Ảnh chụp tài khoản FB của tác giả Ái Điểu (cũ)
[Ghi Chú: TV&BH nhận được bài viết dưới đây của tác giả Trần Hạ Vi nói về sự việc tác giả ÁI ĐIỂU và những nghi vấn về nhân thân của tác giả ÁI ĐIỂU. Trước đây, cũng trên chuyên mục GHI CHÉP TRÊN BÀN VIẾT, chúng tôi đã cho đăng bài của nhà văn Nguyễn Lệ Uyên (Nguyễn Lệ Uyên: GỬI CÔ TRẦN HẠ VI, CHUNG QUANH VỤ ÁI ĐIỂU – Cũng cần ghi chú thêm, cả ba tác giả: NLU, AĐ và THV đều là những tác giả cộng tác chính thức với TV&BH từ nhiều năm nay.) Để sự việc được rõ ràng hơn với góc nhìn từ các bên liên can, chúng tôi cho đăng tải bài của tác giả Trần Hạ Vi. Bài của cô THV có khá nhiều hình ảnh, nhưng phần lớn đều trùng lắp nhau với cùng một khuôn mặt (được cho) là của tác giả Ái Điểu, chúng tôi xin phép tác giả chỉ đăng những bức hình cần thiết cho nội dung bài mà thôi. Xin kính mời độc giả theo dõi. T.Vấn].
Trần Hạ Vi: TRAO ĐỔI CHUNG QUANH CHUYỆN NHÀ VĂN ÁI ĐIỂU (LẦN CUỐI)
Về việc liên quan đến nhân thân của nhà văn Ái Điểu, người vừa được giải thưởng Văn của Văn Việt năm 2026, nhà báo Song Chi, Tạp Chí Thế Kỷ Mới Media đã có bài phỏng vấn nhà văn Ái Điểu, đăng ngày 22/3/2026.
Sau khi đọc bài phỏng vấn tôi và một số bạn bè có quan tâm đến vụ việc này có trao đổi và có một số thắc mắc xin được gửi đến nhà báo Song Chi giải đáp, mong được nhà báo trả lời. Tôi xin đăng tải lá thư tôi đã gửi trong messenger cho chị Song Chi ở đây – và mạn phép tag chị ở bài này. Phản hồi của chị Song Chi tôi cũng sẽ xin đăng tải lại đầy đủ cho mọi người cùng đọc.
———————————-
Kính gửi chị Song Chi
Em xin thay mặt những người quan tâm đến nhà văn Ái Điểu vừa đoạt giải thưởng Văn Việt cảm ơn chị đã thực hiện cuộc phỏng vấn nhà văn Ái Điểu đăng trên Thế Kỷ Mới Media ngày 22/3/2026.
Em xin được hỏi chị một vài câu hỏi ạ, hy vọng chị có thể dành chút thời gian trả lời cho em và mọi người:
1, Như được biết chị hiện ở Mỹ và nhà văn Ái Điểu ở Việt Nam, xin được hỏi chị phỏng vấn nhà văn Ái Điểu dưới hình thức nào ạ? Tin nhắn messenger/email/trò chuyện qua video/trò chuyện qua audio, hay qua một hình thức nào khác ạ?
2. Chị có được thấy mặt thật và trò chuyện trực tiếp với nhà văn Ái Điểu không? Và chị có thể xác định nhà văn Ái Điểu có gương mặt như đã đăng trên facebook và các web văn học không ạ?
3, Về nhân thân của nhà văn Ái Điểu, là do nhà văn tự đưa thông tin hay có thêm một nguồn nào khác xác nhận những thông tin này không ạ?
Lẽ thường thì người viết có quyền tiết lộ hoặc không tiết lộ nhiều điều về bản thân mình, nhưng ở trường hợp này, vì có nhiều thông tin chõi nhau và những tin đồn đoán, nên việc làm minh bạch những thông tin liên quan đến một tác giả văn chương, hơn nữa là một tác giả có nhiều tiềm năng và triển vọng và vừa được một giải thưởng văn học uy tín xét ra là cần thiết để giữ vững niềm tin của độc giả vào văn học. Trong thời đại sáng tác khó phân giữa người thật và AI và những tài khoản ảo nhan nhản trên mạng được tạo bởi một hay một nhóm người nào đó, có thể vì một hay nhiều mục đích khác nhau.
