Các tín đồ Công giáo tụ họp để tham dự Thánh lễ do Đức Giáo hoàng Phanxicô chủ sự tại Quảng trường Thánh Phêrô ở Thành phố Vatican vào tháng 2 năm 2025. Ảnh: Remo Casilli/Reuters
GIỚI THIỆU: TV&BH: CHUYÊN MỤC: ChatGPT DỊCH THUẬT
The NYT: Who Will Be the Next Pope? Here Are Some Possible Contenders.
(Chuyển ngữ tiếng Việt: ChatGPT; Hiệu đính (và chịu trách nhiệm): T.Vấn)
Ai Sẽ Là Giáo Hoàng Kế Tiếp? Dưới Đây Là Một Số Ứng Viên Tiềm Năng
Các chuyên gia cho rằng hiện chưa có ứng viên nổi bật duy nhất, nhưng một số cái tên đã được nhắc đến, phản ánh hướng đi có thể của Giáo hội Công giáo Rôma.
Tác giả: Emma Bubola, Elisabetta Povoledo, Gaia Pianigiani và Neil MacFarquhar
Xuất bản ngày 21 tháng 4, 2025 – Cập nhật ngày 23 tháng 4, 2025
Những dự đoán về người sẽ là Giáo hoàng Công giáo Rôma kế tiếp thường không chính xác. Trước khi Giáo hoàng Phanxicô được bầu chọn vào năm 2013, nhiều nhà cái thậm chí còn không đếm ngài trong danh sách những ứng viên hàng đầu.
Lần này, việc dự đoán càng phức tạp hơn do Giáo hoàng Phanxicô trong suốt nhiệm kỳ đã bổ nhiệm nhiều hồng y trong thời gian ngắn, giúp Hồng y đoàn trở nên đa dạng và khiến việc xác định xu hướng hay phe phái trở nên khó khăn hơn.
Tuy nhiên, những cuộc thảo luận về những cái tên tiềm năng đã bắt đầu từ lâu sau những cánh cửa Vatican, và các nhà quan sát đã đưa ra một số dự đoán.
Một số người được xem là sẽ tiếp nối chương trình cải cách tiến bộ của Phanxicô, trong khi những người khác được cho là sẽ đưa Giáo hội trở lại phong cách truyền thống hơn. Các chuyên gia cũng cho rằng Hồng y đoàn có thể sẽ ưu tiên một vị giáo sĩ có kinh nghiệm trong các vấn đề quốc tế phức tạp.
Dưới đây là một số ứng viên tiềm năng:
Pierbattista Pizzaballa
Hồng y Pierbattista Pizzaballa, 60 tuổi, người Ý, là quan chức cấp cao của Vatican phụ trách các vấn đề Trung Đông. Dù mới được phong hồng y năm 2023, kinh nghiệm làm việc tại một trong những khu vực xung đột dữ dội nhất thế giới đã giúp ông trở nên nổi bật.
Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa tại thành phố Bethlehem ở Bờ Tây vào tháng 12. Ông đã dành phần lớn sự nghiệp của mình ở Trung Đông. Ảnh chụp tại hồ bơi của Alaa Badarneh
Ông sẽ là giáo hoàng người Ý đầu tiên kể từ thời Gioan Phaolô I năm 1978. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định ông có tính quốc tế và tách biệt với chính trị Vatican, do đã dành phần lớn sự nghiệp ở Jerusalem.
Ông cũng tránh né những tranh cãi về giáo lý – điều mà các chuyên gia cho rằng có thể giúp ông giành được đa số 2/3 phiếu cần thiết trong Hồng y đoàn. Tuy nhiên, một số người cho rằng ông còn quá trẻ cho vai trò này.
Pietro Parolin
Hồng y Pietro Parolin, 70 tuổi, đã là cánh tay phải của Giáo hoàng Phanxicô từ năm 2013 với vai trò Quốc vụ khanh – người quản lý nội vụ Giáo hội và dẫn dắt chính sách đối ngoại.
