“Silent Companions” – Tranh: Sajid Jubair, Bangladesh (Nguồn: www.saatchiart.com)
THƠ DÙNG MỘT LẦN
1.
Chữ “dùng” nghe có vẻ nôm na, quê mùa và thiếu thi tính! Hẳn bọn thi nhơn sẽ lấy làm phẫn!
Ơ hay! Giống người là “loại động vật dùng”!
Dùng trí mà xét!
Dùng tâm mà cảm!
Dùng ngôn mà tuyên!
Thế thì sao lại không “thơ dùng một làn”?
Bạn ta ném ra một cụm từ “thơ dùng một lần”(tdml) mà không một dòng giải thích! Ta nghe thấy mùi vị triết học và có vẻ…”hậu hiện đại” hoặc “hậu…gì đấy”! Nên bàn nhảm tí chút.
2.
Giật hết cả cơ! Không biết “tdml” có liên quan gì không đến cái danh ngôn của bậc kiệt hiệt “không ai tắm hai lần trên cùng một dòng sông”? Kệ liên quan với chả không liên quan.
Chỉ thấy.
Cuộc nhân sinh này có vô số thứ được “dùng một lần”
Ta được Giời sinh ra và Ngài cũng dùng ta một lần! Ta như con quay, Giời búng nhõn một lần rồ mặc xác cho đến khi…ta chết một lần.
Và vô số thứ ta thấy cũng dùng có một lần.
Chả cần kể. Vì ai cũng biết hết cả rồi.
3.
Món gì mà (được, bị, phải) dùng nhiều lần nhìn tổng quát thì thấy chúng phần nhiều hoặc tất tật, đều rơi vào một hoặc tất cả khả năng sau:
.
° Rất bẩn và tất tật cùng trường nghĩa. Ví dụ: Khăn lau (nhà, bàn, người). Đúng quá đi. Hết cãi…
° Rất là ngán ngẩm. Khiến con người hết…hưng phấn. Cạn kiệt…sinh thú!
° Rất phản cảm, rất khó chịu. Bắt chước chị Quỳnh: Quen thuộc quá đến thành ức chế! Vàng son mật mỡ anh hùng hào kiệt rực rỡ sáng tươi lâm li chênh chao liêu trai bô lê rô, huê hậu, sâu bít, ngôn chí, tải đạo, phật, chúa, thánh thần…đều chung cảnh ngộ. Nếu bị, được dùng hoài dùng mãi. Lại đúng quá đi. Hết cãi.
.
Cái món thơ dùng nhiều lần cũng không thoát.
Hu hu. Ví dụ thì nhiều vô biên. Chỉ nhắc lại câu thành ngữ dân rất không gian về tình trạng thơ văn nơi trường ốc “yêu căm chiến lạc dậu fa fèo” đã là quá đủ!
4.
Thơ dùng một lần! Là ý thức sáng tạo!
Kẻ nào muốn thơ dùng nhiều lần, dùng mãi mãi, dùng muôn thủa…thì xin cứ việc “ngôn chí tải đạo” y như hiếu kinh, hệt như “nhị thập tứ hiếu” (cả nguyên bản lẫn diễn ca). Không lo bị…quên lãng đâu. Thậm chí sống rất là…dai.
Bởi, chất thải nhựa còn trường đến 700 năm thọ cơ mà.
5.
Đặng Tiến xin diễn ca ý tưởng “tdml”! Xem như là một diễn giải.
Đến chơi nhà một bọn quái kiệt,
Ừ ừ! Vẫn còn biết Đất Trời.
Nên biết rất rõ thằng người,
Rất nhiều nhầm nhọt…bố đời ha ha.
.
Giống việt lầy xứ ta đệ nhất,
Cả ngàn năm chồng chất những gì?
Hình như là ngủ li bì,
Thái – bường – lầy – lội. Rất chi lội lầy.
.
Nào quái kiệt – cùng bầy một cuộc
Kệ đời lũ chẫu chuộc ễnh ương.
