Lê Minh Hiền: CHÙM HAIKU GÓP NHẶT CÁT ĐÁ (kỳ 10)

46. CỎ VÀ CÂY GIÁC NGỘ NHƯ THẾ NÀO?

Shinkan cả đời ngộ thiền
– “Tendai dạy cỏ cây cũng giác ngộ?”,
Một thiền sư hỏi Shinkan
.
Shinkai: “Thắc mắc có ích gì?”
– “Tôi đã chưa bao giờ nghĩ vậy”
– “Thì hãy về nghĩ đi” (9:25 khuya)
Stanton, California Apr. 26^th, 2026
(P/s, từ câu chuyện thiền số 46 trong Góp Nhặt Cát Đá của dịch giả ĐỖ ĐÌNH ĐỒNG* (1946-2021), Lá Bối xb 1971)
___

47. NGHỆ SĨ BẦN TIỆN

Một danh họa là Gessan
Chỉ lấy tiền công rồi mới vẽ
Một nghệ sĩ bần tiện
.
Một Geisha nhờ Gessan họa.
Gessan hỏi: “Cô trả tôi bao nhiêu?”
– “Trả đủ cả ông muốn”
.
Dùng bút tốt Gessan vẽ
Gessan lấy giá cao nhất đời ông
Gheisha trả xong và nói:
.
-“Họa sĩ chỉ biết tiền
dù tranh đẹp nhưng hồn bần tiện”
tranh ông ngang áo lót”
.
Nàng cởi… lộ áo lót:
– “Vẽ đi, tôi trả giá ông muốn“
Gessan vẽ rất tự nhiên
.
Lý do Gessan cần tiền
Để chuẩn bị cho nhiều việc thiện:
-Một nạn đói sắp tới
-Một cây cầu khẩn thiết
… xong, Gessan gác bút! (11:25 khuya)
Stanton, California Apr. 27^th, 2026
(P/s, từ câu chuyện thiền số 47 trong Góp Nhặt Cát Đá của dịch giả ĐỖ ĐÌNH ĐỒNG* (1946-2021), Lá Bối xb 1971)
___

48. SỰ CÂN XỨNG CHÍNH XÁC

Rikyu ra hiệu đặt giỏ hoa
từng li… cao hơn hay thấp hơn
đến khi đúng điểm muốn
.
Người thợ mộc thử Rikyu
Vờ đặt nhích đi chỉ một li
Nhưng Rikyu đều phát hiện
(Đến khi vào đúng chỗ!) (4:34 mờ sáng)
Stanton, California Apr. 28^th, 2026
(P/s, từ câu chuyện thiền số 47 trong Góp Nhặt Cát Đá của dịch giả ĐỖ ĐÌNH ĐỒNG* (1946-2021), Lá Bối xb 1971)
___

49. ÔNG PHẬT MŨI ĐEN

Ni cô cầu giác ngộ:
Bọc một tượng Phật bằng vàng lá
Mang theo mình mọi nơi.
.
Trọ trong một ngôi đền
Có nhiều tượng Phật trên nhiều chỗ
Ni cô hay xông hương
.
Muốn dành riêng tượng mình
Nên tạo ống nhỏ cho khói hương
Chỉ đi qua Phật vàng
.
Một ngày… chiếc mũi ông Phật vàng bị ám đen kỳ lạ! (5:30 sáng)
Stanton, California Apr. 29^th, 2026
(P/s, từ câu chuyện thiền số 49 trong Góp Nhặt Cát Đá của dịch giả ĐỖ ĐÌNH ĐỒNG* (1946-2021), Lá Bối xb 1971)
___

50. SỰ THỂ HIỆN TRONG SÁNG CỦA RYONEN

Ryone muốn đi học thiền
Nàng thuộc giới quyền quý trong triều
Buộc nàng lập gia đình
.
Ryone chịu với điều kiện
Khi có 3 con sẽ đi tu
… Và nàng đã hoàn thành
.
Ryone tìm đến nhiều chùa
Nhưng bị các thiền sư từ chối
Vì nàng còn quá đẹp
.
Sợ sắc đẹp gây phiền
Ryonen hũy hoại diện mạo của mình
Bằng mặt bàn ủi nóng
.
Hakuo nhận nàng làm đệ tử,
Người từng từ chối vì nàng đẹp
… và nàng làm bài thơ:
(trước khi qua đời)
.
“Sáu mươi sáu lần đôi mắt này nhìn thu thay đổi.
Ta nói đến ánh trăng đã đủ rồi,
Ðừng hỏi nữa.
Hãy lắng nghe âm điệu của thông ngàn và bách hương khi không gió lộng.”*(12:11 xế chiều)
Stanton, California Apr. 29^th, 2026
*trích nguyên bản bản dịch

(P/s, từ câu chuyện thiền số 50 trong Góp Nhặt Cát Đá của dịch giả ĐỖ ĐÌNH ĐỒNG* (1946-2021), Lá Bối xb 1971)

Lê Minh Hiền