Ma – Tranh: INx INx (Nguồn: www.saatchiart.com)
PHI LÍ
1. Phi giao tiếp
Những con chim cả đời sống trong lồng
Được chăm chút chi li
Hết mốt thì vứt
Chúng không tài nào hiểu nổi
Vì sao lại có rừng xanh
Vì sao lại có bầu trời…
.
Những con gà loanh quanh bên cối giã cối xay
Vĩnh viễn không hiểu
Vì sao đại bàng luôn chọn những đỉnh núi cao nhất
Và sải đôi cánh rộng
Giữa tầng không tít tắp đón ánh bình minh
.
Những con vật được nuôi, được chăm béo múp
Để làm vật tế thần
Kênh kiệu vênh vang
Không tài nào hiểu nổi muôn loài
Khó nhọc kiếm sống
.
Thế giới luôn như thế
Phi giao tiếp
Phi giao tiếp
Hoàn toàn phi giao tiếp
Nô lệ và Tự do
Không có tiếng nói chung
Không có thẩm mĩ chung
Không có đạo đức chung
Không có thánh thần chung
Không có
Tuyệt nhiên không
Nếu có đối thoại
Cũng chỉ là cuộc trò chuyện giữa những người điếc. /.
2. Yêu ngược
Những con chó giữ nhà, yêu xích tròng nơi cổ
Những con chim cảnh quất, tất nhiên yêu những cái lồng
Y hệt những tên hổ mang hổ lửa hổ phù, yêu cái bộ đồ mà hồ xuân hương đem ra giễu không ngô không ta đầu trọc áo không tà
Những cái cây vô dụng chỉ có rễ lòa xòa rối rắm, yêu cái bia đá khắc tên tiềm năng củi
Nhờ vậy nó được trồng vào những nơi được gọi là linh (tinh) địa nên sinh ra toàn (quái) nhân kiệt (quệ)
Những con gà, con lợn được nuôi chuẩn bị tế thần, yêu nước sôi cùng dao và thớt
Những thằng chả được dân gian nhục mạ là gà gì đó thiến sót, yêu chế độ đến cùng vì sổ hưu mệnh giá rất cao
Những kẻ kiếm tiền bằng nghề lang (băm), yêu bệnh viện như yêu thánh đường
Những tay nghiện hút, yêu cần sa nha phiến, thuốc lắc
Những cái máy dạy văn, yêu văn mẫu triền miên
Sông Tô Lịch, yêu rác và nước thải
Một bộ phận có thể là không nhỏ người việt ăn cơm hà thành, yêu Trung Nam Hải
Rất nhiều kẻ làm thơ, yêu sụt sịt mũi dãi
Và tù nhân, hầu hết, yêu trại giam…
Kì cục ư?
Nhìn mà xem
Thật đấy.
3. Máy móc
Bỗng nhiên nhớ một ý thơ của ai…
Xót xa những chân trời không có cánh chim bay
Càng xót xa những cánh chim bay quẩn
Trong khu vườn nhân tạo lưới giăng vây
Những con chim ríu ran hót
Mê say
Mê say
Và mê say
Không còn chân trời xa vẫy gọi
Những con chim hài lòng với khu vườn
Một ngày hài lòng
Một tháng hài lòng
Một đời hài lòng
Những con chim tuyệt tự
Khu vườn trống rỗng
Những con chim máy thay vào
Những cái đập cánh được lập trình
Những đường bay được lập trình
Và tiếng hót cũng được lập trình
Chim robot tiếng nghe xem chừng lấn át
Giả tiếng chim nhai nhái tiếng quỷ ma
Hình như còn giả cả tiếng người
Những khu vườn vây lưới
Bầy chim
Những khu vườn
Và bầy chim thiếu chân trời…
4. Tu từ
Như con chó quyến luyến sợi dây xích cổ
Như con chim yêu mến cái lồng
Như con rùa say mê nơi xó cửa
Như con bò chỉ nhìn thấy đống rơm…
.
Những nô lệ nô tài yêu mê đắm
Dấu ấn đóng trên bả vai thậm chí là trên mặt
Hằn in trọn kiếp trọn đời
Nô lệ nô tài coi đó là mệnh trời…
.
Nô lệ nô tài xòe tay điểm chỉ
Nô lệ nô tài chữ nghĩa đầy mình
Nô lệ nô tài vinh hoa phú quý
Nô lệ nô tài trước tác đẳng thân
.
