Vòng Tròn Xoáy – Tranh: THANH CHÂU
Về hoàn cảnh ra đời của bài thơ, Bên Này Bên Kia Núi Chứa Chan.
Qua thần giao cách cảm, tôi được biết, người tình già của tôi, Thái thị Khương, đang trong thời kỳ ốm nghén.
Hàng tuần, nàng phải đi khám phụ khoa.
Nên kỳ này, Câu chuyện Văn Chương, tôi viết thay cho nàng.
Và, câu chuyện kỳ này, bắt nguồn từ một lời comment của cô em văn chương của tôi, ĐÊM MƠ, đang, cùng ông xã, hành nghề, là một cặp song ca, đang “hot”, cho một câu lạc bộ văn nghệ bên thành phố Montreal, Canada.
Cô em tôi, lò Gia long, nữ sinh.
Viết văn, làm thơ, bình văn, thơ, nghiệp dư ca sĩ, hôm nay, bây giờ, sau khi thất bại, không thuyết phục được mẹ, cho chọn con đường ca sĩ chuyên tu, lúc mới chớm dậy thì, cách nay trên 30 niên.
Em viết :
“Thơ anh viết từ nỗi nhọc nhằn trong trại tù, nên nỗi nhớ càng da diết, lòng khát khao tự do càng mãnh liệt, và tấm lòng dành cho quê hương càng đau đáu phận nước điêu linh, nung nấu sự can đảm, chịu đựng và chờ đợi một ngày mai khác xa cái đời hiện tại.
Anh là thi sỹ thực sự anh ạ.
Một mỹ danh mà nhiều người đã lạm dụng, nhưng với anh thì không một chút nào.”
Vâng, bài thơ này tôi làm khi ở trại tù Z30A, dưới chân núi Chứa Chan.
Thực ra, xa hơn 20, 30 km, chứ không gần xịt, nhưng nhìn, giống như, gần xịt.
Nhưng sân ga, con tàu, thì gần xịt.
Đó là ga Long Khánh.
Nhiều đêm, hầu như hằng đêm, tôi nghe tiếng còi tàu.
Tàu đến, tàu đi, tàu hoàng hôn, tàu bình minh.
Và, tôi tưởng tượng, tôi mơ ước, đợi chờ, những chuyến tàu theo mộng tưởng.
Tàu nào chở người đi, ra biên cương nuôi chí căm thù.
Tàu nào chở người về, cho sứ mệnh phục quốc, giải cứu quê hương.
Tiếng còi tàu hằng đêm, như mời gọi, như thúc giục, là hiệu lệnh:
– Hãy phá nhà tù, tung xích xiềng.
– Hãy vượt rào, với trái tim quả cảm.
Nhưng rồi, tàu có thấy chi mô, những người trai năm xưa, giờ, bại xuôi rồi chăng, nên tàu bỏ đi, còi xa, mất dần.
Dưới chân núi là một sân ga nhỏ,
Mà con tàu, thét gọi hằng đêm,
Tiếng còi nghe, lòng mình buốt nhói,
Đã trể rồi ta, mấy bận tàu qua.
.
Lạ nhỉ, tiếng còi tàu mỗi đêm,
Nghe như réo gọi, giục giã, lần khân,
Rồi giận hờn, trách móc, tức tối,
Tàu bỏ đi, còi xa, mất dần.
.
Bao nhiêu rồi, tàu đến, tàu đi,
Đã bao nhiêu, chiến hữu lên đường,
Đã bao nhiêu tàu về Phục-Quốc,
Sao còn đây ta, trong buổi nhiểu nhương.
.
“ Sao còn đây ta, trong buổi nhiễu nhương.”
Thao thức, trăn trở, mang nỗi buồn hổ nhớ rừng trong thơ Thế Lữ.
Cũng trong tù, Z30A, dưới chân núi Chứa Chan, một bài thơ khác :
TRONG TÙ SỜ RÂU
Nơi ta ở bây giờ, dưới chân núi Chứa Chan,
Trong một trại tù, rào, tường kiên cố,
Nhìn mũi súng, lưỡi lê, như ra điều thách đố.
Ta chỉ muốn sờ râu, cười khan.
.
Thật buồn cười cho chòm râu của anh,
Có lúc thật đẹp, có lúc xấu tệ.
