Lê Minh Hiền: NHỮNG BÀI THƠ MÙA XUÂN NGUYÊN SƠ & KINH ĐIỂN (kỳ 1)

1. MÙA XUÂN

by William Blake(1757-1827)

Thổi lên tiếng sáo!

Giờ lặng im sao…!”

Niềm vui của chim,

Ngày và đêm,

Chim họa mi,

Trong hẻm núi

Chim sơn ca trên bầu trời,-

Vui vui vui,

Vui vui vui! vui vui vui! đón chào năm mới!

.

Cậu bé con,

Niềm vui đầy tràn;

Và cô bé con,

Bé bỏng và hiền ngoan;

Con gà trống gáy,

Bạn cũng vậy;

Vui vẻ như mơ,

Tiếng trẻ thơ

Vui vui vui! vui vui vui! đón chào năm mới!

.

Cừu con ơi,

Tôi đây này;

Đến đây và liếm vào

Cổ tôi trắng nào;

Để tôi kéo lên

Bộ lông mềm,

Để tôi hôn lên

Mặt con cừu con

Vui vui vui! vui vui vui! đón chào năm mới!(Giao thừa!)

Stanton, California Jan. 1^st, 2026

Spring

by William Blake

Sound the flute!
Now it’s mute!
Bird’s delight,
Day and night,
Nightingale,
In the dale,
Lark in sky,—
Merrily,
Merrily merrily, to welcome in the year.
.
Little boy,
Full of joy;
Little girl,
Sweet and small;
Cock does crow,
So do you;
Merry voice,
Infant noise;
Merrily, merrily, to welcome in the year.
.
Little lamb,
Here I am;
Come and lick
My white neck;
Let me pull
Your soft wool;
Let me kiss
Your soft face;
Merrily, merrily, to welcome in the year.”

________

2. MỘT NGUỒN SÁNG TỒN SINH TRONG MÙA XUÂN

by Emily Dickinson (1830-1886, American Poet)

Một nguồn sáng tồn sinh trong mùa xuân

Không hiện hữu trong năm

và bất kỳ thời kỳ nào khác

Khi tháng Ba hiếm hoi vừa mới đến

.

Một sắc trời nhuộm màu khắp nơi

Trên những cánh đồng hoang vắng

Mà khoa học không thể phân giải

Nhưng trực giác ta cảm nhận sâu lắng.

.

Xuân vàng lấp loáng trên bãi cỏ,

Xuân vàng chiếu sáng cây cao xa tít

Trên sườn đồi tít xa mà ta biết

Dường như nó đang nói chuyện với ta.

.

Đến khi đường chân trời lùi dần

Hoặc buổi trưa khuất dạng rồi

Không còn dạng thức nào của âm thanh

Tất cả tàn phai và chúng ta vẫn tồn tại–

.

Một tâm trạng mất mát

Tác động đến tâm tưởng của nhân gian

Như thể mối tương giao đột nhiên bị xâm thực

Vượt trên một nghi thức thiêng liêng.(5:02 am)

Stanton, California Jan 3^rd, 2026

A Light exists in Spring

by Emily Dickinson

A Light exists in Spring
Not present on the Year
At any other period –
When March is scarcely here
.
A Color stands abroad
On Solitary Fields
That Science cannot overtake
But Human Nature feels.
.
It waits upon the Lawn,
It shows the furthest Tree
Upon the furthest Slope you know
It almost speaks to you.
.
Then as Horizons step
Or Noons report away
Without the Formula of sound
It passes and we stay –
.
A quality of loss
Affecting our Content
As Trade had suddenly encroached
Upon a Sacrament.

_________

3. KHI TỬ ĐINH HƯƠNG NỞ LẦN CUỐI TRƯỚC SÂN NHÀ

by Walt Whitman(1819-1892, America’s world poet)

(In memory of Abraham Lincoln, 16th U.S. President!)

Khi Tử Đinh Hương nở lần cuối trước sân nhà

Và ngôi sao vĩ đại đã rụng xuống ở phương tây trong đêm,

Tôi đã than khóc, và vẫn còn than khóc mỗi lần mùa xuân trở lại.

