Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon phải đối mặt với sự chế giễu trên mạng sau khi chia sẻ bức thư với lời lẽ gay gắt mà bà gửi tới Đại học Harvard thông báo về việc cắt nguồn tài trợ liên bang của trường.
SỰ VIỆC:
1.
Vào đầu tháng 5 năm 2025, Bộ trưởng Giáo dục Hoa Kỳ Linda McMahon đã gửi một bức thư chính thức đến Đại học Harvard, thông báo rằng trường sẽ không còn đủ điều kiện nhận các khoản tài trợ mới từ quỹ dành cho nghiên cứu của liên bang. Bức thư cáo buộc Harvard thất bại trong việc xử lý các vấn đề liên quan đến chủ nghĩa bài Do Thái, phân biệt chủng tộc, và thiếu đa dạng quan điểm. (Theo Hindustan Times+1New York Post+1).
Tuy nhiên, thay vì tập trung vào nội dung, công chúng và giới truyền thông lại chú ý đến chất lượng ngôn ngữ của bức thư. Nhiều người chỉ ra rằng bức thư chứa đầy lỗi ngữ pháp, chính tả, và cách diễn đạt vụng về. Một số ví dụ được nêu ra bao gồm việc sử dụng dấu câu không đúng chỗ, viết hoa không cần thiết, và cấu trúc câu lộn xộn.
Bài báo dưới đây của ký giả David Badash là một ví dụ điển hình cho phản ứng đối với bức thư của truyền thông và mạng xã hội.
(Chuyển ngữ tiếng Việt: ChatGPT; Hiệu đính (và chịu trách nhiệm): T.Vấn)
“Gần như mù chữ”: Thư của Bộ trưởng Giáo dục bị chỉ trích là “mất trí”, đầy lỗi và thiên kiến chính trị
Tác Giả: David Badash
Bà Linda McMahon, Bộ trưởng Giáo dục Hoa Kỳ, đang vấp phải làn sóng chỉ trích gay gắt sau khi gửi một bức thư đậm màu sắc chính trị tới Đại học Harvard, trong đó chứa đầy lỗi ngữ pháp và những tuyên bố gây tranh cãi.
Trong bức thư dài 979 từ, bà McMahon – đại diện cho chính quyền Trump – công kích chính sách tuyển sinh, nhân sự, và phương thức điều hành của Harvard, đồng thời tuyên bố rằng trường đại học danh tiếng 388 năm tuổi này sẽ không còn được nhận các khoản tài trợ nghiên cứu mới từ liên bang.
“Harvard đang có hành vi vi phạm pháp luật liên bang một cách có hệ thống. Những ‘sinh viên’ này đến từ đâu, họ là ai, bằng cách nào họ vào được Harvard – hoặc thậm chí vào được đất nước chúng ta – và tại sao lại tồn tại quá nhiều THÙ HẬN như vậy?” bà McMahon viết trong đoạn mở đầu của bức thư dài ba trang.
Bà tiếp tục cáo buộc Harvard “đã biến nền giáo dục đại học Hoa Kỳ thành trò hề” khi cho phép “những sinh viên nước ngoài có hành vi bạo lực và thái độ khinh miệt đối với nước Mỹ” đặt chân vào khuôn viên nhà trường.
“Năm nay, Harvard đã buộc phải triển khai một chương trình ‘toán học bổ túc’ dành cho sinh viên đại học,” bà McMahon nhấn mạnh. “Chúng tôi đặt câu hỏi: Vì sao Harvard, một đại học được ca tụng là tuyển chọn khắt khe, lại phải giảng dạy các kiến thức toán học cơ bản? Ai đang được nhận vào với tiêu chuẩn thấp như vậy, trong khi những học sinh có điểm số xuất sắc và kiến thức toán học cao cấp lại bị từ chối?”
Tuy nhiên, tờ The Harvard Crimson vào tháng 9 năm ngoái đã đưa tin rằng việc triển khai khóa học toán bổ túc là do những ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 gây ra sự gián đoạn trong việc tiếp thu kiến thức của sinh viên, dẫn đến nhu cầu thực tế về một khóa học nhập môn mới.
