Bản ghi nhớ Islamabad giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran
Đoạn 1
Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran cùng các đồng minh trong cuộc chiến hiện tại, bằng việc ký kết Bản ghi nhớ (MOU) này, tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon, và cam kết từ nay trở đi sẽ không khởi xướng bất kỳ cuộc chiến tranh hay hoạt động quân sự nào chống lại nhau, và kiềm chế việc đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại nhau, đồng thời đảm bảo toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Lebanon. Thỏa thuận cuối cùng sẽ xác nhận việc chấm dứt vĩnh viễn chiến tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon và các điều khoản khác của đoạn này.
Đoạn 2
Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran cam kết tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của nhau, và kiềm chế việc can thiệp vào công việc nội bộ của nhau.
Đoạn 3
Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran cam kết đàm phán và đạt được thỏa thuận cuối cùng trong tối đa 60 ngày, có thể gia hạn với sự đồng thuận của cả hai bên.
Đoạn 4
Ngay sau khi ký kết Biên bản Ghi nhớ này, Hoa Kỳ sẽ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân và mọi sự quấy rối hoặc cản trở đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran, và sẽ chấm dứt hoàn toàn lệnh phong tỏa hải quân trong vòng 30 ngày. Trong thời gian này, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ khôi phục lưu lượng tàu thuyền tương đương với số lượng tàu thuyền trước chiến tranh. Hoa Kỳ cũng cam kết sẽ rút quân khỏi khu vực lân cận Cộng hòa Hồi giáo Iran trong vòng 30 ngày sau khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Đoạn 5
Sau khi ký kết Biên bản Ghi nhớ này, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ nỗ lực hết sức để đảm bảo việc đi lại an toàn của các tàu thương mại mà không phải trả phí trong vòng 60 ngày từ Vịnh Ba Tư đến Biển Oman và ngược lại. Lưu thông của tàu thương mại sẽ được nối lại ngay lập tức, và xét đến nhu cầu dỡ bỏ các trở ngại kỹ thuật và quân sự cũng như việc rà phá bom mìn của Cộng hòa Hồi giáo Iran, sẽ được khôi phục trong vòng 30 ngày. Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ tiến hành đối thoại với Vương quốc Oman để xác định việc quản lý và các dịch vụ hàng hải tại eo biển Hormuz trong tương lai, thảo luận với các quốc gia khác ven biển vùng Vịnh Ba Tư phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và chủ quyền của các quốc gia ven biển eo biển Hormuz.
Đoạn 6
Hoa Kỳ cam kết cùng với các đối tác khu vực xây dựng một kế hoạch cụ thể, được hai bên đồng thuận, với kinh phí ít nhất 300 tỷ đô la Mỹ cho việc tái thiết và phát triển kinh tế của Cộng hòa Hồi giáo Iran. Cơ chế thực hiện kế hoạch này sẽ được hoàn thiện như một phần của thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Tất cả các giấy phép, miễn trừ và sự cho phép cần thiết cho các giao dịch tài chính liên quan sẽ được Hoa Kỳ cấp.
Đoạn 7
Hoa Kỳ cam kết chấm dứt tất cả các loại lệnh trừng phạt đối với Cộng hòa Hồi giáo Iran, bao gồm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc, các nghị quyết của Hội đồng Thống đốc IAEA [Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế] và tất cả các lệnh trừng phạt đơn phương của Hoa Kỳ, cả sơ cấp và thứ cấp, theo một lịch trình đã được thỏa thuận như một phần của thỏa thuận cuối cùng. Cộng hòa Hồi giáo Iran và Hoa Kỳ thừa nhận tầm quan trọng sống còn của vấn đề chấm dứt lệnh trừng phạt nêu trên, và bày tỏ ý định sẽ ngay lập tức giải quyết những vấn đề này trong các cuộc đàm phán để đạt được thỏa thuận chung.