.

Mỗi lần mùa xuân trở lại, ba điều trường tồn Người hằng mang đến cho tôi,

Tử Đinh Hương nở rộ thường năm và ngôi sao rụng xuống ở phương tây

Và nỗi nhớ về Ông, Người tôi yêu.

.

Ôi ngôi sao phương Tây quyền năng đã rụng xuống!

Ôi bóng đêm—Ôi đêm tận tuyệt, và đầy nước mắt!

Ôi ngôi sao vĩ đại đã biến mất—Ôi màn đêm huyền hoặc che khuất ngôi sao!

Ôi những bàn tay hung ác giam giữcon người tôi bất lực—Ôi linh hồn tôi bất lực!

Ôi đám mây tàn bạo bao quanh sẽkhông giải phóng linh hồn tôi.

.

Trong sân trước một ngôi nhà nông trại cũ gần hàng rào quét vôi trắng,

Đứng đó: Bụi Tử Đinh Hương cao lớn với những chiếc lá hình trái tim màu xanh thẩm,

Với nhiều bông hoa nhọn mọc lên thanh tú, với hương thơm nồng tôi rất yêu,

Mỗi chiếc lá: một phép màu—và từ bụi cây này trước sân nhà,

Với những bông hoa nở rộ màu sắc thanh tú và những chiếc lá hình trái tim màu xanh thẩm,

Tôi bẻ một cành đầy hoa.(5:09 am)

Stanton, California Jan 6^th, 2025

When Lilacs Last in the Dooryard Bloom’d

by Walt Whitman

When lilacs last in the dooryard bloom’d,
And the great star early droop’d in the western sky in the night,
I mourn’d, and yet shall mourn with ever-returning spring.
.
Ever-returning spring, trinity sure to me you bring,
Lilac blooming perennial and drooping star in the west
And thought of him I love.
.
O powerful western fallen star!
O shades of night—O moody, tearful night!
O great star disappear’d—O the black murk that hides the star!
O cruel hands that hold me powerless—O helpless soul of me!
O harsh surrounding cloud that will not free my soul.
.
In the dooryard fronting an old farm-house near the white-wash’d palings,
Stands the lilac-bush tall-growing with heart-shaped leaves of rich green,
With many a pointed blossom rising delicate, with the perfume strong I love,
With every leaf a miracle—and from this bush in the dooryard,
With delicate-color’d blossoms and heart-shaped leaves of rich green,
A sprig with its flower I break.

_________

4. MÙA XUÂN ĐẾN

By Matsuo Bashō(Japanese haiku master,1644-1694)

“Màn hơi sương xuân sang.

Hương xuân thơm rồi trong không khí

Hoa Mơvà ánh trăng.”(6:03 am)

Stanton, California Jan. 6^th, 2026

「霜の上

月は澄みたり

宿の窓」

.

(Shimo no ue

Tsuki wa sumitari

Yado no mado)

After the Winter

by Matsuo Basho

“The spring haze.
The scent already in the air.
The moon and ume.”

_________

5. MÙA XUÂN NÀY

by Thomas Carew(1595-1640, Poet English)

Lúc này mùa đông vừa khuất dạng, trái đất vừathay

những chiếc áo choàng tuyết trắng, và sương băng tan rồi

Cỏ xanh thơm ngọt, hay phủ lớp kem lạnh tê

lên mặt hồ sáng bạc hay dòng suối pha lê;

Nhưng mặt trời đã sưởi ấm trái đất đông miên,

và làm nó trở nên dịu dàng; mang lại sự sống thiêng liêng

cho con chim én đã chết; đánh thức trong thân cây rỗng không

con chim cu gáy ngủ gục và con ong mật hiền ngoan.

Lúc này một dàn đồng ca của những chú chim líu lo mang

niềm hân hoan cho thế giới mùa xuân trẻ trung.