Lúc đẹp, anh soi gương hoài và nhớ em vô kể,
Lúc xấu xí, anh cạo liền, không để.
.
Trong tù, sờ râu là một cái thú,
Như thú nhận thư nhà, thú xem ảnh vợ con.
Thú được thăm nuôi và nhận quà đều đặn.
Thú Chủ nhật ở nhà, mộng lớn, mộng con.
.
Trong tù, sờ râu và anh thấy hết,
Thấy nước tang thương, thấy nhà tan tác.
Thấy khổ ải, oan khiên, thấy trùng trùng uất hận.
Và thấy mình bất lực, gặm nhấm nỗi buồn đau, man mác.
.
Trong tù, sờ râu và anh nghe biết,
Nghe nỗi oán than của trăm họ, tiếng rên xiết của muôn dân.
Và nghe mình buốt nhói, đòi đoạn
từng hồi.
Trong tù, sờ râu là một cái thú,
Cảm ơn râu, cảm ơn râu, cảm ơn râu.
Râu đã giúp ta qua cơn thống khổ.
Cảm ơn râu, cảm ơn râu. cảm ơn râu.
Cảm
ơn,
Râu.
Trong tù, Z30A, dưới chân núi Chứa chan, một bài thơ khác:
NGUYỄN TRÃI
Thao thức hoài cùng nỗi đau Nguyễn Trãi,
Nhiều đêm, không làm sao chớp mắt,
Trăn trở cùng núi sông trở trăn,
Nghe vọng lại, tiếng người khuất mặt.
.
Hơn sáu trăm năm từ Nguyễn Trãi rồi,
Mà cơn quốc biến vẫn còn thôi,
Con đỏ, dân đen, đau đời quằn quại,
Căm gận bầm gan, tím cả môi.
.
Trăn trở hoài, cùng tiếng đêm thầm thì,
Nằm ngửa, nằm nghiêng, lật trái, lật phải,
Không làm sao chớp mắt,
Nghĩ mình, chung nỗi đau Ức Trai,
Nhủ mình, phải làm gì cùng Nguyễn Trãi.
.
Trắng đêm thức, với những cơn mộng tỉnh,
Đôi lần, thấy Nguyễn Trãi trong mơ,
Một mình, không có nàng Thị Lộ,
Cầm trong tay, một Cáo Bình Ngô.
.
Mùa mưa kéo dài với những cơn muộn sót,
Những giọt rơi thánh thót xuống đời ta,
Như những lần Ức Trai gieo vần chọn chữ,
Bút thần, dệt nên khúc Hùng Ca.
.
Màu trắng sữa ngoài song sắt là ánh trăng,
Hay báo hiệu bình minh,
Lòng bồn chồn, phân vân ta tự hỏi,
Tiếng còi xa là tàu đã mấy giờ,
Chuyến cuối đêm, hay đầu ngày ra khỏi.
.
Tiếng còi xa, tiếng còi xa, còi xa,
Đêm dần qua, đêm tối dần qua,
Trắng bao lần, với hồn Nguyễn Trãi,
Đau cùng ông, nỗi đau quê nhà.
Thái thị Khương,
Mình yêu dấu,
Bài này, anh viết thay cho mình, lúc mình thai kỳ.
Anh có thể viết hay hơn, nhưng anh không cho phép mình viết hay hơn.
Cái hay hơn đó, chắc có, anh phải dành cho mình.
Lẽ nào, mình đang buổi thai kỳ, anh lại ăn cắp cái vinh hiển của ngòi bút mình.
Mình, yên tâm, enjoy cái hạnh phúc của người mẹ ở U70, thế giới này, duy một.
Anh sẽ đều chi, gởi tặng phẩm cho mình, nhiều, nhiều chân dung ngài
Benjamin Franklin, để, nếu cần, đốt, sưởi ấm nơi nào còn buốt giá, và nhớ mua giò heo hầm đu đủ, để có nhiều sữa cho con bú, anh thì không.
Con của chúng ta, biết đâu, sẽ là một thi sĩ nhí, mong nó không khùng, như người đàn ông mắt sâu râu rậm của mình.
Amen.
Lê Mai Lĩnh
(CÂU CHUYỆN VĂN CHƯƠNG)
