T.Vấn

& Bạn Hữu

Văn Học và Đời Sống

Khải Triều: NHỮNG NHÀ THƠ CÔNG GIÁO VIỆT NAM HIỆN NAY (Biên Khảo)

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Share on print

NHỮNG NHÀ THƠ CÔNG GIÁO VIỆT NAM HIỆN NAY

Xin Bấm Vào Đây:

NHỮNG NHÀ THƠ CÔNG GIÁO VIỆT NAM HIỆN NAY

Xuân Ly Băng –Bùi Đức Dung – Dzuy Sơn Tuyền – Hàn Lệ Thu – Huan Dung – Hương Quê – Mạc Tường – Ngọc Tự – Nguyễn Quốc Thái-Nguyễn Tầm Thường – Nguyễn Thanh Sang – Nguyễn Văn Thành – Nguyễn Văn Thức-Petrus Dương Kim Quới – Phạm Thị Thái Quý – Thanh Chương – Thiên Duy -Trăng Thập Tự-Trần Mộng Tú – Trần Vạn Giã – Vĩnh An – Vũ Thạch Nhiên – Vũ Thủy –

LỜI MỞ

Viết quyển sách này,  tôi lại nhớ đến hai lần trong đời cầm bút của tôi, năm 1974 và năm 2000, tôi đã tham dự vào những buổi họp để thành lập một hội nhà văn Công giáo Việt Nam. Nhưng lần đầu, 1974, người khởi xướng việc này là Linh mục Nicolas Huỳnh Văn Nghi, Chính xứ Tận Định, Q.I  Sài-Gòn, sau là Giám mục Giáo phận Phan Thiết. Chúng tôi đã tổ chức được một buổi họp, trong buổi họp này bầu ra một Ban vận động tiến tới bầu Ban Chấp hành để hoạt động. Song, vì thời cuộc nên việc phải dừng lại. Còn lần sau, hưởng ứng lời kêu gọi của Đức TGM Francesco Marchisano, Chủ tịch Ủy ban Nghệ thuật của Tòa thánh, từ tháng 10 năm 1999, đã gửi thư ngỏ, mời tất cả các văn nghệ sĩ Công giáo trên toàn thế giới cùng đến Roma trong ngày 18-2-2000, là ngày kính nhớ Chân phúc Họa sĩ Fra Angelico (1400-1455), Giáo hội chọn làm ngày dành cho giới văn nghệ sĩ, thì chính TGM Phạm Minh Mẫn, TGP Sài-Gòn, tổ chức một cuộc họp tại hội trường Nhà thờ Chính tòa Sài-Gòn, ngày 19-2-2000, có mặt một số văn nghệ sĩ Công giáo sống tại Sài-Gòn. Nhưng ít lâu sau, một linh mục cũng có mặt buổi đầu ấy nói rằng “sẽ không có một cuộc họp thứ hai nữa”, vì có phức tạp về nhiều mặt, từ vị chủ chăn, một vài linh mục và giáo dân ngày ấy, cho đến xã hội và bản thân những người cầm bút Công giáo đã trải qua một thời kỳ đầy những xáo trộn và khó khăn của miền Nam. Họ có quá nhiều trăn trở và mâu thuẫn nhau. Cho nên đã không có thêm một cuộc họp mặt nào khác. Và như thế là không có một “nhóm” hay một Câu Lạc Bộ Các Văn nghệ sĩ Công giáo Sài Gòn nào được thành lập. Những người cầm bút, cầm cây cọ hay cầm chiếc máy ảnh nghệ thuật có mặt trong buổi họp tại hội trường nhà thờ Chính tòa Sài Gòn ngày đó, đều là những người đã trưởng thành trước năm 1975. Hiện nay, Sài Gòn, Qui Nhơn, Xuân Lộc và một vài Giáo phận khác tại miền Bắc, đã hình thành Câu lạc bộ Đồng Xanh Thơ, bao gồm những thành phần sinh vào khoảng năm 1970 trở lại. Chỉ có vài người lớn tuổi hơn, ở vị trí sáng lập các Câu Lạc Bộ này, họ tiếp tục ở lại để xây dựng và hoàn chỉnh, bên cạnh một linh mục ở vai trò linh hướng.

