Góc Kỷ Niệm – Tranh: MAI TÂM
Tôi với chị Mây không lạ gì nhau, vẫn giữ liên lạc tuy hai phương trời cách biệt tới lần gặp đầu tiên sẽ là kiếp sau. Bạn văn khác bạn facebook chỗ đó, bắt gặp thì đọc văn của nhau, đọc xong không có nghĩa là liên lạc để mèo khen mèo dài đuôi mà đọc xong như vừa được món quà, cứ từ từ cảm tạ ơn trên không để ai lẻ loi mà nhân loại có từ đồng đạo.
Nghe đồn trên mạng, chị cũng là một cây viết có tên tuổi ở miền tây, thỉnh thoảng cũng đọc được tin chị đi tham dự hội nghị của Hội nhà văn gì đó ở tận Hà Nội xa mù. Thôi thì cứ lướt qua chuyện lề trái lề phải của người cầm viết trong nước và đồng đạo ở hải ngoại để đọc cái chất nam bộ trong văn chương của chị là đủ. Sống với thấp thoáng miệt vườn trong văn chương của chị cho đỡ nhớ quê nhà, nghe hệch hạc đối thoại của người miền tây trong truyện cho lòng dịu lại nỗi nhớ mênh mông…, và văn phong thả lỏng để kết thúc bất ngờ là thương hiệu chị Mây. Người đọc có chút hụt hẫng với tác giả, nhưng lại làm cho người đọc nhớ về tác giả hơn bình thường. Nếu người đọc không đơn thuần chỉ là một độc giả, đọc cho qua thời gian ngồi xe đò hay trên máy bay; người đọc có dính líu đến viết lách sẽ nhận ra ngay tuyệt chiêu của người viết phá cách, thoát khỏi lối mòn viết lách cổ điển phải đi từng bước từ đề đến thực, đến luận rồi kết. Kết phải có hậu như truyền thống.
Sáng nay tôi chộp được một truyện ngắn của chị Mây trên mạng, thế là vừa làm món giò sống kho đậu hũ chiên cho cô cháu gái thích ăn món ấy. Tội nghiệp con nhà nghèo ăn uống đơn sơ đã quen nên chiều hôm qua đi dự lễ tốt nghiệp đại học về, nào hoa nào quà lỉnh kỉnh, hình ảnh tươi hơn hoa khoe chú khoe bác… Tôi hỏi cháu muốn ăn món gì, chú tự tay nấu đãi cháu tốt nghiệp đại học. Cô bé nghĩ lung một hồi, rồi chọn món khoái khẩu lại vừa túi tiền của chú nghèo cũng như cháu. Chú cháu nhà tôi giàu hơn thiên hạ mỗi cái biết điều là không làm khó người khác.
Tôi vừa quết giò với hành lá, nấm mèo, vừa đọc truyện, “những cánh chim dễ thương” của chị Mây. Không bình luận lôi thôi cho lạc đề, trích luôn nguyên truyện cho rộng đường dư luận…
Những cánh chim dễ thương…
Chiếc áo màu lá úa của Thục đã làm cho tôi yêu những hàng cây cằn cỗi, từng vạt cỏ úa tàn. Và tôi cứ ngỡ mình đang sống giữa mùa thu. Mùa lá rụng!”
Cũng như những lần trước, Thục nhận được một lá thư lạ lùng, ngộ nghĩnh. Người lạ mặt nào đó đã lấy bức tranh có rừng cây trụi lá, đổ bóng hắt hiu để xếp thành một phong bì tuyệt đẹp. Tên và địa chỉ của Thục nằm trên tầng mây trắng bồng bềnh. Bên trong chỉ có tờ giấy nhỏ với nét chữ nghiêng nghiêng, tim tím.
