Bến Bình Yên – Tranh: MAI TÂM
HỌ ĐẶNG NHÀ TÔI
[Nhân đọc bà em Hoài Hương người họ Đặng]
Tất nhiên là tôi yêu quý nhất
Tự hào nhất
Tin cậy nhất
Và nghĩ suy nhiều nhất
Chim có tổ
Người có tông
Sông có nguồn có cội
Làm người, tôi nghĩ, ai cũng vậy thôi…
Từ bé tí đã được nghe bố thủ thỉ hằng đêm
Giữa giấc ngủ chập chờn đêm mùa hạ oi nồng đêm mùa đông rét cóng
Bố nói bằng giọng rất trầm
Quê nhà mình phía bên kia sông Hồng
Làng Khúc Thủy Thanh Oai Hà Đông
Tổ tiên hằng dạy
Đàn ông họ Đặng ngẩng cao đầu mà sống
Trong triều làm tôi trung
Ngoài nội làm lương dân
Sống tử tế chết hóa thần
Đàn bà họ Đặng đảm đang tảo tần
Nghèo quyết không hèn
Giàu không được vênh vang
Nước Nam ai người mang họ Đặng
Đều là anh em
Chung tiên tổ
Cùng gốc nguồn…
Tôi mang trong trí trong lòng lời của bố
Thủ thỉ cùng con mỗi khi có thể
Họ Đặng nhà mình là như thế…
Cũng như triệu triệu người, tôi có khi thiên vị
Gặp ai cũng hỏi họ gì
Mừng ra mặt khi biết người họ Đặng
Cứ như có một sợi dây mơ hồ vô hình vô ảnh
Giăng mắc
Vấn vít
Nối liền
Người bà con thân thương
Mộng mơ cổ tích
Tôi sững sờ khi gặp đâu đó tin đưa một người họ Đặng qua đời
Cúi đầu tôi niệm Phật và có khi cầu Chúa
Tôi tin linh hồn người quá cố sẽ bay lên
Miền mây trắng
Nước Chúa bình yên…
Mỗi khi nghe tin ai đó người họ Đặng mắc vòng lao lí vì tham lam lầy là ích kỉ
Xót lòng và thầm mong những người bà con tôi chưa một lần gặp mặt đừng mắc tội hại người…
Họ Đặng của tôi!
Từ Bắc vào Nam nơi nào cũng có
“Đặng tộc linh từ”
Khói trầm lặng lẽ
Bền bỉ cùng nắng mưa….
HOA CỨ NỞ TRƯỚC SÂN NHÀ CỦA MẸ
[Nhà Mẹ của chúng tôi ở sâu trong ngõ…]
Ngôi nhà cũ cha mẹ làm từ rất lâu rồi. Ngày ấy…
Chúng con chưa ra đời
Cha mẹ dời quê cha đất tổ
Nơi đây đất cằn sỏi đá
Ngôi nhà dựng bên một quả đồi
Giữa ngăn ngắt xanh cây
Mít chè tươi tốt
Trước sân nhà cha mẹ để trồng hoa
Vài khóm hồng, gốc tường vi
Lấm tấm hoa ngâu
Âm thầm nở muộn
Chúng con ra đời
Miên man những năm cùng khốn
Miếng ăn khuya sớm nhọc nhằn
Những trái mít thảo thơm giữa trập trùng đói khát
Trước sân nhà hoa vẫn nở rưng rưng
Hoa cứ nở
Hoa ơi cứ nở
Trước sân nhà của mẹ đã mấy chục năm
Từ những ngày xa xưa ấy
Từ khi chúng con còn bé dại
Từ khi nước mắt mẹ chảy ngược vào lòng
Từ khi cha bỏ ra đi về miền mây trắng
Hoa vẫn nở theo mùa theo tháng
Hoa thủy chung như người
Trải cay đắng
Trải dập vùi
Mùa xuân vẫn rạng ngời
Hoa cứ nở
Trước sân nhà của mẹ…
Những rộng dài sông bể
Những trập trùng non cao
Những sách vạn quyển đọc nát
Nhiều khi hóa thành chuyện tầm phào
Khi một mình ta lặng nhìn hoa nở
Trước sân nhà của mẹ….
BÀI HÁT VỀ NGÔI NHÀ CỦA CHÚNG TÔI
(Tặng tất cả….)