Trân trọng cảm ơn chị đã dành thời gian đọc những dòng này và hy vọng sẽ nhận được phản hồi của chị. Chúc Tạp Chí Thế Kỷ Mới Media được nhiều độc giả ủng hộ và tin yêu.
23.03.2026
Trần Hạ Vi
PS: Thông tin này em cũng sẽ xin được đăng facebook em, và nếu chị có trả lời em cũng sẽ xin đăng tải lại đầy đủ, em xin cảm ơn chị rất nhiều.
Như đã nói ở bài trước, tôi đã thay mặt một số bạn bè quan tâm xin hỏi nhà báo Song Chi vài câu hỏi, và nhà báo Song Chi đã nhiệt tình dành thời gian trả lời, nên xin được đăng lại ở đây, xin cảm ơn chị!
Đây là link bài viết của tôi: https://www.facebook.com/share/p/1CEGaKfhXg/
Đây là trả lời của nhà báo Song Chi:
Chào Trần Hạ Vi,
Trả lời chung, môt lần duy nhất, cho cả 3 câu hỏi của bạn:
Trước khi phỏng vấn Ái Điểu, tôi có được biết một vài chi tiết cho thấy cô ấy là một người có thật, trong đó có chi tiết về việc Văn Việt gửi tiền thưởng tới tài khoản người thật (bạn có thể xác minh với Văn Việt), và một vài chi tiết riêng tư khác mà tôi không muốn tiết lộ ở đây vì liên quan đến Ái Điểu. Tôi cũng tin vào nhà văn Nguyễn Lệ Uyên, người giới thiệu những sáng tác của Ái Điểu với TCTKM, là một người đứng tuổi, đã là nhà văn từ lâu và không cần phải làm bất cứ điều gì để có tên tuổi hay phải đứng sau ai nữa cả. Tôi cũng thử dùng một công cụ kiểm tra AI để thử vài truyện ngắn của Ái Điểu thì nhận được câu trả lời đây là của Human-written. Từ cơ sở đó tôi mới quyết định phỏng vấn, còn khi phỏng vấn thì chỉ gửi và nhận câu hỏi qua FB messenger. Vì tôi tôn trọng sự lựa chọn của cô ấy. Từ trước tới giờ, khi phỏng vấn ai, tôi thường để cho họ lựa chọn cách trả lời, vì có người thích trả lời trực tiếp (audio, thậm chí video) do giỏi ăn nói, và đỡ phải viết; có người lại muốn trả lời bằng viết vì có thể suy nghĩ trước khi trả lời. Ngoài ra, khi chat với cô ấy, tôi thấy ngôn ngữ văn phong đó là của một phụ nữ miền Nam/ miền Tây Nam Bộ, không phải thuộc loại học cao, nhiều bằng cấp, nhưng rất thật. Còn về vụ cái hình thì Ái Điểu cũng thừa nhận đó không phải là hình của cô ấy.
Hiện tại tôi tin vào những gì tôi biết, tôi cảm nhận. Sống phải có lòng tin vào con người, còn lòng tin đó sau này có sai hay không thì người trả lời là cô Ái Điểu và người phỏng vấn là tôi phải chịu trách nhiệm thôi. Còn nếu ngay từ đầu lúc nào cũng hoài nghi về người khác, chỉ vì người đó không muốn lộ diện, hoặc dùng một cái hình không phải hình của mình, rồi từ đó suy luận mọi thứ là giả, thì cũng mệt.
Vắn tắt vậy thôi vì tôi không có nhiều thì giờ, Hạ Vi nhé. Cảm ơn bạn đã quan tâm.
