Kilimanjaro at Sunset – Tranh (sơn dầu): Akseli Gallen-Kallela (Nguồn: www.overstockart.com)
CÓ CÁI GÌ TRÊN ĐÓ
KILIMANJARO ?
Thế giới có một Cao Sơn Tuyệt Đỉnh,
có cái gì trên đó, Kilimanjaro?
Một cánh đồng xanh? Một con suối hai bờ hoa?
Một ước mơ… tới nơi là hiện thực…
.
Con nai ngó lên,
đường xa! Xa thật!
Nó ngó quanh, nó quyết bỏ rừng thôi,
nó phải leo lên, nó sẽ làm chủ bầu trời!
Nó ở lại đó – nó là Vua trái đất!
.
Con nai dễ thương,
nó vươn vai, Nam Mô Phật!
nó lầm bầm, Thiên Chúa Giê Su Ma!
Nó không ngại đường xa,
nó quyết tâm tới đích…
*
Con nai đi lên
từ sáng sớm nắng hồng
tới chiều hôm tối mịt
nó quên ăn vì bởi thấy còn no.
Trước mắt nó bây giờ: Một đồng cỏ như mơ
tha hồ cho nó ăn
và một dòng suối tha hồ cho nó uống…
Nó leo lên, bám chặt sườn non…
đôi khi có gượng,
… đôi khi cũng có chút mệt rồi!
.
Không có một tiếng cười
dọc đường nó đi, thỉnh thoáng
gió mạnh rung cây, cành rơi cản bước…
Con nai không nhìn ngược
… bởi vì nó đang ngước tới tương lai!
.
Bạn của mình ơi! Ngày mai… ngày mai
Cầm cây cọ, người vẽ tranh cứ vẽ:
một cảnh Thiên Đường ai không muốn ghé?
một cảnh Thiên Đường
đẹp như lau ly…
Hãy ngất ngư! Hãy mải mải mê mê
trái đất kia, đừng hứa hẹn chi về,
không còn là Quê Hương của lòng ta mơ ước!
Trái đất kia – những trái bom không rơi trượt
những vườn cau
và bà Ngoại của cô Tiên!
*
Con nai kia không điên!
Chúng ta cũng không điên!
Nó đã tới…
cảnh trên đầu non là tuyết!
và chúng ta cũng đã tới:
xung quanh mình biển bọc những cù lao!
.
Hãy mừng nha! Hãy để nước mắt trào!
Ông Nguyễn Bá Học nói trước sau là đúng:
“Đường đi khó! Khó vì ngăn sông cách núi
mà khó thêm vì lòng người ngại núi e sông!”.
Con nai và chúng ta đã đạt điểm cuối cùng.
Hemingway nhìn mênh mông
gọi tên núi Kilimanjaro thảm thiết:
Kilimanjaro! Kilimanjaro!
.
Nhà văn Khái Hưng không giỏi về thơ
ông vẫn để lại cho đời một câu tuyệt diễm:
“Tình trong giây phút mà thành Thiên Thu!”.
Như con nai, con bướm cũng mơ…
con bướm chết còn mơ… Hồn Bướm Mơ Tiên”!
.
Tôi lại nhớ Thanh Tâm Tuyền:
“Mưa bên kia sông, mưa nửa dòng nước
Ta thương cô mình như bước nhớ chân!
Bao nhiêu xa cách không sợ bằng giận hờn.
Đừng giận anh em nhé, mưa giời còn thương anh…”.
.
Mong manh mong manh ôi chiều sơ nguyện!
*
EM À MAI MỐT VỀ THĂM
THƠ ANH EM ĐỌC
BÊN DÒNG SUỐI NHA
Bây giờ mình chẳng biết mình
đang vừa mới nói hay hình như không?
đến hoa chẳng biết đỏ hồng
nhớ ai áo đỏ chiều bồng bềnh bay…
.
Bây giờ mình Bắc hay Tây
Đông hay Nam nhỉ và ngày tháng đâu?
Lịch vừa mới xé, cầm lau
Cái màu của chữ, cái màu tóc em?
.
Mười năm ba tháng nữa thêm
cái thềm vẫn cũ, cái thềm lá Thu!
cái màu mực ảo hay hư
Ảo Hư một nghĩa, một tờ giấy bay!
.
Ngày xưa mút chỉ đường dài
Ngày nay thơ chỉ còn bài bốn câu!
