Ảnh: NTN
ĐỜI CHỈ ĐẸP
TÌNH MẤT VUI
Rồi một ngày mới nữa… Nó sẽ cũ chiều nay! Vẫn kìa những đám mây làm cho nó u ám!
Những đám mây màu xám… Trước mặt tôi, màn hinh…khuôn khổ tờ giấy xanh, những chữ in xuất hiện…
Nó giống như mặt giếng / nước nằm yên trong veo. Nước chứa sáng, chứa chiều…có thể có bị múc…
Thời gian không biết khóc / chỉ nghe tiếng nước reo…cái hơi mát đáng yêu tỏa ra… trời mát rượi!
Vài bụi hoa được tưới. Vài con bướm sẽ bay. Có thể vài đám mây: áo quần phơi dây thép…
Ngày nào thì cũng đẹp! Tôi biết ơn câu thơ… Tôi nghĩ em cũng chờ tôi thốt ra lời đó!
*
Em à, anh biết dỗ cách nào cho em vui. Anh nói em là trời – bầu trời chứa hờn giận…
Em mím môi. Em cắn / tình anh mà rưng rưng. Ai biểu ghen quá chừng, anh viết chơi, cũng giận…
Người ta nói “Đời lận đận”… vì tấm áo miếng cơm, vì sáng sớm chiều hôm / phải lao tâm lao lực…
Còn “Tình là trăm khúc”… buồn, nếu nối dở dang! Khi vẹn thề thì nàng… và chàng… bớt bớt lời thủ thỉ!
Lâu nay đời bỏ thí những câu thơ nguyên văn. Hồ Dzếnh thì viết rằng: Đời chỉ đẹp những khi Còn Dang Dở, Tình mất vui Khi Đã Vẹn Câu Thề!”.
Vợ thường chìa môi trề… đuổi chồng về với nội. Chồng… có lẽ… gian dối, khoác áo và bỏ đi…
Đời dang dở mấy khi cũng là Đời-Phải-Sống! Tình thật hết xúc động khi bàn tay lạnh tanh!
*
Ngày hôm qua – qua nhanh. Ngày hôm nay – ngày khác! Bài Tình Xa, em hát, nghe hay… hay, nhói lòng…
Chuyện “Núi cách, Sông ngăn”… nhìn hoàng hôn… thì thấy! Thơ là dòng nước chảy, múc lên, đục hay trong?
Em ơi nụ hoa hồng ngày ngày vì em nở. Nó thành một nụ nhớ tàn còn nguyên sắc hương!
Nói dóc để em thương bài thơ anh ngồ ngộ! (**)
Trần Vấn Lệ
(*) Hồ Dzếnh, tác giả bài thơ Ngập Ngừng, sau ngày 30-4-1975 từ Hà Nội vào Sài Gòn, gặp bạn cũ, ông bảo họ sửa giùm lại hai câu thơ của mình lâu nay vẫn bị đọc sai. Ông nói, mà ai cũng nói: Đời Dang Dở… hiểu là công việc dự tính chưa thành hay không thành thì còn phải làm tiếp và vì tình yêu đời mà thấy đời còn Đẹp nên…Yêu! Còn Tình đôi lứa là tuyệt vời khi đi bên nhau, tay trong tay dắt díu (không phải dắt dìu) trên con đường hoa mộng; đêm đêm thệ hải minh sơn… nếu lén cha mẹ hay người quen được để gặp nhau, để cùng đi chơi đâu đó. Có khi vào Chùa! Chưa nghe ai nói có đi vào Nhà Thờ! Thề thốt… Vui lắm! Thế mà toại nguyện, ký giấy hôn thú, về chung một nhà, có lúc giận nhau, có lý, kể cả vô lý thì ồn, xóa “nhời thề” trong chớp mắt! Chàng phân bua thì… “Mày nói mày nghe, tao không nghe mày nói!”. Tiếng khép cửa cái rầm, cái chữ Vui bẹp dúm… Hồ Dzếnh chép tay lại bài thơ, có gửi đăng báo, có hình chụp bản thủ bút của tác giả… Tôi có cắt, giữ, mà mất rồi!