Nhắc lại hai việc này, tôi chỉ muốn nói đến sự quan tâm của các vị chủ chăn trong Giáo hội về sứ mạng loan báo Lời Chúa của những người cầm bút hay cây cọ trong Giáo hội Công giáo Việt Nam hôm nay. Tiếng nói của các ngài là khẩn thiết. Bởi vì, đạo đức đã mất ngôi trong xã hội, khởi đi từ trong chính con người. Còn tôn giáo thì chính người có đạo cũng sống với trạng thái hời hợt, chuộng hình thức. Kinh tế lên thì đạo đức xuống, phải chăng là một quy luật!

Từ cung điện của giáo triều, Đức thánh Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II đã viết một thư gửi các nghệ sĩ vào ngày Chúa Nhật Phục Sinh, 4 tháng 4 năm 1999. Ngài nhận định:

“Phải nhìn nhận rằng trong kỷ nguyên hiện đại này, bên cạnh chủ nghĩa nhân bản của Kitô giáo đã không ngừng sản sinh ra những tác phẩm văn hóa và nghệ thuật quan trọng, còn có một thứ chủ nghĩa nhân bản khác đang dần dần khẳng định được vị trí của mình; chủ nghĩa này có đặc điểm là không đề cập đến Thiên Chúa hay nhiều khi chống đối lại Thiên Chúa. Tình hình này đôi khi đưa tới hiện tượng : chia rẽ thế giới văn hóa với thế giới đức tin, ít là ở chỗ nhiều nhà nghệ sĩ hiện nay đã bớt quan tâm tới các đề tài tôn giáo.” (Đoạn 10)

 (Lm Phêrô Đ.X.T chuyển dịch)

Ở một đoạn khác trong thư gửi các nghệ sĩ, Đức thánh Giáo Hoàng Gioan-Phaolô II viết:

“Với lá thư này, tôi xin hứa với các anh chị em nghệ sĩ trên toàn thế giới là mình vẫn luôn luôn quý trọng và sẵn sàng giúp đỡ, củng cố sự cộng tác tích cực hơn giữa nghệ thuật và Giáo Hội. Tôi mời gọi anh chị em hãy khám phá  lại chiều sâu tâm linh và tôn giáo, vốn là nét điển hình của nghệ thuật từ xưa tới nay dưới những hình thức  cao quý nhất. Nghĩ như thế, nên tôi kêu gọi anh chị em nghệ sĩ: nghệ sĩ của chữ viết và lời nói, của sân khấu và âm nhạc của tạo hình và thông tin theo các kỹ thuật tiên tiến nhất. Còn các nghệ sĩ Kitô giáo, tôi cũng xin có lời hiệu triệu đặc biệt đối với các bạn: tôi muốn nhắc anh chị em nhớ rằng, ngoài những suy nghĩ nặng tính chức năng trên đây, ta còn thấy có một sự liên minh chặt chẽ và luôn luôn giữa Tin Mừng và nghệ thuật, nghĩa là các bạn được mời sử dụng trực giác sáng tạo của mình để đi sâu vào mầu nhiệm Thiên Chúa Nhập Thể và đồng thời, đi sâu vào mầu nhiệm con người (Đoạn 14)

          (Nguồn: Nhà thờ Chính tòa GP. TP.Hồ Chí Minh)

Đến lượt ĐTC Phanxico, Ngài mời gọi các nghệ sĩ dùng nghệ thuật khơi dậy lòng khao khát Thiên Chúa.