Giữa chập chờn thức ngủ
Bỗng giật mình
Câu hỏi vu vơ
Tưởng chừng quá đỗi vu vơ
Tại sao ta sẵn sàng véo von ca hát
Về những vinh quang vĩ đại hoành tráng đẩu đâu
Mà không phải là ngôi nhà của chính mình?
Vu vơ câu hỏi
Muôn thưở
Hình như
Chẳng mấy ai trả lời
Ngôi nhà…
Chúng tôi làm nên từ chắt chiu tằn tiện
Từ những nhọc nhằn mà người đời mỉa mai gọi là bán cháo phổi quanh năm
Từ dãi dầu mưa nắng ban ngày
Từ chong mắt thâu đêm đọc viết chấm bài
Từ những lo toan vụn vặt
Từ những nổi khùng từ những cáu gắt
Có cớ và vô cớ chẳng ít lần
Nhớ lại còn rơi nước mắt…
Ngôi nhà nhỏ
Nơi con của chúng tôi đã lớn lên
Tụi nhóc hình như cũng thấm thía tất cả
Những vui buồn
Những sướng khổ
Thậm chí những đớn đau ê chề của kiếp nhân sinh
Tụi nhóc lớn lên
Chúng lại có những ngôi nhà riêng
Có thể đẹp hơn
Cầu giời không phải nhọc nhằn
Ngôi nhà nhỏ của chúng tôi
Tôi có thể nhắm mắt đi mà không sợ vấp
Rất nhiều cuốn sách cũ có thể bỏ đi
Những đồ dùng cũ cũng có thể
Nhưng không hiểu sao chúng tôi không nỡ
Đồ vật trong nhà hình như cũng có linh hồn
Không dễ gì vứt bỏ…
Ngôi nhà nhỏ của chúng tôi
Có bao nhiêu trò đến đây đọc sách?
Không thể nhớ
Một vài trò chúng tôi xem như con
Ra trường
Đôi khi ghé thăm…
Ngôi nhà nhỏ của chúng tôi
Một phần cuộc đời
Một phần máu thịt
Xứng đáng được ngợi ca
Như chim có tổ
Như cây có đất trồng
Như đám mây có thung sâu trú ngụ
Ngôi nhà nhỏ của chúng tôi
Sao lại không viết một bài ca về nó?
TA THẤY LÒNG MÌNH NHƯ CỔ TÍCH…
Ta thấy lòng mình như cổ tích
Sáng đầu hè bất chợt nắng lên
Trời xanh. Xanh quá. Xanh nhức mắt
Nắng trong veo. Nắng quá hồn nhiên
Ta thấy lòng mình như cổ tích
Bỗng dưng lại nhớ bát canh cua
Cà muối ròn mặn tê đầu lưỡi
Bóng ai như bóng mẹ hiện về…
Ta thấy lòng mình như cổ tích
Nắng ong ong vàng khắp cánh đồng
Lưng trâu ta cưỡi tóc cháy nắng
Bố tìm ta. Vội vã đi tìm…
Nhân sinh vùn vụt trôi nhanh quá
Ta như sống lại những ngày xưa
Cái ngày xưa song thân còn tại thế
Ta hồn nhiên và trong sáng như thơ
Ta thấy lòng mình như cổ tích
Thèm vô cùng những ngày xửa ngày xưa
Mỗi ban mai dáng bố ngồi bên khay trà nhỏ
Lửa chập chờn như thực như mơ
Ta thấy lòng mình như cổ tích
Bỗng sáng nay nghe rõ tiếng mẹ ta
Hình như rầy la… tiếng mờ tiếng tỏ
Giọng vẫn trong in hệt ngày xưa
Ta thấy lòng mình như cổ tích
Hiện về sáng nay thức ngủ chập chờn
Hai chị song sinh đã mất từ tấm bé
Cả anh trai chết trận mãi phương nam
Chị gái ta tươi như hoa không nói
Anh trai làm ngựa ta cưỡi nhong nhong
Tình máu thịt khiến ta âm thầm khóc
Kí ức thẳm sâu một vệt sao băng
Ta thấy lòng mình như cổ tích
Sáng hôm nay. Bất chợt sáng hôm nay
Thời gian không mất. Không thể mất
Như một làn hương, như một áng mây bay!
