Căn Nhà Xưa – Tranh (sơn dầu): MAI TÂM
NHẸ NHÀNG NHƯ SƯƠNG MAN MÁC THU
“Nhẹ nhàng như thơ và man mác Thu”
Một bài thơ của tôi được Châu Ly hạ bút phê bình…
Làm tôi nhớ Thầy tôi ngày xưa khen học trò, ông cầm cây roi bẻ.
Cây roi gãy đôi.
Học trò rất vui, học ngày càng giỏi.
Nhưng… mùa Hè vẫn đến… không nhanh!
Nay tôi có bài thơ mong manh
Mong… tôi in được một tập thơ không mỏng…
Thời gian gợn sóng.
Ai làm thơ mà không muốn mình như chiếc thuyền trôi…
bập bềnh trên những bài thơ của mình…
nghe lời phê bình của nắng của mưa của mai chiều tối sáng…
thả hồn mình lãng mạn
tắp bến đò cổ độ trăng soi!
.
Hầu hết những người làm thơ là những kẻ chán đời
mà… yêu biết mấy nếu có người thương họ!
“Họ!” tiếng hô dừng chân ngựa
để bụi đường bay đến muôn sao…
.
Người làm thơ có khác gì con ngựa?
“Họ!”. Một tiếng thôi, nó dừng ngay!
Đừng dùng cây roi đánh nó
như người cày ruộng đánh con trâu, con bò…
Đừng nói như Nguyễn Khuyến sau khi đọc thơ của Chu Mạnh Trinh và Trần Tế Xương:
“Xem thơ ta chỉ xem bằng mũi
đéo thấy mùi thơm một tiếng Khà!”
Chu Mạnh Trinh và Trần Tế Xương sau đó…
trở thành người-trác-táng và chết cùng năm tuổi…
Ba-Mươi-Bảy!
Nguyễn Khuyến ơi! Ông Đã Giết Người!
.
Tôi thích người-con-gái Huế nói chuyện với Hàn Mạc Tử:
“Răng anh không về chơi thôn Vỹ
nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
vườn ai biếc quá xanh như ngọc
lá trúc che ngang mặt chữ Điền…”.
.
Một đêm mồng Bảy, Hàn Mạc Tử có bốn câu thôi
đầy ắp bốn đại dương…
Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương, Đại Tây Dương và Châu Đại Dương:
“Đêm nay có một nửa trăng thôi,
một nửa trăng ai cắn vỡ rồi?
Ta nhớ mình xa thương đứt ruột
Gió làm nên tội buổi chia phôi!”.
Tôi ước chi tôi xứng đáng với lời phê của Châu Ly:
“Nhẹ nhàng như sương man mác Thu”
***
NĂM MƯƠI NĂM
MỘT BÀI THƠ
Chiều. Nghe trên đồi thông
hình như ai đó, nói:
Đà Lạt là sương khói
Đà Lạt mây bay mưa…
.
Tôi kéo cổ áo chờ
mây bay đến và đậu
để cho tôi cái dấu
ngày tôi về Cố Hương…
.
Năm mươi năm tha phương
tôi nhớ đường cỏ vẹt
con thỏ chạy không hết
rừng núi xưa tôi xưa…
.
Năm mươi năm không ngờ
tay tôi còn nước đọng
từng ngón và từng móng
sóng thời gian long lanh…
.
Sóng thời gian long lanh
suối thời gian róc rách
hình như ai đó hát:
“Ai lên xứ Hoa Đào”…
.
Hình như có nghẹn ngào
suối Cam Ly vừa khóc?
nước qua thành phố đục
biết bao giờ mới trong?
.
Tôi vuốt từng lá thông
tôi đau lòng tôi lắm
thèm chén cơm với mắm
ăn cho thấm tình người…
.
Bè bạn tôi đâu rồi?
Học trò đâu hết cả?
Tiếng reng rung chìa khóa
Bác Cai ơi Bác Cai!
Tôi nghe tiếng thở dài
trên đồi thông ai thả?
Tôi hôn từng chiếc lá
Lá thông cào Cố Nhân!
.
Chẳng biết đâu là gần!
Quê Hương nào Cố Quận?
Sương trên trời mà mặn
như nước biển Trời ơi!
***
PHÚ YÊN ƠI
THỜI HỒN NHIÊN QUÁ ĐẸP
Những ngày A 30… trời ngày nào cũng thấp, con sông Ba đầy ắp / mây trên trời, trên vai…
Một lũ người con trai / tuổi bằng cái tên trại. Có ít người con gái / bể thuyền cũng ở đây!
Có những ngày rất đầy / mồ hôi tràn trên mặt / dù rừng lạnh như cắt / mà máu không chảy ra…
Có những cánh đồng hoa…Hoa Quỳ trông thật tội… Những nhát dao đưa vội: Đừng khóc nha hoa rừng!
Giờ rảnh rang thong dong / đều là trưa nóng bức. Những chàng trai phanh ngực / nhìn mình trôi trước mình…
Những ngày xưa… lặng thinh, ngoài tiếng cuốc phầm phập, ngoài tiếng dao tới tắp, ngoài tiếng buồn… lá rơi!
*
Ai cũng cảm ơn Trời / trên đầu mình xuống thấp. Cũng cảm ơn cả Đất: còn núi sông còn yêu!
Vẫn đẹp nhất mỗi chiều / con sông Ba lặng lẽ / gột cho đời trai trẻ / tuổi buồn thuở hai mươi!
Sáu, bảy tháng gặp người / thân yêu ngoài cổng trại. Mây trên trời rẽ trái, lẽ phải luồn kẽ tay…
Mẹ già nước mắt đầy. Vợ trẻ nước mắt đầy. Con thơ nước mắt đầy. Con sông Ba êm ả…
Coi như không gì cả! Một thời đó, trôi qua. Những người trai đã già. Mây, buồn, xa, trên núi…
Mẹ già đi theo tuổi. Vợ trẻ đi theo chồng. Còn thơ má hồng hồng… tại trời nắng ba há?
***
HÔM QUA
RỒI HÔM NAY
Hôm qua, trời có mưa.
Mưa nhỏ thôi, không lớn…
Mưa như là mưa gượng
ngày không có mặt trời!
.
Đêm cũng không mưa rơi.
Sắp Rằm, trăng sáng tỏ.
Trăng đắp mền cho cỏ,
gió mơn man chùm hoa…
.
Đêm khô. Mưa không sa
tới bình minh, ngày mới…
Hình như có câu hỏi:
“Sao không nghe chim kêu?”
.
Những trái xanh vẫn treo,
vài giọt sương nhỏ giọt
Nắng buổi mai trong suốt
những giọt sương pha lê…
*
Tôi ra sân, ngó mê
những giọt sương trong nắng
Chim bay hết. Vườn vắng.
Nắng không nắng nồng nàn…
.
Tôi không khoác áo choàng
nghe như trời lành lạnh!
Những giọt sương lóng lánh…
“không chừng trời sắp mưa?”.
.
Bạn à, đúng buổi trưa:
Mưa Chào Mùa Thu Mới!
Ôi thời gian không đợi
mà… thấy buồn, thấy vui!
.
Tôi nói thầm với tôi.
Mưa đang rơi, lác đác…
Mưa… hơi mưa ngào ngạt,
“Có lẽ hoa chào mưa”.
.
Tôi ghi vội câu thơ,
mưa… là em, vui nhé!
Hôm nay trời mát mẻ
Mùa Thu mới Em ơi…
.
Tôi lau mưa trên môi
thấy… nụ hoa hồng nở.
Em Trong Niềm Nỗi Nhớ
Dễ Thương Em là… Mưa…
***
KIM VÂN KIỀU
Kim Trọng khi gặp Thúy Kiều
Chu Mạnh Trinh viết thành tiểu thuyết:
“Dãy hoa nép mặt gương lồng bóng
Ngàn liễu rung cương sóng gợn tình”.
.
Cái bóng cái hình
vậy mà mông mênh trời đất
Từ đó nhìn đâu cũng thấy người
mình yêu mình quý nhất.
.
Kim Trọng đi vào cõi thật
những trang tình sử như mây
Thúy Kiều thấp thoáng vườn cây
xanh xanh bên bờ sông Cửu.
.
Muôn đời chỉ một sự thật:
Tình Yêu Là Núi Là Sông.
Người ta có tên không tuổi:
Những pho tình sử thơm hoài…
.
Ngàn liễu rung cương mà sông nước gợn
mà ngựa rung bờm gió thổi lên trăng
mà tiếng chuông Nhà Thờ Tầm Hưng
chiều ngân sáng vọng!
.
Nguyễn Thái Học đã không còn sống
có ai tin người ấy chết chưa?
Nguyễn Thị Giang đã khóc như mưa
mưa ngừng và cô Giang đã chết!
.
Người viết Tình Sử thêu dệt
bao nhiêu nữa mấy cũng tình
nên Nguyễn Công Trứ giật mình:
“Chỉ có nó mới làm người Thiên Cổ dậy!”
***
THU ĐÃ SANG HƠN NỬA THÁNG RỒI
Thu đã sang hơn nửa tháng rồi… mà hình như lạnh chẳng chung đôi? Chỉ nghe chút lạnh vài ban sáng, vài giọt mưa… vài giọt thế thôi!
Mùa Thu… mà lá chưa rơi hết! Mà gió hình như rất muộn màng. Nghĩ nhớ tuổi thơ mình cũng tệ, nghỉ Hè, nghỉ miết kệ Thu sang…
Đã mấy mươi năm còn chớp mắt, còn thương cây phượng hoa còn nhiều… Ông cai chỉ một sao tươm tất: Trường sạch bong từ trước đến sau…
Sau bảy mươi lăm: Cai cả đội… Trường dơ, vách bẩn, ngói lung lay… Học trò biếng học, Thầy ngơ ngáo. Sân lá vàng rơi nhiều đống đầy!
Lúc đó… thì tôi vào Cải Tạo. Trường thay… thay cả cái màu sơn! Thầy nào không lính thì đi bụi. Cô nào có chồng về quê chồng…
Thương quá, nhiều cô đi vượt biển, nhiều cô bị bắt ở tù ngang! Thầy, Cô chạm mặt: chào đuôi mắt, vạt áo cầm lau lệ mấy hàng…
*
Mười năm! Hai mươi năm! Chừ năm mươi năm… Ai đâu còn sống, tính phần trăm? Trời muôn phương nhớ, muôn phương nhớ! Đất mấy gò kia… mộ cố nhân!
Thu đã sang hơn nửa tháng rồi… Tôi vừa chải tóc thấy còn tôi… Còn tôi tóc bạc như mây khói… lạc lõng bay trong cõi đất trời!
Trần Vấn Lệ
