Những Vòng Đời – Tranh: MAI TÂM
1. THU
Mùa thu bắt đầu từ nỗi nhớ
Ta được cha ta cõng đến trường
Đường trơn trượt bước cao bước thấp
Đầu tiên! Những bước chân đầu tiên.
Cũng mùa thu! Một mình ta bước,
Nhá nhem trời đan chéo mưa ngâu
Trường xa. Nhà khó. Không xe đạp
Ta đã hiểu. Không phép nhiệm màu.
Vẫn thu. Xa nhà. Ta đi học
Thái Nguyên, từ đây thành quê hương
Bốn năm! Rồi bốn mươi năm lận
Sướng khổ vui buồn tháng năm trường.
Lại vẫn mùa thu! Ta vào lính
Ba năm! Chớp mắt chốn biên cương
Từ đó Cao Bằng thành kí ức
Cứ thu sang lòng ta rưng rưng.
Mùa thu! Vẫn mùa thu! Thiệt lạ…
Các con ta cất tiếng chào đời
Và lại đến một mùa thu đẹp
Như chim bay! Tìm những chân trời!
Viễn xứ! Những chân trời rộng mở
Mộng mơ! Ước vọng! Tự khi nao…
Ta không thể biết. Không thể biết…
Vào thu! Ta gởi! Chút xôn xao…
Còn lại ta! Mùa thu năm ấy
Mùa hoa vàng! Sương đọng long lanh
Mối tình đầu! Đành thôi. Khép lại
Vệt khói lam lẫn vào trời xanh.
2. ĐÔNG
Trời đất! Những mùa đông buốt giá!
Thủa thiếu thời! Hiu hắt cố hương
Trâu mẹ, trâu con lông dựng ngược
Cỏ trơ gốc! Đói. Gầy. Trơ xương…
Mùa đông! Mùa đông! Ngằn ngặt rét…
Bữa cơm chiều! Đạm bạc! Thắt lòng
Gương mặt mẹ cha chừng héo hắt
Mùa đông! Bao giờ hết mùa đông…
Những ngày đông Thái Nguyên. Tê tái
Nhà xiêu. Mái thủng. Gió. Gió lùa
Đêm dài đói! Đói quay đói quắt
Tàn kiệt! Không có nổi giấc mơ…
Lại mùa đông những ngày trên chốt
Trăng sáng xanh! Sáng đến lạnh người
Hẻm núi đá! Cái chết rình rập
Lập lòe. Xanh lét. Lửa ma trơi!
Rừng sầu thảm! Cây trơ, lá rụng
Suối khô tận đáy. Nước lạnh tê
Chắt chiu gạn. Đủ ngày hai lượt
Cơm và canh! Tắm gội, thôi nghe…
Những mùa đông cũ như đã lắng
Nỗi nhớ như một mảnh sao trời
Sáng nơi ta! Trong, không mảy bụi
Thành tiếng gọi mùa. Mùa đông ơi!
3. XUÂN
Nhớ bài thơ đầu tiên ta đọc
Thuộc nằm lòng…mà như vô tri!
Ồ! Xuân thì, trăm hoa nở, rụng!(•)
Vừa vui đó thoắt đã thành bi!
Chợt lại nhớ mùa xuân trên chốt
Chập trùng núi lạnh miệt biên cương
Giật mình! Gốc đào bung hoa thắm
Trong ánh thiều quang! Ôi! Tháng Giêng.
Nghe bạn kể. Lòng ta bừng sáng
Có chàng lính trẻ quê dưới xuôi
Năm ấy, mùa xuân chàng trả phép
Gốc đào tơ theo chàng lên đây…
Chốt núi đá cỗi cằn không đất
Ai lên! Đất, một vốc, theo lên
Tưới cây thôi thì nước rửa mặt
Đất mới đào hoa dần bén duyên…
Cây lớn dần. Theo ngày theo tháng
Lính chốt thay phiên trải mấy mùa
Tiết xuân hoa đào bung sắc thắm
Những ai từng thảng thốt? Như ta?
Hoa rụng cuối xuân! Ừ hoa rụng
Ta, cuối mùa hẳn sẽ rụng rơi
Vọng hỏi mai ngày, xa vời vợi
Liệu còn thơ? Mỏng manh tơ trời?
