T.Vấn: GIỚI THIỆU G. GUARESCHI
Vài Lời Về Tập 4 – DON CAMILLO VÀ BẦY QUỶ DỮ – Bản Việt Ngữ
Trong 4 tập DON CAMILLO mà chúng tôi đã và sẽ gởi đến độc giả thì 3 TẬP (1, 2 và 3) phần Việt ngữ do dịch giả T.Vấn biên tập, chuyển ngữ và giới thiệu. Riêng nửa cuối của tập 3 và toàn bộ Tập 4 (mà chúng tôi tin là tập cuối cùng trong series DON CAMILLO của nhà văn Ý GIOVANNI GUARESCHI) chúng tôi đã sử dụng công cụ Trí Tuệ Nhân Tạo AI (GEMINI) làm công việc chuyển ngữ, dịch giả T.Vấn đảm nhận phần biên tập và hiệu đính dựa theo bản tiếng Anh của FRANCES FRENAYE, nhà xuất bản PENGUIN BOOKS 1962 để đảm bảo tính đồng nhất về văn phong Việt ngữ ở cả 4 tập mà chúng tôi đã và sẽ gởi đến độc giả của TV&BH. Sau mỗi tập, chúng tôi đã và sẽ thực hiện một ấn bản e-book cho từng tập để giúp độc giả dễ dàng lưu trữ và chia sẻ đến những độc giả quan tâm khác trong tinh thần độc giả đến với sách và sách đến với độc giả.
Nhân dịp này, cá nhân chúng tôi – T.Vấn – xin được gởi lời cám ơn đến quý độc giả đã quan tâm theo dõi phần tác phẩm dịch thuật mà chúng tôi đã thực hiện từ gần 20 năm nay. Có vị còn dành thì giờ biên thư khích lệ, góp ý, khiến chúng tôi phấn khởi và vững tâm theo đuổi công việc dịch thuật trong một khoảng thời gian khá dài. 20 năm cũng chỉ là cái chớp mắt một đời người nên những gì chúng tôi làm được tính đến hôm nay chẳng có gì đáng để hãnh diện, chúng tôi chỉ mong công việc mình làm góp được chút phần nhỏ bé nào đó trong nỗ lực chung của nhiều người muốn tạo nên một thế giới loài người tốt đẹp hơn cho các thế hệ mai sau. Vì, chúng tôi quan niệm, hễ cứ có một người cầm quyển sách lên để đọc (sách giấy hay sách điện tử) là thế giới này hy vọng có thêm một người, nếu không tốt hơn thì hẳn sẽ không xấu hơn.
Ngoài ra, sau series DON CAMILLO của nhà văn Ý G. GUARESCHI, chúng tôi quyết định sẽ không thực hiện bất cứ một dự án dịch thuật nào khác (hiểu theo nghĩa chính bản thân chúng tôi làm công việc chuyển ngữ). Phần chính là vì sự bận rộn với trang Web VĂN HỌC & ĐỜI SỐNG đã không cho chúng tôi còn có thì giờ cho những dự án cá nhân nào khác. Một lý do nữa, tuy chỉ là thứ yếu, nhưng cũng góp phần đưa đến quyết định “nghỉ hưu” trong công việc dịch thuật, đó là khả năng chuyển ngữ nhanh đến chóng mặt cũng như tính chuẩn xác của công cụ dịch thuật AI, với những ChatGPT, Gemini, … miễn là người sử dụng đủ khả năng ngoại ngữ để kiểm soát, hiệu đính cũng như huấn luyện (train) công cụ dịch thuật ấy cho ra sản phẩm theo phong cách đặc thù của ngôn ngữ đích. Hãy hình dung một tác phẩm ở nguyên tác dầy trung bình 300 trang giấy, người dịch nghiêm túc sẽ cần ít nhất 3 đến 6 tháng toàn thời gian để hoàn tất việc chuyển ngữ. Với công cụ dịch thuật AI, bản chuyển ngữ chỉ cần vài phút để AI làm việc, sau đó cần thêm vài ngày để đọc lại, chỉnh sửa nếu cần. Thành phẩm cuối cùng có thể chưa phải là tuyệt hảo nhưng ít nhất đáp ứng được tính chuẩn xác và đôi khi cả tính đặc thù của phong cách ngôn ngữ đích. Vẫn biết trí tuệ nhân tạo chưa và sẽ không bao giờ thay thế được con người trong lĩnh vực văn học nghệ thuật, nhưng ở một chừng mực nào đó, chúng tôi tin rằng việc dùng công cụ trí tuệ nhân tạo để hoàn tất tập 4 của series DON CAMILLO là một lựa chọn khả dĩ (ít nhất là đối với bản thân chúng tôi). Còn liệu công việc dịch thuật của trí tuệ nhân tạo có đáp ứng được yêu cầu của độc giả hay không thì chúng tôi xin dành lại phần nhận xét cho độc giả qua nội dung tập 4 DON CAMILLO VÀ BẦY QUỶ DỮ mà TV&BH sẽ gởi tới độc giả trong những ngày tới.
Trân Trọng,
T.Vấn & Bạn Hữu