So sánh với bò với rùa với chim và chó
Oan cho chúng. Quả là rất là oan!
Có lẽ nên làm so sánh ngược
Thì đúng hơn!
VĂN CHƯƠNG NHƯ MA ÁM
Thảo nào có câu “Thi trung hữu quỷ!”
NHỮNG CHIẾC GHẾ
[Chợt nhớ Eu.Ionesco]
1.
Trong tâm trí có phần tù mù và buồn chán của tôi cứ luôn hiện hình những chiếc ghế
Tôi biết đó là ám thị nhiều phần tiêu cực
Tôi từng say mê vở kịch mang tên ấy
“Những chiếc ghế” của Eu.Ionesco nổi sóng dư luận một thời
Những lớp sóng cuộn lên từ thủ đô Pháp quốc
Vượt qua muôn vàn rào cản muôn vàn trắc trở muôn vàn bưng bít
Đã đến với một gã khờ tỉnh lẻ tít mù mây bắc việt
Giật mình
Ngỡ ngàng
Gã khờ tuổi đôi mươi
Những chiếc ghế vô hồn câm lặng
Những chiếc ghế nơi phòng họp
Đảo cô đơn tịch mịch đêm đen
Khán phòng không một bóng dáng con người
Chỉ có những chiếc ghế
Ken dày
Lấn lướt
Chiếm hết mọi lối lại đường đi
Ghế và ghế và ghế
Tiếp tục được mang ra
Thế gian lặng ngắt
Nực cười và hiu hắt
Hối hả và ảm đạm thê lương
Nhân loại thiếu khuyết tật nguyền mù, câm, ngọng, tập tễnh
Một cõi nhân gian khiếm ngôn uể oải tan vỡ nát vụn
Gần nửa thế kỉ trôi qua vô vàn tẹp nhẹp, vô vàn bi ai đã qua
Gã khờ là tôi vẫn run lên khi nghe ba tiếng “những chiếc ghế”…
2.
Những chiếc ghế
Ghế số nhiều không giới hạn
Người được ngồi ngồi tối ngày ngồi mút mùa ngồi đến khi không thể còn ngồi ngồi đến khi tàn mạt cuộc chơi tàn mạt cuộc đời ghế vẫn vẹn nguyên
Người chờ được ngồi ôi thôi đông xá kể
Đầu xanh tuổi trẻ
Chờ
Trán hói kính trắng
Chờ
Bạc râu bạc tóc
Chờ
Còn nằm trong nôi
Chờ
Tã lót ỉa đùn
Chờ
Như măng mọc thẳng
Chờ
Như tre già gộc
Chờ
Những chiếc ghế chờ ngồi kiên nhẫn, lầm lì, câm lặng
Những chiếc ghế long li quy phượng
Những chiếc ghế tùng trúc cúc mai
Những chiếc ghế nạm vàng nạm ngọc
Những chiếc ghế vinh quang vạn tuế vạn niên
Những chiếc ghế dẫn dụ
Những chiếc ghế tốt tươi lộc lá
Những chiếc ghế thơm tho quyến rũ
Những chiếc ghế như bùa hộ mệnh như huyệt đạo hiển vinh ba họ chín đời
Những chiếc ghế đang đợi người ngồi
Tầm vóc nhân gian bắt đầu từ ghế
Bắt đầu từ đít từ mông
“Đầu đội trời và chân đạp đất” đã thành xưa cũ
Đã thành điều mai mỉa
Đã thành quá khứ xa vời
Bỏ xó, phế thải, đã thành…
3.
Mấy chục năm ám ảnh
Hằn sâu vào óc não
Những chiếc ghế ma ám chập chờn hư thực
Những chiếc ghế lấn lướt lấn át lấn chiếm khắp nơi
Người bỗng dưng mất hút
Người bỗng dưng khiếm diện
Nhân gian chỉ còn lại ghế ngồi
Bi đát mang gương mặt nực cười
NGẪU TÁC
[Nhân có những tin nhắn của bạn bè về ông hoàng thơ tình…]
Vài trang sách cũ. Ta lật lại,
Vài trang. Chỉ mới vài trang thôi!
Ngơ ngác. Sững sờ. Và khiếp hãi,
Đất sụt dưới chân! Luống rụng rời!
.