Những thung lũng, những đồi, và những rừng cây một quần thể nhiệm mầu

chào đón mùa trở về của tháng Năm được mong chờ từ lâu.

Lúc này vạn vật mỉm cười, chỉ có tình yêu của tôi u uất;

ngay cả ánh mặt trời gay gắt giữa trưa không đủ sức

làm tan chảy tảng băng cẩm thạch, vẫn còn giữ gìn

trái tim nàng đông băng, và làm cho lòng trắc ẩn của nàng lạnh lẽo dần.

Chú bò, trước đây là nơi trú ẩn của loài ruồi

bên trong chuồng, đang nằm bình yên giờ đây

trên cánh đồng mênh mông; và yêu thương không còn

bên bếp lửa hồng, mà trong bóng râm mát rượi hơn

Amyntas giờ đây cùng Chloris ngủ

dưới gốc cây sung, và vạn vật giữ

thời gian sang mùa; chỉ có nàng mang

tháng Sáu trong đôi mắt, trong trái tim mình: tháng Giêng (6:28 AM).

Stanton, California Jan. 15^th-16^th, 2026

The Spring

by Thomas Carew

Now that the winter’s gone, the earth hath lost
Her snow-white robes, and now no more the frost
Candies the grass, or casts an icy cream
Upon the silver lake or crystal stream;
But the warm sun thaws the benumbed earth,
And makes it tender; gives a sacred birth
To the dead swallow; wakes in hollow tree
The drowsy cuckoo, and the humble-bee.
Now do a choir of chirping minstrels bring
In triumph to the world the youthful Spring.
The valleys, hills, and woods in rich array
Welcome the coming of the long’d-for May.
Now all things smile, only my love doth lour;
Nor hath the scalding noonday sun the power
To melt that marble ice, which still doth hold
Her heart congeal’d, and makes her pity cold.
The ox, which lately did for shelter fly
Into the stall, doth now securely lie
In open fields; and love no more is made
By the fireside, but in the cooler shade
Amyntas now doth with his Chloris sleep
Under a sycamore, and all things keep
Time with the season; only she doth carry
June in her eyes, in her heart January. 

_________

6. CHỈ CÓ TRONG MÙA XUÂN

by E. E. Cummings (American Poet, 1894-1962)

chỉ có trong-

mùa xuân khi khắp nơi bùn lầy-

ngập tràn, nhỏ bé

què quặt người bán bóng bay

.

huýt sáo xa dần và nhỏ dần

.

và Eddie và Bill chạy đến

chơi trò đánh bi và

trò cướp biển và đó là

mùa xuân

.

khi khắp nơi tuyệt vời với những vũng nước đọng lại sau cơn mưa

.

khác thường

già nua, người bán bóng bay huýt sáo

xa dần và nhỏ dần

và Betty và Isabel chạy đến nhảy múa

.

qua trò chơi trò lò cò và nhảy dây và

.

đó là

mùa xuân

và

.

người

.

dáng chân dê*,

.

người bán bóng bay huýt sáo

xa dần

và

nhỏ dần…(2: 02 khuya)

Stanton, California Jan. 13^{rd –} 17^th, 2026

*Chi tiết chân dê là điểm nhấn quan trọng. Nó cho thấy người bán bóng bay này là hiện thân của Pan, vị thần Hy Lạp của những người chăn cừu và vùng nông thôn, hoặc là một trong những thần rừng dâm đãng hay những thần nửa người nửa dê tinh nghịch, những người bạn thân thiết nhất của Pan. Đây là những cư dân của thế giới ngoại giáo mang hình dáng chân dê.

[in Just-]

by E.E. Cummings

in Just-

spring          when the world is mud-

luscious the little

lame balloonman

whistles          far          and wee

and eddieandbill come

running from marbles and

piracies and it’s

spring

when the world is puddle-wonderful

the queer

old balloonman whistles

far          and             wee

and bettyandisbel come dancing

from hop-scotch and jump-rope and

it’s

spring

and

         the

                  goat-footed

balloonMan          whistles

far

and

wee

Lê Minh Hiền