—————
Sau đây là một số trao đổi và suy nghĩ của tôi:
Như vậy, về nhà văn/nhà thơ Ái Điểu, nhà báo Song Chi đã khẳng định tấm ảnh profile picture (hay còn gọi avatar) facebook của Ái Điểu không phải là ảnh thật, đúng như tôi đã nêu ra từ status ngày 6/3/2026 (tức là cách đây gần 3 tuần). https://www.facebook.com/share/p/1LAt1zaKUb/
[Nội dung status ngày 6/3/2026:
Người phụ nữ phúc hậu giàu có 3 đời tiêu không hết của – đồng thời là nhà văn nhà thơ tài ba Ái Điểu?!? Người vừa được giải thưởng Văn của Văn Việt.
Đây là tấm ảnh gốc trên bài báo của Doanh Nghiệp Việt Nam ngày 12/7/2020, hình ảnh minh họa một người phụ nữ có tướng phúc hậu giàu có. Vậy đây chính là nhà thơ/nhà văn Ái Điểu của chúng ta?
Link có ảnh mà nhà văn Ái Điểu sử dụng làm avatar: https://doanhnghiepvn.vn/doi-song/nhin-vao-4-diem-nay-tren-khuon-mat-du-doan-tuong-nguoi-phu-nu-phuc-hau-giau-co-3-doi-tieu-khong-het-cua/20200712085446436
Trừ khi cô/bà Ái Điểu xuất hiện live stream giải thích thì mọi người sẽ tin đây chính là cô/bà Ái Điểu thật sự.
Bây giờ đi tìm ngược tấm ảnh này các nơi thì ngập tràn những nơi đưa ảnh này là Ái Điểu (Thế Kỷ Mới Media, Người Việt News, T.Vấn và Bạn Hữu, Văn Việt và rất nhiều bài viết trên facebook). Như vậy không phải là một sự lừa dối trắng trợn sao?
Nhà thơ/nhà văn có thể dùng bút danh, ẩn danh. Nhưng ít nhất họ cũng sẽ không đưa ảnh, để tránh mặt. Đằng này dùng một tấm ảnh giả gắn một bút danh rồi để cho ai cũng nghĩ đây là người thật, hóa chẳng phải đùa bỡn làng văn học Việt Nam cả trong nước và hải ngoại quá đáng hay sao?
———
Tại sao tôi phải lên tiếng vấn đề này? Nó có thể nghiêm trọng hơn mọi người nghĩ. Báo chí, web đăng ảnh và gắn đây là ảnh Ái Điểu, thì các công cụ tìm kiếm sau này và AI sẽ hiểu đây là Ái Điểu. Đây là cách để dần dần từ 1 tấm ảnh giả tạo thành 1 nhân thân thật trong thời đại số hiện nay. / Trần Hạ Vi]
Như tôi cũng đã có bình luận vào ngày 6/3, nếu đây không phải là ảnh thật thì cũng xin đề nghị nhà thơ/nhà văn Ái Điểu thay ảnh avatar của mình không sử dụng tấm ảnh người khác (mà mình không được phép sử dụng) này nữa. Lưu ý đây là ảnh chụp và ảnh thật vì đã đăng nhiều báo ở Việt Nam từ năm 2020 (tức là trước khi AI – ChatGPT được giới thiệu rộng rãi đến công chúng vào tháng 12/2022), nên không thể nói đây là ảnh AI được. Dù muốn hay không muốn, bây giờ nhà văn/nhà thơ Ái Điểu đã đoạt giải thưởng Văn của Văn Việt, đã thành “người của công chúng”, nên không nên dùng ảnh không phải của mình, để tôn trọng bạn bè và độc giả.
Tôi cũng xin phép đề nghị tất cả những trang web (Văn Việt, Thế Kỷ Mới Media, TVan và Bạn Hữu) đã sử dụng tấm ảnh avatar của nhà văn Ái Điểu để giới thiệu văn/thơ/phê bình của nhà văn Ái Điểu gỡ tấm ảnh đó, để không gây hiểu lầm cho công chúng và độc giả. Các trang báo không có lỗi khi đăng tải trước đây vì được gửi tấm ảnh đó hoặc do lấy từ facebook của nhà văn Ái Điểu. Nhưng nay đã rõ tấm ảnh đó không đúng thì xin điều chỉnh. Tôi xin mạn phép tag chị Song Chi và một vài anh chị ở Văn Việt vào phần bình luận để họ biết về đề nghị này của tôi. Những tấm ảnh đăng ở bài này lấy từ các trang đã sử dụng tấm ảnh avatar (không đúng) của facebook Ái Điểu, như đã nói ở trên.