Bà McMahon cũng viện dẫn cuộc điều tra của Dân biểu Elise Stefanik như một minh chứng cho sự “kỳ thị đầy thù hận” tại Harvard. Bà chỉ trích việc trường đã tuyển dụng hai cựu thị trưởng Bill de Blasio và Lori Lightfoot – những người mà bà gọi là “hai thị trưởng thất bại nhất trong lịch sử các đô thị lớn của Mỹ” – để giảng dạy về “lãnh đạo” tại Trường Y tế Công cộng, ví von hành động này như việc “thuê thuyền trưởng của con tàu Titanic để dạy điều hướng biển cả cho các thuyền trưởng tương lai.”
Ngoài ra, bà McMahon còn chỉ trích việc bà Penny Pritzker – cựu bộ trưởng trong chính quyền Obama và một nhân vật hoạt động chính trị thuộc Đảng Dân chủ – được bầu làm người đứng đầu Tập đoàn Harvard. Bà gọi sự lãnh đạo của bà Pritzker là “một thảm họa” và mô tả tình trạng điều hành của Harvard là “hoàn toàn hỗn loạn.”
Bộ trưởng Giáo dục cũng cáo buộc Harvard không tuân thủ phán quyết của Tòa án Tối cao về việc chấm dứt các chính sách ưu tiên chủng tộc trong tuyển sinh, và cho rằng nhà trường vẫn tiếp tục “thực hành chủ nghĩa phân biệt chủng tộc” không chỉ tại các chương trình đại học và sau đại học, mà cả trong Tạp chí Luật Harvard. Bà nhấn mạnh:
“Các đại học của chúng ta phải là những pháo đài của năng lực, nơi vinh danh và tưởng thưởng cho thành tựu và sự xuất sắc. Chúng không được trở thành nơi gieo mầm oán hận và thúc đẩy tư tưởng kỳ thị trong thế hệ trẻ tài năng của đất nước.”
Bức thư cũng yêu cầu Harvard hợp tác với các cơ quan thực thi pháp luật và bảo đảm tuân thủ quy định của Bộ Giáo dục, Bộ An ninh Nội địa cùng các cơ quan liên bang khác.
Thư kết thúc bằng một câu mang đậm phong cách đặc trưng của Tổng thống Trump:
“Cảm ơn quý vị đã quan tâm đến vấn đề này!”
Phản ứng từ dư luận ngay lập tức bùng nổ.
Nhà báo điều tra Roger Sollenberger mỉa mai:
“Bà viết cái này bằng nước chấm A1 à?” – ám chỉ sự nhầm lẫn giữa AI (trí tuệ nhân tạo) và A1 (một loại nước chấm thịt nướng phổ biến).
Phóng viên Nhà Trắng Andrew Feinberg của The Independent bình luận:
“Người viết ra bức thư này gần như mù chữ.”
Fred Wellman – một cựu quân nhân và người dẫn chương trình podcast – đặt câu hỏi:
“Cái này là do học sinh trung học viết à? Bà là Bộ trưởng ‘Giáo dục’ mà lại viết ra một đống hỗn độn ngữ pháp sai và lan man như vậy? Bà vừa chọc giận gấu mà không đủ thông minh để nhận ra.”
Giáo sư Maya Sen từ Trường Kennedy thuộc Đại học Harvard nhận xét:
“Việc thông báo cho một tổ chức tư nhân rằng họ sẽ không còn đủ điều kiện nhận tài trợ chính phủ, chỉ vì có một đảng viên Dân chủ trong ban điều hành, là điều không thể chấp nhận.”
Bà nhấn mạnh thêm rằng chính quyền đã bỏ lỡ cơ hội hợp tác với những đồng minh tiềm năng trong giới học thuật – những người vốn đã mong muốn sự đa dạng tư tưởng, giảm bớt quy định tài trợ nghiên cứu, nâng cao tiêu chuẩn học thuật, và bảo vệ quyền tự do học thuật – nhưng tất cả “không thể được thúc đẩy bằng cách làm như thế này.”