Vậy mà lòng Thục nghe nôn nao xao đông. Như phù thủy, người lạ đã dùng lá thư phù phép, điều khiển niềm vui, nỗi buồn của Thục. Không phải mình Thục, mấy cô bạn giao dịch viên cùng phục vụ chung với Thục trong bưu điện tỉnh nầy cũng xôn xao, hồi hộp và ao ước. Họ biết có một đôi mắt đang dõi theo từng cử động của Thục để ca ngợi hoặc là trách móc. Thục như người say, chếch choáng, lâng lâng. Bây giờ, mỗi ngày đến nơi làm việc là Thục đến với những bất ngờ thú vị. Thục tưởng như mình đang đi trong ánh mắt ai và Thục đợi chờ lá thư của một người không quen biết, dù nội dung của nó làm cho Thục đớn đau như lời lẽ của bức thư đầu.
Hôm đó, ba mẹ Thục giận nhau.
Khi Thục đến bưu điện thì mẹ còn nằm khóc trong phòng riêng. Đã vậy, người đầu tiên Thục phải giao tiếp là một bà già lẩm cẩm. Thục chỉ chỗ nầy, bà ký tên chỗ khác. Lãnh có năm mươi ngàn đồng mà bà đếm gần nửa giờ đồng hồ mới xong. Bà còn yêu cầu Thục cho đổi những tờ giấy bạc cũ rách. Bà đi rồi, Thục giận dỗi ném cây bút bi vào ngăn tủ nhưng nó lại rơi xuống đất và viết không ra mực nữa. Thục nóng nảy quăng bút ra sân rồi đóng sầm ngăn tủ. Chắc hẳn đã có nhiều người trông thấy và cả cái người lạ mặt ấy. Hôm sau, Thục và các bạn phải sửng sốt trước chiếc phong bì xám ngắt gởi cho Thục. Bên trong là câu ví von cay độc:
“Cô là con bồ câu có đôi cánh cụt và tiếng gù y hệt… giọng ngỗng kêu!”
Thục khóc nức nở khi nhớ đến chuồng chim bồ câu của ba. Đó là một căn nhà lợp tôn khá rộng ở trong vườn. Ba Thục đã dùng để nuôi đủ loại bồ câu: Bồ câu Xiêm, Hà Lan, Romain, Mondain… Con nào con nấy xinh xắn, dễ thương vô cùng. Nhưng để bồ câu không bay mất và nhận ra khi chúng lạc sang nhà hàng xóm, ba Thục đã cắt ngắn đôi cánh chim. Mẹ và Thục cứ buồn ngơ, buồn ngẩn mỗi lần trông thấy ánh mắt của chúng. Những chú chim cánh cụt chỉ biết ngước nhìn bầu trời cao vút, rộng thênh thang mà nhớ tiếc những phút giây bay bổng tuyệt vời. Chim lẩn quẩn dưới đất, quanh chân ba. Chúng trở nên nhỏ nhoi, tội nghiệp. Ba rất quý bồ câu nên thường mua đậu xanh về cho chúng ăn. Khi vãi những nắm thức ăn béo bổ này ra sân, ba luôn ăn mặc chỉnh tề, lịch sự: Áo sơ mi bỏ vào quần, giầy có quai hậu như đang tiếp khách nước ngoài. Ông bắt chước tiếng bồ câu gù “cú cụ, cú cụ…”. Rồi tung những hạt đậu lên cao. Chúng rơi rào rào xuống đầu những con chim cánh cụt đang co ro buồn bã. Hình như bồ câu chẳng chú ý gì đến tình cảm của ba Thục dành cho chúng nên đã lần lượt gục chết. Nhìn thấy ba đứng lặng bên chuồng chim, mẹ nói với Thục:
– Bồ câu thích sống từng cặp trong những ngăn chuồng nhỏ, ấm cúng và xinh đẹp như tổ ấm của đôi vợ chồng mới cưới. Đằng nầy, ba con bắt chúng sống tập thể trong căn phòng rộng mênh mông. Mặc sức gió lùa, mưa tạt. Đã vậy, ba còn cắt trụi đôi cánh, biến chúng thành những con vật xấu xí, dị hình thì làm sao chúng chịu nổi!
