Ảnh: Rebecca Chew/The New York Times
The nyt: The Cruelty of Trump’s Crackdown on Afghan Refugees
Tác Giả: Ban Biên Tập THE NEW YORK TIMES
(ChatGPT chuyển ngữ. T.Vấn biên tập và hiệu đính)
NYT: Sự tàn nhẫn trong cuộc trấn áp người tị nạn Afghanistan của Trump
Ban Biên Tập THE NEW YORK TIMES
(Ban Biên tập là một tập thể các nhà báo chuyên viết bình luận, với quan điểm được hình thành từ chuyên môn, nghiên cứu, tranh luận và những giá trị nền tảng đã được duy trì lâu dài. Ban này hoạt động độc lập với phòng tin tức.)
Nhiều người tị nạn Afghanistan đã đến Hoa Kỳ trong những năm gần đây thực chất là những đồng minh anh dũng của đất nước này. Sau các vụ tấn công ngày 11 tháng 9 năm 2001, khi quân đội Mỹ tiến hành chiến tranh tại Afghanistan nhằm tiêu diệt Al Qaeda và lật đổ Taliban, họ đã tham gia vào cuộc chiến ấy. Trong suốt cuộc xung đột kéo dài sau đó, họ chấp nhận những rủi ro phi thường khi phục vụ với tư cách binh sĩ, nhân viên tình báo, phiên dịch viên, nhân viên y tế và trong nhiều vai trò khác.
Kể từ khi Taliban giành chiến thắng vào năm 2021, hơn 190.000 người tị nạn đã được đưa vào Hoa Kỳ thông qua hai chương trình — Operation Allies Welcome và Operation Enduring Welcome — được thiết kế nhằm bảo vệ những con người anh hùng này cùng gia đình họ khỏi sự trả thù. Các chương trình này nằm trong truyền thống cao đẹp nhất của chính sách nhập cư Hoa Kỳ, theo đó nước Mỹ dang tay đón nhận những người có lý do chính đáng để lo sợ bị cầm tù hoặc bị giết hại vì các lý do chính trị. Trong nhiều thập kỷ qua, người tị nạn từ Cuba, Iran, Việt Nam, Liên Xô cũ và nhiều quốc gia khác cũng đã đến Mỹ theo những chương trình tương tự. Phần lớn trong số họ cuối cùng trở thành những công dân Mỹ đáng tự hào và đóng góp tích cực cho xã hội.
Thế nhưng, Tổng thống Trump đã phản bội lòng trung thành của những người tị nạn Afghanistan bằng cách tiến hành một cuộc trấn áp quy mô lớn nhằm vào họ. Không lâu sau khi nhậm chức, ông đã đặt nghi vấn về quyền cư trú hợp pháp của nhiều người trong số họ tại Hoa Kỳ. Giờ đây, sau vụ nổ súng ngày 26 tháng 11 khiến hai thành viên Vệ binh Quốc gia bị thương vong, ông Trump còn đi xa hơn nữa. Chính quyền của ông đã chặn việc tiếp nhận những người Afghanistan vẫn đang tìm kiếm sự an toàn tại Mỹ, cắt giảm các dịch vụ hỗ trợ dành cho những người đã đến được đây, và giam giữ một số người trong hơn một tháng mà không đưa ra cáo buộc nào. Stephen Miller, một quan chức cấp cao của Trump, thậm chí đã đe dọa trục xuất những người tị nạn đến Mỹ hoàn toàn hợp pháp.
Những người bị ảnh hưởng bao gồm các công dân Afghanistan từng bảo vệ lực lượng Mỹ và hiện — cùng với gia đình họ — có nguy cơ đối mặt với sự trả thù từ Taliban. Họ cũng bao gồm các nhà hoạt động nhân quyền từng làm việc với quan chức Mỹ, các nhà báo từng hỗ trợ các hãng truyền thông Hoa Kỳ đưa tin về các hành động tàn bạo của Taliban, cùng hàng chục nghìn người khác có nỗi lo sợ xác đáng về việc bị đàn áp. Ông Trump đang đe dọa đưa họ trở lại một quốc gia nơi hình phạt cho những biểu hiện bất đồng cơ bản nhất có thể là bị cắt xẻo thân thể hoặc bị giết chết. Đối với phụ nữ Afghanistan bị buộc phải hồi hương, tương lai đặc biệt tàn khốc đang chờ đợi họ, trong bối cảnh chủ nghĩa kỳ thị phụ nữ bạo lực, được Taliban áp đặt bằng quyền lực nhà nước.