Tứ Tuyệt không có mở đầu,
Tứ Tuyệt kết thúc là màu thời gian…
.
Thời gian có tím có vàng
Như hoa có nở có tàn cũng hoa!
Phải chi Phật, Chúa, chan hòa
thắp nhang cầu nguyện mưa nhòa hành lang
.
Phải chi ta hết nhớ nàng
quên luôn ta mới nửa đường chinh nhân!
Quên đời ta thuở Thanh Xuân
quên trăng mới hiện mà gần núi cao…
.
Bài thơ ta đó, nao nao
từng đôi lục bát ngỡ màu nguyệt loang
trăng kia là nguyệt thì còn
mấy tập thơ cũ cái buồn mới tinh…
.
Đọc thơ ta, ta giật mình
đọc thơ ta ai có thấy thình lình thương?
Nguyễn Du có tập Đoạn Trường
ta nâng niu đọc ta buồn muôn năm!
.
Em à mai mốt về thăm
thơ anh em đọc bên dòng suối nha…
để em thấy suối nở hoa
và thơ trước mặt… chỉ là tâm tư!
.
Ôi đời ta sống với Thơ!
Ôi đời em… mãi là Tờ Hoa Tiên
*
HÔM NAY DẪU NẮNG HAY MƯA CŨNG
EM MỘT LÒNG THÔI VẪN CỐ HƯƠNG
H ôm nay chắc cũng giống hôm qua… Sáng sớm mù sương trắng mái nhà… 8, 9 giờ hơn thì nắng xuống… Mù sương là bụi, gió bay xa…
Hôm nay có thể còn như Hạ? Chị đẹp em thơ… hỏi, hỏi ai? Em nhập học rồi, Chị mới thức. Ra vườn chị ngó nắng ban mai?
Khăn thắm choàng đầu, chưa có tuyết. Mùa Thu, mùa Đông thôi cứ chờ. Nắng sáng hôm qua đâu đã nguội. Thôi thì để đó, nắng bay hơi…
*
Hôm nay, biết chớ em còn nán ở lại quê nhà sau mười năm… Biết chớ em như người mới thức, buồn trong con mắt nắng mơn man…
Ngày đi em sẽ buồn ghê lắm… nghĩ tới đường xa lại ngậm ngùi. Nghĩ tới Quê Hương, đời chửa khác… mà nhân tình giống… giống mây trôi!
*
EM NHÌN KÌA
BIỂN TRÙNG KHƠI
Mai… người ta hiểu tương lai
Chuyện gì sẽ đến, đợi hoài nữa… thôi!
Hôm nay, ngày đã cuối rồi
Mùa Thu ngấp nghé, lá rơi… lá vàng…
Mỗi ngày như vậy, thời gian,
mình không như vậy, mình càng Thanh Xuân!
Làm thơ thì anh bâng khuâng
Mùa Thu, Đông, Hạ coi bằng, cho vui!
.
Cảm ơn em nhoẻn môi cười
Chúng ta có nhé trọn đời chiêm bao!
Chúa không hứa hẹn ngày sau,
Không nghe ai hỏi: vì sao Chúa kỳ?
Nghe lời Phật dặn từ bi,
rồi… cân, đo, đếm thấy gì cũng duyên!
Con sông núi vượt, rừng xuyên
sóng reo không phải lời khuyên cho người…
.
Em nhìn kìa: biển trùng khơi
tóc em anh chải cho trời mây bay…
*
TỪ HÔM NAY
NGÀY KHÔNG CÓ BÌNH MINH
Tám giờ hơn! Ồ nhỉ! Mặt trời chưa thấy lên!
Hôm nay không bình minh? Hôm nay Thu đã đến?
Ôi mùa Thu không hẹn giống người-tình-không-chân-dung?
Người ta còn trùm chăn… Công sở chưa mở cửa!
.
Thương quá những em nhỏ đợi xe bus đến trường!
Các em Năm Học Mới ngày đầu năm biết đợi
biết chờ… biết lạnh run!
má các em vẫn hồng! Mắt các em vẫn biếc…
.
Thời gian đi ngộ thiệt… từ cánh cửa mở ra
từ sân mấy nụ hoa nở thơm lừng áo lụa!
Cô Giáo các em đó… dễ thương như học trò!
Và tôi có câu thơ cho một Bài Thơ Mới!
