Người Say – Tranh: Udi Peled (Nguồn: fineartamerica.com)
1.
Tràng An hoa lệ ngựa xe lầu vàng điện ngọc đàn ca sáo nhị rộn ràng vọng vang ngân nga réo rắt ngôn từ lả lướt
Lí Bạch tìm quán rượu tồi
Uống và nghêu ngao hát
Tối ngày say
Cao sơn lưu thủy
Mây trắng ngàn năm nhởn nhơ bay
Trăng núi Nga Mi trong vắt
Tiếng chim khuya
Lí Bạch làm thơ và khóc
Nhân sinh buồn
Lẽ nào ta sinh ra uổng phí?
Lồng son nghẹt thở
Chập chờn xiêm y
Lỗng lẫy xiêm y
Phù dung buồn rũ héo
Mẫu đơn tàn
Lệ chi đắng
Giấc mơ chiến mã âm âm tiếng mưa trộn lẫn tiếng than van quỷ không đầu
Bước chân lảo đảo
Ô kìa ngõ Ô Y lặng ngắt
Chập chờn bóng quạ bay…
2.
Làng Vũ Đại buồn thiu ngái ngủ
Uể oải tiếng thoi
Những vuông lụa mang sắc màu ủ ê
Rời rạc tiếng gõ mạn thuyền
Tiếng chó ốm
Ô kìa cũng có trăng lên
Bãi bờ hoang lả lướt gió
Lả lướt trăng
Lả lướt…
Lò gạch hoang y như cổ tháp
Mơ mơ bí ẩn
Chập chờn dơi bay
Chí Phèo độc ẩm
Những giấc mơ hoa
Chàng từ nơi đây ra đi
Mang theo vết thương lòng
Vết nhục hằn sâu tâm khảm
Vết chàm bầm sẫm âm u thăm thẳm
Trần gian chốn lưu đày
Sao ta lại lộn về đây?
Ta từng như con sói hoang dọc ngang vẫy vùng xứ lạ
Sao ta lại lộn về
Nơi rũ bỏ ta
Nơi xua đuổi ta
Chó hoang mèo lạc
Sao ta lại lộn về đây…
Rượu trắng cùng chuối xanh chát đắng
Ô sao ngon quá chừng
Dập chân và hát
Khúc tục ca
Khúc cuồng ca
Trời đất mẹ cha cố hương thánh thần đấng bậc
Tất cả cuốn theo
Tục ca bi ca hoan ca trầm ca
Khóc cười
Xé màn đêm
Xé trưa hè
Xé toang lồng ngực
Khúc ca của rượu của nhục nhằn của máu
Ô kìa chen lẫn tiếng khóc
Yếu ớt
Khe khẽ
Chân cổ tháp
Lò gạch bỏ hoang…
3.
Quán rượu vỉa hè
Tục danh quán cóc
Chồm hổm ngồi
Oặt oẹo dáng hình nghệ sĩ
Những vần thơ vụn nát như tấm như cám như bụi mịn
Những ca khúc như lá khô bay bay
Tranh trên những mảnh giấy nhĩ nhàu nét hoang lạnh
Quán rượu tồi tàn mấy mươi năm sinh ra đã tồi tàn
Vẹn nguyên tồi tàn tháng năm dòng dã
Vẻ tồi tàn trơ gan cùng tuế nguyệt
Mĩ cảm già nua xộc xệch nơi đây
Những người đàn ông bên lề
Những người đàn bà bên lề
Những bài thơ bên lề
Những ca khúc bên lề
Những tranh vẽ bên lề
Đổ bóng nơi đây
In dấu nơi đây
Những giây phút thăng hoa
Những ẩn ức sôi trào
Những phiền lụy bay theo hơi rượu
Hoang hoải hoàng hôn gương mặt người phủ bóng
Bóng một thời
U ẩn một thời
Nhạt nhẽo một thời
Chỉ có rượu nơi đây
Còn vẹn nguyên là rượu
Quán cóc vỉa hè
Chẳng ai say
Tửu ca!
Tửu ca!
