Tranh: MAI TÂM
Thời gian nhuộm mái tóc má, giờ trắng phơ như mây trời. Tháng năm xóa đi sự tươi trẻ, làn da nay in đậm những dấu ấn nhăn nheo. Đôi mắt má không còn trong như lúc thanh xuân mà đã mờ nhạt màu mây. Mình đau xương nhức, đi đứng liêu xiêu…
Mỗi lần nói chuyện với má, ánh mắt má xa xăm diệu vợi như lạc vào cõi hư vô. Giờ má nói chuyện như một cái máy thâu sẵn, nhớ đâu nói đó, chuyện nọ xọ chuyện kia. Căn bệnh mất trí nhớ của người già đã làm cho má không còn ý thức được nội dung câu chuyện. Má chỉ nói theo ký ức còn lưu giữ trong tâm thức. Dường như tất cả những người già đều sống nhiều với dĩ vãng hơn là hiện tại. Má cũng thế, kể cũng lạ, chuyện trước mắt thì không nhớ mà chuyện từ xa xăm lại không quên. Điều này chứng tỏ bệnh lú lẫn của người già không thể xóa hết những ký ức cũ, ký ức cũ chính là “chủng tử” lưu trong A lại da thức. A Lại Da thức còn được gọi là hàm tàng thức, nghĩa là cái kho cất giữ lưu chứa tất cả những niệm của con người, có thể là niệm của một đời, niệm nhiều đời. Cái kho ấy chứa tất cả những hạt giống thiện, ác, trung tính của mỗi con người.
Khoa học nói: “Năng lượng không tự sinh ra và cũng không mất đi mà nó chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác”. Ví như điện có trong than đá, dầu lửa, nước, gió…Con người chế ra những máy móc để “bắt” được nguồn điện và dùng điện vào sản xuất hay sinh hoạt của đời sống. Dòng điện khi được xài thì nó sẽ chuyển thành nhiệt năng, cơ năng… chứ nó đâu có mất đi. Con người ta cũng thế, khi thân xác này tan hoại nhưng những ký ức từ A lại da thức đâu có mất đi, nó sẽ chuyển biến từ dạng thức sống này sang dạng tức sống khác, hình tướng khác…cũng như dòng điện chuyển từ dạng này snag dạng khác. Dòng điện vốn không có sẵn nhưng vẫn hiện hữu trong gió, nước, than đá. Sự sống sanh ra nhưng thật là không sanh, sự sống mất đi nhưng thật chẳng mất mà chỉ chuyển từ thân này thành thân khác. Cơ chế hoạt động của tâm thức rất vi diệu, khoa học hiện đại cũng không làm sao biết được cho dù có dùng đến những phương tiện máy học hiện đại như điện não đồ hay các loại máy móc tinh vi nhất. Khoa học chỉ có thể nói mất trí nhớ là do những tế bào thần kinh chết đi mà những tế bào mới sanh ra không bù đắp được. Không thể biết trước khi về già ai sẽ minh mẫn đến phút cuối hay ai sẽ bị bệnh mất trí nhớ.
Mới một năm trước, má còn khỏe mạnh và minh mẫn, vậy mà giờ như thế này! Thân xác tiều tụy, tinh thần trống vắng, nhớ nhớ quên quên. Thời gian xây dựng nên rồi thời gian tàn phá đi tất cả. Căn bệnh mất trí nhớ chẳng phụ thuộc vào giới tính, chủng tộc hay đẳng cấp xã hội. Tổng thống Ronald Reagan vốn là một tài tử nổi tiếng, một tổng thống hùng mạnh. Ronald Reagan là người cực phẩm nhân gian ấy vậy mà khi về già cũng bị mất trí nhớ suốt mười năm cuối đời.
Má giờ nhớ nhớ quên quên, lãng đãng như mây mù, như sương khói. Má không còn cảm giác buồn, vui, sướng, khổ… vậy là hết khổ chăng? Không, chính sự không còn biết khổ ấy cũng là một nỗi khổ của kiếp người, cái khổ của bệnh già, bệnh mất trí nhớ. Má đang chịu sự khảo nghiệm của cái già, cái bệnh…thân thể bị bào mòn bởi sự chuyển dịch vô thường, tâm trí mờ nhạt dần vì quy luật sanh – diệt. Má đang ở vào giai đoạn cuối của quy trình sinh – lão – bệnh – tử. Con thương má, thương nhiều lắm nhưng cũng chẳng thể làm được gì hơn, thật sự bất lực trước sự đau khổ của má. Má với con không chỉ khổ vì sanh – lão – bệnh – tử mà còn khổ vì ái biệt ly. Hơn mấy mươi năm sống xa cách nhau, thỉnh thoảng mới có dịp được về ôm má một cái rồi lại ra đi. Nửa vòng trai đất là một khoảng cách ngăn trở vô cùng lớn, nhất là đối với những người kém phước như má và con. Con thương má, muốn báo hiếu nhưng hoàn cảnh như thế này thì không làm gì được. Con ước mơ nhỏ nhoi mỗi chiều dắt má đi dạo một quãng đường cũng không làm được. Con vẫn luôn nghĩ về má, nhớ má, thương má vô cùng!