Thế mà người nào đó đã gởi một lá thư nặc danh, so sánh Thục với những con chim câu ấy. Và, còn chê giọng nói của Thục giống y hệt giọng ngỗng kêu nữa chứ. Thục căm thù cái người độc ác đó quá. Đúng là anh ta có đi ngang qua nhà Thục nên đã trông thấy chuồng bồ câu mà hiện giờ ba dùng để chứa củi. Anh ta muốn ngạo Thục chứ gì.
Nhưng rồi ngày thứ bảy cuối tuần đó, Thục lại nhận được lá thư kế tiếp tuyệt đẹp với dòng chữ:
“Em đã trở thành một giao dịch viên đáng yêu!”.
Những lá thư cứ đều đều bay đến như để ru Thục vào cõi mộng xa xôi, không ngừng nghỉ.
– Thục ơi!
Thục nhìn ra, Anh Khoa đang cười với Thục. Cái mũ nhựa màu vàng to tướng chỉ làm cho đầu anh bự thêm chứ không làm ngắn lại cái cổ dài đặc biệt của anh. Mẹ Thục hay đùa:
– Bưu điện giao cho cháu phát thư là phải! Cháu y hệt chim bồ câu đưa thư ngày xưa.
– Bác nói đúng ghê! Cái túi đựng thư nặng nề nầy cứ ghì hai vai cháu xuống, bảo sao cái cổ cháu chẳng dài ra!
Thục chen vào:
– Vậy thì anh đừng đeo túi nữa mà cột nó vào ba-ga xe đạp là xong.
Rồi cổ Khoa cũng vẫn không ngắn lại được chút nào!
Anh đang đứng trước hàng hiên gọi tiếp:
– Thục! Ra đây anh đưa về. Hôm nay hai bác bận đi dự đám cưới. Thấy anh đi ngang nhà, bác dặn anh tới rước Thục giùm.
Nghe Thục kể lại chuyện những bức thư lạ, ba mẹ Thục bỗng dưng lo lắng. Mẹ sợ người gửi thư là một gã đẹp trai. Ngày nào đó, gã sẽ xuất đầu lộ diện và cướp mất con gái của bà. Còn ba, ba nghi người gửi thư là một cô gái xinh đẹp, đầy mưu mô. Biết đâu, cô ta sẽ tìm gặp Thục mà chỉ dẫn những trò tinh quái, khác thường làm điên đảo bọn đàn ông, con trai. Ông quyết định đích thân đưa đón con gái. Thục không còn được một mình nhởn nhơ đến sở làm nữa. Cô thấy mình đã biến thành con bồ câu cánh cụt của ba.
Chiều nay, ba giao việc đón Thục cho anh Khoa. Cái anh chàng phát thư gàn bướng nầy. Tội nghiệp ba! Cái đáng lo ba không lo. Có bao giờ Khoa đưa Thục về thẳng nhà đâu! Anh có hàng tá lý do hợp lệ để hai người vòng vo nơi nầy, nơi nọ tới tối mịt. Khi thì: “Hôm nay, thư nhiều quá! Anh phải tranh thủ để bà con mừng. Ai mà chẳng đợi thư phải không Thục? Mệt gần chết! Ghé quán uống miếng nước mới được”. Bữa khác thì: “Lúc nầy ốm quá! Anh phải đãi Thục một chầu phở anh mới yên lòng”. Chiều nay, chẳng biết đến tiết mục gì nữa đây?
Như đoán được ý nghĩ của Thục, Khoa hỏi:
– Thục muốn đi chơi hay về nhà?
– Về nhà!
Anh ngẩn ra một lúc rồi đổ quạu:
– Về thì về!
Thục ngồi chưa yên thì anh đã đạp xe vù vù. Hoảng hồn, Thục ôm chặt lưng Khoa. Hình như bàn tay của Thục làm cho anh lên cơn sốt cấp tính, anh càng lạng lách liên hồi.
Thục la lên:
– Chạy chậm chậm! Té Thục rồi làm sao?
Khoa vẫn lầm lì đạp tới. Thục lúng túng đánh rơi chiếc giày cao gót xuống mặt đường. Cô đấm đùi đụi vào lưng Khoa một hồi. Anh hoảng hồn ngừng xe, ngơ ngác hỏi:
– Gì vậy Thục?
