocholon
*Bài do CTV/TVBH gởi.