Đức Hồng y Pietro Parolin phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, tại New York vào tháng 9 năm 2024. Ảnh: Dave Sanders cho tờ The New York Times
Là người Ý ôn hòa, nói năng nhẹ nhàng, Hồng y Parolin thông thạo tiếng Anh, Pháp, Ý và Tây Ban Nha. Ông đã phát biểu tại các hội nghị quốc tế về xung đột Israel – Palestine, biến đổi khí hậu và nạn buôn người.
Ông được xem là kiến trúc sư trong việc cải thiện quan hệ giữa Vatican với Trung Quốc và Việt Nam trong những năm gần đây.
Fridolin Ambongo
Hồng y Fridolin Ambongo, 65 tuổi, Tổng giám mục Kinshasa – thủ đô của Cộng hòa Dân chủ Congo, đã được xem là ứng viên tiềm năng kể từ khi Giáo hoàng Phanxicô phong ông làm hồng y vào năm 2019.
Giáo hoàng Phanxicô từ lâu đã kêu gọi Giáo hội “đi đến vùng ngoại biên” – tức là đến với các cộng đồng ở châu Phi và châu Á, nơi Giáo hội cũng đang phát triển mạnh mẽ. Một câu hỏi luôn được đặt ra là liệu bao giờ Giáo hội sẽ hiện thực hóa cam kết đó bằng việc chọn một giáo hoàng đến từ châu Phi. Hiện nay, người Công giáo chiếm khoảng 18% dân số của châu lục này và cung cấp số lượng chủng sinh nhiều hơn bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.
Đức Hồng y Fridolin Ambongo cử hành Thánh lễ được tổ chức tại Nhà thờ Đức Bà Congo ở Kinshasa vào tháng 2. Ảnh: Hardy Bope/Agence France-Presse — Getty Images
Giáo hoàng Phanxicô, người Argentina, là giáo hoàng không đến từ châu Âu đầu tiên kể từ năm 741. Dù vậy, ông xuất thân từ một gia đình có gốc gác Ý.
Tuy nhiên, có một nghịch lý nếu chọn một người kế nhiệm đến từ châu Phi. Dù đó sẽ là một sự phá cách với truyền thống, hàng giáo phẩm tại châu Phi lại được cho là bảo thủ nhất.
Hồng y Ambongo là người thân cận với Giáo hoàng Phanxicô, là một trong chín thành viên của nhóm cố vấn gọi là Hội đồng Hồng y. Tuy nhiên, ông đã dẫn đầu phản đối phán quyết năm 2023 của Giáo hoàng Phanxicô về việc Giáo hội nên chúc lành cho các cặp đôi đồng tính.
Luis Antonio Tagle
Hồng y Luis Antonio Tagle, 67 tuổi, là một hồng y khuynh hướng tự do đến từ Philippines, được một số nhà bình luận gọi là “Phanxicô châu Á”, từ nhiều năm nay vẫn được xem là một trong những ứng viên hàng đầu để trở thành giáo hoàng.
Ông được Giáo hoàng Benedict XVI phong làm hồng y vào năm 2012 và sẽ là vị giáo hoàng đầu tiên đến từ Đông Nam Á.
Là một đồng minh thân cận của Giáo hoàng Phanxicô, Hồng y Tagle thường xuyên nở nụ cười và được gọi thân mật là “Chito”. Phong cách gần gũi của ông phù hợp với tinh thần của Giáo hoàng Phanxicô trong việc chú trọng đến người nghèo và những người cần được giúp đỡ tại các quốc gia đang phát triển – nơi ông đã từng sống và làm việc.
Ông từng đồng hành hoặc chuẩn bị cho các chuyến công du châu Á của Giáo hoàng Phanxicô, bao gồm chuyến thăm kéo dài 11 ngày đến Đông Nam Á và Thái Bình Dương vào mùa hè năm 2024.
Đức Hồng Y Luis Antonio Tagle, phải, tại Jakarta, Indonesia, vào tháng 9 năm 2024. Ảnh: Gregorio Borgia/Associated Press
Ông đến từ một khu vực mà Công giáo vẫn còn giữ vai trò nổi bật, nơi Giáo hoàng Phanxicô dành nhiều sự quan tâm để xây dựng một Giáo hội ít mang tính Âu tâm hơn.