*
Thương em à, anh nói: Cõi đời rất dễ thương…
giống em, tóc vương vương trời có mây bàng bạc…
hoa bên đường thơm ngát – Vệ Đường Hoa… ôi hoa!
em, anh thấy bao la tình em như sông biển…
.
Santa Barbara chim én ríu rít hiên Nhà Thờ,
chuông không ngân bơ vơ, tràng hạt em hãy đếm
tình anh, coi bao nhiêu… và em à, Tình Yêu!
Nguyễn Công Trứ là Tướng, ông cũng nói bấy nhiêu:
.
“Cái Tình là cái chi chi?
mà nó giục được người thiên cổ dậy?
Anh hôn em như hồi nãy
Anh hôn em mười ngón tay…
*
MƠ ƯỚC NHỎ THẤY MÙA XUÂN TUỔI NHỎ
BAY TRONG SÂN NHỮNG CÁNH HOA ĐÀO
Chiều ai ơi mặt trời đỏ lòm
mùa Thu mà không có hoàng hôn!
chim về tổ hình như còn thiếu
chim còn chơi biển Bắc biển Nam?
.
Tháng Chín vơi, nước vẫn đầy hồ
chưa nghe ai nói mùa Thu mùa thơ…
mặt trời còn chói chang ngày Hạ
còn đỏ lòm… áo đỏ ngày xưa…
.
Nghĩ thế thôi, không ai ngang ngõ
gió hững hờ chút lá vàng rơi
mới đó… nhớ! Nhớ mùa Thu trước
chiếc xe bus vàng ngang ngõ đi thôi…
.
Ai cũng qua cái thời bé bỏng
ai cũng già như mặt trời chiều
đỏ rực đó để rồi tắt ngúm
đêm đèn vàng hiu hắt buồn hiu!
.
Tối bây giờ, ở đây không ai chiếu trải
chiếu phong sương chờ trăng Trung Thu
cái hộp bánh để trên bàn đợi khách
báo giấy không còn, ngày tháng héo khô!
*
Đèn đường phố vẫn cái màu chung thuỷ
nhắc cho người ai cũng có chiêm bao
mơ ước nhỏ thấy mùa Xuân tuổi nhỏ
bay trong sân những cánh hoa đào…
*
NẮNG LÀ NGƯỜI YÊU
CỦA NGƯỜI GHÉT NẮNG
Ôi nắng! Nắng chi mà nắng lạ
Vừa ra sân nắng đuổi vào hiên
Đưa tay chụp nắng, bàn tay nóng
Lau nước mắt mình, rất ngạc nhiên!
.
Cái nắng Cali hơn Texas
Cali không gió… khỏi chờ mưa
Florida giống như New York
Michigan hiền hơn Louisiana!
.
Bạn tôi cùng cháu, con ra đảo
Nắng ở Hawaii lại ngọt ngào
Ngày tắm, ngày chơi, ăn với tắm
Áo quần không giặt, mặt không lau…
.
Bạn tôi thú thật mình yêu nắng
Tôi ngẩn ngơ nghe tưởng nói đùa
Có giận, vốc chơi vài chút nắng
Gửi bài thơ tặng bạn… quên đưa!
.
Coi như ghét bạn, tôi yêu nắng
Nói thế cho lòng tôi… xót… xa!
Mai mốt bạn về lau nước mắt
Thấy buồn một chút nhớ bao la…
*
CÓ MỘT HOÀNG HÔN
TRÊN ĐẤT NƯỚC CỦA TÔI
Chao ôi nắng! Nắng gì như nắng quái
đã chiều hôm còn đỏ rực hoàng hôn!
Những con ma không khéo phải hoảng hồn:
“Bảy giờ tối sao mặt trời chưa tắt?”
.
Tiếng chuông từ tháp Nhà Thờ chót vót
rơi xuống đường bật dậy đuổi theo xe…
Tiếng chuông Chùa vẳng lại từ xa
cũng góp mặt, đề huề, ngân rộn rã…
.
Không ai nói Buổi Chiều Nay Vui Quá
(những người điên hình như bỏ trần gian?)
Tôi yêu quý trần gian, tôi đang đứng mơ màng…
Nắng có nóng đang vừa tan theo gió!
.
Tôi dễ thương! Tôi thấy tôi là cỏ
cọng cỏ ngàn hun hút dặm trường xưa…
Tôi dễ thương! Tôi thấy mình là thơ
thơ cô độc và người thơ cô độc!