GIỖ MẸ
Giỗ mẹ ngày này hàng năm
Đêm qua chập chờn thức ngủ
Xa mẹ đã đã mấy mươi năm
Giọng quê vẫn trong tâm trí
Ta vẫn gọi mẹ là bầm!
Bầm ơi! Cái ngày xa ấy
Thân cò lặn lội sớm hôm
Mớ rau cùng là tấm cám
Cùng chồng lo ngô lo sắn
Nuôi cả đàn con lớn khôn
Bầm ơi! Sao mà khổ thế
Một đời toàn những nhọc nhằn
Loạn li cùng là đói rét
Lênh đênh sông sâu xuôi ngược
Chân trần đá nhọn đường trơn
Gánh cực mà đổ lên non…
Cơn mưa cái cò ngóng mẹ…
Ao sâu mất tăm con cá…
Tháng hai lúa trổ đòng đòng…
Con nhớ bầm than như thế
Hôm nay là ngày giỗ bầm
Đêm qua chập chờn hình bóng
Hình như bầm vẫn ăn trầu
Hình như vẫn đôi quang gánh
Chân trần nơi bến sông sâu.
VIẾT NHÂN NGÀY GIỖ BỐ
[Mai 13 tháng Ba lịch mặt trăng là ngày giỗ bố]
Em ta bảo bố bầm mất lâu rồi
Anh em mình mỗi năm thêm một tuổi
Cái già lặng lẽ đến
Lặng lẽ vơi dần những niềm vui
Thiếu thời thêm xa thêm xa
Bố thức sớm lui cui nhóm bếp hâm nóng vài lưng cơm cho con lót dạ
Bầm xoay vần đôi quang gánh đầu chợ cuối chợ kiếm ăn
Anh chị em mình mặc lại quần áo cũ của nhau
Những cuốn sách cũ được dùng lại đến năm bảy năm dòng rã
Đôi dép rách chằng chịt mảnh vá
Xa đạp cà tàng chị lớn nhường em
Đồng ruộng xám ngắt xám ngơ mùa thất bát
Bắp ngô còi bông thóc lép
Chó mèo gà lợn cũng gầy nhom
Bố bầm nuôi chúng mình lớn lên
Từ tương cà từ rau dại từ con tép con tôm cuối chợ
Ôi cái ngày xưa dằng dặc những buồn
Anh chị em còn bầm còn bố
Ơi những câu hát cũ
Anh em như thể chân tay
Nước mắt chảy xuôi
Con có cha như nhà có nóc
Tháng Ba bao giờ thì đến
Sấm động vang trời gọi cây lúa mọc xanh…
Em ta bảo mỗi năm đôi lần ngày giỗ bố giỗ mẹ
Anh chị em con cháu quây quần
Nền đất cũ
Ngôi làng cũ
Khói hương bay
Di ảnh bố bầm theo tháng năm vẫn thế
Bình thản
Dịu dàng
Nghiêm nghị
Như ngày nao tại thế…
Anh chị em mỗi ngày thêm lặng lẽ
Tử sinh li biệt đời người
Thời gian bóng chớp
Chúng con thầm gọi “Bố bầm ơi!”
CÙNG TRAI ÚT…
1.
Bố luôn nghĩ con còn rất bé!
Còn bế trên tay, còn cõng trên lưng
Còn dỗ dành thìa bột, miếng cơm
Mỗi lần con viêm họng và sốt
Có vẻ con còn rất bé
Con trai của bố…
Ồ không!
Không phải thế!
Con đã trưởng thành
Đã xách valy một mình ra phi trường
Dáng thẳng đàng hoàng qua cửa an ninh
Không một chút bối rối
Con đã trưởng thành
Con trai của bố…
Mỗi lần con nhắn tin về
Mỗi lần ra phi trường đón con
Mỗi lần, cứ mỗi lần như thế
Buồn vui xáo trộn
Nhìn con cao lớn và mạnh mẽ
Bố lại hình dung con trên tay bố bế
Con ngồi sau xe hỏi đủ chuyện lớn bé nhỏ to
Nơi bãi biển trắng xóa bọt tung
Con cười vang làm đủ trò trên cát
Những tháng ngày xa mơ hồ rõ nét
Hiện dần lên
Con đã lớn
Mà nhiều khi bố vẫn không tin
Con trai của bố
Vừa mới hôm nao như con quỷ nhỏ
Nhiều lần khiến bố sợ hết hồn
Những “sự cố” bất ngờ thậm chí bất thường
Chỉ có bố con mình mới biết…
Ồ thế là con đã trưởng thành
Con trai của bố
Con đã quyết những việc mà bố của con ông nội của con đã từng
Lấy vợ!
