GIỚI THIỆU: TV&BH: CHUYÊN MỤC: ChatGPT DỊCH THUẬT
The NYT: A NOVEL HIGHLIGHTS A DARK KOREAN HISTORY AND A SHATTERD FAMILY’S.
(Chuyển ngữ tiếng Việt: Gemini; Hiệu đính (và chịu trách nhiệm): T.Vấn)
Một Cuốn Tiểu Thuyết Làm Nổi Bật Lịch Sử Đau Thương Của Hàn Quốc Trong Bối Cảnh Tan Vỡ Của Một Gia Đình
“Flashlight” tiểu thuyết của Susan Choi, có nội dung trải dài qua nhiều thập kỷ và nhiều quốc gia để kể câu chuyện về sự lưu đày dưới nhiều hình thức
Tiểu thuyết mới của Susan Choi theo chân các thành viên của một gia đình người Mỹ gốc Hàn qua nhiều thế hệ. Ảnh: Paul Myers
Tác Giả: Dwight Garner
Trong mối quan hệ giữa con người với nhau thì sự hiện hữu của cái người ta gọi là bạn hữu chính là lời xin lỗi của Thượng Đế gởi đến con người. Trong cuốn tiểu thuyết mới đầy tham vọng “Flashlight” của Susan Choi, chúng ta được đưa vào một gia đình người Mỹ gốc Hàn tan vỡ, và bạn bè thì ít ỏi và hiếm hoi. Đây là một cuốn tiểu thuyết về sự lưu đày dưới nhiều hình thức, và người ta đọc nó như đọc một biên niên sử của sự cô đơn. Hầu như mỗi người đều mang trong mình thói lãnh đạm của một người sống sót. Cái lãnh đạm tương tự — một sự tiết chế kể chuyện vốn là một trong những đặc trưng của Choi — cũng hiện diện trong chính cuốn sách, đôi khi mang lại hiệu quả tốt, đôi khi không.
Cuốn tiểu thuyết này bắt đầu, giống như “Bonjour Tristesse” của Francoise Sagan và “Ông già và biển cả” của Hemingway, trên một bãi biển. Một người cha và cô con gái nhỏ của mình đang đi dạo trong ánh chiều tà. Ông cầm một chiếc đèn pin. Khi họ không trở về, các đội tìm kiếm được thành lập. Cô bé sau đó được tìm thấy ở mép nước, bị hạ thân nhiệt, gần như không còn sống, không còn nhớ gì nhiều về những gì đã xảy ra. Cha cô bé, người không biết bơi, đã biến mất — dường như bị chết đuối và bị cuốn ra biển.
Cô gái tên là Louisa. Cô bé 10 tuổi và rất sớm phát triển. Cha cô bé, một học giả, tên là Serk. Dù sao thì đó là tên ông ấy dùng ở Mỹ. Cha mẹ nghèo khó của ông ấy ở Hàn Quốc đã đặt tên ông là Seok, và khi còn nhỏ ông theo họ sang Nhật Bản trong Thế chiến II để tìm việc làm, ông được biết đến ở trường với cái tên Hiroshi. Ông là một người nỗ lực vươn lên, và ông rất thích cái tên Hiroshi.
“Flashlight” kéo dài hàng thập kỷ, và bốn thế hệ trong gia đình Serk. Chủ đề xuyên suốt của cuốn tiểu thuyết có lẽ là điều mà một nhân vật đã tự hỏi từ sớm: liệu “sự báo thù siêu nhiên có tồn tại, đối với người cố gắng từ bỏ nơi sinh ra mình hay không.” Những danh tính bị chia cắt đau đớn của Serk phản ánh chính trị tranh chấp của thời kỳ hậu chiến, với Mỹ và Liên Xô (cũng như Nhật Bản và Trung Quốc) chen lấn để giành lợi thế trên Bán đảo Triều Tiên.
Nhiều nhà văn chỉ nhận thức một phần về ý nghĩa trong tác phẩm của họ. Choi đã đặt ra mục tiêu soi rọi, nếu bạn muốn, vào một loạt sai lầm lịch sử, tệ hại nhất trong số đó do Bắc Triều Tiên gây ra. Đến cuối tiểu thuyết, nghiên cứu của tác giả về những âm mưu, và một số hậu quả tàn khốc đối với con người của chúng, bao gồm cả các trại cải tạo, gần như làm cuốn sách bị quá tải — phần kể chuyện bắt đầu giống như phóng sự, giống như một tiết lộ lịch sử mang tính giáo huấn.