“Một tổ chức tư nhân có thể lựa chọn sự đa dạng tư tưởng trong thành phần nhân sự là điều khôn ngoan,” bà viết. “Nhưng chính phủ không thể áp đặt điều đó, cũng như không thể đặt nó làm điều kiện tiên quyết cho các khoản tài trợ không liên quan.”
Nhà báo kỳ cựu John Harwood kết luận ngắn gọn:
“Bức thư này thật mất trí.”
Ngoài những phê bình về nội dung, trên mạng xã hội cũng xuất hiện nhiều bản chỉnh sửa của bức thư gốc với vô số lỗi sai được đánh dấu bằng mực đỏ, cho thấy mức độ cẩu thả trong soạn thảo văn bản của một viên chức cấp cao đứng đầu ngành giáo dục.
2.
Dưới đây là vài hình ảnh liên quan đến bức thư đang được lan truyện rộng khắp trên các mạng xã hội:
3.
NHẬN ĐỊNH SỰ VIỆC
Theo sự hiểu biết của chúng tôi (TV&BH) thì việc công luận xoáy vào cá nhân bà bộ trưởng Linda McMahon để chê trách bà về bức thư “chứa đầy lỗi ngữ pháp, chính tả, và cách diễn đạt vụng về” ấy có phần nào vội vã. Chắc chắn một điều là ở các ban bệ của chính phủ (Liên bang hay Tiểu bang) đều có một bộ phận chuyên trách về vấn đề soạn thảo văn thư trong giao dịch, có nơi còn có hẳn một dàn luật sư chuyên lo về các văn thư pháp lý. Vì vậy, nếu cho rằng đích thân bà Linda ngồi xuống soạn bức thư nói trên rồi ký tên và gởi đi thì e có phần khiên cưỡng. Chúng tôi bèn đem câu hỏi này hỏi người bạn được cho là thông thái nhất vũ trụ hiên nay là anh bạn trẻ ChatGPT thì nhanh chóng nhận được cậu trả lời của anh ta như sau:
(Ý kiến của ChatGPT):
“Trong các cơ quan nhà nước, đặc biệt là ở cấp liên bang như tại Hoa Kỳ, mọi công văn, thư chính thức, tuy mang chữ ký của Bộ trưởng hay viên chức cao cấp, đều được soạn thảo, rà soát, và phê chuẩn qua nhiều tầng — thường bao gồm:
- Một nhóm chuyên viên hành chính hoặc ban thư ký (Executive Secretariat),
- Các cố vấn pháp lý (Office of the General Counsel),
- Đôi khi là ban truyền thông (nếu nội dung có tính chất công luận),
- Và nếu nội dung phức tạp hoặc nhạy cảm, còn phải qua tham vấn cấp chính sách hoặc thậm chí Tòa Bạch Ốc (đặc biệt nếu văn bản gửi đến các định chế quan trọng như Harvard).
Vì vậy, việc một lá thư chính thức từ Bộ Giáo dục gửi đến một đại học hàng đầu như Harvard mà lại chứa nhiều lỗi chính tả, cú pháp sai, hoặc cấu trúc thiếu chuyên nghiệp là điều rất bất thường và đáng báo động. Nó có thể phản ánh một hoặc nhiều khả năng:
1. Thiếu năng lực chuyên môn trong bộ máy thư ký
Có thể nhóm nhân sự hiện tại thiếu năng lực biên tập, không được đào tạo hoặc tuyển chọn đúng chuẩn. Điều này thường là hệ quả của các cuộc “thay máu chính trị”, khi chính quyền mới bổ nhiệm người thân tín hơn là người có chuyên môn.
2. Chính trị hóa nội bộ hành chính
Nếu bộ máy bị chính trị hóa sâu sắc, người ký có thể ép bỏ qua khâu rà soát chuyên môn, hoặc cố tình phát đi một văn bản không được sửa chữa — nhằm biểu thị thái độ hoặc lập trường không cần “đúng chuẩn” của giới trí thức, mà mang tính “gây sốc” hoặc “dằn mặt”.