Miên man khúc.
.
THÁNG 10 NGÀY THỨ HAI MƯƠI CHÍN
1.
Cùng từ ruộng đồng bờ bãi sinh ra
Cùng tắm sông và cùng ổ rơm ngủ tít
Cùng cỡi trâu mùa nước tràn đồng
Cùng ngụp lặn ao chuôm…
Thế mà có hai thằng bé
Oa!
Đúng là tại trời
Tôi và Nó
Nó và Tôi…
2.
CÁT
(Bỗng nhớ thủa chân trần nơi Ngã Ba Hạc quê nhà)
——
Người được sinh ra từ thủa nào?
Một triệu năm
Nhiều triệu năm
Nhiều chục triệu năm
Nhiều trăm triệu năm
Trong âm thầm trong dữ dội của cuộc vần xoay tạo hóa
Các người từ đâu tan nhỏ ra
Rời rạc
Nhỏ bé
Và thậm chí vô nghĩa
Nằm nơi đáy sông đáy bể
Vô danh
Lớp lớp, chất chồng, trải dài rộng dù đến ngàn trùng
Vô nghĩa gần như hoàn toàn vô nghĩa
Cát
Cát
Cát
Cát bụi âm thầm lặng lẽ
Những cặp mặt thờ ơ
Những bước chân thờ ơ
Đôi khi, thoáng qua có người nhìn thấy thân phận mình trong những hạt li ti
Không cá tính
Không bản sắc
Cát
Cát
Cát và cát…
.
“Sa hành đoản ca”(*)
Bài ca ngắn đường đi trên cát
Buồn như hoàng hôn
Buồn như chiều tàn
Loang loang xám mênh mang
Mờ mịt cát bay
Mờ mịt những nẻo đường
Không nơi ra đi không nơi đến
Không nơi ẩn thân gầy guộc héo hon
Cát
Cát
Cát và cát
Mịt mờ bay trong xám nhạt hoàng hôn…
.
Ta bỗng nhớ có buổi chiều một mình đùa cùng sóng
Lô Giang ầm ào cuồn cuộn
Hồng Hà mang mang ngầu đỏ
Ngã Ba Hạc những triền cát óng vàng những triền cát mịn màng chạy theo sông tít tắp
Ta đầu trần nở căng da thịt
Cát dưới chân ta mịn màng mát rượi
Ta thoáng rùng mình
Sông có tự bao giờ
Một nghìn năm trước có ai như ta bãi sông này trầm tư ?
Một ngìn năm trước bãi sông này có ai như ta chân trần chạy theo sóng nước ?
Một nghìn năm trước ai đã làm thơ từ sông nước Ngã Ba này ?
Những bãi cát dài những bãi cát dài
Miên man như tuổi thơ ta lặng lẽ
Âm thầm và vô danh
Bất chợt chiều nay nhớ.
÷÷÷÷÷÷
(*) Thơ chữ Hán của Cao Bá Quát
3.
KHỔ THÂN THẰNG BÉ LÀNG TÔI
(Trưa nay ngủ lơ mơ nghe ai thì thầm. Ghi lại…)
Tưởng là ngây thơ và trong sáng
Hồn nhiên cậu bé nhà quê
Ai ngờ
Già như ông cụ
Kinh hoàng thơ
Kinh hoàng thơ…
.
Ừ thì từ xửa từ xưa
Đất này đã sinh thằng Cuội
Cung trăng xa vời xa vợi
Chị Hằng cũng bị mắc lừa
Ôi trời kinh hoàng thằng Cuội
Nhập vào thằng bé. Nhà thơ
.
Ừ thì từ xửa từ xưa
Đất này từng sinh nhiều trạng
Ngu đần hoặc rất ranh ma
Có nghề ăn tục nói phét
Sinh ra là để đi lừa
Ngôn từ lung tung tí mẹt…
.
Tưởng là hồn nhiên trong sáng
Hình như ai đó giật dây
Nghênh ngang thơ thơ phú phú
Chấp chới như diều bay bay
Bay bay bay bay chấp chới
Trói chặt vào đất sợi dây…
.