(**) Tôi để ý, sau Lễ Valentine, trên vách nhà hay nhánh cây trong vườn, nào đó, có những bó hoa hồng treo chúc xuống… Những bó hoa đó héo rồi khô, người ta vẫn để yên. Tôi tin: hương, sắc hoa không tàn! Nói cách nào, dù rất hiền mơ, cũng là nói dóc! Đoạn trường ai có qua cầu mới hay, Nguyễn Du bảo thế! Biết rồi, khổ nắm lói mãi… thì Vũ Trọng Phụng nha!
THƠ CỦA TÔI THƯƠNG NHÉ MÁ HỒNG
Chuyện đời… như vậy mà không vậy!
Như Thị! Con xin trả lại Trời…
Sống, biết hổ ngươi mà cứ sống
Đành thôi, ra biển cố mà bơi!
.
“Cù lao chín chữ! Lòng son tạc” (*)
Thành tượng không mong dẫu một lần
Chỉ có nhiều lần nghe đắm đuối,
Ngực mình mình vuốt, ngực, bâng khuâng…
.
Không ai cô bé bên hàng xóm
Vọc mấy câu thơ giận dỗi mình.
Viết xuống giấy chơi thành cổ tích,
Thật thì tất cả chỉ linh tinh!
*
Nhớ thuở mình còn trên Đất Nước
Nhìn con sông ước giấc mơ xa…
Rồi thì vĩnh viễn người-xa-xứ
Nước mắt và mưa có lúc hòa…
.
Em xếp khăn điều, em có dám
làm tư làm tám gửi anh không?
Hỡi em! Cô bé bên hàng xóm
Thơ của anh thương nhé má hồng…
(*) Thơ Nguyễn Đình Chiểu điếu Phan Thanh Giản
CHÚA NHẬT NGÀY KHÔNG XẤU
CẢM TẠ ĐỨC CHÚA TRỜI
“Chúa Nhật, mình làm gì?”. Vẫn câu hỏi mọi khi tôi hỏi người thương lắm, nàng đưa tay tôi nắm…
Đôi môi nàng tươi thắm. Một nụ hôn đầu ngày. Chúng tôi tay-trong-tay. Chúng tôi cùng đi chợ…
Mở máy xe. Máy nổ. Chúng tôi đang trên đường. Hai bên là phố phường, nhớ Việt Nam quá đỗi…
Bạn quê nhà qua nói: “Thành Phố chừ là Phường, Huyện, Quận đều xóa hết. Kỷ Nguyên Mới hay thiệt:
…cả nước: Một Cái Làng!
Chỗ to to thì Xã! Thương yêu còn chỉ Má, Cha bỏ mẹ nó thôi… Tôi nhắc, nàng bật cười.
Tiếng cười thật thú vị!
Phải thế chứ! Chứ lỵ! “Ai mà đi hết bể chẳng về lại cái Làng?”. Trần Văn Thủy, nhà văn có dẫn ra câu đó…
Và… chúng tôi vào chợ!
*
Ngày Chúa Nhật ngày Chúa. Nghe tưng bừng tiếng chuông. Chuông xé tan màn sương. Thế gian vui mở hội!
Vào hàng hoa tươi rói, tôi ngó mặt, nàng vui. Rồi hàng trái cây tươi. Rồi hàng thịt, hàng cá…
Rồi kệ bày hàng hóa, nàng chụp vài thứ cần – thí dụ cục xà bông, thí dụ chai nước mắm…
Xong hết, cùng chầm chậm, đẩy xe ra trả tiền. Nàng giành: “Để cho em”, tôi tưởng bạn cùng nhậu…
Chúa Nhật ngày không xấu! Cảm tạ Đức Chúa Trời…
ANH BIẾT EM KHÔNG THÍCH THƠ CỦA ANH ĐÂU
Ôi con sông! Sông dài bao nhiêu? Chưa biết! Nhưng mình cứ thả thuyền xuôi con sông. Cứ làm coi, như một việc cần thiết… mà người xưa đã làm!
Người xưa đi lang thang dưới trời và trên đất. Người xưa nghĩ đất chật và trời chưa bao la? Còn chúng ta?
Những chàng thanh niên đã già! Năm mươi năm hơn, Danh Dự, Tổ Quốc, Trách Nhiệm, lưng tròng con mắt. Mắt ướt. Những giọt nước mắt rơi xuống chân người dưng không phải chân trời!
Ôi con sông!
Sông dài bao nhiêu?
Chưa biết.