Hồng y Tagle từng được xem là một trong những ứng viên sáng giá trong mật nghị hồng y năm 2013 nhưng lúc đó bị coi là quá trẻ cho vị trí này.
Ông đã đối mặt với một số vấn đề gây chia rẽ trong Giáo hội, như việc tiếp nhận người đồng tính hay việc cho phép người đã ly hôn và tái hôn được rước lễ.
Ông từng là chủ tịch của cuộc họp quốc tế về gia đình năm 2014 và hội đồng thường lệ về cùng chủ đề năm 2015, trong đó các giám mục đã đồng thuận hướng tới một cách tiếp cận bao dung hơn của Giáo hội – dù họ vẫn phản đối hôn nhân đồng giới.
Matteo Zuppi
Hồng y Matteo Maria Zuppi, 69 tuổi, đến từ Ý, nổi bật trong số các ứng viên thể hiện quan điểm của Giáo hoàng Phanxicô rằng Giáo hội cần đại diện và hỗ trợ người nghèo.
Giáo hoàng Phanxicô đã phong ông làm hồng y vào năm 2019 và giao cho ông nhiều sứ mệnh quan trọng. Một số chuyên gia suy đoán rằng Giáo hoàng Phanxicô có thể đã dành sự ưu ái cho ông với tư cách người kế nhiệm, dù chưa từng công khai điều đó.
Hồng y Zuppi có mối liên hệ chặt chẽ với Sant’Egidio – một cộng đồng Công giáo nổi tiếng với các hoạt động giúp đỡ người nghèo và giải quyết xung đột.
Đức Hồng y Matteo Zuppi chào đón giáo dân sau khi cử hành Thánh lễ tại Nhà thờ Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội ở Moscow năm 2023. Ảnh: Alexander Zemlianichenko/Associated Press
Theo giới quan sát tại Vatican, nhóm này ngày càng trở thành một thế lực vận động đáng kể dưới thời Phanxicô, và sự gần gũi của ông với cộng đồng này có thể giúp ông thu hút phiếu bầu. Tuy nhiên, mối liên hệ này cũng làm dấy lên lo ngại rằng nếu được bầu làm giáo hoàng, ông có thể bị ảnh hưởng quá mức bởi nhóm này.
Năm 2015, Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm ông làm Tổng giám mục Bologna – một trong những chức vụ quan trọng nhất tại Ý. Tại đây, “Don Matteo” như người ta thường gọi, tiếp tục công việc giúp đỡ người nghèo và người di cư. Ông từng nói: “Tiếp nhận người di cư là một thách thức lịch sử đối với châu Âu. Chúa Kitô mời gọi chúng ta không được quay lưng.”
Những năm gần đây, Giáo hoàng Phanxicô đã cử Hồng y Zuppi làm đặc phái viên phụ trách vấn đề Ukraine.
Ông cũng thể hiện sự chào đón đối với người Công giáo đồng tính, từng viết lời tựa cho ấn bản tiếng Ý của cuốn sách “Building a Bridge” năm 2017 của linh mục James Martin, trong đó kêu gọi Giáo hội tìm cách mục vụ mới để phục vụ người đồng tính.
Peter Erdo
Hồng y Peter Erdo, 72 tuổi, đến từ Hungary, là một chuyên gia luật giáo hội và được xem là ứng viên hàng đầu trong số các hồng y mong muốn Giáo hội trở lại với đường lối bảo thủ như thời các Giáo hoàng Gioan Phaolô II và Benedict XVI.
Gioan Phaolô II đã bổ nhiệm ông làm Tổng giám mục Esztergom-Budapest năm 2002, và một năm sau đó phong hồng y – khi ấy ông mới 50 tuổi, là hồng y trẻ nhất vào thời điểm đó.