Và đang hồi hộp chờ
Giây phút oa oa một baby cất tiếng khóc đầu tiên…
Thanh âm bình dị thanh âm diệu kì thanh âm thiêng liêng…
Con đã trưởng thành
Những niềm vui và những nỗi muộn phiền
Mỗi người mỗi vẻ
Tất cả rồi sẽ qua
Nếu còn ở lại
Niềm vui của con
Mọc lên cùng tháng ngày…
2.
Và bây giờ thì con làm bố
Chuyện lớn lao thiêng liêng kì vĩ
Có thể con bắt đầu thấm thía câu “phụ tử tình thâm”
Hay như bố thường nói với con: khi nào con làm bố…
Cái ngày biết con như hạt nảy mầm trong bụng mẹ
Bố lo và sợ…
Sáu năm trước mẹ của con thập tử nhất sinh
Khi chị gái của con chào đời
Niềm vui và nỗi âu lo bố đếm từng ngày
Ơn Giời, Phật, Tổ tiên…niềm vui òa vỡ
Con chào đời rạng rỡ tóc đen má đỏ môi hồng đủ đầy chân tay rộng dài và khóc
Rõ ra dáng một – chàng – trai
Những tháng năm nghèo khổ
Bố không định ôn nghèo
Kể để làm gì!
Chỉ cầu mong con hay ăn chóng lớn
Sợ hãi hùng mấy tiếng “mang con đi viện”
Ơn Giời!
Tất cả đã qua…
Con nói hơi bị nhiều và cái gì cũng hỏi
Nhiều khi bố bực mình cáu bẳn
Giật mình nhớ
“Có vàng vàng chẳng hay phô
Có con con nói …”
Những tháng năm tuổi thơ
Mẹ dẫn con đến những nơi thoải mái con đùa nghịch
Bố tha lôi con đi chừng…nửa nước
Tuổi thơ chỉ có một lần…
Con lớn rồi sẽ có những chuyến đi khác
Học hành, làm việc, rong chơi
Như nước chảy dưới sông như trên trời mây bay
Bố mẹ nhìn theo vui buồn phập phồng lo và nghĩ…
Thế là con đã lớn
Và bắt đầu làm bố
Vui và lo và trăm thứ đang chờ
Từng ngày thậm chí là từng phút từng giờ
Mỗi ban mai và cả trong giấc ngủ…
VIẾT CHO CON DÂU
[Võ Quỳnh Trang những ngày đầu về làm dâu …]
Con đã trở thành con dâu của bố
Cũng như chị gái của chồng con làm dâu…
Mẹ của con và mẹ của chồng con thì cũng thế
Một gia đình xa lạ có thể chính con cũng không hình dung được…
Tất nhiên là bỡ ngỡ thủa ban đầu…
Bố cầu mong con sẽ sống bình an
Giữa cái thời đầy những bất trắc khôn lường
Bình anh mỗi khi bình minh lên
Mỗi khi trời tắt nắng
Mỗi khi đêm sâu trời dịu mát thăm thẳm những ngôi sao xa vời
Mỗi lần ra phi trường
Mỗi khi ngồi bên chồng của con bữa sáng bữa chiều
Bình an lặng lẽ lắng nghe mầm sống đang cựa quậy
Bình an giây phút đầu tiên con làm mẹ
Bình an
Hôm nay và ngày mai chờ đợi…
Con sẽ quen dần
Con sẽ thấy gần gũi, yêu thương hay xa cách lạnh lùng
Tất cả đang ở thời tương lai không ai dễ gì nói trước
Nhưng bố cứ tin chân tình và cởi mở sẽ là lối đi giản dị và ai cũng có thể bắt đầu
Trên lối đi này sẽ có rất nhiều trạm nghỉ
Cho lòng lắng xuống
Nỗi buồn để lại
Niềm vui mang theo
Và nhớ
Biết đâu, cũng như bố khi tuổi đã xế chiều
Con sẽ nhớ
Nỗi vui buồn tưởng chừng xưa cũ bỗng trở thành dịu ngọt…
Ai cũng cầu mong những chuyện tốt lành
Bố không là ngoại lệ
Chỉ có điều bố không tin phép mầu cổ tích
Những chuyện tốt lành phải như cây mọc lên từ đất
Từ đất mọc lên cùng nắng cùng mưa cùng giông gió cùng mồ hôi và có thể còn là nước măt
Cây xanh tươi cùng hoa trái cho người
HƠN CẢ SỰ DIỆU KÌ
[Viết cho vợ chồng trai út ngày bé Diệu Vy chào đời]
Hơn cả sự diệu kì
Bé em ra đời cháu nội của tôi
Ơn trời đủ đầy lành lặn
Như ông bà ta muôn đời mơ ước
“Mẹ tròn con vuông!”