Đoạn 8
Cộng hòa Hồi giáo Iran tái khẳng định rằng họ sẽ không mua hoặc phát triển vũ khí hạt nhân. Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran đã nhất trí giải quyết việc xử lý vật liệu uranium làm giàu dự trữ theo một cơ chế được hai bên cùng thỏa thuận theo lịch trình nêu tại Đoạn 7, với phương pháp tối thiểu là pha loãng tại chỗ dưới sự giám sát của IAEA. Hai bên cũng đồng ý thảo luận vấn đề làm giàu hạt nhân và các vấn đề khác liên quan đến nhu cầu hạt nhân của Cộng hòa Hồi giáo Iran, dựa trên khuôn khổ pháp lý được đồng thuận trong thỏa thuận cuối cùng. Thỏa thuận cuối cùng sẽ xác nhận các điều khoản của đoạn này. Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran thừa nhận tầm quan trọng sống còn của các vấn đề hạt nhân nêu trên, và bày tỏ ý định sẽ ngay lập tức giải quyết những vấn đề này trong các cuộc đàm phán để đạt được thỏa thuận chung.
Đoạn 9
Trong khi chờ đợi thỏa thuận cuối cùng, Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý duy trì hiện trạng. Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ duy trì hiện trạng chương trình hạt nhân của mình, và Hoa Kỳ sẽ không áp đặt bất kỳ lệnh trừng phạt mới nào, và sẽ không triển khai thêm quân đội trong khu vực.
Đoạn 10
Hoa Kỳ cam kết ngay lập tức sau khi ký kết Bản Ghi nhớ này và cho đến khi các biện pháp trừng phạt chấm dứt, Bộ Tài chính Hoa Kỳ sẽ cấp các văn bản miễn trừ đối với việc xuất khẩu dầu thô, các sản phẩm dầu mỏ và sản phẩm phái sinh của Iran, cũng như tất cả các dịch vụ liên quan, bao gồm giao dịch ngân hàng, bảo hiểm, vận tải, v.v.
Đoạn 11
Hoa Kỳ cam kết cho phép sử dụng toàn bộ các khoản tiền và tài sản bị phong tỏa hoặc hạn chế của Cộng hòa Hồi giáo Iran khi Bản Ghi Nhớ này được thực thi. Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ cùng thỏa thuận về các thủ tục liên quan đến việc giải tỏa các khoản tiền này trong quá trình đàm phán. Các khoản tiền này, dù được giữ lại tại tài khoản ban đầu hay đã được chuyển đi, đều phải được phép sử dụng hoàn toàn để thanh toán cho bất kỳ bên thụ hưởng cuối cùng nào do Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Hồi giáo Iran chỉ định. Hoa Kỳ cam kết cấp tất cả các giấy phép và văn bản ủy quyền cần thiết cho việc này.
Đoạn 12
Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran đồng ý thành lập một cơ chế điều hành để giám sát việc thực thi thành công Biên bản Ghi nhớ này cũng như việc tuân thủ thỏa thuận cuối cùng trong tương lai.
Đoạn 13
Sau khi ký kết Biên bản Ghi nhớ này và bắt đầu thực thi các Đoạn 1, 4, 5, 10 và 11 của Bản Ghi Nhớ, cũng như tiếp tục thực hiện các biện pháp này, Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ bắt đầu đàm phán về thỏa thuận cuối cùng, tập trung riêng vào các khoản còn lại của Bản Ghi Nhớ
Đoạn 14
Thỏa thuận cuối cùng sẽ được thông qua bằng một nghị quyết có tính ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.
Võ Ngọc Ánh
*Bài do CTV/TVBH gởi
PHỤ LỤC:
Islamabad Memorandum of Understanding between the United States of America and the Islamic Republic of Iran.
The United States of America and the Islamic Republic of Iran have jointly agreed in good faith on such-and-such a date on the following.
Paragraph 1
The United States of America and the Islamic Republic of Iran and their allies in the current war by signing this M.O.U. declare the immediate and permanent termination of military operations on all fronts, including in Lebanon, and undertake from now on not to initiate any war or any military operation against each other, and to refrain [from] the threat or use of force against each other and ensuring the territorial integrity and sovereignty of Lebanon. The final deal will confirm the permanent termination of the war on all fronts, including in Lebanon, and other provisions of this paragraph.
Paragraph 2
The United States of America and the Islamic Republic of Iran undertake to respect each other’s sovereignty and territorial integrity, and to refrain from interfering in each other’s internal affairs.
Paragraph 3
The United States of America and the Islamic Republic of Iran commit to negotiating and achieving the final deal in maximum 60 days extendable with mutual consent.