Đồng thời, ấn phẩm “Mùi của miền nhân gian” do TVan và Bạn Hữu phát hành có trang cuối sách giới thiệu tác giả cũng sử dụng tấm ảnh đó cũng xin điều chỉnh trang này. Theo tôi biết anh TVan không sử dụng facebook nên xin nhà văn Ái Điểu hoặc bạn bè có thể liên hệ với nhà văn phụ trách TVan và Bạn Hữu.
Tôi xin nói rõ là tôi không hề yêu cầu nhà văn Ái Điểu phải đưa ảnh thật lên facebook hay lên các trang này để thay thế. Nhà văn Ái Điểu có quyền ẩn mặt, có thể dùng hoa cỏ/vật dụng/nét họa/chữ viết để tượng trưng cho mình (hoặc để trống), chứ không nên và không có quyền dùng ảnh một người không phải là mình. Để tránh phiền phức cho nhân thân thật của người có khuôn mặt này. Trên phương diện tôn trọng thông tin cá nhân, tôn trọng cộng đồng và pháp luật, tôi nghĩ đề nghị này của tôi là hoàn toàn hợp lý.
——————-
Thứ hai, về những chi tiết nhân thân khác của nhà văn Ái Điểu, rất tiếc bài phỏng vấn của nhà báo Song Chi tuy rọi thêm một vài điểm sáng nhưng vẫn còn rất nhiều khoảng mù mờ, tôi xin đơn cử một vài điểm như sau:
+ Văn Việt đã gửi tiền thưởng đến người thật, đúng, nhưng tất nhiên, người này có thể là bất cứ một người nào, không hẳn phải là nhà văn Ái Điểu, có thể là người được ủy quyền.
+ Lập luận nhà văn Nguyễn Lệ Uyên là một người đứng tuổi đã là nhà văn từ lâu và không cần phải làm bất cứ điều gì để có tên tuổi hay phải đứng sau ai nữa không hẳn là một lập luận hoàn toàn đúng. Các văn nghệ sĩ, thành danh và lớn tuổi, có thể làm những chuyện… tùy hứng vì những mục đích khác nhau, xin đơn cử một ví dụ nhỏ về chuyện cuộc thi thơ Văn Học Mới năm 2024.
+ “Khi chat với cô ấy, tôi thấy ngôn ngữ văn phong đó là của một phụ nữ miền Nam/miền Tây Nam Bộ, không phải thuộc loại học cao, nhiều bằng cấp, nhưng rất thật”. Nhà báo Song Chi phỏng vấn bằng messenger, không audio, không video, nên thật sự chỉ có text message. Với text message chỉ cần suy nghĩ thật kỹ rồi gõ vào bàn phím câu trả lời nên người trò chuyện muốn thể hiện thế nào cũng được, khác với việc trao đổi nói chuyện trực tiếp trên video.
+ Như nhận xét của một số bạn đọc, ngôn ngữ và kiến thức văn học của nhà văn Ái Điểu không giống với một người sinh sau 1975 (sinh năm 1980), học chương trình 12 năm dưới mái trường Xã Hội Chủ Nghĩa mà vẫn đầy đủ kiến thức về nền văn học miền Nam trước 1975, rành rẽ về Nguyễn Vỹ với các bút danh trong đó có bút danh Cô Diệu Huyền, vv… Cũng vậy, nhà văn Ái Điểu khi nói về những nhà văn mình bị ảnh hưởng thì chỉ có 3 nhà văn Việt Nam: Nam Cao, Vũ Trọng Phụng, và Cung Tích Biền, trong khi chương trình 12 năm học văn của nhà văn Ái Điểu đầy những nhà văn Cách mạng khác, và thư viện tỉnh (nơi nhà văn Ái Điểu nói mình đọc sách) thì cũng có được bao nhiêu sách của tác giả miền Nam trước 1975.
