Trong một bài viết của mình, nhà thơ Nguyễn Hữu Thời đã tự hỏi như vậy.
“Trần Vấn Lệ, anh là ai?”
Tôi không hỏi Trần Vấn Lệ mà tôi hỏi mình; và chờ đợi câu trả lời từ những người khác, những nhà phê bình văn học hay những độc giả của anh, những người hiểu biết về anh, về thơ anh, nhiều hơn tôi. Tôi “biết” anh hơi muộn.
Tôi đọc Trần Vấn Lệ quá ít- so với tài sản khổng lồ hàng chục tập thơ anh đã in, trong nước hay ở hải ngoại- để có thể nói hay viết một điều gì thỏa đáng.
Tôi cũng chưa hề được gặp anh và e rằng một lần hạnh ngộ cũng là khó. Dường như trong mọi chuyện, tôi luôn là một kẻ muộn màng.
Và tại sao Trần Vấn Lệ? Cái tên lạ quá. Như một định mệnh. Muốn gói lại những giọt nước mắt mà chúng vẫn rơi; bởi lẽ trái tim yêu thương vẫn còn đập trong lồng ngực…”
(Nguyễn Hữu Thời)
Có lẽ nhiều bạn đọc cũng hỏi như vậy. Từ cái tên (tên thật, không phải bút danh), từ những vần thơ đẹp mà buồn, có khi ngỡ có tiếng cười mà rưng rưng giọt nước mắt…
Tôi thiết nghĩ, không cần phải tìm hiểu nhiều. “Ý tại ngôn ngoại”. Những áng văn xuôi, những bài thơ mang tính tự sự của chính nhà thơ Trần Vấn Lệ, hay những bài viết của bạn bè từng gắn bó, từng gặp gỡ và quý mến ông đã trả lời cho câu hỏi ấy.
Được sự tin cậy của ông – nhà thơ Trần Vấn Lệ, tôi – một người bạn nhỏ đã hết sức thận trọng khi tập hợp và cố gắng để cuốn sách này được phát hành sớm nhất như nguyện vọng của ông.
Cuốn sách có 4 phần chính.
Phần 1: GIA ĐÌNH – QUÊ HƯƠNG – SUỐI NGUỒN THƯƠNG YÊU
Một số bài văn xuôi, bài thơ mang tính tự sự về gia thế, cuộc đời của nhà thơ Trần Vấn Lệ.
Phần 2: BẠN BÈ VỚI THƠ CỦA LỆ
Bạn hữu viết về Trần Vấn Lệ và thơ của ông.
Phần 3: TÌNH THÂN MẾN DÀNH CHO MỌI NGƯỜI, CHO QUÊ HƯƠNG
Giới thiệu một số bài viết chọn lọc nhà thơ Trần Vấn Lệ viết cho mọi người.
Phần 4: THƠ BAY THEO TỪNG NỐT NHẠC
Giới thiệu một số nhạc phẩm được phổ từ thơ Trần Vấn Lệ
Phần Phụ Bản:
Đặc biệt, trong cuốn sách này, chúng tôi đã sưu tầm được bài thơ của Thi Sĩ Trần Vấn Lệ được tuyển chọn và đăng trong “Tuyển Tập Thơ Tình Việt Nam Thế Kỷ 20”. Tập thơ được nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành năm 2003, khổ sách 19cm, tập hợp những tác phẩm viết về tình yêu của nhiều nhà thơ trong toàn bộ thế kỷ 20. Tập thơ được lựa chọn từ hàng ngàn tác phẩm để có 351 bài thơ hay của 299 tác giả tiêu biểu. Công việc tuyển chọn do 2 nhà thơ Nguyễn Bùi Vợi và Quang Huy thực hiện.
Với độ dày 511 trang, “Tuyển tập thơ tình Việt Nam thế kỷ 20” được chia làm 2 phần. Phần 1 là những sáng tác của những nhà thơ từ năm 1900 đến năm 1945 như: Nguyễn Bính, Xuân Diệu, Tú Xương, Thế Lữ, Hàn Mạc Tử, Chế Lan Viên… Phần 2 là những sáng tác của những nhà thơ từ năm 1945 đến năm 2000 như: Vũ Cao, Thu Bồn, Hoàng Cầm, Quang Dũng, Nguyễn Bùi Vợi, Trần Đăng Khoa… Trong đó, có cả những tác giả là người dân tộc thiểu số như: Y Phương, Bạc Văn Ùi, Cầm Vĩnh Ui… Lại có những tác giả ở hải ngoại như: Thanh Nam, Trần Vấn Lệ, Nguyễn Hồi Thủ… Tất cả những sáng tác của 299 nhà thơ đã được lựa chọn và hội tụ về đây tạo nên một thế giới tình yêu đa sắc cho tập thơ tình thế kỷ này. Tập thơ hiện đang được phục vụ tại Thư viện tỉnh Vĩnh Phúc, ký hiệu sách phòng Đọc: PD.015203.
Bên cạnh đó, trong Phòng Truyền Thống của trường THPT Bùi Thị Xuân (nơi Thi Sĩ Trần Vấn Lệ dạy học trước năm 1975) vẫn còn lưu giữ khá nhiều bài thơ của vị Thầy đáng kính và rất tài hoa này. Chúng tôi chỉ xin phép được chụp ảnh một số bài đưa vào phần Phụ Bản làm tư liệu.
Việc biên tập khá dày công cho cuốn sách này cũng như các công việc cần thiết, quan trọng để sách được ấn hành, chúng tôi xem đây là món quà tinh thần gửi đến Thi Sĩ Trần Vấn Lệ. Kính mong ông luôn bình an, mạnh khỏe để có những vần thơ thật đẹp.
Xin trân trọng gửi đến bạn đọc.
Dalat, 01/2024
Nguyễn Thiên Nga