Ngày xưa con nằm trong bụng má chín tháng mười ngày. Ngày xưa má cho bú mớm, nuôi dưỡng, chăm lo ăn học đến hai mươi năm ròng…vậy mà giờ má già, má bệnh thì con ở tận chân trời xa diệu vợi không thể gần gũi chăm nom má. Thế mới biết “Cha mẹ nuôi con biển hồ lai láng/con nuôi cha mẹ tính tháng kể ngày”.
Con đọc sách, viết sách nên ít nhiều cũng biết về chữ hiếu, ấy vậy mà giờ con là kẻ bất hiếu! Thế mới biết từ lý thuyết đến thực hành có một khoảng cách rất xa. Con vốn bất tài vô tướng, sinh ra chỉ là một bị thịt, tháng ngày vất vưởng chẳng làm nên trò trống gì, không báo hiếu được cho ba má. Ngày ngày lễ Phật, Vu Lan lên chùa lễ Phật, ấy vậy mà Phật tại nhà là cha mẹ thì con ở quá xa, thật trớ trêu thay! Nhân duyên quả báo thế nào không biết, con cũng như mọi người đều chỉ là những con rối trong cuộc đời. Nghiệp lực giật dây, lôi kéo và điều khiển những con rối múa may quay cuồng với những buồn – vui, vinh – nhục, được – mất…Chỉ có những vị cắt ái từ thân, ly gia đoạn dục thì mới có cơ may một kiếp nào đó thoát ra khỏi sự giật dây hay sự điều khiển của nghiệp lực.
Má với con không chỉ là tình mẫu tử trong kiếp này, ắt hẳn là đã có nhân duyên sâu dày nhiều đời nhiều kiếp. Cái thân vật chất này sẽ thay đổi, sẽ hoại, sẽ mất… nhưng tình mẫu tử không mất đi dù cho cái thân này đã chuyển từ dạng này sang dạng khác như dòng điện trong than đá, dầu, nước, gió…
Con luôn nghĩ về má mọi lúc mọi nơi. Hình bóng má in đậm ở trong tim con, in sâu trong A lại da thức. Con không mang thân xác má theo cuộc sống của con nhưng đi đâu và lúc nào cũng mang theo hình bóng má trong tâm. Mai này hết kiếp chắc chắn vẫn mang theo những ký ức về má.
Má giờ như ngọn đèn sắp tàn bấc cạn dầu. Con thương má, nhìn thấy thế nhưng không thể làm được gì hơn. Không có một phép màu nào, không có một thế lực thần thánh siêu nhiên nào có thể thay đổi được. Nhân đã như thế thì quả phải như thế, đời sống này cái tính như thế, cái tướng như thế nên không thể nào khác được. Thân thể con người, các mối quan hệ… đều là duyên hợp, khi hết duyên thì nó sẽ tan, đã có hợp thì phải có lúc tan! Thân này không thể cầu cho nó như thế này hoặc đừng như thế kia. Thân này không phải là ta, không phải của ta, không phải tự ngã ta. Tất cả chỉ là duyên hợp và tan, duyên vốn không có tự tánh, tất cả là không vậy sao ta lại đau khổ hay hạnh phúc? Phải chăng đau khổ và hạnh phúc cũng là giả tướng? Chỉ là sự chuyển biến từ những ký ức từ trong tâm thức? sự giao thoa, khởi dụng giữa những ký ức cũ và những tướng trạng ngay hiện tại?
Má ơi! Mỗi ngày qua đi thì sự sống giảm dần như nước trong ao cạn kiệt. Con với má cũng như tất cả mọi người đang tiến đến cái điểm cuối của kiếp người. Má giờ không biết buồn – vui, tuy đó cũng là nỗi khổ nhưng má tạm không biết đó là khổ. Vậy thì cũng có chút an ủi là má không còn bận tâm về tiền bạc, con cái, bệnh tật, ân oán ghét thương, môi trường chung quanh…
Thế gian này ngôn ngữ của con người không thể nào nói cho hết được cái ơn, cái tình của người mẹ. Vậy thì chữ nghĩa của con càng không thể viết cho tận nghĩa tình, vô phương để tỏ bày hiếu đễ. Thế giới này có bao nhiêu chủng tộc thì có bấy nhiêu tiếng nói, người dù trí hay ngu, học cao hay thấp , nhiều khác biệt nhưng đều có chung một điểm là tiếng nói đầu tiên vẫn là tiếng kêu má, chữ đầu tiên biết là chữ viết má. Tiếng kêu trìu mến nhất, thấm đẫm ân tình nhất, sâu lắng nhất chính là tiếng gọi: Má ơi!
Con người có bao nhiêu tôn giáo khác nhau để phụng hiến, có bao nhiêu thần tượng khác nhau để tôn thờ nhưng với má thì tất cả mọi người đều kính yêu và thôn thờ. Người ta có thể tạo ra những pho tượng kỳ vĩ nhất để tôn thờ nhưng hình bóng má lại khắc sâu trong tâm khảm mỗi con người. Tượng có thể vỡ hoặc hư hoại. Tranh ảnh có thể rách nát, phai mờ. Sách có thể đốt. Chữ có thể bôi xóa…nhưng hình bóng má trong tâm thì không thể nào làm cho hư hoại được! Thế gian này không có gì chắc chắn hay vĩnh viễn, thế nhưng tình mẫu tử thì vĩnh viễn muôn đời.
Lãng Thanh
Ất Lăng thành, 0726