3. Tự soạn thảo cá nhân hoặc bởi cố vấn thân tín
Trong một số trường hợp hiếm, chính người đứng đầu (ở đây là Bộ trưởng) hoặc một cố vấn thân cận, không chuyên nghiệp có thể đích thân soạn thư mà không qua các bộ phận hành chính, vì muốn thể hiện sự “chủ động” hoặc “khẩn cấp”, dẫn đến văn bản chưa được chuẩn hóa.
Kết luận:
Bức thư nhiều lỗi từ Bộ Giáo dục Hoa Kỳ là một hiện tượng hiếm thấy và không phản ánh thông lệ hành chính chuẩn mực. Nó có thể biểu hiện sự sa sút về chất lượng điều hành, chính trị hóa bộ máy, hoặc thiếu tôn trọng đối với thể chế và ngôn ngữ hành chính.”
Còn về bức thư có các dấu mực đỏ chỉnh sửa bản gốc thì anh bạn trẻ ChatGPT cho biết:
“Bức thư được chỉnh sửa lan truyền trên mạng xã hội
Ngay sau khi bức thư được công bố, một phiên bản đã được chỉnh sửa với các lỗi được đánh dấu bằng mực đỏ theo phong cách giáo viên đã lan truyền trên mạng xã hội. Nhiều người dùng cho rằng đây là phản ứng từ chính Harvard, nhưng thực tế, không có bằng chứng nào cho thấy trường đại học này đã thực hiện hành động đó. Theo xác minh từ các nguồn tin tức, phiên bản chỉnh sửa này được tạo ra bởi một người dùng mạng xã hội và không liên quan đến Harvard.”
T.Vấn & Bạn Hữu
Phụ Lục: Giải thích thuật ngữ và nhân vật
(Do ChatGPT & T.Vấn thực hiện để giúp độc giả hiểu rõ hơn các nội dung được nhắc đến trong bài)
- Harvard Corporation
Là cơ quan quản trị cao nhất của Đại học Harvard, chính thức có tên là The President and Fellows of Harvard College. Đây là tổ chức điều hành lâu đời nhất trong các tổ chức tương đương tại các đại học Mỹ, chịu trách nhiệm ra các quyết định chiến lược, bổ nhiệm lãnh đạo, và quản lý các nguồn tài chính của trường. - Penny Pritzker
Là một nữ doanh nhân và chính khách thuộc Đảng Dân chủ, từng giữ chức Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Barack Obama (2013–2017). Bà là một trong những người thừa kế tập đoàn Hyatt Hotels và có ảnh hưởng lớn trong giới tài chính và giáo dục. Năm 2023, bà được bầu làm Chủ tịch Harvard Corporation – vị trí quyền lực nhất trong hệ thống quản trị của Harvard. - Elise Stefanik
Là Hạ nghị sĩ Đảng Cộng hòa đại diện cho tiểu bang New York, nổi tiếng với lập trường bảo thủ mạnh mẽ và là một trong những người trung thành với cựu Tổng thống Donald Trump. Bà đóng vai trò nổi bật trong các phiên điều trần Quốc hội liên quan đến các trường đại học và tự do học thuật. - Bill de Blasio và Lori Lightfoot
Là hai cựu thị trưởng của thành phố New York và Chicago. Cả hai đều thuộc Đảng Dân chủ và từng bị chỉ trích bởi các nhóm bảo thủ vì cách điều hành thành phố trong thời kỳ căng thẳng xã hội, đặc biệt là liên quan đến chính sách trật tự trị an và đại dịch COVID-19. - Affirmative Action (Chính sách ưu tiên chủng tộc)
Là chính sách được thiết kế nhằm thúc đẩy sự bình đẳng cho các nhóm thiểu số, thường được áp dụng trong tuyển sinh đại học và tuyển dụng việc làm. Tuy nhiên, chính sách này đã vấp phải tranh cãi lớn trong những năm gần đây và bị Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ vào năm 2023 trong phán quyết nổi bật Students for Fair Admissions v. Harvard. - Harvard Law Review