Sáng thứ Năm 17/2/2022, Đức Thánh Cha đã tiếp các nghệ sĩ thành viên của Hiệp hội Phục vụ Vẻ đẹp nhân kỷ niệm 10 năm thành lập của tổ chức. Đức Thánh Cha đã khuyến khích các nghệ sĩ dùng nghệ thuật diễn đạt vẻ đẹp của Thiên Chúa để khơi dậy trong người khác lòng khao khát Thiên Chúa.

Được thành lập vào năm 2012 để thúc đẩy sự trao đổi giữa các nghệ sĩ và Giáo hội, Hiệp hội Phục vụ Vẻ đẹp cung cấp giáo dục, cầu nguyện, hỗ trợ tinh thần và kinh tế cho các thành viên, là các nhạc sĩ, thi sĩ, ca sĩ, họa sĩ, kiến trúc sư, nhà điêu khắc, diễn viên và vũ công.

Đức Thánh Cha nhắc lại rằng Kinh Thánh nói nhiều về vẻ đẹp của vũ trụ, điều phản ánh vẻ đẹp của Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa. Ngài nói: “Theo một nghĩa nào đó, việc sáng tạo nghệ thuật hoàn thiện vẻ đẹp của Công trình sáng tạo, và khi được truyền cảm hứng bởi đức tin, nó sẽ cho con người thấy rõ ràng hơn về tình yêu của Thiên Chúa, nguồn gốc của nó.”

Đức Thánh Cha ca ngợi 10 năm hoạt động của Hiệp hội và “tình yêu và niềm đam mê” của các thành viên khi chia sẻ tài năng Chúa ban cho những người khác để truyền bá thông điệp đức tin và truyền giáo. Ngài nói thêm rằng nghệ thuật đích thực có thể nói một cách hùng hồn về vẻ đẹp và sự tốt lành của Thiên Chúa.

Đức Thánh Cha tiếp tục thúc giục các nghệ sĩ tiếp cận với những người nam nữ trong thời đại chúng ta theo cách mà người khác hiểu được các nghệ sĩ, thay vì tạo ra một phong cách nghệ thuật “không thể hiểu được và bị niêm phong”. “Hôm nay, Giáo hội dựa vào các bạn để giúp các anh chị em chúng ta có một trái tim nhạy cảm và từ bi, một cái nhìn yêu thương đổi mới đối với thế giới và tha nhân”.

Theo Đức Thánh Cha, nỗi buồn và sự xa cách dường như đang chiếm ưu thế trong

 xã hội hiện nay. Do đó, nhiệm vụ của các nghệ sĩ là giúp thế giới khám phá lại vẻ đẹp mà Thiên Chúa chia sẻ với nhân loại.(Theo Hồng Thủy-Vatican News/CSR-582-2022)

Còn những nhà phê bình hay người giới thiệu những nhà thơ này, như chúng tôi đang làm, cũng không thể nói hết được những tinh túy của những nhà thơ mà chúng tôi giới thiệu họ với độc giả.Chúng tôi xin quý vị bỏ qua những thiếu sót, những bất cập như những hạt sạn trong một bình chứa đầy những trân châu và ngọc quý. Chúng tôi viết quyển sách này chỉ với một lòng quý mến các nhà thơ có tên trong sách. Họ là một số nhà thơ rất khiêm nhường, viết được một số bài rồi tự in ra vài chục cuốn tặng bạn bè, thân hữu, họ ý thức vai trò truyền giáo của mình trong một thế giới ngày càng tục hóa, vô thần và đạo đức sa sút nghiêm trọng. Điều thứ hai là một ước nguyện: giới thiệu những nhà thơ này với độc giả. Chúng tôi chỉ là người giớithiệu, không làm công việc bình hay nhận định. Nếu điều này có ở một vài nhà thơ hay ở một số bài, thì đó là cảm xúc, là một bất ngờ nơi chúng tôi trong một phút giây ngẫu hứng. Thật tình, chúng tôi muốn giới thiệu nhiều hơn hiện có, chỉ tiếc thiếu tác phẩm, nên đành dừng lại ở con số 23 tác giả.

Sài Gòn 30.9.2022

Khải Triều