Cứ nuôi là lớn
Nên Người
Niềm vui nhân lên sau những tháng những ngày phập phồng chờ đợi
Vui và lo chập chờn sáng tối chiều trưa
Nỗi âu lo lặn vào trong giấc ngủ…
Bé em ra đời!
Các con tôi được gọi là Mẹ là Cha
Chúng tôi được gọi Ông gọi Bà
Niềm hân hoan rạng ngời trên gương mặt các con tôi
Lần đầu tiên được nâng trên tay một phần máu thịt ủ ấp sẻ chia
Lần đầu tiên được ôm con vào lòng
Lần đầu tiên được nghe tiếng chào đời một sinh linh bé bỏng
Sự sống nhiệm màu hiển hiện
Khởi đầu một hành trình
Tiếp nối một hành trình
Cõi nhân gian rộng dài
Cuộc mưu sinh hun hút phía chân trời…
Bé em ra đời
Nơi đảo quốc đầy nắng đầy sóng đầy gió
Nơi khởi sinh những cơn bão nhiệt đới ồn ào xô đuổi
Nơi trăng lồng lộng biển biếc trời xanh
Mặt trời chói chang hình như hôm nay cũng dịu dàng
Sóng cũng dịu êm
Chỉ có gió vẫn vi vút thổi
Dịu dàng con gái
Cất tiếng khóc chào đời
Hơn cả sự diệu kì!
Niềm vui nhân lên mãi!
Ngày bé em ra đời!
VIẾT CHO CHÁU DIỆU VY
Bố Tít mẹ Bống lo hai
Ông bà nội ngoại lo bốn lo tám lo mười
Và hồi hộp và có lúc nín thở
Chờ
Đợi từng tuần từng ngày từng giờ
Chín tháng nằm trong bụng mẹ
Chỉ có bố cháu ở bên
Ông bà cách ngàn trùng sóng bể…
Cháu đã ra đời
Nhanh như làn gió
Như tia nắng buổi mai
Tóc đen và dài
Thanh tú dịu dàng
Cả nhà hớn hở mừng vui
Nhẹ nhõm
Ông bà vui một
Bố Tít mẹ Bống vui mười…
Diệu Vy tên của cháu bố Tít mẹ Bống đã đặt từ khi cháu còn trong lòng mẹ
Ông bà một chút băng khoăn mai này lớn lên tên của cháu có thể luôn ở cuối cùng…
Nỗi băn khoăn của người già hay vẩn vơ nghĩ
Diệu Vy! Diệu Vy!
Dịu dàng cả khi khóc cả lúc dỗi hờn tí chút thoáng qua
Khi ngủ giật mình bố Tít bảo con gái đang mơ thấy chú bò ung dung trên đồng cỏ…
“Thật diệu kì khi trong nhà bất ngờ em bé hiện ra”(•)
Như ngày nao bố Tít ra đời
Như ngày nao mẹ Bống ra đời
Ánh sáng diệu kì rọi theo suốt đời ông bà
Và bây giờ là cháu
Ánh sáng diệu kì nơi ông bà tái sinh
Ánh sáng diệu kì lấp lánh nơi thẳm sâu bố Tít mẹ Bống…
Ánh sáng diệu kì hóa thành nước mắt trong veo Hạnh phúc khi bố Tít thầm thì
“Cảm ơn con gái bé nhỏ Diệu Vy
Cảm ơn con đã đến…”
÷÷÷÷
(•) Thơ V.Huygo
Đặng Tiến (Thái Nguyên)