Paragraph 4
Immediately upon the signing of this M.O.U., the United States of America will begin the removal of its naval blockade and any disturbances or impediments against the Islamic Republic of Iran, and will fully end the naval blockade within 30 days. During this period, the traffic of vessels will be in proportion to the numbers of prewar traffic being restored by the Islamic Republic of Iran. The United States of America further undertakes to remove its forces from the proximity of the Islamic Republic of Iran within 30 days after the final deal.
Paragraph 5
Upon the signing of this M.O.U., the Islamic Republic of Iran will make arrangements using its best efforts for the safe passage of commercial vessels with no charge for 60 days only from the Persian Gulf to the Sea of Oman, and vice versa. The traffic of commercial vessels will immediately start, and considering the need for removing the technical and military obstacles and demining by the Islamic Republic of Iran, will be instated within 30 days. The Islamic Republic of Iran will conduct dialogue with the Sultanate of Oman to define the future administration and maritime services in the Strait of Hormuz, in discussion with other Persian Gulf littoral states in line with the applicable international law and the sovereign rights of coastal states of the Strait of Hormuz.
Paragraph 6
The United States of America undertakes with regional partners to develop a definitive, mutually agreed plan with at least U.S.D. 300 billion for the reconstruction and economic development of the Islamic Republic of Iran. The mechanism for the implementation of this plan will be finalized as part of a final deal within 60 days. All required licenses, waivers and permissions needed for the relevant financial transactions will be granted by the United States of America.
Paragraph 7
The United States of America undertakes to terminate all types of sanctions against the Islamic Republic of Iran, including the United Nations Security Council resolutions, I.A.E.A. Board of Governors resolutions, and all unilateral U.S. sanctions, primary and secondary, in an agreed-upon schedule as part of the final deal. The Islamic Republic of Iran and the United States of America acknowledge the critical importance of the sanctions termination issue above mentioned, and express their intentions to immediately address these issues in the negotiations in order to achieve mutual agreement on them.
Paragraph 8
The Islamic Republic of Iran reaffirms that it shall not procure or develop nuclear weapons. The United States of America and the Islamic Republic of Iran have agreed to resolve the disposition of stockpiled, enriched material pursuant to a mechanism that will be mutually agreed upon in accordance with the schedule mentioned in Paragraph 7, with the minimum methodology to be down-blending on site under the supervision of the I.A.E.A. The two parties also agreed to discuss the issue of enrichment and other mutually agreed matters related to the Islamic Republic of Iran’s nuclear needs, based on the statutory framework being agreed upon in the final deal. The final deal will confirm the provisions of this paragraph. The United States of America and the Islamic Republic of Iran acknowledge the critical importance of the nuclear issues above mentioned, and express their intention to immediately address these issues in the negotiation in order to achieve mutual agreement on them.
Paragraph 9
Pending the final deal, the United States of America and the Islamic Republic of Iran agree to maintain the status quo. The Islamic Republic of Iran will maintain the current status quo of its nuclear program, and the United States of America will not impose any new sanctions, and will not deploy additional forces in the region.
Paragraph 10
The United States of America undertakes that immediately upon the signing of this M.O.U., and until the termination of sanctions, U.S. Department of Treasury will issue waivers for the export of Iranian crude oil, petroleum products and derivatives, and all associated services, including banking transactions, insurances, transportation, etc.
Paragraph 11`
The United States of America undertakes to make fully available for use the frozen or restricted funds and assets of the Islamic Republic of Iran upon the implementation of this M.O.U. The United States of America and the Islamic Republic of Iran will mutually agree on the procedures related to the release of these funds during the negotiations. Such funds, whether retained in the original account or transferred, shall be made fully usable for payment to any ultimate beneficiary designated by the Central Bank of the Islamic Republic of Iran. The United States of America undertakes to issue all necessary licenses and authorizations accordingly.
Paragraph 12
The United States of America and Islamic Republic of Iran agree that an executive mechanism will be established to monitor the successful implementation of this M.O.U. and the future compliance of the final deal.
Paragraph 13
After signing this M.O.U. and subject to the beginning of the implementation of Paragraphs 1, 4, 5, 10 and 11 of this M.O.U., and the continuing implementation of these measures, the United States of America and the Islamic Republic of Iran will start negotiations regarding the final deal exclusively on the other paragraphs.
Paragraph 14
The final deal will be endorsed by a binding U.N.S.C. resolution.
(Trích: the New York Times)