Diễn thơ thi bá họ Vương,
Thơ làm xong! Vứt ra đường. Và quên…
.
Cuộc vượt thoát – điên điên đệ nhất,
Quả tay chơi – lớn mật to gan.
Chơi thơ tựa cuộc giao hoan,
Một niềm cực khoái – khỏi toan tính gì.
.
In thành sách? Tiếng chì tiếng bấc,
Bọn phê bình lấc cấc ngáo ngơ.
Phần đông đếu hiểu gì thơ,
Óc tim phèo phổi trơ trơ một đàn!
.
Dùng một lần! Một lần! Thôi nhé
Cuộc nhân sinh – hồ dễ mấy lần?
Như là bóng chớp xác thân,
Hiện tiền tí chút vạn phần hư vô.
.
Xin chứng minh bằng…tô (phở) Kiều truyện,
Biết bao là kẻ luyến người mê.
Bao kẻ tru mỏ mà chê,
Bọn hủ nho thì quy về…dâm thư.
.
Ố la la! Tố Như họ Nguyễn,
Viết Kiều xong chẳng huyễn như ai.
Nhời quê chắp nhặt dông dài,
Mua vui cũng được một vài trống canh.
.
Cần cóc gì sử xanh lưu dấu,
Cũng thây cha sử nấu kinh xôi.
Chỉ xem cái chuyện ở đời,
Một – lần – mà – lỡ! Hỡi ơi! Là tèo.
.
Kìa nhòm xem Thúy Kiều – Kim Trọng,
Đêm thề nguyền cùng bóng trăng suông.
Những là thề biển hẹn non,
Nhưng mờ từ khước…cho tròn chữ Trinh.
.
Ối giời ôi! Giật mình. Mà hãi,
Nàng Kiều nhi lải nhải những gì?
Cổ thư nàng dẫn vân vi,
Tuyền là nhời thánh khác chi gông xiềng!
.
Kim Trọng nghe cũng liền hưởng ứng,
Ố là la! Chuyển cứng thành mềm.
Ô hô! Nhân quả nhãn tiền,
Mười lăm năm nữa! Dưới đèn! Ô hô!
.
Một lần bỏ! Điên rồ và tiếc
Lại chính Kiều chì chiết thở than.
Thánh thư! Khác đéo dã tràng,
Thiệt là khốn nịn bẽ bàng. Cả hai!
.
Giá lúc ấy….Tiếc hoài tiếc hủy,
Biết mặt chưa! Những quý những thanh.
Những là Hiếu Hạnh Trung Trinh,
Nghĩ mà thấy bực c(ử)ả mình. Kiều ơi!
***
HÌNH NHƯ LÀ CÓ
Thôi thế nhé!
Chuyện xưa ta nhắc lại làm gì
Ta đã sống ta đã yêu và ta đã ghét
Ta đã được và ta đã mất…
Có chi mà nuối tiếc
Có chi mà than vãn
Ta ơi!
.
Có chi tiếc chăng?
Hình như cũng rất nhiều
Ta chần chừ để rồi ta bỏ lỡ
Những việc cần làm
Những người cần gặp
Những lời cần nói
Những chốn những nơi cần đến và càng cần phải giã từ…
Một bước ngập ngừng
Một giây ngập ngừng…
Thế là ta bỏ lỡ
Một lần và mãi mãi không thành!
.
Mây vẫn bay trên đầu
Nước vẫn chảy miên man nước chảy
Thời gian trôi thời gian chẳng quay về
Ta giật mình giật mình – đã muộn
Những việc cần làm những người cần gặp…chỉ ta biết và chỉ ta day dứt
Những lời cần nói…hóa thành thơ!
Cũng nhạt nhẽo tận cùng
Những nơi cần đến?
Dù đã là rất muộn
Nào đi thôi!
Có thể chuyến cuối cùng!
Nỗi muộn phiền không mang theo – ta nhớ.
Nơi cần bỏ?
Xin ngàn lần tha thứ…
.
Thời gian trôi
Thời gian có quay về?
Đặng Tiến (Thái Nguyên)