+ Nhà văn Ái Điểu nhắc đến sự e ngại xuất hiện vì sợ bị phạt, bị cấm viết, bị ảnh hưởng xấu cho việc mưu sinh hay nguy hiểm hơn như trường hợp của Hồng Thái Hoàng. Xem ra nhà văn Ái Điểu đã… suy nghĩ quá lên chăng? Những gì nhà văn Ái Điểu đã viết từ trước đến nay (tôi đã đọc 95% những gì nhà văn Ái Điểu đã viết và đăng facebook và công bố trên các trang mạng) hoàn toàn là những câu chuyện đời chuyện người bình thường không hề nói gì đến những vấn đề nhạy cảm với chính quyền hay chế độ thì có ảnh hưởng gì để phải liên tưởng đến Hồng Thái Hoàng?
+ Nhà văn Ái Điểu sống ở Châu Đốc từ lớp 8 đến giờ, Châu Đốc không phải là một huyện biển đảo xa xôi hay nơi thâm sơn cùng cốc không có sóng điện thoại hay internet, mà cũng là một thị xã lớn, việc nhà văn Ái Điểu nói mình đến năm 2023 mới biết đến facebook để tìm lên đó đọc văn thơ (sau khi trao đổi với một người bạn của ba mình ở Mỹ) nghe ra cũng quá… lạc hậu chăng? Internet ở Việt Nam đã có từ những năm 1997-1998 và facebook đã xuất hiện ở Việt Nam từ 2009 sau sự sụp đổ của Yahoo 360 và trở nên cực kỳ phổ biến ở Việt Nam từ khoảng 2012 – 2015 với sự bùng nổ mạnh mẽ của smart phone và 3G, đây cũng là giai đoạn Facebook trở thành MXH số 1 ở Việt Nam.
Những điểm này, tôi không nói đúng sai, đây chỉ là nhận xét của tôi và một số người bạn, còn tùy nhận xét và cảm nhận riêng của từng người.
Thứ ba, về văn thơ, có những luồng ý kiến của nhiều người có kinh nghiệm với văn AI nói thơ văn nhà văn Ái Điểu mang đậm dấu ấn AI. Nhà báo Song Chi nói đã quét một số tác phẩm của nhà văn Ái Điểu thì kết quả là do người viết (human). Tất nhiên, chúng ta không quét hết tác phẩm của nhà văn Ái Điểu mà có quét hết thì công cụ cũng không hẳn chính xác 100%. Nhà văn Ái Điểu trong bài phỏng vấn nói văn thơ AI chỉ xuất hiện từ 2025 là không chính xác, ChatGPT xuất hiện vào tháng 12/2022 và tháng 10/2023 đã có trường hợp ở Trung Quốc 1 giáo sư Shen Zhang đã sử dụng 66 lệnh AI trong 3 tiếng tạo ra một truyện ngắn đoạt giải nhì cuộc thi Khoa học phổ thông và Khoa học viễn tưởng lần thứ 5 của tỉnh Giang Tô. Về câu trả lời có viết bằng AI hay không viết bằng AI tôi cũng xin ngưng ở đây và không xác định 100% theo bên nào.
Đây là những nghi vấn tôi và một số bạn bè tôi nêu ra qua bài phỏng vấn này và phản hồi của nhà báo Song Chi. Mọi người có thể đồng tình với tôi, có thể phản đối, có thể có nhận xét khác. Tôi nghĩ là ai cũng có quyền có ý kiến, nên tôi cũng xin đưa ý kiến của mình và bạn bè ra cho mọi người đọc qua vậy.
—————-
Kế đến, nếu mọi người còn muốn đọc tiếp, đây là phần chúng tôi gọi là “conspiracy theory”, thuyết âm mưu “THEO DẤU CHÂN ÁI ĐIỂU”. Nếu bạn bè và mọi người không muốn đọc, thì xin ngừng ở đây.
