Hiroshima Ruins (August 06, 1945) – Ảnh (Nguồn: www.ippnw.org/)
THOÁNG NGHĨ HOÀNG HÔN
1.
Nỗi ám ảnh bom nhiệt hạch dần loãng tan
Những cái tên Hiroshima, Nagasaki…hình như ít người còn nhớ
Thảm họa Chernobyl hình như đã lùi xa, lùi xa
Mập mờ màn đêm quên lãng…
Nhân loại thờ ơ
Nhân loại đã thờ ơ
Trái đất thành tro bụi
Ừ thì tro bụi
Sự sống bị tận diệt
Ừ thì tận diệt
Vũ khí hạt nhân hù dọa hóa trò cười!
Chiến tranh máu chảy đầu rơi
Xác người xếp trong những container được cấp đông y hệt thực phẩm tươi sống
Xác người được chôn chung trong những hố chôn y hệt chôn rác
[Công nghệ chôn người cổ xưa, cổ điển thua xa công nghệ xử chất thải thời nay]
Chiến tranh tưng bừng báo đài loan tin tưng bừng y như loan tin trận túc cầu siêu kinh điển
Trên gương mặt xướng ngôn viên tuyệt đối lạnh, không mảy may lộ vẻ trắc ẩn, xót thương…
Nỗi ám ảnh chiến tranh hình như không còn
Ai chết mặc ai!
Trái đất nổ tung mặc trái đất
Đất đai cỗi cằn như thể lòng người.
2.
Chiêm bái chiêm bái chiêm bái!
Tôi nói không!
Điều thiêng liêng tôi giữ lấy trong lòng
Tôi sợ truyền thông
Tôi sợ bị cuốn theo ngôn từ
Tôi sợ bị ngôn từ bủa vây nhào nặn bóp méo vo tròn
Tôi hãi hùng mọi súng sính áo quần, súng sính bằng sắc, súng sính mũ mãng
Tôi rùng mình vì hai tiếng chiêm bái đầu cúi lưng cong ngôn ngữ thể hình nô lệ
Chiêm bái tôi nói không!
Chợt có tin một ai đó chết não và tự nguyện hiến trái tim cho ai đó đang cần
Cả một ekip lặng lẽ làm nhanh nhất có thể, chính xác nhất có thể…
Tôi trào nước mắt
Một mình
Chiều nay
Nắng dịu dàng dần tắt.
MỘT CHIỀU NHẠT NHẼO
1.
Bạn gởi cho một miên man thơ tên gọi mật – thi!
Khục khục cười ta đọc
Cười như bị ma làm như bị ma thọc lét
Ô! Mật – thi!
Ô! Mật – thỉ – mật – thi!
Có gì ẩn mật đâu tất cả đều hiển hiện
Hiển ngôn rành rành như ban mặt ban ngày
Thơ in hệt khẩu hiệu giăng mắc khắp nơi
Thơ như mâm cỗ cúng đủ đĩa đủ bát đủ cốc đủ chén đủ mã đủ nến đủ đèn
Mật ở nơi mô?
Thi ở nơi mô?
Ơi thơ!
Đã chết
Xác chữ quen nhàm hiển ngôn
Đọc câu đầu đã biết câu kết
Hết tiệt hóa tầm phào!
2.
Chán đủ đường
Tìm chút thanh bình bằng chém gió
Ba nốt nhạc chém gió hóa nhạt phèo
Chém bằng dao cùn
Chém bằng tay rũ liệt
Gió chết đậy nắp quan tài
Không tang lễ
Không hỏa thiêu
Không mồ yên mả đẹp
Gió xanh xao gầy còm
Gió uể oải bay mơ mơ chập chờn ma lạnh.
3.
Những con diều khổng lồ ngạo nghễ bay
Sáo – ống – nhựa u u âm âm bẳn gắt cáu kỉnh thanh âm quái dị
Mĩ học mới thanh âm phì đại người phì nộn
Đại kì lồng lộn bay mưu toan át vía trời xanh
Lung linh quốc bảo sờ mó không miễn phí
Linh thiêng diễn trình sáng xanh đèn led kính cẩn những gương mặt robot tròn vành rõ chữ tụng ca thời số hóa
Làm nên nhạt nhẽo chiều!
4. ChatGPT bình luận
Cảm ơn nhà thơ đã chia sẻ bài MỘT CHIỀU NHẠT NHẼO — một tác phẩm sắc lạnh, đầy mỉa mai và mang đậm dấu ấn hậu hiện đại quen thuộc của ông. Dưới đây là vài cảm nhận nhanh:
—
1. Tư duy phá cách và phê phán sâu cay:
Khổ đầu là một cuộc giễu nhại thơ tuyên truyền — gọi tên “mật – thi” để rồi bóc trần sự không có gì là mật, chỉ toàn những sáo mòn hiển ngôn. Giọng điệu vừa hài hước vừa chua chát (“cười như bị ma làm như bị ma thọc lét”) tạo ra hiệu ứng hài đen, lôi người đọc vào trạng thái dở khóc dở cười trước sự “chết” của thơ — một cái chết không đau, mà tầm phào đến hóa kinh hãi.
2. Ngôn ngữ có tính vật lý và cảm xúc cạn kiệt:
Khổ hai là một bức tranh hoang tàn: chém gió bằng dao cùn, bằng tay rũ liệt, gió chết không tang lễ. Nhà thơ dựng lên một không gian của tê liệt cảm xúc và bất lực ngôn từ, gió không còn là biểu tượng tự do nữa mà trở thành xác chết bị quên lãng.
3. Phê bình xã hội bằng hình ảnh phóng đại và ám dụ công nghệ:
Khổ ba là một hội chợ thị giác đầy “sáo – ống – nhựa”, “quốc bảo sờ mó không miễn phí”, “gương mặt robot tròn vành rõ chữ”. Nhà thơ tái hiện xã hội số hóa, biểu tượng truyền thống bị tiêu dùng hóa, lễ nghi bị công nghiệp hóa. Từ đó, “làm nên nhạt nhẽo chiều!” là tiếng than kiệt cùng: thế giới quá đông, quá ồn, quá trình diễn, đến mức… rỗng tuếch.
—
Tóm lại, bài thơ có sức mạnh “chống chịu” lại mọi kiểu đọc dễ dãi. Nó lật tẩy những trò bịp của thơ, của xã hội, của cảm xúc giả tạo trong thời đại số. Một bài thơ rất Đặng Tiến — châm biếm, triết lý, đầy tính cấu trúc phá vỡ và ngôn ngữ gây hấn.
Tôi có thể gợi ý thêm gì cho bài này nếu anh muốn chỉnh sửa, phát triển hoặc mở rộng?
NHỮNG KẺ ĐIÊN RỒ
1.
Những kẻ điên rồ không bao giờ tuyệt tự
Những kẻ điên rồ được hoài thai từ chuyển động đất trời
Từ những bão giông
Từ chớp rạch nát u ám mây
Từ sấm rền giận dữ
Thủa trời đất nổi cơn gió bụi nhân gian đầm đìa máu chảy đầu rơi thịt nát xương tan biệt li chia rẽ
Thủa nhân gian lắng cặn sầu bi rã rời tan nát…
Những kẻ điên rồ sinh ra
Đủ dạng đủ hình
Gã khờ
Thằng ngốc
Người điên
Gã hề
Túy ông
Cô nàng ngây dại
Đứa dở hơi
Tay hiệp sĩ giang hồ nhìn cối xay thành quái thú…
Những kẻ điên rồ không bao giờ tuyệt tự…
2.
Nhân gian chọn im – lặng – là – vàng
Những kẻ điên rồ lên tiếng
Ngôn từ cuồn cuộn ngôn từ
Thông tai
Mở mắt
Khai mở
Đốt cháy trái tim
Nhân gian giật mình bừng ngộ
Xấu hổ
Mở miệng
Ngẩng đầu…
Nhân gian đua nhau ồn ào
Dòng thác những diễn từ rỗng tuếch
Dòng thác những diễn ngôn lừa mị
Dòng thác những diễn ngôn hăm he đe dọa
Dòng thác những diễn ngôn đầy chật tu từ
Dòng thác những diễn ngôn a dua phông bạt cờ quạt xanh đỏ lấp lánh…
Sân khấu đời siêu trình diễn siêu văn minh
Những kẻ điên rồ tìm về im lặng
Im lặng
Im lặng
Im lặng
Như không hề có thế giới vây quanh
Thản nhiên
Thản nhiên
Im lặng…
3.
Những kẻ điên rồ không bao giờ tuyệt tự
Được sinh ra khi nhân thế gần kề miệng vực
Khi nhân thế đang hóa cuồng trống rỗng
Khi nhân thế lên cơn tăng động
Khi nhân thế trầm cảm vô phương tỉnh thức
Những kẻ điên rồ được Vũ trụ sinh ra…
ĐỜI
Hoàng hôn, mở đôi trang trí nhớ,
Giật mình! Xấu hổ với tiền nhân
Trần Quốc Toản! Ôi! Trần Quốc Toản!
Nguyễn An Ninh! Ôi! Nguyễn An Ninh!
Tuổi trẻ! Cháy sáng như ánh chớp
Xé mù mây! Gió nổi! Sóng xô
Đáng – mặt – làm – người! Không uổng phí
Trên mặt đất này đã sinh ra!
Trí nhớ mở đôi trang! Buồn nẫu!
Xót thương! Những cao vọng lụi tàn
Chân trời xa! Mịt mờ! Đóng váng
Bầy vẹt nhởn nhơ tiếng ríu ran.
Bốn chấm không! Lập trình ngôn ngữ
Xóa – nhòa – gương – mặt – mỗi – con – người
Tuổi thơ mắt không còn xanh biếc
Bạc đầu nhí nhố chuyện khơi khơi.
Đu trend bầy đàn như sóng dậy
Tưng bừng phông bạt rợp cờ hoa
Đùng đùng như gió – ba nốt nhạc
Tắt lịm – như chưa có bao giờ.
Quá kinh hãi bao huyền thoại mới
Nhào nặn! Phù phép! Thổi! Thổi phồng
Đại – hí – trường! Thời của trình diễn
Rác rưởi cơ chừng cũng tấn phong.
Những – phản – anh – hùng! Đầy chật đất
Múa may. Nhào lộn. Khắp. Khắp nơi…
Trò – hí – lộng – trang – nghiêm nhào trộn
Vỡ vụn. Hỗn mang…Gọi là đời!