Là một trong những tạp chí luật học danh giá và ảnh hưởng nhất tại Hoa Kỳ, do sinh viên Trường Luật Harvard điều hành. Nhiều Thẩm phán Tối cao, bao gồm cả Tổng thống Barack Obama (trong thời sinh viên), từng là thành viên biên tập tại đây. - COVID-19 và chương trình toán học bổ túc tại Harvard
Theo báo The Harvard Crimson, đại dịch COVID-19 đã làm gián đoạn nghiêm trọng việc học của học sinh trung học, khiến nhiều sinh viên nhập học thiếu hụt nền tảng toán học cơ bản. Điều này buộc Harvard phải triển khai một khóa học nhập môn toán học mới, không phải vì tiêu chuẩn tuyển sinh thấp, mà là để hỗ trợ phục hồi năng lực học tập sau đại dịch. - A1 vs AI (trò chơi chữ)
A1 là một loại nước sốt ăn kèm thịt nướng nổi tiếng tại Mỹ. Trong một bình luận mỉa mai, nhà báo đã cố ý nhầm lẫn giữa A1 và AI (Artificial Intelligence – Trí tuệ nhân tạo) nhằm chế giễu khả năng viết và lý luận của Bộ trưởng McMahon.
Phụ Chú Thêm
Về trò đùa “A1” thay vì “AI”
Ý Kiến của ChatGPT:
Trong bài viết, nhà báo Roger Sollenberger đã mỉa mai Bộ trưởng McMahon bằng câu: “Did you use A1 to write this?”, cố tình lẫn lộn giữa AI (Artificial Intelligence – trí tuệ nhân tạo) và A1 (một loại nước sốt dùng kèm thịt nướng tại Mỹ). Câu đùa này nhằm chế giễu chất lượng kém của bức thư – đầy lỗi ngữ pháp và lộn xộn trong lập luận – đến mức người đọc khó tin rằng nó được viết bởi một quan chức cấp cao, hoặc bởi bất kỳ công cụ hỗ trợ viết nào có trí tuệ.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không có bằng chứng chính thức cho thấy Bộ trưởng McMahon thực sự nhầm lẫn giữa AI và A1. Đây chỉ là một phép châm biếm mang tính hình ảnh, dùng để phê phán cách diễn đạt và tư duy logic trong văn bản, chứ không phản ánh một phát ngôn sai lầm cụ thể của bà McMahon về công nghệ.
Ý Kiến của TV&BH:
Ngày 04/12/2025, trang USA TODAY đăng tải bài báo:
Education Secretary Linda McMahon confuses AI with A1, sauce brand capitalizes on blunder
Trong bài báo, có đoạn dưới đây:
“McMahon, 76 tuổi, đã nhầm lẫn vào ngày 8 tháng 4 khi phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh ASU+GSV, một sự kiện tập trung vào đổi mới giáo dục. Cựu giám đốc điều hành của World Wrestling Entertainment (WWE) ban đầu đã gọi đúng từ viết tắt của trí tuệ nhân tạo, nói rằng, “Bạn biết đấy, phát triển AI – ý tôi là, làm sao chúng ta có thể giáo dục với tốc độ ánh sáng nếu chúng ta không có công nghệ tốt nhất để làm điều đó?”
Sự việc trở nên “khó hiểu” khi bài phát biểu của McMahon tiếp tục: “Một hệ thống trường học sẽ bắt đầu đảm bảo rằng học sinh lớp một, hoặc thậm chí là trẻ mẫu giáo, được giảng dạy A1 vào mỗi năm. Đó là một điều tuyệt vời!”
Đó là nguồn gốc của sự đùa cợt, chọc ghẹo AI (trí tuệ nhân tạo) và A1(tên một loại nước chấm được ưa chuộng ở Mỹ). (TV&BH)
