Tôi được học gần hết bậc tiểu học dưới nền giáo dục VNCH. Tôi mê đọc sách và ở lứa tuổi đó, tôi chỉ được đọc những truyện tranh, trang báo dành cho thiếu nhi và đọc lén rất nhiều truyện thuộc tủ sách Tuổi Hoa mà anh chị mua hoặc thuê ở tiệm gần nhà.
Sau sự kiện lịch sử 4/1975, theo gia đình rời Dalat đi Kinh Tế Mới, ngoài những cuốn sách cũ mẹ mang theo thì gần như tôi không còn có gì để thỏa mãn niềm đam mê đọc của mình. Khi được đi học trở lại, thư viện trường nơi vùng quê mới cũng nghèo như chính cuộc sống ở đó. Tuy nhiên, tôi cũng được đọc khá nhiều tác phẩm mới liên quan đến chương trình học của mình. Đọc, để hiểu và để làm bài tập làm văn. Đọc, để thỏa mãn nhu cầu chính mình và đọng lại không nhiều cảm xúc.
Những năm cuối thập niên 80, khi đã trở thành cô giáo, nơi tôi lui tới nhiều nhất vào mỗi cuối tuần là Nhà sách Phương Nam ngay khu Hòa Bình Dalat. Lúc đó, ở đây vẫn còn cho thuê sách và tôi thường chọn đọc nhiều nhất là truyện dịch. Tôi nhớ những cuốn:“Lâu Đài Người Bán Nón”– A.J. Cronin; “Ông Già Và Biển Cả” của Ernest Hemingway; “Những Cuộc Phiêu Lưu Của Tom Sawyer” – Mark Twain;“Đồi Gió Hú”, “Jane Eyre”–Bronte, …
Với tôi, truyện dịch thường khô khan và tôi thật sự không thích bằng được đọc những tác phẩm “thuần Việt”. Tuy nhiên, trong giai đoạn đó, nguồn sách Việt Nam không dồi dào như bây giờ (có quá nhiều lý do và không thể biện minh) và tôi không có nhiều lựa chọn. Tuy nhiên, vẫn may mắn cho tôi, những cuốn sách, truyện mà tôi từng đọc được dịch bởi các dịch giả cự phách.
Bây giờ thì lại khác, nguồn sách, truyện của tác giả Việt quá phong phú; sách dịch, văn học dịch nở rộ và trong số đó, có cuốn đọc xong, tôi có cảm giác hình như mình không hiểu gì. Không hiểu thì cũng chẳng có cảm xúc gì về tác phẩm.
Một ngày đẹp trời, tôi được đọc trên trang T.Vấn & Bạn Hữu trọn vẹn tác phẩm “Thérèse Desqueyroux”, một trong những tiểu thuyết nổi tiếng nhất của François Mauriac được nhà văn Trương Vấn chuyển ngữ sang tiếng Việt.
Dịch giả Trương Vấn (tôi xin phép được gọi ông như vậy) đã tích lũy được vốn từ vựng thật dồi dào; đặc biệt là kiến thức về từ đa nghĩa, về cấu trúc ngôn ngữ. Chính vì vậy, bản dịch uyển chuyển, dễ đọc, dễ cảm và dễ thấm.
Tôi đọc không chỉ một lần, đúng vậy. Tác phẩm đủ sức cuốn hút để tôi ngồi đọc một hơi mà không hề cảm thấy nhàm chán. Ngôn ngữ dùng trong giao tiếp hay khi độc thoại của nhân vật, nhiều khi ông sử dụng những từ thuần Việt, ngồ ngộ, dễ thương khiến tôi vô cùng thích thú, đôi khi thoáng ngỡ ngàng.
Tác phẩm đã đưa tôi đi qua mọi cung bậc cảm xúc rồi bâng khuâng, bâng khuâng hoài với cái kết. Có lẽ dịch giả đã mang đầy đủ phẩm chất của một nhà văn, cho nên nguyên tác được ông chuyển ngữ sang tiếng Việt vừa giữ lại được đầy đủ hồn cốt, phong cách của tác giả, vừa gần gũi, quen thuộc với độc giả Việt Nam. Tôi là một trong nhiều độc giả Việt Nam đó. Tôi như đang nhìn thấy một nàng Thérèse đang thẩn thơ đâu đó trong rừng thông Đà Lạt mù sương, vắng lạnh, cô đơn. Có lẽ nàng đang có một hạnh phúc mới và dĩ nhiên, nàng mãi mãi thanh xuân…
Được biết, Tủ Sách điện tử của trang T.Vấn & Bạn Hữu cũng đang chuẩn bị để ấn hành tác phẩm chuyển ngữ này (và dĩ nhiên, ở dạng e-book). Vậy là, rồi đây giữa Đà Lạt mù sương, tôi lại có dịp được nhìn ngắm nàng Thérèse chập chờn trong vắng lạnh, cô đơn giữa màn hình máy đọc mỗi khi chợt nghĩ về một mảnh đời tưởng chỉ có trong tiểu thuyết.
Nguyễn Thiên Nga
©T.Vấn 2022