Người người nhà nhà nức nở
Khen hay và lại khen hay
Thơ ca đì đoàng pháo nổ
Nhân dịp những ngày tết giỗ
Đì đoàng đì đoàng tan thây
Thơ ca như bàn tay vỗ
Cả làng nức nở khen hay…
.
Là Cuội trước sau vẫn Cuội
Tào lao một tấc đến giời
Cung trăng tù nhân vĩnh viễn
Khổ thân
Thằng bé
Làng tôi.
.
THÁNG 10 NGÀY THỨ BA MƯƠI
1.
Ba nốt nhạc thậm chí còn ít hơn
ChatGPT đưa ra câu trả lời
Đúng, sai chưa bàn
Nhưng chắc chắn là choáng
Và có thể ngất trên cành quất
Mắt dẹt mắt tròn
Ú ớ u ơ
Hết câu để hỏi
Siêu trí tuệ
Siêu trí nhớ
Kho dữ liệu khổng lồ
Big Data át vía
Như một cười mũi
Như một khiêu khích
Như môth thách thức
Con người
Tôi, bạn và có thể chúng ta
.
Chat GPT không xích tốc ba hoa
Không khơi khơi không chênh chao ma mị
Không lênh loang
Không tam quốc vòng vo
Không nước đôi nước ba bày trò
Chỉ nói những gì nó biết
Ít chém gió huyên thuyên như ải như ai
Cậy sống lâu tự xưng cây đa cây đề
Tự xưng chỗ ngồi tự xưng bằng cấp
Tự xưng con ông cháu cha con bà cháu cụ
Tự xưng trước tác đẳng thân
Tự xưng gặp, caphe, ăn sáng, tiệc tùng với ông A bà B ngài Y cụ F
Tự xưng hội viên này khác
Tự xưng thuộc giới đặc tuyển tinh hoa
ChatGDP cứ lẳng lặng nói những gì nó biết
Một nốt nhạc
Hai nốt nhạc
Và thách thức chúng ta.
2.
QUÁI QUỶ
Xuyên suốt
Bao trùm
Chủ đạo
Cốt tủy
Đay đả
Điệp trùng
Các kiểu diễn ngôn hình như, có vẻ…
Rất chi là thù địch(!), thù oán(!), thù hận(!), thâm thù(!) LỚP TRẺ!
Giáo dục (1001 thứ) cho lớp trẻ
Ngăn ngừa lớp trẻ
Thức tỉnh lớp trẻ
Tránh cho lớp trẻ …
Lối sống phông bạt của lớp trẻ
Lối sống thực dụng của lớp trẻ
Lối sống thảo mai của lớp trẻ
Lối sống quên cội nguồn của lớp trẻ
Lối sống a dua bầy đàn của lớp trẻ…
.
Ơ thế còn lớp già?
Đầu hai thứ tóc nhất loạt nhuộm đen kịt và bóng mượt bóng loáng
Ơ thế còn lớp già?
Già khú già khắm lại ra vẻ ngây ngây thơ thơ giả vờ chả biết cách
Ơ thế còn lớp già?
Hủ lậu từ khi vừa sinh ra
Hủ lậu kinh niên
Hủ lậu gia truyền
Ơ thế còn lớp già?
Đua nhau mua vé về tuổi thơ…
.
Nhan nhản khắp nơi ngôn từ hăm he, cảnh giác hoặc xoa đầu vỗ đít ầu ơ
Lớp già chiếm các loại sóng giờ vàng giờ bạc giờ đồng giờ kẽm giờ sắt
Lớp trẻ đi đâu mất hút
Nhan nhản nơi nơi những bộ mặt già nua, những hình hài già nua, những óc não già nua, những thi ca già nua, những răn dạy già nua, những phông bạt già nua, những mĩ cảm già nua
Âm hưởng già nua
Âm giai già nua
Thi pháp già nua
Thi hứng già nua
Đến cả nỗi sợ hãi cũng già nua
Đặng Tiến (Thái Nguyên)