Theo một số thông tin chúng tôi có được và tìm hiểu được, và tất nhiên không có chứng thực 100%, về tài khoản facebook Ái Điểu và văn thơ Ái Điểu có nguồn tin như sau:
– Tài khoản Ái Điểu thực sự là một người phụ nữ giữ tài khoản, đăng bài, kết bạn, tương tác, trả lời bình luận, tin nhắn và giao lưu bạn bè. Tất nhiên nhân thân cô này có phải sinh năm 1980 ở Châu Đốc bán quán cà phê hay không thì còn nhiều dấu chấm hỏi nghi ngờ. Có tin là người phụ nữ này là một nhà thơ ở miền Nam sinh trước 1975 hiện được nhiều người biết tiếng trên MXH, không phải 1 phụ nữ vô danh ở Châu Đốc.
– Văn thơ của tài khoản Ái Điểu đăng là của một tác giả nam, khoảng 70+ tuổi, cũng là một tác giả có thật và có người biết tiếng. Vì một số lý do nào đó mà tác giả này quyết định những bài văn thơ này được công bố dưới bút danh này, còn sau này có ai (người thật) sẽ đứng ra nhận tài khoản Ái Điểu là của mình không thì không rõ. Lại thêm, tất cả những tác phẩm của Ái Điểu có phải chỉ đến từ nguồn viết trước đây của tác giả nam này (nghe đồn là rất nhiều kg tài liệu viết tay) hay bao gồm cả những sáng tác sau này không loại trừ có sự hỗ trợ nhiều của AI thì cũng không xác định được.
Tóm lại, tôi xin nhắc lại đây là thuyết âm mưu, nhưng có một số nguồn tin xác nhận một phần những thông tin này. Tất nhiên, 98% sự thật không phải 100% sự thật, nên… đưa lên đây để các bạn đọc cho vui, còn đúng sai thời gian sẽ trả lời, hoặc thời gian sẽ không bao giờ trả lời vậy.
———————-
Đây sẽ là bài cuối cùng của tôi nhắc đến nhân thân hay việc “truy tung” nhà thơ/nhà văn Ái Điểu. Tôi biết có nhiều người cho là tôi tò mò tọc mạch, ghen tị, cay cú, mà làm việc này. Nhưng cũng đã có nhiều người nhắn tin khen ngợi ủng hộ và bảo tôi làm đúng, vì văn chương cần một sự minh bạch và một nhà văn nhà thơ nên có một nhân thân chân thật, và sáng tác từ khả năng và cố gắng thật thì khác với việc lợi dụng AI viết thay. Mọi người có quyền có suy nghĩ riêng của mình, tôi tin vào việc tôi làm, và tôi nghĩ nó có ích cho mọi người và văn học Việt nói chung.
Về lâu dài, tôi vẫn mong nhà thơ/nhà văn Ái Điểu tiếp tục viết tốt, cống hiến nhiều thành quả văn học cho nền văn học tiếng Việt. Câu hỏi “AI hay không AI”, tôi không biết, có lẽ, 1 năm nữa sẽ không ai hỏi nữa, bởi vì “1, quá nhiều người đã/sẽ sử dụng AI vì tính tiện lợi nhanh chóng linh hoạt và khả năng sáng tạo của nó; và 2, AI đã tiến bộ đến mức không còn có thể phân biệt văn AI hay văn không AI nữa”. Thôi thì, chúng ta cứ sống, cứ đọc, cứ viết và hy vọng vào con người và văn chương vậy.
Trân trọng!
Trần Hạ Vi
25.03.2026
*(Bài đăng ngày 25.03.2026 ở facebook Trần Hạ Vi – Chú Thích của tác giả THV)
**Chú thích của TV&BH: Về bức hình (cũ) của tác giả Ái Điểu dùng trong phần tiểu sử của cô in ở trang 222 của tập truyện MÙI CỦA MIỀN NHÂN GIAN do Tủ Sách TV&BH ấn hành tháng 3 năm 2026, cũng như bức ảnh tác giả Ái Điểu mà TV&BH sử dụng trong phần giới thiệu tác giả cộng tác, nhà văn NLU đã gởi cho chúng tôi bức hình mới của tác giả Ái Điểu và đề nghị thay bức hình cũ bằng hình mới do ông gởi tới. Chúng tôi đã thực hiện việc này. Cả trên trang Chính phần giới thiệu tác giả lẫn tập truyện MCMNG. Quý độc giả có thể vào xem ở đây:
