March Morning – Tranh: John Atkinson Grimshaw (Nguồn: art-now-and-then.blogspot.com)
GIẤC MỘNG THÁNG BA
Tháng Ba!
Băng tuyết tan chảy dưới vầng dương rực rỡ
Lũ Xuân ồn ào
Nước dâng
Cuồn cuộn dòng trôi
Tiễn biệt Mùa Đông xám
Tiễn biệt băng giá buồn phát khóc
Tiễn biệt chuỗi ngày ảm đạm thê lương
Vạn vạn chồi non lộc biếc
Vạn vạn bừng nở hoa
Những đám mây anh đào
Những đám mây mai vũ
Biếc xanh cỏ
Bạch mã ung dung mộng mơ hoàng tử chờ ai?
Đêm mùa Xuân thơm mùi thời gian
Giấc mơ Xuân lấp lánh thiều quang
Ta gặp Đại thi hào Johann Wolfgang von Goethe
Ồ! Dáng lãng tử hào hoa
Thiên tài thi ca
Faust – Thánh kinh Dân tộc Đức
Ồ! Sao chàng lại trẻ trai rất mực?
Đâu rồi hình bóng Quan đại thần?
Đâu rồi hình bóng Ngài Giáo sư đại học vạn quyển thiên kinh?
Đâu rồi Thi nhân trầm mặc khắc khoải u sầu cuộc nhân sinh tiến thoái lưỡng nan đôi bờ Thiện – Ác, Chân lí – Lầm lẫn, Thiên đàng – Địa ngục, Dấn thân – Giải thoát
Lưỡng nan từ thủa có Loài Người
Ta bất ngờ hoàn toàn bất ngờ
Ta người Việt – vô danh
Thi nhân siêu phàm – người Đức
Cuộc trò chuyện trong mơ còn trên cả tuyệt vời
Ta và Johann Wolfgang von Goethe hình như còn cười hồn nhiên vô tư bè bạn…
.
Ngôn từ không còn khoảng cách
Tiếng nói bạn bè như khúc liên ngâm
Tiếng nói bạn bè như nước chung dòng cuộn chảy
Tiếng nói bạn bè rào rạt sóng xô
Tiếng nói bạn bè như khúc hoan ca
Như khúc bi ca
Như khúc oán ca
Như khúc tráng ca
Tiếng nói…
.
Ơi nhân loại!
Chìm đắm trong những diễn ngôn trong suốt pha lê
Diễn ngôn về tình yêu – trong suốt
Diễn ngôn về thi ca – trong suốt
Diễn ngôn về trí tuệ – trong suốt
Diễn ngôn về chính khách về đấng Quân vương – trong suốt
Diễn ngôn về Con Người – trong suốt….
Trong suốt pha lê
Ảo tưởng pha lê điên rồ pha lê
Vỡ vụn pha lê
Khi cây – búa – ngôn – từ vung lên tàn nhẫn
“Grau, teurer Freund, ist alle Theorie,
und grün des Lebens goldner Baum.“
Xám xịt thay!
Xám xịt thay!
Đóng băng lạnh cứng những diễn ngôn phong cách pha lê!
.
Cả thế giới ngỡ ngàng!
Cõi nhân gian nghiêng đổ!
Người người nhà nhà trích dẫn
Và quên
Đó là lời của Quỷ Mephistopheles!
Quỷ biện – cây búa phê bình
Diễn ngôn pha lê vụn vỡ
.
Xanh tươi như cây đời
Như Con Người tàn ác và thánh thiện
Như Tình yêu thiêng liêng và phàm tục
Như Thi ca sáng trong và ngầu đục
Như Trí tuệ siêu việt và xuẩn ngốc
Như Chính khách khôn ngoan và ma cà chớp
Như Quân vương nhân từ và bạo ngược
Như ngôn từ sống động và cỗi cằn
Những diễn ngôn phong cách pha lê
Những cây đời xanh tươi luôn rập rình gai sắc nhọn
Những hoa thơm ngào ngạt luôn ẩn chứa khôn lường hiểm họa
Những trái quả căng tròn luôn núp náu độc dược chết người…
.
Lời cảnh tỉnh chao đảo đôi bờ như mơ như thực
Hỡi loài người!
Lắng nghe!
Hãy lắng nghe!
Không phải dụ ngôn nhiệm màu cổ tích!
Hãy lắng nghe!
Không phải những gì ta thích!
Hãy lắng nghe!
Không phải mê dụ thánh thư!
Hãy lắng nghe!
Ngôn từ Mephistopheles
Huỵch toẹt nhấm nhẳng cà lăm cố tình chọc giận
Cây búa ngôn từ!
.
Tháng Ba!
Mùa Đông xám ngắt đi qua
Giấc mộng đêm mùa Xuân ẩm ướt
Ta hóa thành thi nhân
Ngôn từ giúp ta vượt thoát
Ngôn từ giúp ta kết nối những ngàn trùng những diệu vợi xa những mông lung khác biệt
Trong mơ
Ta được gặp J.Goethe?
Hay J.Goethe được gặp ta?
Nơi Núi thiêng?
Hay nơi trần tục?
—–
(*) Đại thi hào người Đức (1749–1832)
HỎI
Người trẻ họ đang nghĩ những gì?
Ta hình như không biết
Hay ta vô tình không biết?
Hay ta cố tình không biết?
Ta cười nhạt hững hờ
Ta nghiêng ngó thờ ơ
Ta phẩy tay ý chừng từ khước
Ta giả bộ đăm chiêu
Ra chiều độ lượng
Và ta dặn dò và ta căn vặn đủ điều
Và ta lắc đầu hoài nghi và ta thở dài chép miệng
Ô! Người trẻ họ đang nghĩ những gì?
Hình như ta không biết
.
Cách xa
Khoảng trống vô hình mênh mông
Cách xa
Vực thẳm hun hút sâu
Cách xa
Sừng sững núi
Hình như ta chưa từng một lần làm cho hẹp lại
Hình như ta chưa từng một lần nỗ lực vượt qua
Hình như ta chôn chân đứng ở phía bên này và tin vào duy nhất
Tin vào những bất di bất dịch
Và ta hóa thạch
Và ta đông cứng
Ngôn từ
Ánh mắt
Ta đông cứng tự bao giờ
Hình như chính ta không hề biết…
.
Những người trẻ cứ ồn ào sống
Ồn ao nói
Ồn ào cười
Ồn ào vui
Buồn cũng ồn ào
Những người trẻ hình như không có ý định
Làm vừa lòng ai
Và hình như không mong đợi lời khen
Hình như chẳng mấy bận lòng trước những thất thường cha chú
Chẳng mấy bận lòng những ngày xửa ngày xưa
Những thước ngọc khuôn vàng
Những điển phạm thiêng liêng lạnh lẽo
Những tế nhị di truyền
Không mấy bận lòng
Và chọn đứng đàng xa
Ngại ngần
Hình như thế.
Chính ta cũng thảng thốt giật mình
Người trẻ họ đang nghĩ những gì?
Tránh xa?
Khước từ?
Làm ngơ?
Lật đổ?
Đặng Tiến (Thái Nguyên)