Thật khó để nói về cốt truyện và những cộng hưởng của “Flashlight” mà không tiết lộ chi tiết như một dấu vết của hạt giống. Nhưng tôi sẽ cố gắng tránh chúng, vì sự tôn trọng độc giả mà còn vì Choi, một nhà văn lớn của thế giới xứng đáng có cơ hội từ từ tiết lộ những lá bài của mình.
Đây là cuốn tiểu thuyết thứ sáu của bà. Cuốn gần đây nhất, “Trust Exercise”, về các sinh viên nghệ thuật biểu diễn ở một đô thị phía nam, đã gây chấn động về mặt cảm xúc, và nó xứng đáng nhận Giải thưởng Sách Quốc gia mà nó đã giành được vào năm 2019. Cuốn sách đó nói về tuổi trẻ, tham vọng, những bậc cha mẹ vô trách nhiệm và những lời hứa bị phản bội, và nó được đan xen với những mâu thuẫn trớ trêu tinh tế.
Mặc dù có tầm vóc lịch sử thế giới và cam kết xã hội, “Flashlight” đạt đến chiều sâu nhất khi nó cũng chú ý đến những đứa trẻ và thanh thiếu niên có tâm lý phức tạp. Choi có một tài năng sâu sắc, một điều tôi luôn thấy cảm động, trong việc làm cho những tình thế tiến thoái lưỡng nan của họ trở nên phổ quát. Cha mẹ và con cái trong cuốn sách này khiến nhau sốc và ghét bỏ nhưng họ thường thấy mình trong một liên minh kỳ lạ.
Quan điểm trong tiểu thuyết này được luân chuyển, trong các chương riêng biệt, như một chiếc gậy tiếp sức. Một số chương là từ góc nhìn của Serk, những chương khác từ Louisa. Một số khác nữa là từ Anne, vợ của Serk và mẹ của Louisa, người bị đa xơ cứng, và từ Tobias, – người con trai đến từ cuộc hôn nhân trước -khá chững chạc và hầu như lạnh nhạt với Anne.
Khi Ovid viết Tristia, bài thơ về sự lưu đày và đau khổ của ông, ông bị mắc kẹt trong một tỉnh lẻ biệt lập ở nơi mà bây giờ là Romania. Một số chương trong “Flashlight” cũng xuất hiện từ những nơi xa xôi tương tự. Nhiều người bị mất tích trong tiểu thuyết này và không phải tất cả đều được tìm thấy.
Serk tỏ ra nổi bật trong lúc theo học các trường học Nhật Bản. Sau chiến tranh, cha mẹ ông dự định trở về hòn đảo nhỏ của họ ngoài khơi bờ biển Hàn Quốc. Cuộc sống của họ ở Nhật Bản hầu hết là khổ sở, và họ bị nghi ngờ là Cộng sản nên bị ngờ vực. Khi họ cố gắng rời đi, Serk từ chối đi cùng họ, thay vào đó bỏ trốn sang Mỹ để lấy bằng tiến sĩ kỹ thuật tại Đại học Massachusetts.
Ông là một người khó tính và lúc nào cũng tỏ ra nghiêm trọng. (Ông gợi cho tôi nhớ đến một số người đàn ông rụt rè, bị kìm nén trong tiểu thuyết của Ha Jin.) Ông kết hôn với Anne, một người cô độc. Họ sống qua ngày, nhờ vào “sự mãnh liệt đầy u sầu trong đời sống tình dục của họ,” nhưng “họ hiếm khi cười đùa, trêu chọc, la mắng.”
Serk dạy học ở Michigan, nơi Louisa trải qua một phần tuổi thơ, trước khi ông nhận công việc dạy học ở Nhật Bản. Louisa lạc lõng ở Nhật Bản, giống như cách cha cô bé đã từng khi còn nhỏ. Cô bé bắt đầu nghĩ rằng cha mẹ mình “là những người gặp nhiều điều không may mắn.”
Sau khi Serk biến mất, cô bé bắt đầu có những hành động phá hoại. (Trong một buổi hẹn với bác sĩ tâm lý của trường, cô bé nghĩ: “Không ai thực sự lắng nghe một cách nghiêm túc — ngay cả những người đặc biệt tuyên bố đang lắng nghe cũng không thực sự lắng nghe.”) Cô bé lớn lên thành một đứa trẻ hoang dã, cuộc đời cô bé sẽ chao đảo từ đây. Cuốn sách xuyên suốt nửa cuối thế kỷ 20 và xa hơn; chúng ta theo dõi Louisa và những đứa con của cô bé sau sự kiện 11/9.
