HOÀNG HƯNG & VỤ ÁN “VỀ KINH BẮC”
LỜI GIỚI THIỆU:
TV&BH vừa nhận được tập bản thảo VỤ ÁN “VỀ KINH BẮC” (1982-1985) của nhà thơ Hoàng Hưng kể lại những hệ lụy ông phải chịu đựng chỉ vì một bản chép tay tập thơ “VỀ KINH BẮC” của nhà thơ Hoàng Cầm mà ông đã xin được từ tác giả vào năm 1982. Vì chuyện này, Hoàng Hưng bị bắt vào chiều 17/8/1982 (sáng 20/8/1982 Hoàng Cầm bị bắt tại nhà.). Kết quả, Hoàng Hưng bị tù cải tạo 39 tháng về tội “lưu truyền văn hóa phẩm phản động”.
Trong LỜI TỰA của tập bản thảo, nhà thơ Hoàng Hưng cho rằng “Vụ án “Về Kinh Bắc” (VKB) có lẽ là vụ án văn chương kỳ quái và bi hài nhất trong lịch sử Việt Nam hiện đại! Sai lầm, oan khiên của nó đã sáng tỏ chỉ sau ít năm, nhờ gặp dịp Đảng Cộng Sản và Nhà nước Việt Nam buộc phải “Đổi mới” khi đất nước mấp mé bên bờ vực! Các nạn nhân của nó được lẳng lặng phục hồi quyền làm việc và in ấn tác phẩm, chủ yếu nhờ những người tử tế trong ngành văn hoá báo chí; nhưng các cơ quan có trách nhiệm về vụ án, đến tận bây giờ, sau 40 năm, vẫn không công khai sửa sai, xoá án tích, xin lỗi và bồi thường danh dự cùng mọi tổn thất lớn lao về tinh thần và vật chất cho những người bị oan. Những sự kiện văn học công cộng liên quan đến họ đều bị kiểm duỵệt chặt chẽ để “vụ án” không bao giờ được nhắc đến! “.
Và vì vậy, tuy bây giờ đã là hơn 40 năm sau vụ án nói trên, ông tha thiết “Xin một lần bạch hoá đầy đủ một vụ án văn chương trong quá khứ, qua những gì mà người trong cuộc còn nhớ được và kể lại một cách trung thực nhất, không thêm bớt, tô vẽ, hay biện bạch. Như một chứng tích “vi lịch sử”. Như một bài học để hy vọng từ nay trở đi sẽ không còn diễn ra những “vụ án” tương tự dưới bất kỳ hình thức nào trong đời sống văn hoá của đất nước! Và một lần cho mãi mãi khẳng định QUYỀN TỰ DO SÁNG TÁC VÀ CÔNG BỐ TÁC PHẨM LÀ QUYỀN THIÊNG LIÊNG TỐI THƯỢNG phải được bảo đảm và chỉ có thể bị chế tài bằng một hệ thống luật pháp công khai, minh bạch, công bằng!”
Trong khoảng thời gian hơn 20 năm trở lại đây, nhà thơ Hoàng Hưng là một khuôn mặt văn học nổi bật ở cả hải ngoại lẫn trong nước. Nổi bật không chỉ ở những sáng tác văn học và dịch thuật mà ông đã cho phổ biến, mà còn ở vai trò tích cực ông tình nguyện đảm nhận nhằm nối kết những người hoạt động văn học ở trong và ngoài nước, trước hết trong tinh thần văn học nghệ thuật – dù người sáng tác sinh sống nơi đâu – cũng là gia tài của chung một nền văn hóa Việt.
Được khuyến khích bởi thái độ dấn thân của nhà thơ Hoàng Hưng và sự đồng tình với quan niệm “QUYỀN TỰ DO SÁNG TÁC VÀ CÔNG BỐ TÁC PHẨM LÀ QUYỀN THIÊNG LIÊNG TỐI THƯỢNG” của những người làm văn học nghệ thuật, chúng tôi quyết định mở chuyên mục “HOÀNG HƯNG & VỤ ÁN “VỀ KINH BẮC” để gởi đến độc giả toàn bộ nội dung tập bản thảo “VỤ ÁN “VỀ KINH BẮC” (1982-1985) của nhà thơ Hoàng Hưng.
Sau khi hoàn tất việc giới thiệu, chúng tôi sẽ thực hiện thành e-book cho tập bản thảo này để độc giả tiện lưu trữ và nhất là cho con cháu mai sau dễ dàng tìm biết được những sự thật lịch sử xẩy ra trong một thời kỳ hết sức nhiễu nhương của các thế hệ tiền nhân của họ.
Xin trân trọng giới thiệu đến độc giả của TV&BH!
T.Vấn
Nhà thơ Hoàng Hưng và nhà thơ Hoàng Cầm (Ảnh chụp 22/1/1992 tại Sài Gòn)
HOÀNG HƯNG: ĐÔI LỜI THƯA BẠN ĐỌC
Vụ án “Về Kinh Bắc” (VKB) có lẽ là vụ án văn chương kỳ quái và bi hài nhất trong lịch sử Việt Nam hiện đại! Sai lầm, oan khiên của nó đã sáng tỏ chỉ sau ít năm, nhờ gặp dịp Đảng Cộng Sản và Nhà nước Việt Nam buộc phải “Đổi mới” khi đất nước mấp mé bên bờ vực! Các nạn nhân của nó được lẳng lặng phục hồi quyền làm việc và in ấn tác phẩm, chủ yếu nhờ những người tử tế trong ngành văn hoá báo chí; nhưng các cơ quan có trách nhiệm về vụ án, đến tận bây giờ, sau 40 năm, vẫn không công khai sửa sai, xoá án tích, xin lỗi và bồi thường danh dự cùng mọi tổn thất lớn lao về tinh thần và vật chất cho những người bị oan. Những sự kiện văn học công cộng liên quan đến họ đều bị kiểm duỵệt chặt chẽ để “vụ án” không bao giờ được nhắc đến!
Bài học của vụ án VKB vẫn còn đầy tính thời sự, khi ách kiểm duyệt vẫn đè nặng lên sự sáng tạo của văn nghệ sĩ! Và nhìn rộng ra toàn bộ thực trạng tư pháp, vẫn còn những vụ bắt bớ, giam giữ chưa minh bạch và thuyết phục, có những dấu hiệu oan sai rõ rệt, do sự võ đoán tuỳ tiện của một người hay một nhóm người nắm quyền lực trong khi pháp quyền, dân quyền và nhân quyền chưa được tôn trọng.
Đất nước đang chờ đợi những thay đổi lớn lao khi các nhà lãnh đạo bày tỏ ý chí đưa nó vào “kỷ nguyên vươn mình”. Có người trong giới văn nghệ gọi nó là “kỷ nguyên người”! Đúng thế! Các tiến bộ về kinh tế, khoa học kỹ thuật, các thành tựu vật chất không bao giờ có thể lấn át hay thay thế khát vọng “làm người” trong sâu thẳm mỗi con người! Khát vọng “làm người” trước nhất là khát vọng cất lên tiếng nói của chính mình! Văn học nghệ thuật là tiếng nói chân thật nhất của “con người” với đủ cung bậc, phương diện, sắc độ, dạng thức… không bao giờ có thể đơn giản hoá, một chiều hoá, đoàn ngũ hoá, đồng nhất hoá, chính trị hoá.
Cách nhìn nhận và đối xử với các tác phẩm và tác giả văn học nghệ thuật luôn luôn là chỉ dấu văn minh của một xã hội, một thể chế.
Xin một lần bạch hoá đầy đủ một vụ án văn chương trong quá khứ, qua những gì mà người trong cuộc còn nhớ được và kể lại một cách trung thực nhất, không thêm bớt, tô vẽ, hay biện bạch. Như một chứng tích “vi lịch sử”. Như một bài học để hy vọng từ nay trở đi sẽ không còn diễn ra những “vụ án” tương tự dưới bất kỳ hình thức nào trong đời sống văn hoá của đất nước! Và một lần cho mãi mãi khẳng định QUYỀN TỰ DO SÁNG TÁC VÀ CÔNG BỐ TÁC PHẨM LÀ QUYỀN THIÊNG LIÊNG TỐI THƯỢNG phải được bảo đảm và chỉ có thể bị chế tài bằng một hệ thống luật pháp công khai, minh bạch, công bằng!
Sài Gòn-TPHCM 24/11/2025
Hoàng Hưng (Hoàng Thuỵ Hưng)