4. HẠ
Giữa nắng đổ phượng hoa rực cháy
Ta giã từ bè bạn. Giã từ
Buổi liên hoan mặt ngời mắt sáng
Rồi bất ngờ bật khóc như mưa.
Sau buổi ấy! Đường đi trăm nẻo
Ta lạc giữa đời. Bạn lạc ta
Lời hẹn ước! Ai quên? Ai nhớ?
Dửng dưng nắng đổ, dửng dưng hoa.
Hạ về! Gốc phượng già đã chết
Âm thầm, ai trở lại chốn xưa?
Dáng mệt mỏi, trên đầu tóc bạc
Bâng khuâng! Nào ai biết thực – mơ?
Ồn ào gió. Rền vang tiếng sấm
Sáng lòe ánh chớp. Ràn rạt mưa
Giật mình! Mùa hạ! Ồ, mùa hạ
Mưa khóc, đón ta lúc trở về!
—-
(•) Xuân khứ bách hoa lạc. Xuân đáo bách hoa khai…Thơ Mãn Giác.
CHIỀU NAY CÓ GIÓ MÁT THỔI VỀ…
[Thiện lành chi ca]
Không còn như cơn gió mát lành trong mơ ước
Chiều nay gió đã thổi về
Mát và lành và mưa
Thoáng chốc
Tan biến
Oi nồng ngột ngạt
Tan biến tan biến như chưa từng
Chiều nay có gió mát thổi về
Gió mát chiều nay…
Cỏ cây hoa lá rạt rào gió
Trẻ già lớn bé rạng rỡ vui
Đàn vịt lơ ngơ hóng nước
Gió mát lành chiều nay
Mưa mát lành chiều nay…
Chiều nay có gió mát thổi về
Tạ ơn Trời! Thế thôi! Ta thầm thì tạ – ơn – Trời!
Rào rạt mưa rơi
Rào rạt gió
Trong mát lành lòng ta như dịu lại
Những muộn phiền những ấm ức vơi đi
Một giấc ngủ ngon lành không mơ không mộng mị nặng nề
Ta như được ướp cùng trong lành trời đất trong lành gió trong lành mưa trong lành cỏ cây hoa lá
Chiều nay gió mát đã thổi về…
Gió mát thổi về theo bước bộ hành
Cả ngàn người nhiều ngàn người như chợt tỉnh
Tìm cho mình chút thiện lành
Chút thiện lành bấy lâu tưởng chừng đã chết
Bởi u mê bốn phía giăng giăng
Bởi nỗi sợ nhiều khi đến hãi hùng
Thần cây đa, ma cây gạo, cú cáo cây đề
A tỳ ngục, cõi âm u địa ngục rừng rực lửa diêm lửa sinh ngun ngút
Hồn ma bóng quỷ trái chủ oan gia
Hung tinh chiếu mệnh
Những bước chân gieo duyên làn gió mát
Thiện lương như mưa thấm đất
Cả ngàn người vang tiếng tâm ca…
Có thể ngày mai, ngày mai trời sẽ không mưa
Không gió lành không gió mát
Chẳng sao đâu
Ta có cớ để chờ.
BỪNG NGỘ
Mười lăm ngàn khán giả vào sân xem đổi tuyển Đức quốc tập chuẩn bị cho EURO-2024!
Vài chục ngàn người, vài triệu người đủ sắc tộc, đủ màu da…cùng xem một trận túc cầu Anh quốc
Văn minh
Lịch sự
Ồn ã
Tưng bừng…
Và không ít lần bùng nổ hu li gân
Toạc mặt
Mẻ trán
Sứt đầu…
Ờ! Có sao đâu….
Có sao đâu!
Năm ngàn người
Mười ngàn người
Theo chân Hành giả
Xúm xít, ríu rít, hối hả
Dâng nước
Cơm
Hoa trái
Ừ đôi khi là tiền
Và chụp ảnh
Và ghi hình
Và lai trym…
Những người dân hình như chủ yếu những người dân
Đám đông
Ồn ào
Vô minh
Rách việc
Hình như rất rất nhiều người bực mình la mắng
Xem khinh…
Tôi cũng từng
Nghĩ thế!