Đức Hồng y Peter Erdo cử hành Thánh lễ Giáng sinh lúc nửa đêm tại Budapest năm 2024. Ảnh: Attila Kovacs/EPA, qua Shutterstock
Hồng y Erdo được xem là một nhà ngoại giao khéo léo, có khả năng xây dựng cầu nối với các cộng đồng Công giáo tại châu Mỹ Latinh và châu Phi, đồng thời tích cực tiếp xúc với các nhóm tôn giáo khác. Ông thường xuyên tham dự các lễ tưởng niệm Holocaust và được các nhà lãnh đạo Do Thái đánh giá cao về sự ủng hộ – đặc biệt trong bối cảnh chủ nghĩa cực hữu và bài Do Thái gia tăng tại Hungary.
Ông được nhiều đồng nhiệm phương Tây biết đến do từng giữ chức chủ tịch Hội đồng các Hội đồng Giám mục châu Âu từ năm 2006 đến 2016. Ông cũng là tác giả của nhiều đầu sách, và thông thạo hoặc hiểu biết các ngôn ngữ: tiếng Anh, Pháp, Đức, Ý, Nga và Tây Ban Nha – điều giúp ông có lợi thế về ngôn ngữ để phục vụ cộng đồng tín hữu toàn cầu.
Ông từng phát biểu phản đối việc cho phép người ly hôn được rước lễ và phản đối việc tiếp nhận người di cư.
Trong một cuộc phỏng vấn dài đăng thành sách năm 2019 với Robert Moynihan – người sáng lập và biên tập tạp chí Inside the Vatican, Hồng y Erdo nói về sự cần thiết của việc “gìn giữ ngọn lửa” của đức tin Kitô giáo truyền thống trong một thế giới ngày càng thế tục.
Anders Arborelius
Tổng giám mục Anders Arborelius của Stockholm, 75 tuổi, là người Thụy Điển đầu tiên được phong làm hồng y – ông cải đạo sang Công giáo khi 20 tuổi.
Anders Arborelius trở thành hồng y vào năm 2017. Alberto Pizzoli/Agence France-Presse — Getty
Dù Thụy Điển từng là quốc gia chủ yếu theo đạo Tin Lành và hiện nay chủ yếu là thế tục, đây là một trong số ít các quốc gia châu Âu mà Giáo hội Công giáo đã phát triển trong những năm gần đây. Việc Giáo hoàng Phanxicô nâng ông lên hàng hồng y vào năm 2017 được xem là nỗ lực tiếp cận các quốc gia nơi người Công giáo là thiểu số.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Hồng y Arborelius nói rằng những thách thức lớn nhất của Giáo hội hiện nay là xây dựng cầu nối trong một thế giới phân cực, trao nhiều ảnh hưởng hơn cho phụ nữ trong Giáo hội, và giúp các gia đình duy trì đức tin.
Ông cũng cảnh báo về những dòng chảy chính trị có thể gây chia rẽ trong Giáo hội. “Tại một số nơi trong Giáo hội, nguy cơ bị chia rẽ bởi các vấn đề khác nhau là có thật,” ông nói. “Chúng ta không nên hình thành các phe phái trong Giáo hội Công giáo.”
Hồng y Arborelius, thuộc Dòng Camêlô, cũng giống như Giáo hoàng Phanxicô, đã thể hiện sự ủng hộ đối với người di cư. Nhưng ông phản đối việc chúc lành cho các cặp đôi đồng tính. Vào năm 2006, ông từng nói rằng quyết định của Giáo hội Tin Lành Thụy Điển cho phép các lễ chúc lành như vậy sẽ khiến đối thoại giữa hai Giáo hội trở nên khó khăn hơn.
Về các tác giả:
Emma Bubola là phóng viên của Times có trụ sở tại Rome.
Elisabetta Povoledo là phóng viên của Times có trụ sở tại Rome, đưa tin về Ý, Vatican và văn hóa của khu vực này. Cô đã làm báo trong 35 năm.
Gaia Pianigiani là phóng viên có trụ sở tại Ý, đưa tin về tin tức nóng hổi trên khắp Ý và Châu Âu.
Neil MacFarquhar là phóng viên của Times từ năm 1995, viết về nhiều chủ đề từ chiến tranh đến chính trị đến nghệ thuật, cả trên phạm vi quốc tế và tại Hoa Kỳ.