Bạn bè tin nhắn! Người người hỏi
Chuyện có thật không? Có thật không?
Trời ơi! Chuyện ấy ai dám bịa!
Sách báo còn kia. Như chứng nhân.
.
Những dòng tin nhắn. Như cật vấn,
Ta sững sờ. Nông nỗi vì đâu?
Chuyện mới đây thôi. Sao không biết?
Sao có vẻ chôn chặt đào sâu?
.
Ta tự biết. Tránh xa hiếu sự
Cho nhẹ thân. Cho bớt ưu phiền
Oán thù tháo cởi và rũ bỏ
Tội ác? Khắc sâu. Chớ lãng quên…
.
Có nhà thông thái từng quả quyết
Trong cõi đất trời rộng bao la
Vô số thứ ngụy trang che đậy
Nhập nhèm đen trắng thánh lẫn ma
.
Nhưng chắc chắn. Hiện hình rõ nét
Muôn đời còn mãi. Chẳng đổi thay
Mặt Trời. Mặt Trăng. Và Sự thật
Nào ai bác bỏ? Xin giơ tay!
.
Những trang sách cũ ta lần mở,
Một thời như thế! Hiện. Hiện dần.
Ai ngỡ ngàng? Bao nhiêu thần tượng
Lộ nguyên hình. Người cõi phàm trần.
.
Ai thất vọng? Và ai kinh tởm?
Một thời! Thi/văn/nghệ/sĩ – trí thức/hóa ác nhân?
Một thời lên đồng! Và ngậm máu!
Đao bút! Truy bức !Đến tận cùng!
.
Ai rùng mình? Lạnh người? Run rẩy?
Một thời như thế! Thế, một thời!
Tù rạc. Ngăn cấm. Và treo bút.
Ngậm oan! Câm lặng! Biết bao người?
.
Người mình! Dễ tính! Và dễ dãi
Nhớ nhớ quên quên…Xóa. Xóa nhòa
Lại sẵn trong lòng niềm hoài cổ
Rằng, bao giờ cho tới ngày xưa!
.
Bàng bạc phủ dần/đầy mầu cổ tích
Thần tượng điểm tô. Đẹp. Sáng ngời…
Phàm trần, lem luốc. Rũ. Rũ hết
Sự thật chỉ còn có nửa thôi!
.
Mở trang sách cũ. Để ta nhớ
Một thời mê lầm. Ông cha ta
Học phí là máu là nước mắt
Bài học đắng cay. Đâu đã xa!
.
Tẩy rửa oan khiên đâu có dễ!
Vài lời nói khéo! Những sáo ngôn
Vinh danh! Rộn ràng bao trò diễn!
Nghe chừng như có vẻ ban ơn!
.
Trăm năm chuyện cũ. Mà như mới!
Huống chi đâu đã được trăm năm!
Ta muốn quên cho lòng thanh nhẹ!
Kí ức! Than ôi! Vẫn còn nguyên.
[Bài học còn nguyên. Còn nóng rẫy!
Cớ sao, ta lại vội lãng quên?]
TÂN HÓA THÂN
[Là tôi thấy thế…]
Em sợ lắm! Một thời bút máu!
Truy cùng. Diệt tận. Quyết không tha!
Ông hoàng thơ tình thành đao phủ,
Ôi! Trăm năm trong cõi người ta!
.
Em sợ lắm! Trời ơi! Sợ lắm!
Con chim từ núi lạ về đây,
Uống nước thánh! Thành diều, hóa cú!
Giọng quạ đen! Quàng quạc mê say.
.
Em sợ lắm! Đất hỡi! Sợ lắm!
Khi hoàng tử ngứa tiết mài dao
Bạn bè ư? Chém tuốt! Chém tuốt!
Thi ca là phải nhuộm máu đào.
.
Nàng thơ ăn bùa mê thuốc lú
Vuốt dài nanh sắc. Mọc. Mọc nhanh.
Và lưỡi dài. Phì phì nọc độc
Nàng hóa thành phù thủy rừng xanh.
.
Chàng hoàng tử ngày xưa mắt ướt!
Miệng xinh tươi. Áng tóc tựa mây.
Xuống trần gian. Hóa thành thợ đấu
Thơ cạn giòng. Chim rã cánh bay.
.
Trăm năm hoàng tử! Hoàng tử ơi!
Đặng Tiến (Thái Nguyên)