Nhưng mình cứ thả thuyền xuôi con sông…
Xưa… xưa… người ta gọi đó là sông Nhị (núi Nùng sông Nhị). Là có hai con sông chảy song song phát nguồn từ một chỗ? Không hiểu sao đã năm mươi năm, nay, người ta gọi nó, sông Hồng!
Trường Chinh, Đặng Xuân Khu, có bút hiệu Sông Hồng. Có hai câu thơ nổi…dóa: “Là thi sĩ nghĩa là ngu như chó, ăn đồ dơ và phe phẩy cái đuôi!”. Cuộc chiến vừa qua trên Đất Nước mình, Vui? Buồn? Không nói nha!
Những giọt nước mắt còn ứa ra. Trời có thể mưa…
*
Vua Duy Tân trả lời cho quan cận thần: “Thưa Hoàng Thượng, tay mình dơ, mình làm sao?” – “Lấy nước mà rửa!”. “Thưa Hoàng Thượng, nước dơ, mình làm sao?” – “Lấy máu mà rửa!”.
Bạn à, con sông nước màu đỏ, người ta gọi nó là Sông Hồng. Còn máu màu đỏ, người ta gọi nó là Máu Đào! Tôi nhớ Trụ Vũ có mấy câu thơ ngồ ngộ:
“Bà Mẹ Việt Nam có hai thằng con. Một thằng Anh, một thằng Em. Bà không biết đứa nào Cộng Sản, đứa nào Quốc Gia, Bà chỉ biết Máu Của Thằng Anh cũng Đỏ như máu của Thằng Em!
… và Bà biết thêm… Buổi Chiều Của Đời Bà Rất Tím!”.
Tim tím khung cầu tim tím núi Trời ơi nhiều tím quá Em ơi! Thơ của Yên Thao…
THƠ ANH CHỈ MẤY HÀNG ĐỂ CHO EM YÊU DẤU
Em không là Phi Công mà em mang kính đó! Ơ này cô gái nhỏ một vì sao lung linh…
Mình đi qua ngang Đình… hàng trúc xinh nhờ tóc của em trời xẻ dọc những đường ngang ánh trăng…
Đôi mắt em rưng rưng nói đi em, nghe với… Dĩ nhiên anh không đợi… anh hôn bàn tay em…
Bàn tay hay cánh chim một thời anh mưa gió bếp lửa khuya mờ tỏ bàn tay này nấu cơm…
Em nói Lính dễ thương… mà Sĩ Quan ngộ há… không có làm gì cả… cả cái lon không đeo…
Cái thuở đó quê nghèo. Tại sao nghèo kinh khủng? Nỗi buồn để trong thúng em đội đầu… tóc bay…
*
Em ơi em những ngày anh trong tù nhớ lại nhớ một người con gái tóc thề mưa sa sa…
Và anh có nghe nhòa hai con mắt anh ướt… Cánh cổng trường khép trượt gió lùa mấy hành lang…
Thôi! Thơ chỉ mấy hàng để cho em Yêu Dấu!
CHÚC SỚM KẺO QUÊN RỒI LẠI TIẾC
Thế mà hai giờ chiều. Buổi mai vậy là hết. Bây giờ xế, đã thiệt… là không hư ảo nha!
Ngày từng ngày trôi qua êm như chiếc lá vàng rơi là đà xuống mặt đất. Người đàn ông đi đường cầm khăn lên lau mặt. Người đàn bà đi đường thản nhiên đi!
Người đàn ông không điểm tô gì nên lau mặt cho mát? Người đàn bà đôi môi nhàn nhạt, màu thời gian dễ thương!
Tôi không đi chỉ nép bên lề, đứng ngắm. Có nhiều lúc nghe lòng đa cảm, yêu thương người, không biết có ai thương yêu mình?
Tôi sống bây giờ, Thế Kỷ Hai Mươi Mốt. Cao Bá Quát sống trước tôi gần hai trăm năm. Ông với tôi giống nhau: cả hai đều bá láp?
Nãy giờ tôi nói như là nháp. Cao Bá Quát có thơ để đời: Thế sự thăng trầm quân mạc vấn, yên ba thâm xứ hữu ngư chu…
Xa xa có một chiếc thuyền câu. Người ta câu gì? Chắc câu thời gian để có thời gian sám hối?
Phật dặn đừng sát sinh. Bất cứ con vật nào cũng được sinh ra đều được sống. Sao mình câu cá? Rồi thả?