– Rớt mất chiếc giày rồi!
– Thục coi chừng xe nha! Để anh đi kiếm cho!
Trước mắt Thục, cái túi Khoa dùng đựng thư đem phát đã bị bung nút tự hồi nào. Có một lá thư lạ nổi bật giữa những trang vở với mấy hàng chữ nghiêng nghiêng viết bằng mực tím. Thục rút phong bì ra xem, tên và địa chỉ của Thục nằm trên những đóa hồng nhung rực rỡ…
Thục chợt hiểu. Cô thẹn thùng nhìn Khoa. Người lạ mặt! Thật bất ngờ! Người lạ mặt đã hiện ra như trong cổ tích. Hoàng tử Khoa đã nhặt được chiếc giày của cô bé lọ lem tên Thục!
Con bồ câu đưa thư đang âu yếm nhìn con bồ câu cánh cụt!
Vậy đó, chị tôi lúc nào cũng kết thúc bất ngờ, may là truyện này kết thúc có hậu, châu về hợp phố mới đúng chất miền tây. Câu chuyện xoay quanh mấy cô nhân viên bưu điện, ở vùng quê miền tây quê hương tôi. Chuyện tình trai gái đơn sơ, mộc mạc, thuần khiết như người quê tôi vậy. Có lẽ riêng tôi đã đi theo mệnh trời nên xa xứ, lưu lạc tới đây hơn nửa đời người vẫn thương nhớ quê nhà và chưa bao giờ tin nổi mình sẽ sống ở đây tới chết già.
Và chị em trời định nên cũng có những điểm tương đồng như ngồi nhìn thiên hạ vạn sự rồi ghi chép lại những hình ảnh đẹp, những câu chuyện hay, cảm động lòng người; những chuyện bình thường trong đời sống đến không ai màng quan tâm nên cũng không mấy ai thấy được sự bình thường ấy là nhân, là cốt lõi nhân sinh…
Nói tới mấy cô nhân viên bưu điện vừa trẻ đẹp lại hiền lương thì bên Mỹ này cũng có cái nhà băng của người Việt trong khu Việt nam, nhưng câu chuyện không dễ thương như chuyện của chị Mây bên quê nhà vì bên đây là Mỹ. Người Việt vẫn là người Việt thuần hậu, con gái nết na, con trai hiền lành. Sống xa quê thì xa nhưng bản sắc dân tộc vẫn không thay đổi…
Tôi xin kể tóm tắt hầu qúy vị chuyện lạ đời ở Dallas.
Trên con đường Walnut, chỗ giao nhau với đường Jupiter là khu thương mại Việt Nam được nhiều người biết đến vì toạ lạc hai ngôi chợ Việt tầm cỡ là chợ Hiệp Thái với chợ Trường Nguyên. Dĩ nhiên khu thương mại ấy cũng tập trung những nhà hàng, quán ăn của người Việt, những dịch vụ của người Việt phục vụ đồng hương như bán vé máy bay, làm hồ sơ bảo lãnh, văn phòng khai thuế, văn phòng bác sĩ, nha sĩ, luật sư… và không thể thiếu quán cà phê Việt.
Vâng. Đúng vậy đó. Quán cà phê Tân bên đây đường Walnut, nơi đám đàn ông Việt hay ngồi cuối tuần để trò chuyện trên trời dưới đất với nhau cho đỡ nhớ quê nhà, thì bên kia đường là nhà băng của người Việt Nam luôn. Nhà băng có mấy cô gái Việt cũng trẻ đẹp và dễ thương như trong chuyện của chị Mây, cũng có những bà cụ vào nhà băng rút chút đỉnh tiền mặt để gởi về Việt Nam cho thân nhân, các cụ cũng đếm tiền rất lâu, và dứt khoát không chịu tiền cũ, dù chỉ ra khỏi nhà băng vài bước đã đến cửa dịch vụ gởi tiền về Việt nam.