.
Tôi dễ thương! Tôi ném lời khô khốc
ném xuống đường cho gió thổi bay…
.
Thơ tôi có rồi! Nếu không dở thì hay!
Không ai chê, khen mình: Dở hay Hay,
chuyện của ngày của tháng…
Tôi không thích chuyện đó đâu, tôi không làm Cách Mạng!
.
Lỗ Tấn nói mà “Cắt Mạng đúng hơn” (*).
Hãy vui thôi. Không giận không hờn…
Nhưng những lúc buồn không ai cản ngăn mình đừng khóc!
Một triệu lính, không mình tôi nuốt nhục,
.
Hai chục vạn quan, không mình tôi ưu tư!
Tôi đã khóc với thơ…
Tôi cũng có giỡn có đùa với chữ…
Tôi có đấm ngực tôi: Tại Sao Mình Bỏ Xứ?
.
Tôi trả lời tôi: Thế Chiến Quốc, Thế Xuân Thu!
từ từ rồi Mẹ Cha tôi tha thứ.
từ từ rồi vợ con mình hiểu mình…
Đất lấp lên mồ mãi mãi nín thinh!
.
“Hoà Bình ơi hỡi Hoà Bình,
ôi hai tiếng biết bao tình chứa chan!” (*)
Thơ của Kiên Giang! Thơ của Kiên Giang!
Một thời đi lạc nửa đường trăng sao…
(*) Lỗ Tấn, truyện A Q, bản dịch.
(**) Thơ Kiên Giang, bài Hoà Bình, đăng báo Đời Mới trước Hiệp Định Genève 20-7-1954.
*
CÓ GIÂY PHÚT TÂM HỒN KHÔNG TĨNH TẠI
TÔI THẦM THÌ
Nước không hỏi: mình từ đâu, hiện tại
nước chỉ là xuôi mái ngói mà tuôn
nước chảy đi hay đọng lại, nước buồn
gió gợn sóng, mặt nước như gương vỡ…
.
Cây thật ngộ! Cây mọc đây, một chỗ
không đi đâu, ai cho nó đi đâu!
bạn bè nó cũng đứng yên mà thành rừng sâu
có thể ngả xuống nằm dưới chân núi thẳm…
.
Núi thẳm rừng sâu, cao sơn lưu thuỷ…
tiếng chim kêu, tiếng vượn hú sáng chiều
nước lặng lờ, cây rọi bóng đăm chiêu
gió không nói, gió chỉ reo chỉ rít…
.
Nước có khi đục khi trong, khi đen kịt
người ta rửa tay chân hay múc tưới cánh đồng
nước chảy thành suối thành sông…
nước tụ lại thì cái ao… có nước!
*
Đời thản nhiên, tự nhiên, hồn nhiên phườn phượt
nước là sông là biển là Quê Hương
người bỏ đi về Bắc về Nam từ một ngả ba đường
nếu chưa chết thì trở về tái ngộ!
.
Nước và Non – lời thề còn đó
Nước rời Non… nếu trở lại là mưa
Nước rời Non… Nước không trở lại, Non chờ
Tản Đà xưa có bài thơ nói về Non Nước!
.
Tản Đà sống và Tản Đà đã chết
cái vẫn còn: Non Nước Chuyện Thời Gian
bạn bè gặp nhau, tiệc vui có cũng sẽ tàn
cái còn lại là những lời thân ái…
*
MÙA THU CÓ VỀ
KHÔNG Ờ LẠI
Hôm nọ mùa Thu có trở về
Người người vui đón bạn xa quê
Cũng nao nức lắm trong chờ đợi
Rồi lại nao lòng ngó bạn đi!
.
Bạn lại đi như gió khẽ khàng
Như mây vừa tụ đã mây tan!
Hồn quê không níu chân quê được
Đành nghĩ như chưa có vội vàng…
.
Ba bốn hôm nay quá Hạ rồi
Mà ngày vẫn nắng – có mặt trời!
Mà đêm vẫn bức: còn hơi nóng
Thu ở đâu? Lòng có lẻ loi?
*
Tin thời tiết báo… Ngày tăng nhiệt
Đêm nóng, trời trong không có sương…
Rất đúng! Hôm qua là thế đó.
Hôm nay, mai mốt. một vài hôm!
Trần Vấn Lệ