Sao mình không chặt con bò thành nhiều miếng và bày bán trong siêu thị? Tôi đang ngồi trên lề đường, nhìn người đàn ông, nhìn người đàn bà, nhớ Cao Bá Quát… bây giờ nhớ thêm Hồ Xuân Hương:
Hồ Xuân Hương chắc cũng tới đèo Ngang cùng lúc với bà Huyện Thanh Quan, lúc…bóng xế tà, cỏ cây chen đá lá chen hoa? Bà Hồ Xuân Hương thấy cái khác: “Một đèo, một đèo lại một đèo, khen ai khéo tạc cảnh cheo leo!”.
Ngộ nhen! Xuất khẩu thành thơ…Tôi nói ngày quá trưa, không biết thơ hay thẩn? Bạn tôi ở xa tôi hơn ba tiếng đồng hồ, tôi good night với lòng trìu mến… Chúc trước kẻo quên rồi lại tiếc, nhớ mà… gửi sớm một yêu thương!
BAO GIỜ GIẢI NGHĨA ĐƯỢC
THƠ LÀ GÌ HỠI THƠ
Bây giờ là mùa Hạ… mùa Hạ của… ngày xưa? Em à cây hoa mơ vì em nở hoa trắng…
Hoa trên trời, hoa nắng cũng vì em, nở kia… Mình đi lâu, chưa về, thương sao cây khuynh diệp…
Hai tà áo em khép, gió chưa nhiều bao nhiêu, em cứ đứng đăm chiêu… mắt bồ câu, ai biểu?
Em cứ vờ không hiểu anh biểu em làm gì… Lá khuynh diệp bay đi, đâu phải mùa Thu nhỉ?
Năm mươi năm hoài huỷ không mỏi chân một người! Lịch sử không hổ ngươi kéo dài đời nhang khói!
Mùa Hạ không có tội. sao nó không tự do? Nó không muốn hoa cờ, nó chỉ mơ hoa mộng…
Bao người đi tìm bóng trong mù sương trong trăng trong mờ ảo thế gian trong nhạt nhòa sóng gió…
Khi trở về cổ độ, lá vàng rơi, Thu ơi! Nhớ lắm nha nụ cười em nửa vành nón lá…
*
Bài thơ này cho Mạ còn một chiều ru con. Bài thơ này cho Non – Non Nước mình vĩnh biệt!
Em ơi mùa tha thiết bảng xanh bụi phấn vàng. Phấn thông trong hành lang. Áo dài em ngoài cổng…
Bài thơ này hy vọng người thả xuôi con sông người thả lệ đôi dòng người thơ con mắt ướt…
Bao giờ giải nghĩa được Thơ là Gì Hỡi Thơ?
THÁNG SÁU NĂM NAY MƯA
Bây giờ là tháng Sáu. Năm ngoái không có mưa, bây giờ đang buổi trưa… kìa, trời như sắp… ướt!
Nhờ em, Trời ban phước: Mình sắp đi, mưa sa! Em nhìn kia, đường hoa chắc vì em mà nở?
Cái mặt em – Nỗi nhớ! Bây giờ… mấy tỉ hôn? Mấy tỉ yêu? Tỉ thương hỡi cái o tỉ muội?
Mình đi ra bờ suối nhìn hoa nở hoa trôi… Ông Tản Đà xa xôi gọi: “Huê trôi nước chảy!”.
Người Bắc cũng ngộ nhỉ, hoa mà viết là huê…Cái mặt em, nhìn mê! Trái tim em đang đập…
Cảm ơn Trời, mưa sắp!
Cảm ơn em, mưa nha…
*
Muôn muôn nẻo đường hoa… chỉ vì em mà nở… nếu mưa tới chiều tà, nếu mà mưa tới tối…
Mình đi hay mình lội? Con suối ngược thời gian, mình về thuở hôn hoàng, anh đi bên Hoàng Hậu!
Em à, không được giấu… cái mặt em dễ thương… nhớ nhé, tóc em sương thời chiến trường anh cũ…
Nhớ nhé, không được giấu Mười-Ngón Tay-Búp-Măng! Nhưng… nhớ nhé, ngàn năm anh biết ơn em mãi mãi!
Ai biểu… Em được sinh ra làm con gái để anh thề chê hết thẩy giai nhân!
Trần Vấn Lệ