Cuộc sống thường nhật, sinh hoạt cuối tuần của cộng đồng người Việt Dallas lẽ ra êm đềm trôi như đời sống trước lạ sau quen. Nhưng đến một ngày không bình thường nữa với sự xuất hiện của người đàn ông Việt lạ mặt ở quán cà phê Tân. Chúng tôi hỏi thăm thì anh ấy nói mới từ Cali qua, có ý muốn định cư ở Dallas vì thành phố này dễ sống hơn bên Cali, ở đây vật giá đều rẻ, việc làm nhiều, tiền thuê chung cư cũng rẻ…
Chắc chắn là đồng hương welcome anh bạn Cali rồi. Anh cũng nhanh chóng hoà đồng với đám đàn ông ở quán cà phê Tân. Anh chỉ gặp rắc rối với mấy cô nhà băng bên kia đường, nhưng khi mọi người bên quán cà phê biết được, biết ra… thì anh đúng là dân Cali. Một người Việt đã bị Cali hoá. Chuyện gì đã xảy ra?
Anh chàng này mỗi ngày đến năm lần bảy lượt anh ta vô nhà băng. Mới bỏ tiền vào trương mục của anh ta hai mươi đồng thì một tiếng sau anh lại vào nhà băng, xin rút tiền ra mười đồng; rồi lát nữa lại bỏ tiền vô vài chục, lát nữa lại rút tiền ra vài chục… Mấy cô nhà băng nghi ngờ anh ta đã để mắt đến cô nào mà tìm cớ ra vô nhà băng mỗi ngày năm lần bảy lượt? Cả tuần trôi qua đã có câu trả lời là anh ta không để mắt đến cô nào cả, anh ta cũng không có biểu hiện tâm thần hay hành vi quan sát hiện trường trước khi ra tay cướp nhà băng. Vậy anh ta muốn gì, cũng không có ai ngoài anh ta biết được!
Cô tóc dài bị làm phiền nhiều nhất nên nổi giận, nói thẳng với ta “Nè anh kia, anh bỏ tiền vô băng hay rút tiền ra một triệu đồng cũng được, nhưng mỗi ngày anh bỏ tiền vô, rồi rút tiền ra cứ mười đồng với hai chục tới năm bảy lần. Thật là phiền cho chúng tôi…”
“Tôi biết chứ, nhưng biết làm sao hơn là xin lỗi các cô. Tôi từ Cali mới qua Dallas này thôi, bên kia khó sống quá nên bỏ Cali mà đi… Tôi từng tuổi này rồi, mới sinh nhật bốn mươi tuổi ở Cali. Tôi nhìn lại mình chưa có vợ con, không nhà, việc làm không ổn định… Tôi bỏ xứ Cali qua Dallas làm ăn để gầy dựng gia đình. Mẹ tôi đã già và bà cũng chỉ muốn thế thôi.”
Mấy cô nhà băng bớt giận với anh Cali khi nghe hoàn cảnh, nhưng cô tóc dài luôn hóc búa nên hỏi, “Thế anh làm cái nghề quái qủy gì mà một lát vào nhà băng rút ra hai chục, một lát sau lại vô nhà băng bỏ vào trương mục hai ba chục đồng…?”
“Thưa cô. Tôi làm nghề cá độ.”
“Cá độ là nghề gì?”
“Tôi cũng không biết nữa. Nhưng cũng vô lý khi tôi nói là tôi làm nghề cá độ mà lại không giải thích được cho cô hiểu. Tôi chỉ có thể nói đơn giản về nghề nghiệp của tôi, mong các cô hiểu cho và thông cảm. Ví dụ như cô đây là người có mái tóc dài nhất trong các cô làm việc trong nhà băng, tôi xin gởi lời khen ngợi mái tóc của cô rất đẹp. Nhưng theo tôi nghĩ là ba ngày nữa, tóc cô sẽ rụng hết, không còn sợi tóc nào trên đầu cô, khi ấy nhìn cô như một ni cô trong chùa.”
“Sạo, ai mà tin nổi anh! Anh đừng có giở trò ở đây nha. Chúng tôi gọi cảnh sát đó!”