Nửa đầu của “Flashlight” hay như bất cứ điều gì trong “Trust Exercise”. Nó nói về những danh tính bấp bênh, những vết thương mãn tính, những cảm xúc mâu thuẫn. Nó nói về việc, mượn lời Rachel Cusk, một đứa trẻ đang lớn sẽ lấy phiên bản sự thật của cha mẹ mình và “nhặt nó lên và lật đi lật lại trong tay như một nhà phê bình vô tư đang viết một bài phân tích lạnh lùng về một cuốn tiểu thuyết được cường điệu hóa.” Các phần đầu cũng nói về niềm đam mê lời nói. Choi đã hoàn toàn kiểm soát một cách chặt chẽ trước khi dàn trải nội dung của cuốn sách,- công việc ấy tuy có hỗ trợ nhưng cồng kềnh,- để rồi bà bắt đầu tự khẳng định mình trên toàn bộ tác phẩm.
Tuy nhiên, chính khi nhà tiểu thuyết trong Choi vượt qua nhà sử học, bạn sẽ tự nhủ, như một nhân vật trong “Flashlight” đã nói, “Đó là loại công việc mà bạn sống sót để làm.”
FLASHLIGHT | Susan Choi | Nhà xuất bản Farrar, Straus & Giroux | 450 trang | Giá 30 đô la. Dwight Garner là nhà phê bình sách cho The Times từ năm 2008, và trước đó là biên tập viên của The Book Review trong một thập kỷ.
Tiểu sử tác giả Susan Choi
Susan Choi sinh năm 1969 tại South Bend, Indiana, Hoa Kỳ. Cha là người Hàn Quốc và mẹ là người Do Thái. Bà lớn lên ở South Bend và sau đó là Houston, Texas, khi cha mẹ bà ly hôn năm bà chín tuổi. Bà theo học tại trường Trung học Nghệ thuật Biểu diễn và Thị giác ở Houston.
Choi tốt nghiệp Cử nhân Văn học tại Đại học Yale (1990) và Thạc sĩ Mỹ thuật (M.F.A) tại Đại học Cornell. Sau khi tốt nghiệp, Choi làm việc cho tạp chí The New Yorker với vai trò kiểm tra sự thật (fact checker).
Susan Choi hiện đang sống ở Brooklyn, New York. Bà từng nhận được các học bổng danh giá từ Quỹ Quốc gia về Nghệ thuật (National Endowment for the Arts) và Quỹ Guggenheim.
Các tác phẩm chính và giải thưởng
Susan Choi là tác giả của nhiều tiểu thuyết được giới phê bình đánh giá cao. Các tác phẩm của bà thường khám phá những chủ đề phức tạp về danh tính, ký ức, quyền lực và các mối quan hệ con người.
Các tiểu thuyết tiêu biểu:
- The Foreign Student (1998): Cuốn tiểu thuyết đầu tay, đã giành Giải thưởng Văn học Á-Mỹ cho thể loại hư cấu.
- American Woman (2003): Tác phẩm này đã lọt vào vòng chung kết Giải Pulitzer năm 2004.
- A Person of Interest (2008)
- My Education (2013)
- Trust Exercise (2019): Đây là một trong những tác phẩm nổi bật nhất của Susan Choi. Cuốn sách đã giành Giải thưởng Sách Quốc gia (National Book Award) năm 2019 cho thể loại hư cấu. Tác phẩm này được miêu tả là “gây chấn động về mặt cảm xúc” và được đan xen với “những mâu thuẫn trớ trêu tinh tế” khi khám phá về tuổi trẻ, tham vọng, những bậc cha mẹ vô trách nhiệm và những lời hứa bị phản bội trong bối cảnh một trường trung học nghệ thuật biểu diễn.
- Camp Tiger (2019): Cuốn sách dành cho trẻ em đầu tiên của Choi, cũng được xuất bản cùng năm với “Trust Exercise.”
- Flashlight (2025): Cuốn tiểu thuyết mới nhất được nhắc đến trong bài báo. Tác phẩm này kéo dài qua nhiều thập kỷ và bốn thế hệ của một gia đình người Mỹ gốc Hàn, xoay quanh chủ đề về sự lưu đày dưới nhiều hình thức và lịch sử cô đơn. Đặc biệt, nó đào sâu vào các sai lầm lịch sử, đặc biệt là của Bắc Triều Tiên, và hậu quả đối với con người.
Các giải thưởng và danh hiệu khác:
- Giải thưởng Sách Quốc gia cho thể loại Hư cấu (National Book Award for Fiction) cho “Trust Exercise” (2019).
- Giải thưởng Văn học Á-Mỹ cho thể loại hư cấu cho “The Foreign Student”.
- Người nhận Giải thưởng PEN/W.G. Sebald đầu tiên vào năm 2010.
- Nhận học bổng từ Quỹ Quốc gia về Nghệ thuật và Quỹ Guggenheim.
Susan Choi cũng là giảng viên viết sáng tạo tại Đại học Yale.
