Bản khắc chân dung của Phineas T. Barnum – một nhà tổ chức biểu diễn, chính trị gia, tác giả, nhà xuất bản và nhà từ thiện người Mỹ đến từ Bethel, Connecticut – năm 1870. Nguồn: Thư viện Công cộng New York. / Smith Collection/Gado/Getty Images
The real reason Trump talks like an idiot: Author
Tác Giả: Catherine Bouris, The Daily Beast Podcast
(ChatGPT chuyển ngữ. T.Vấn biên tập và hiệu đính)]
Nhà báo và tác giả nổi tiếng Kurt Andersen cho rằng ông đã tìm ra chìa khóa lý giải thành công của Tổng thống Donald Trump.
Trong cuộc trò chuyện với Joanna Coles trên podcast của The Daily Beast, khi bàn về các hành động đối ngoại của Trump—gần đây nhất là liên quan đến Iran—Andersen nhận định rằng Trump “hoàn toàn không hiểu gì” về lịch sử Iran cũng như khu vực Trung Đông.
“Ông ta là một kẻ ngớ ngẩn. Từ trước đến nay vẫn vậy. Và sự ngu dốt của ông ta là một yếu tố ít được chú ý, ít được nhắc tới. Bên cạnh việc nói dối, bên cạnh những rối loạn tâm lý, thì sự ngu dốt đó là điều rất quan trọng.”
The Daily Beast cho biết họ đã theo dõi kỹ những dấu hiệu suy giảm rõ rệt của tổng thống kể từ khi ông quay lại Nhà Trắng, bao gồm cả việc phỏng vấn các chuyên gia y tế—những người cho rằng sự suy giảm nhận thức này có thể bắt nguồn từ một biến cố nghiêm trọng như đột quỵ. Ngoài ra, 61% người Mỹ tin rằng Trump ngày càng trở nên thất thường hơn theo tuổi tác.
Tuy nhiên, Andersen cho rằng sự “kém hiểu biết” của Trump—vốn đã tồn tại từ trước khi có những dấu hiệu suy giảm gần đây—lại chính là yếu tố thu hút một bộ phận lớn cử tri.
Nhắc đến cuốn sách năm 2017 của mình, Fantasyland: How America Went Haywire; A 500-Year History, được viết trước khi Trump đắc cử, Andersen lập luận rằng nước Mỹ có một “điểm yếu cố hữu: dễ bị lừa.”
Ông cho rằng lịch sử tôn giáo của Mỹ đã góp phần định hình tính cách quốc gia, đặc biệt là niềm tin rằng: “Tôi có thể tin điều mình muốn, bởi vì nó là sự thật—và vì tôi cảm thấy nó đúng.”
“Tất cả những điều đó không phải chỉ riêng nước Mỹ mới có,” Andersen nói, “nhưng lại là đặc trưng của nước Mỹ. Mỹ từ lâu đã dẫn đầu thế giới về kiểu tư duy yếu kém này—một ranh giới mơ hồ giữa thực tế và hư cấu.”
Coles nhắc đến P. T. Barnum, kẻ lừa đảo nổi tiếng trong lịch sử mà Andersen cũng đề cập trong sách. Theo bà, Barnum thành công nhờ khiến khán giả “biết là bị lừa nhưng vẫn chấp nhận.”
Bà dẫn ví dụ về việc Barnum từng quảng bá một phụ nữ 161 tuổi—rõ ràng là không có thật—từng làm vú nuôi cho George Washington. Dù biết là bịa đặt, người ta vẫn xếp hàng đến xem.
“Đó chính là sự tinh vi của Barnum,” Coles nói. “Ông ta khiến khán giả biết mình đang bị lừa, nhưng vẫn sẵn sàng trả tiền để xem.”
Andersen đồng tình: “Ông ta không hề che giấu. Ông ta không khẳng định đó là sự thật. Ông ta chỉ nói: ‘Làm sao bạn biết nó không phải là thật?’ Nếu không chứng minh được điều ngược lại, và mọi người vẫn thích, thì đó chính là giải trí.”
Andersen cho rằng câu hỏi liệu Trump có tin vào những điều mình nói hay không là “câu hỏi cốt lõi—với tất cả những nhân vật kiểu này.”
Ông nhận định rằng, xét đến cùng, bản chất sâu xa của Trump là một kiểu hoài nghi cay độc về con người. Tuy nhiên, “có khả năng là ông ta tin vào những điều mình nói nhiều hơn trước đây.”
Theo Andersen, bài học lớn từ Barnum là: điều quan trọng không phải sự thật, mà là sự chú ý. Và chính cách tiếp cận này đã được Trump—cũng như những người đưa ông lên vị trí quyền lực—áp dụng triệt để.
“Đây thực sự là một câu chuyện rất ‘Mỹ’,” Andersen nói về con đường vươn lên của Trump. “Sự pha trộn giữa niềm tin tôn giáo—có thể là chân thành—và kiểu buôn bán lừa lọc. Đó là một phần lịch sử nước Mỹ, và cũng là cách Trump xuất hiện, dù bản thân ông ta không hề sùng đạo.”
“Nhưng những người ủng hộ trung thành nhất của ông ta lại là các tín đồ Tin Lành,” ông nói thêm. “Bởi khi một xã hội cho phép người ta tin bất cứ điều gì họ muốn và bác bỏ những điều là sự thật, thì mọi thứ đều có thể xảy ra.”
Andersen lưu ý rằng hiện tượng này không phải lúc nào cũng như vậy: “Nó vốn đã tồn tại phần nào trong lịch sử Mỹ, nhưng trong khoảng 60 năm trở lại đây, nó vượt khỏi tầm kiểm soát—và cùng với internet, đã tạo ra Donald Trump.”
Catherine Bouris, The Daily Beast Podcast