“Xin các cô bình tĩnh cho tôi có đôi lời về nghề nghiệp của tôi. Cá độ nghĩa là ba ngày nữa, đúng vào giờ này. Chính xác là bảy hai giờ tính từ giờ này, nếu tóc trên đầu cô không còn sợi nào thì các cô thua cho tôi một trăm đồng. Nếu tóc cô đây không có gì thay đổi thì tôi thua cho các cô hai trăm đồng. Như vậy gọi là cá độ, các cô hiểu về nghề nghiệp của tôi chưa?”
Các cô nhà băng lần đầu biết tới cái nghề kỳ quái của người Cali. Họ quyết định hùn tiền chơi lớn với anh chàng Cali khó hiểu. Cô tóc dài hết ba ngày ăn không ngon ngủ không yên, cứ soi gương canh chừng mái tóc là thương hiệu của cô, mái tóc hơn người mà rụng không còn sợi nào thì cô đúng là chỉ còn đường đi tu làm ni cô.
Thời khắc quyết định rồi cũng đến. Anh chàng Cali bước vào nhà băng với một nhà báo quen thuộc ở địa phương nên không cần giới thiệu. Phía các cô nhà băng vui cười hớn hở, “Anh thua rồi anh Cali ơi! Tóc bạn tôi không rụng sợi nào, anh mau đưa ra hai trăm đồng cho chúng tôi. Xin đừng giở trò ở Dallas này đấy nhé!”
Anh Cali chấp nhận thua, anh chỉ van nài cô tóc dài một yêu cầu không quá khó, “Tôi chấp nhận thua cô và các bạn cô hai trăm đô la. Nhưng tôi có một yêu cầu với cô vì thời buổi này khó phân biệt được tóc thật với tóc giả. Tôi xin phép cô cho tôi được mạo phạm chạm vào tóc cô để biết là tóc thật hay tóc giả bằng ny lon? Tôi sẽ giao tiền ra ngay.”
Cô tóc dài nhanh nhảu đáp, “Được thôi. Anh cứ nắm thử tóc tôi để biết là tóc thật. Sau ba ngày tiên đoán của anh vẫn không rụng sợi nào. Tôi chỉ nhắc lại với anh là đừng có giở trò với chúng tôi. Chúng tôi gọi cảnh sát là họ đến ngay đó!”
Anh Cali đưa tay nắm nắm tóc cô tóc dài, quay đầu nói với anh nhà báo, “Còn không đưa tiền đây anh nhà báo…”
Các cô ngơ ngác xem anh Cali đếm tiền vừa đủ hai trăm cho các cô, anh ta còn lại mỗi tờ hai chục. Xin bỏ vào trương mục hai chục để dành tiền cưới vợ. Các cô hỏi anh nhà báo chuyện gì? Anh nhà báo không muốn nhưng cũng phải nói ra, “Nó cá độ với tôi. Nó sẽ nắm đầu con tóc dài chằng ăn trăn quấn bên nhà băng cho tôi xem tận mắt, nhưng độ phải trên hai trăm nó mới cáp độ. Tôi chỉ có trong túi hai trăm hai nên cá độ với nó hai trăm hai. Thằng qủy này đúng là dân Cali…”
…
Chị Mây đọc đến đây chắc nhoẻn miệng cười với đồng hương xa xứ phải không chị? Nhưng cho dù xa mấy nữa thì hai chữ đồng bào vẫn ở trong lòng mọi người Việt trên khắp hành tinh. Chúc chị vui khoẻ, viết tiếp những mẩu chuyện đời người, đời mình như khúc tâm tình không biên giới giữa những người nói chung ngôn ngữ là tiếng Việt, những cánh chim dễ thương trên mọi nẻo đường người Việt bay qua không cần lông cánh vì bay bằng tấm lòng không quên, hướng về thì sẽ đến một ngày tự điển biến mất những từ làm đau nhói tim gan như người Việt trong nước, người Việt hải ngoại… những cụm từ chỉ làm cho nỗi nhớ mênh mang thêm chứ ích gì, nhất là những ngày cuối năm còn biền biệt những cánh chim phiêu lãng nhớ tổ ra đời,
Phan
©T.Vấn 2024