Cần nói rõ rằng, sau vụ nổ súng kinh hoàng tại Washington, việc đặt ra những câu hỏi hợp lý về chương trình tái định cư người Afghanistan là điều chính đáng. Binh nhì Lục quân Sarah Beckstrom, 20 tuổi, đã thiệt mạng, và Trung sĩ Không quân Andrew Wolfe, 24 tuổi, bị thương nặng. Cả hai đều thuộc Vệ binh Quốc gia bang West Virginia. Nhà chức trách đã truy tố Rahmanullah Lakanwal, 29 tuổi, một người tị nạn Afghanistan được cho là từng là thành viên của một “Đơn vị Zero” do C.I.A. chỉ đạo tại Afghanistan. Chính phủ liên bang cần làm mọi điều hợp lý để ngăn chặn những trường hợp tương tự. Hơn một năm trước vụ nổ súng, tổng thanh tra Bộ An ninh Nội địa đã phát hiện những khiếm khuyết trong quy trình thẩm tra và giám sát một số người tị nạn Afghanistan, đồng thời đưa ra năm khuyến nghị hợp lý về cách các cơ quan có thể phát hiện rủi ro tốt hơn.
Tuy nhiên, chính quyền Trump đang đe dọa biến quá trình này thành cái cớ để săn lùng và trục xuất những người tị nạn vô tội, những người có mọi lý do để lo sợ rằng việc trở về Afghanistan sẽ đe dọa tính mạng của họ và gia đình họ. Nếu có bất kỳ nhóm người nào xứng đáng được công nhận là người tị nạn, thì đó chính là những người đàn ông và phụ nữ Afghanistan dũng cảm đã làm việc sát cánh cùng người Mỹ. Sự phản bội của chính quyền Trump đối với họ là vô nhân đạo và đi ngược lại lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ.
Điều đó là vô nhân đạo bởi vì những quốc gia công bằng không trừng phạt toàn bộ một nhóm người vì hành động của một cá nhân đơn lẻ. Trong suốt thập kỷ qua, các hành vi bạo lực chính trị đã được thực hiện bởi những người thuộc nhiều nhóm nhân khẩu khác nhau, với các hệ tư tưởng khác nhau. Mỗi hành động đều đáng lên án. Nhưng câu trả lời không phải là trừng phạt tất cả những người cùng chủng tộc, tôn giáo hay quốc tịch. Người tị nạn là nhóm người nhập cư bị kiểm tra kỹ lưỡng nhất, và người nhập cư nói chung phạm tội với tỷ lệ thấp hơn so với công dân sinh ra tại Mỹ. Không có bằng chứng nào cho thấy người tị nạn từ các quốc gia bị chiến tranh tàn phá có xu hướng bạo lực hơn khi được cho phép tị nạn tại đây.
Các chính sách của Trump cũng đi ngược lại lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ bởi thông điệp mà chúng gửi tới thế giới. Hoa Kỳ dựa vào các đồng minh địa phương để đạt được mục tiêu của mình — dù là ở Venezuela, Ukraine, Trung Đông hay bất kỳ điểm nóng nào khác. Trong thời bình cũng như thời chiến, Mỹ kêu gọi công dân nước ngoài chấp nhận rủi ro để giúp đỡ mình. C.I.A. luôn nỗ lực bảo vệ các nguồn tin của họ, không chỉ vì sự an toàn của những người đó mà còn để chứng minh rằng người Mỹ là đối tác đáng tin cậy. Những động thái của ông Trump đối với người Afghanistan lại gửi đi thông điệp ngược lại, cho thấy Hoa Kỳ sẵn sàng quay lưng với những người đã liều mạng vì mình khi họ không còn cần đến nữa. Như Elliot Ackerman, cựu Thủy quân lục chiến và sĩ quan tình báo, đã nói: “Phá vỡ niềm tin với các đồng minh cũ là phô bày sự yếu kém trước các đối tác hiện tại và tương lai.”
Ông Trump nên xác nhận tình trạng pháp lý của tất cả những người tị nạn Afghanistan đã đến Hoa Kỳ thông qua các chương trình tái định cư và mở lại con đường để họ có được quy chế cư trú hợp pháp lâu dài. Ông nên chỉ đạo các cơ quan di trú Mỹ không sử dụng các cuộc điều tra khởi phát từ vụ nổ súng tháng 11 làm cái cớ để trục xuất người tị nạn nếu không chứng minh được rằng họ là mối đe dọa tức thời. Ông cũng nên mở lại việc xem xét đơn xin tị nạn cho người Afghanistan ở nước ngoài.
Hoa Kỳ mắc nợ những con người đã liều mạng chiến đấu bên cạnh đất nước này chống lại các phần tử của Osama bin Laden và đồng minh Taliban của chúng. Cách đối xử đáng xấu hổ của ông Trump đối với những người tị nạn ấy là sai trái về mặt đạo đức và khiến người Mỹ ở khắp nơi kém an toàn hơn.
Ban Biên Tập THE NEW YORK TIMES