Giật mình!
Ồ họ chẳng làm hại ai
Không hò hét
Không quậy tưng bừng
Không hô li cốt chẳng hô li gân…
Ừ
Họ là đám đông
Hình như lần đầu tiên được thấy
Chân – hành – giả!
Như một niềm tin
Như một nơi gửi gắm
Có gì là sai?
Ừ!
Đám đông
Đám đông nước tôi
Đám đông ở Anh quốc Đức quốc Mĩ quốc…
Chỗ nào văn minh?
Ai hơn ai?
Cứ hỏi vu vơ
Vu vơ thế thôi
Không cần trả lời…
Một trăm người bước theo
Một ngàn người bước theo
Nhiều ngàn người bước theo
Nhiều nhiều ngàn người bước theo…
Một giờ
Một ngày
Nhiều ngày
Rồi đây rất có thể nhiều tháng nhiều năm
Bến mê lầm xa dần
Bến mê lầm dần xa
Rất có thể bến mê lầm rũ bỏ…
Một người rũ bỏ
Mười người rũ bỏ
Trăm người rũ bỏ
Ngàn người rũ bỏ
Nhiều ngàn người rũ bỏ
Nhiều nhiều ngàn người rũ bỏ
Bờ xa giác ngộ hiện dần
Bờ xa giác ngộ vẫy gọi
Nào cùng lên đường
Bằng đôi bàn chân nhọc nhằn
Đôi bàn chân biết rũ bỏ…
Bừng ngộ
Khoảnh khắc này.
CÁI – BIỂU – ĐẠT
Tất cả mọi hành động của con người đều là biểu đạt những suy tư nơi óc não vô ảnh vô hình
Ngôn từ!
Quá quen
Thành nhàm
Thành nhảm
Ưỡn ẹo
Lượn lờ
Múa lượn
Lấp lửng nước đôi
Bất khả tín
Thậm chí che đậy dối lừa…
Khỏa thân
Sa hoa váy vó trang phục dữ dằn mong tang kín mít
Trắng đen xanh đỏ tím vàng
Tùy hứng và đóng hộp đồng phục
Dày và dép và chân đất
Đi bộ, chạy marathon
Tọa thiền bất động
Nằm trên đường sắt
Nằm trên đường bộ…
Tất đều là biểu đạt
Đi bộ vì hòa bình
Đạp xe vì tình huynh đệ
Khỏa thân để chống nam quyền luận hắc ám
Cởi trần tẩy chay trò quấy rối
Không mặc cooc sê để có tự do
Ngồi yên bất động tỏ bày phản đối lạm quyền…
Ồ đằng sau cái – biểu – đạt là cái – được – biểu – đạt
Con người biết cách chọn
Và lựa cách dùng…
Những bàn chân dặm dài
Những bàn chân được chào đón
Áo chắp mảnh và lõi nồi cơm điện
Biểu – đạt – những – gì?
Mà khiến cộng đồng sôi sùng sục?
Cộng đồng thực sôi cộng đồng ảo càng sôi
Một bộ phận không nhỏ xem chừng nghẹn uất
Lời đường mật bấy lâu ba nốt nhạc chuyển hóa thành lời chông gai nhọn hoắt gai bồ kết bồ quân phì phì nhả khí vị mãng xà rắn độc
Một bộ phận không nhỏ trườn từ bến mê này sang bến mê khác
Một bộ phận không nhỏ hình như tỉnh thức
Lấp lánh những sợi tơ lòng óng ả làm nên những nối kết vô hình hóa thành văn chương nghệ thuật
Một bộ phận không nhỏ nhanh chóng thời dịch vụ kiếm được tiền trong niềm vui hân hoan
Một bộ phận nho nhỏ rũ bỏ rũ bỏ tập dấn thân
Ai sẽ giữa chừng bỏ dở?
Ai kiệt sức tàn hơi?
Ai?
Không ai trả lời…
Còn ta?
Ta nghe thấy từ trên cao
Thượng đế đang cười.
Thế thôi.
Đặng Tiến (Thái Nguyên)
©T.Vấn 2024
